Σάββατο, 24 Νοεμβρίου 2018

Η Ομορφιά Ανθίζει και στην Πέτρα!

Λίγο χώμα, μια στάλα κλεμμένη υγρασία και φως, 
πολύ φως, 
του Αιγαίου το «φωτεινό» φως 
και να το λουλούδι, η ζωή, 
η ομορφιά!
Πόσο ολιγαρκές είναι το λουλουδάκι του βράχου! 
Η ζωή μπορεί να ανθίσει και να χωρέσει παντού! Δεν νοιάζεται για το μάτι του ανθρώπου· αν θα το δει, αν θα το θαυμάσει, αν θα εντυπωσιαστεί από την παρουσία του! 
Ανθίζει γιατί το καλεί η ίδια η ζωή, γιατί αυτός είναι ο προορισμός του σπόρου. 
Ταπεινό και σιωπηλό! Αφήνει τη δύναμη των χρωμάτων του να μιλήσει. Μια υπενθύμιση ελπίδας για ζωή! Εκεί που νομίζεις πως δε θα τη συναντήσεις. 
Ένα χαμόγελο στην τραχύτητα της πέτρας!

Ποιος μπορεί να κατανοήσει το θαύμα που γίνεται μπροστά στα μάτια μας, κάθε στιγμή και κάθε ώρα, εδώ χρόνια πολλά από τότε που υπάρχει η αφεντιά μας πάνω στον «Τρίτο Βράχο» από τον Ήλιο; Το θεωρούμε φυσικό. Αλλά δεν στοχαζόμαστε για να κατανοήσουμε το βαθύτερο περιεχόμενο μιας φοβερής μεταμόρφωσης. 
Καθετί που συμβαίνει διαρκώς και αενάως, που το βλέπουμε από τότε που συνειδητοποιούμε τον κόσμο, του προσδίδουμε την έννοια του φυσικού συμβάντος και του απόλυτα δεδομένου και δεν μας κεντρίζει το δημιουργικό στοχασμό και τη φιλοσοφική απορία, που καθένας μας έχει «κληρονομήσει» από τη δωρεά της σκέψης και της συνείδησης, για να αναλογιστούμε, να προβληματιστούμε, να ερευνήσουμε, να ονειρευτούμε.
Μπορεί η επιστήμη να μας εξηγεί την υλική βάση του γεγονότος: ένας σπόρος φυτού, νερό μια σταλιά στου βράχου τη σχισμάδα μαζί με σταγόνες της πρωινής πάχνης και άπειρα φωτόνια που έχουν ξεκινήσει από τον πυρήνα του «Άστρου της Ημέρας» και γλυκοβομβαρδίζουν κάθε επιφάνεια του πλανήτη μας με την γνωστή μας μέγιστη, οριακή ταχύτητα – και στη συνέχεια οι μεταμορφώσεις είναι όλο και πιο γρήγορες για να φτάσουμε στη δημιουργία του ανθού, του δημιουργού της ομορφιάς αλλά και της ζωής, γιατί εδώ είναι το παιχνίδι της αναπαραγωγής της και της αέναης εξέλιξής της.

Αλλά μας αρκεί αυτή η ερμηνεία; 
Δεν μας μένει ένα κενό για να αγγίξουμε τη μαγεία της γέννησης ενός λουλουδιού, την ίδια την ανάδυση της ζωής και της ομορφιάς; 
Δεν εκκρεμεί μια απορία που να δίνει πνοή στο συναίσθημά μας, στο θαυμασμό μας, στη φαντασίωσή μας, στην ονειροπόλησή μας;

Μόνο η ποίηση μπορεί να ψυχανεμιστεί στη γλυκύτητα του θαύματος του λουλουδιού, της ζωής, της ομορφιάς. 
Γιάννης Ρίτσος, ο ποιητής της Ρωμιοσύνης, με τo λυρισμό του αγγίζει την ψυχή του θαύματος.
Κυκλάμινο – κυκλάμινο στου βράχου τη σχισμάδα
πού βρήκες χρώματα κι ανθείς πού μίσχο και σαλεύεις
Μέσα στο βράχο σύναξα το γαίμα στάλα-στάλα
μαντήλι ρόδινο έπλεξα κι ήλιο μαζεύω τώρα
alfavita
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Αν το σχολείο δεν κάνει καλύτερο τον άνθρωπο,
γιατί υπάρχει;

Τα χρόνια περνάνε μαζί τους και οι δεκαετίες και εμείς στον ίδιο πάντα δρόμο, στον πατημένο δρόμο, που ξέρουμε ότι δεν οδηγεί στην πρόοδο…
Γιατί δεν αναρωτιόμαστε για ποιο λόγο υπάρχει το σχολείο; 

Έχουμε βρει έναν μόνο σκοπό και το βλέμμα μας είναι μόνιμα εκεί. Δεν στοχαζόμαστε μήπως υπάρχει και κάτι άλλο. Δεν προβληματιζόμαστε γιατί το σχολείο δεν συνεργεί αποφασιστικά στην πραγματική κοινωνική εξέλιξη. Δεν συζητάμε μήπως κάτι δεν πάει καλά.
Κι όμως το σχολείο έχει στην καταστατική του σύσταση και άλλους σκοπούς και όχι μόνο μια καλή επαγγελματική προοπτική – που και αυτή στους σημερινούς δύσκολους καιρούς είναι στομωμένη. 
Το σχολείο έχει γεννηθεί για να δίνει σε κάθε κοινωνία ένα μέλλον πιο φωτεινό, μια ζωή καλύτερη. 
Και το έργο του είναι προσδιορισμένο μέσα από την ιστορία και δεν μπορούμε να καμωνόμαστε ότι δεν το ξέρουμε…

Το σχολείο έχει τρεις βασικές αποστολές.
Να μάθει Γράμματα και να δώσει ως μορφωτική αποστολή στους μαθητές μια ισχυρή Γενική Παιδεία. 
Να τους εμπνεύσει τη χαρά της γνώσης, έτσι ώστε σε όλη τους τη ζωή να έχουν πάντα ακόρεστη την επιθυμία της μάθησης και της έρευνας. Αλλά αυτή «η "γραμματοσύνη" είναι μια ποιότητα συνείδησης και όχι απλώς κατάκτηση μιας ηθικά ουδέτερης τεχνικής» (Θ. Γέρου).

Να εντάξει παιδιά και νέους στην κοινωνία με τέτοιο τρόπο, ώστε να είναι δημιουργικοί και ενεργοί πολίτες. 
Να μάθουν να ζουν αρμονικά με σεβασμό στον άλλον, με ανεκτικότητα και αλληλεγγύη. 
Να αγωνίζονται για το κοινό καλό – ναι υπάρχει… -, για δικαιοσύνη και ελευθερία, για χειραφέτηση και αυτοπραγμάτωση.

Να εξανθρωπίσει το χαρακτήρα τους και να εξευγενίσει τη συμπεριφορά τους. 
Να τους διαπαιδαγωγήσει σε ένα ανθρωπιστικό αξιακό πεδίο. Να κάνει τον άνθρωπο καλύτερο. Να τον ασκήσει με πάθος στην αγάπη.
Το σχολείο δεν υπάρχει για να παρέχει μόνο γνώσεις! 
Η γνώση από μόνη της δεν οδηγεί σε ξέφωτα. 
Η βαρβαρότητα σε όλη τη ροή της ιστορίας έχει συνδεθεί με αιχμές της γνώσης. Και μόνο την εξέλιξη των όπλων να εξετάσει κάποιος θα κατανοήσει ότι ένα μεγάλο μέρος της γνώσης εντάχθηκε στον αφανισμό του ανθρώπου. Αλλά και σήμερα ποια είναι πιο κερδοφόρα μαζική επιχείρηση σε παγκόσμια κλίμακα από τη βιομηχανία των όπλων;

Μπορεί το σχολείο από μόνο του να αντιπαλέψει τη βαρβαρότητα; 

Προφανώς και όχι. 
Μπορεί όμως να την αμφισβητήσει και να ρίξει σπόρους μιας ουμανιστικής θεώρησης της ζωής. Μπορεί να καλλιεργήσει ένα σχήμα παιδείας και πολιτισμού, που θα δίνει σε κάθε πολίτη τη δυνατότητα δημιουργικού στοχασμού και κουλτούρας αμφισβήτησης των τόσων και τόσων διακρίσεων που επιβάλλουν οι κάθε λογής μορφές εξουσίας, η αμάθεια και η προκαταλήψεις. 
Γιατί αν δεν κάνει το έργο αυτό το σχολείο, τότε ποιος;

Μπορεί το σχολείο να διαμορφώσει μια κοινωνία δημοκρατική, πλουραλιστική, ουμανιστική ή πολύ περισσότερο να ανατρέψει την κρατούσα εμπορευματική οργάνωση; 
Προφανώς όχι! 
Και όχι μόνο αυτό, αλλά οι θεωρίες αναπαραγωγής και οι ταξικές αναλύσεις εκτιμούν ότι αναπαράγει την κεφαλαιοκρατική εξουσία, όπως όλοι οι θεσμοί των σύγχρονων κοινωνιών: αστυνομία, ΜΜΕ, φυλακή, κράτος, παραγωγή, διοίκηση κλπ. 
είναι μόνο αυτή η όλη λειτουργία του σχολείου και της εκπαίδευσης; Δεν είναι και θεσμός προαγωγής του ορθολογισμού και των διαφωτιστικών ρευμάτων; 
Τα Γράμματα και η Μόρφωση δεν είναι πεδία καλλιέργειας της ανεξαρτησίας του πνεύματος; 
Και αν δεν μπορούν αυτά τα πεδία να αμφισβητήσουν την επικυριαρχία της εξουσίας στον άνθρωπο και να θέσουν βάσεις για μια κοινωνία προόδου, τότε ποιος;

Υπάρχει και μια άλλη πλευρά στο θέμα μας, μια βαθιά αντιδραστική θέση και πλήρως ανορθολογική προκατάληψη με μερικές ενδεικτικές όψεις: ότι ο καλός άνθρωπος ή είναι υπόθεση της θρησκείας ή είναι μια εξέλιξη που προκύπτει μόνη της ή ότι δεν συμφέρει να είναι είσαι καλός, γιατί θα σε εκμεταλλευτούν. Όλα αυτά είναι εκτιμήσεις εκτός πραγματικότητας.
Ο καλός άνθρωπος – που αγωνίζεται συγκροτημένα και με πάθος για τη συνολική πρόοδο του κοινωνικού του περιβάλλοντος – μπορεί περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον να βρει και να δημιουργήσει την ομορφιά της ζωής, να διαμορφώσει μια άρτια προσωπικότητα, να γευθεί τις χαρές του κόσμου, να νιώσει την πληρότητα του εαυτού του!
Ο μεγάλος παιδαγωγός Π. Φρέιρε αναδεικνύει τον βασικό πυρήνα της αγωγής, την πρώτη ευθύνη του σχολείου. 
«Σ’ όλα τα στάδια της απελευθερωτική τους πάλης, οι καταπιεζόμενοι πρέπει να βλέπουν τον εαυτό τους ως ανθρώπους που αγωνίζονται να κατακτήσουν τον οντολογικό και ιστορικό τους προορισμό και που δεν είναι άλλος από την ολοκλήρωσή τους ως ανθρώπινες υπάρξεις».
alfavita
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι