Friday, 15 May 2026

Όταν το παιδί γυρίζει από το σχολείο φορτισμένο και... ξεφορτώνει.

    Ίσως το ζεις κι εσύ. Η δασκάλα λέει ότι «πήγε πολύ καλά σήμερα», «ήταν συνεργάσιμο», «έπαιξε με τα άλλα παιδιά». 
Κι όμως, μόλις κλείσει η πόρτα του σπιτιού… δάκρυα, φωνές, γκρίνια, αντιδράσεις για τα πιο απλά πράγματα: για το ποιο ποτήρι θα πάρει, τι θα φάει, γιατί δεν βρίσκει το αγαπημένο του παιχνίδι.
    Κι εσύ σκέφτεσαι: «Μα τι έγινε; Τι κάνω λάθος;»
Δεν κάνεις λάθος. Το παιδί σου δεν είναι κακό ούτε «κακομαθημένο». 
Το παιδί σου ξεφορτώνει. 
    Κρατούσε όλη μέρα μέσα του άγχος, προσπάθεια, ένταση, πληροφορίες, εντυπώσεις, συναισθήματα. Και τώρα που γύρισε κοντά σου, στον ασφαλή του άνθρωπο, αφήνεται. Σε εσένα που ξέρει πως θα το αγαπάς ακόμη κι όταν δεν είναι «ήσυχο» ή «τέλειο».
    Αυτό που βλέπεις δεν είναι «κατάρρευση». Είναι απελευθέρωση συναισθημάτων. Είναι σημάδι δεσμού. 
Είναι ο τρόπος του να σου λέει:
«Μαμά, μπαμπά… μαζί σου μπορώ να είμαι αληθινός.»
    Και ξέρω, δεν είναι εύκολο. Όταν έχεις κι εσύ κούραση, πίεση, άγχος… εκείνες οι στιγμές μοιάζουν βουνό. Όμως υπάρχει τρόπος να τις διαχειριστείς χωρίς φωνές, χωρίς απελπισία, χωρίς να νιώθει το παιδί σου ενοχές γι’ αυτό που αισθάνεται.
    Μπορούμε να μάθουμε να:
* Καταλαβαίνουμε τι κρύβεται πίσω από τις δύσκολες συμπεριφορές
* Συνδεόμαστε πρώτα συναισθηματικά και μετά βάζουμε όρια
* Χτίζουμε ρουτίνες αποφόρτισης μετά το σχολείο
* Διδάσκουμε στα παιδιά να ρυθμίζουν τα συναισθήματά τους
* Προστατεύουμε και τη δική μας ψυχική αντοχή ως γονείς

    Η γονεϊκότητα δεν είναι τέλεια. Είναι σχέση. 
Και κάθε σχέση έχει ανάγκη από κατανόηση, εργαλεία και στήριξη.
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Wednesday, 6 May 2026

Αίσωπος: Ημίονος. Aesop - The Mule

Το μουλάρι.
Μια φορά το μουλάρι είχε γεμίσει καλά την κοιλιά του με κριθάρι. Βάλθηκε, που λέτε, να χοροπηδάει και να ξεφωνίζει μονάχο του:
«Πατέρα μου έχω το άλογο
το γοργοποδαράτο,
ίδιος με δαύτο είμαι κι εγώ,
όλος από πάνω ώς κάτω».
Έλα όμως που ξαφνικά προέκυψε κάποια ανάγκη και αμέσως πήρανε το μουλάρι και το τρέχανε πάνω-κάτω. Έτσι λοιπόν, όταν σταμάτησε πια το τρέξιμο, θυμήθηκε το κακόμοιρο ότι ο αληθινός πατέρας του είναι ο γάιδαρος, και κατέβασε σκυθρωπό τα μούτρα.
Το δίδαγμα του μύθου: Ακόμη και αν σε ανεβάσουν οι καιροί σε δόξες μεγάλες, μην ξεχνάς ποτέ από πού ξεκίνησες. Να το θυμάσαι: τούτη η ζωή είναι εντελώς αβέβαιη.


ΗΜΙΟΝΟΣ
[285.2] ἡμίονός τις ἐκ κριθῆς παχυνθεῖσα ἀνεσκίρτησε καθ᾽ ἑαυτὴν βοῶσα· «πατήρ μού ἐστιν ἵππος ὁ ταχυδρόμος, κἀγὼ δὲ αὐτῷ ὅλη ἀφωμοιώθην». καὶ δὴ ἐν μιᾷ ἀνάγκης ἐπελθούσης ἠναγκάζετο ἡ ἡμίονος τοῦ τρέχειν. ὡς δὲ τοῦ δρόμου πέπαυται, σκυθρωπάζουσα πατρὸς τοῦ ὄνου εὐθὺς ἀνεμνήσθη.
ὁ μῦθος δηλοῖ, ὅτι, κἂν ὁ χρόνος ἐνέγκῃ τινὰ εἰς δόξαν, τῆς ἑαυτοῦ ἀρχῆς μὴ ἐπιλαθέσθω· ἀβέβαιος γάρ ἐστιν ὁ βίος οὗτος.



The Mule
A Mule had had a long rest and much good feeding. He was feeling very vigorous indeed, and pranced around loftily, holding his head high.
"My father certainly was a full-blooded racer," he said. "I can feel that distinctly."
Next day he was put into harness again and that evening he was very downhearted indeed.
"I was mistaken," he said. "My father was an Ass after all."

Be sure of your pedigree before you boast of it.

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Tuesday, 5 May 2026

Ευριπίδη «Φοίνισσες»: H Tραγωδία της Διχόνοιας (Φιλαρχία και Ισότητα)

    Οι «Φοίνισσες», αυτή η τραγωδία της διχόνοιας, της εμφύλιας διαμάχης, είναι, ήταν, και θα παραμείνουν −όπως φαίνεται−, επίκαιρες. Ένας κόσμος που μένει τυφλός απέναντι στην Ιστορία και αρνείται να μάθει από το παρελθόν, συνεχίζοντας τις καταστροφικές επιλογές του διχασμού. 
    Παντού στον κόσμο οι λαοί μοιράζονται διαρκώς σε αντιμαχόμενα στρατόπεδα, μια τάση που πριμοδοτούν −διαχρονικά− οι περισσότεροι πολιτικοί, όλων των αποχρώσεων, χωρίς καμία διάθεση πραγματικής συνεννόησης και ουσιαστικού διαλόγου, καλώντας τους πολίτες να επιλέξουν στρατόπεδο, να διαλέξουν ανάμεσα σε «αυτούς» και σε «εμάς». 
    Ο Ευριπίδης στις «Φοίνισσες» βάζει έναν καθρέφτη απέναντί μας, ώστε να αναλογιστούμε την ευθύνη όλων μας για τη διαιώνιση αυτού του κλίματος διχασμού.
Γιάννης Μόσχος
Ο συμμαχικός στρατός των Αργείων με επικεφαλής τον εξόριστο Πολυνείκη έχει παραταχθεί έξω από τις πύλες της Θήβας. Στο εσωτερικό, η Ιοκάστη, σε μια απέλπιδα προσπάθεια αποτροπής του κακού, καλεί τους δύο γιους της να λύσουν τη διαφορά με ειρηνικό τρόπο.
Μετάφραση
Ιοκάστη προς Ετεοκλή
Γιατί, παιδί μου, σε έχει κυριέψει
η φιλαρχία; Γιατί; Δαίμονας άγριος είναι αυτή,
που ορμάει μέσα σε ευτυχισμένα σπίτια και σε πόλεις
και μόνο ερείπια αφήνει πίσω της. Γι᾽ αυτήν λοιπόν
έχασες το μυαλό σου; Όχι, παιδί μου. Αγκάλιασε την άλλην
την ισότητα, ό,τι καλύτερο στον κόσμο· αυτήν που ενώνει
φίλο με φίλο, χώρα με άλλη χώρα, σύμμαχο
με σύμμαχο. Η ισότητα είναι νόμος φυσικός, παιδί μου·
στο δυνατό πάντα θα στέκει ενάντιο το αδύνατο
και αυτό τον πόλεμο θα αρχίζει. Η ισότητα
όρισε να δεσπόζουν στους ανθρώπους μέτρα και σταθμά:
το σκοτεινό της νύχτας βλέμμα να μοιράζεται
μέρη ίσα στην πορεία του χρόνου με το φως του ήλιου·
κανένα από τα δυο τους δεν γογγύζει υποχωρώντας.

Αρχαίο Κείμενο
531 τί τῆς κακίστης δαιμόνων ἐφίεσαι
Φιλοτιμίας, παῖ; μὴ σύ γ᾽· ἄδικος ἡ θεός·
πολλοὺς δ᾽ ἐς οἴκους καὶ πόλεις εὐδαίμονας
εἰσῆλθε κἀξῆλθ᾽ ἐπ᾽ ὀλέθρῳ τῶν χρωμένων·
535 ἐφ᾽ ᾗ σὺ μαίνῃ. κεῖνο κάλλιον, τέκνον,
Ἰσότητα τιμᾶν, ἣ φίλους ἀεὶ φίλοις
πόλεις τε πόλεσι συμμάχους τε συμμάχοις
συνδεῖ· τὸ γὰρ ἴσον νόμιμον ἀνθρώποις ἔφυ,
τῷ πλέονι δ᾽ αἰεὶ πολέμιον καθίσταται
540 τοὔλασσον ἐχθρᾶς θ᾽ ἡμέρας κατάρχεται.
καὶ γὰρ μέτρ᾽ ἀνθρώποισι καὶ μέρη σταθμῶν
Ἰσότης ἔταξε κἀριθμὸν διώρισεν,
νυκτός τ᾽ ἀφεγγὲς βλέφαρον ἡλίου τε φῶς
ἴσον βαδίζει τὸν ἐνιαύσιον κύκλον,
545 κοὐδέτερον αὐτῶν φθόνον ἔχει νικώμενον.

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Wednesday, 29 April 2026

Ενδοοικογενειακή Βία και παιδί: "Μια εξίσωση χωρίς λύση";

«Η ζωή είναι όπως τα μαθηματικά. Έχει πολλά προβλήματα. Στην περίπτωση μας η εξίσωση δεν έχει λύση». 
Ορμώμενη από την εξομολόγηση μιας θεραπευομένης μου και έπειτα από δική της συναίνεση σκέφτηκα να γράψω ένα άρθρο όσον αφορά το φαινόμενο της ενδοοικογενειακής βίας και τις επιπτώσεις της στην ψυχική υγεία του παιδιού. 
Η παραπάνω φράση αποτυπώνει πολύ εύστοχα και με τον καλύτερο τρόπο το πως μπορεί να νιώθει ένα παιδί που βιώνει ενδοοικογενειακή βία και ειδικά όταν η κατάσταση στο σπίτι μοιάζει αδιέξοδη.
Το ποσοστό της ενδοοικογενειακής βίας στην Ελλάδα το 2019 άγγιξε το 35%. Πρόκειται για ένα πολύ μεγάλο ποσοστό αν σκεφτεί κανείς ότι κάποιοι από το φόβο που νιώθουν δεν σπάνε την σιωπή τους για να καταγγείλουν τη βία. 
Συγκεκριμένα, 7 στις 10 γυναίκες είναι θύματα, ενώ ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σωματικής ή σεξουαλικής κακοποίησης.
Η ενδοοικογενειακή βία είναι ένα συχνό και πολυπαραγοντικό φαινόμενο που έχει διάφορες μορφές, όπως σωματική, σεξουαλική κακοποίηση ή παρενόχληση, ψυχολογική και συναισθηματική κακοποίηση. 
Τα θύματα της ενδοοικογενειακής βίας περιλαμβάνουν τα μέλη της οικογένειας που βιώνουν αυτή την “τρομοκρατία” και ζουν μέσα στον φόβο.
Οι επιπτώσεις της ενδοοικογενειακής βίας είναι πολλές. 
Οι σκηνές βίας πολλές φορές μένουν ανεξίτηλα χαραγμένες στη μνήμη ενός παιδιού, με αποτέλεσμα να επηρεάσουν την ψυχική του υγεία. 
Ακόμα κι αν τα παιδιά δεν είναι τα άμεσα θύματα της βίας και της κακοποίησης, ωστόσο, επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό διότι είναι μάρτυρες ενός “εμπόλεμου κλίματος” που μπορεί να περιλαμβάνει σωματική ή λεκτική κακοποίηση, σκηνές βίας, έντονους καβγάδες και αυτά τα σκηνικά που εκτυλίσσονται μπροστά στα μάτια ενός παιδιού αποτελούν τραύμα. Το παιδί μάρτυρας νιώθει μικρό και ανίσχυρο και μπορεί να κουβαλάει αυτή την τραυματική εμπειρία και στην ενήλικη ζωή του.

Τέτοιες στρεσογόνες και τραυματικές εμπειρίες είναι μόνο επιζήμιες για την ψυχική υγεία του παιδιού. 
Ένα παιδί μπορεί να παρουσιάσει συμπεριφορικά και συναισθηματικά προβλήματα, παλινδρόμηση σε προηγούμενα στάδια ανάπτυξης, όπως για παράδειγμα η νυκτερινή ενούρηση, έντονο στρες, ευερεθιστότητα, φοβίες και σωρεία προβλημάτων στη συμπεριφορά, την επίδοση και την ψυχολογία του. 
Τα παιδιά που υπήρξαν θύματα ή μάρτυρες ενδοοικογενειακής βίας μπορεί να εξελιχθούν σε ενήλικες που αναπαράγουν μη συνειδητά κακοποιητική συμπεριφορά στους οικείους τους ή να υφίστανται μοιρολατρικά τη βία από τους άλλους.
Τελευταία, λόγω της τρέχουσας κατάστασης με τον κορωνοϊό και την αναγκαστική συνύπαρξη των μελών της οικογένειας για περισσότερη ώρα φαίνεται ότι έχουν αυξηθεί οι καταγγελίες ενδοοικογενειακής βίας και πρόκειται για μια ανησυχητική κατάσταση που θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη για την αντιμετώπιση του προβλήματος.

Είναι χρέος των γονιών να σκεφτούν ότι η ενδοοικογενειακή βία αποτελεί μια βαθιά πληγή στην ψυχή ενός παιδιού που είναι δύσκολο να επουλωθεί. Είναι σημαντικό να ζητήσουν βοήθεια από έναν ειδικό τόσο για τους ίδιους όσο και για τα παιδιά τους, που αποτελούν εξιλαστήρια θύματα μιας κατάστασης που “βιάζει” την ψυχή τους.

Πληροφορίες: Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Χίου,
Κέντρο Παιδιού και Εφήβου, Εγκρεμού 30, Χίος, τηλ 2271020000(εσωτ.2), www.kpechios.gr

politischios

Friday, 27 March 2026

Ο Θάνατος του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη

Ο Θάνατος του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη
Λίγο πριν πεθάνει συγχώρεσε ακόμη και τον υπουργό που ήθελε την καταδίκη του.
 
Ποιες ήταν οι τελευταίες ώρες του Γέρου...

Tuesday, 24 March 2026

Η Ικεσία του Κολοκοτρώνη

«Σταμάτησα και είδα ένα εκκλησάκι, και κατέβηκα από το άλογό μου, και το έδεσα σε ένα δέντρο, και πήγα και γονάτισα και είπα: Παναγιά μου... και τα μάτια μου γιομίσανε δάκρυα... Παναγιά μου, βοήθα και πάλι τους Έλληνες να ψυχωθούνε... Βοήθα τους να βρούνε το δρόμο για τη Λευτεριά...»
Στρατηγός Θεόδωρος Κολοκοτρώνης
Το Χαμομηλάκι

Αίσωπος: Η Χελιδόνα και το Δρακοντόφιδο / The Swallow, The Serpent, and The Court of Justice

Χελιδών και Δράκων
Χελιδὼν ἔν τινι δικαστηρίῳ νεοττοποιησαμένη ἐξέπτη. δράκων δὲ προσερπύσας κατέφαγεν αὐτῆς τοὺς νεοττούς. ἡ δὲ ἐπανελθοῦσα καὶ τὴν καλιὰν κενὴν εὑροῦσα ὑπερπαθῶς ἔστενεν. ἑτέρας δὲ χελιδόνος παρηγορεῖν αὐτὴν πειρωμένης καὶ λεγούσης, ‹ὅτι› οὐ μόνον αὐτὴν τέκνα ἀποβαλεῖν συμβέβηκεν, ὑποτυχοῦσα ἔφη· «ἀλλ᾽ ἔγωγε οὐ τοσοῦτον ἐπὶ τοῖς τέκνοις κλαίω, ὅσον ὅτι ἐν τούτῳ τῷ τόπῳ ἠδίκημαι, ἐν ᾧ οἱ ἀδικούμενοι βοηθείας τυγχάνουσιν».
ὁ λόγος δηλοῖ, ὅτι χαλεπώτεραι γίνονται τοῖς πάσχουσιν αἱ συμφοραί, ὅταν ὑφ᾽ ὧν ἥκιστα προσεδόκησαν, ἐπιφέρωνται.
Η χελιδόνα και το δρακοντόφιδο.
    Ήταν κάποτε μια χελιδόνα που έφτιαξε τη φωλιά της μέσα στην αίθουσα του δικαστηρίου. Άφησε, που λέτε, εκεί μέσα τα μικρά της και έφυγε πετώντας. 
    Στο μεταξύ, το δρακοντόφιδο σύρθηκε κοντά και κατασπάραξε τα μικρά πουλάκια. Έτσι, όταν γύρισε η χελιδόνα, βρήκε τη φωλιά της αδειανή. Την έπιασε λοιπόν φοβερή θλίψη και ξέσπασε σε γοερούς θρήνους. Τότε προσπάθησε να την παρηγορήσει κάποιο άλλο χελιδόνι: «Καλά, βρε καημένη», της είπε, «δεν είσαι εσύ η μόνη στον κόσμο που έτυχε να χάσει τα παιδιά της».    
    Όμως η χαροκαμένη δεν το άφησε να συνεχίσει: «Μωρέ δεν είναι αυτό. Δεν κλαίω τόσο τα παιδιά που έχασα. Προπάντων με πνίγει που με χτύπησε το άδικο ακριβώς εδώ, στο μέρος όπου βρίσκουν συμπαράσταση όλα τα θύματα της αδικίας».
Το δίδαγμα του μύθου: Αλίμονο άμα κάνει το κακό εκείνος που από μέρους του δεν το περιμέναμε καθόλου. Τότε η συμφορά γίνεται ακόμη πιο δυσβάσταχτη για όποιον την τραβάει.


The Swallow, The Serpent, and The Court of Justice
    A Swallow, returning from abroad and especially fond of dwelling with men, built herself a nest in the wall of a Court of Justice and there hatched seven young birds. 
    A Serpent gliding past the nest from its hole in the wall ate up the young unfledged nestlings. The Swallow, finding her nest empty, lamented greatly and exclaimed: “Woe to me a stranger! that in this place where all others’ rights are protected, I alone should suffer wrong.”
πηγή
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Monday, 23 March 2026

Ο Πίθος των Δαναΐδων / Όταν γεμίζεις ένα τρύπιο πιθάρι...

    Υπάρχει μια εικόνα από την ελληνική μυθολογία που, όσο κι αν την ακούς από παιδί, μεγαλώνοντας σε τσιγκλάει πιο πολύ: οι Δαναΐδες στον Άδη να κουβαλούν νερό ασταμάτητα και να το ρίχνουν σ’ έναν πίθο τρύπιο. 
Ό,τι κι αν κάνουν, όση επιμονή κι αν δείξουν, τίποτα δεν “μένει”. 
Και κάπως έτσι, ο μύθος ξεφεύγει από τις σελίδες των σχολικών βιβλίων και μπαίνει ύπουλα στην καθημερινότητά μας, ως μεταφορά για ό,τι κάνουμε με κόπο, αλλά χωρίς αποτέλεσμα.
Η βασική ιστορία
    Ο Δαναός, βασιλιάς (συχνά συνδεδεμένος με το Άργος), είχε 50 κόρες.
Ο δίδυμος αδελφός του, ο Αίγυπτος, είχε 50 γιους και απαίτησε να παντρευτούν τις Δαναΐδες.
Ο Δαναός (σε πολλές εκδοχές) φοβόταν τον γάμο ή τον θεωρούσε απειλή και διέταξε τις κόρες του να σκοτώσουν τους συζύγους τους τη νύχτα του γάμου.
Οι 49 υπάκουσαν και δολοφόνησαν τους άντρες τους. Μία όμως, η Υπερμνήστρα, λυπήθηκε τον σύζυγό της, τον Λυγκέα, και δεν τον σκότωσε.
Η τιμωρία στον Άδη: το «τρύπιο πιθάρι»
    Οι 49 Δαναΐδες τιμωρήθηκαν στον Άδη να κάνουν κάτι αδύνατο: να γεμίζουν αέναα ένα πιθάρι (ή δοχείο) που είναι τρύπιο, άρα ό,τι ρίχνουν χάνεται και η προσπάθεια δεν τελειώνει ποτέ. Από εδώ βγαίνει και η παροιμιώδης εικόνα της μάταιης, ατέλειωτης εργασίας.
Η σύγχρονη ζωή γεμάτη «τρύπιους πίθους»
    Ας είμαστε ειλικρινείς: πολλοί σήμερα δεν υποφέρουν επειδή δεν εργάζονται, αλλά επειδή εργάζονται πολύ και νιώθουν ότι δεν προχωρούν. Όχι πάντα από τεμπελιά, ούτε από ανικανότητα, αλλά επειδή το σύστημα γύρω τους “διαρρέει”.
Στη δουλειά: ατελείωτα e-mails, συσκέψεις που δεν οδηγούν σε αποφάσεις, «επείγοντα» που γεννούν άλλα επείγοντα. Η παραγωγικότητα γίνεται θέατρο, όχι ουσία. Έχεις την αίσθηση ότι τρέχεις, αλλά μένεις στο ίδιο σημείο.
Στην οικονομία του «όλο και λίγο»: μισθοί που εξανεμίζονται πριν τελειώσει ο μήνας, τιμές που ανεβαίνουν, μια καθημερινότητα που σου τρώει την ανάσα. Ρίχνεις νερό στον πίθο, αλλά ο πίθος δεν γεμίζει.
Στα social media: ανεβάζεις, απαντάς, παρακολουθείς, συγκρίνεσαι. Η προσοχή σου γίνεται νόμισμα, αλλά η ανταμοιβή κρατά ελάχιστα. Κι ύστερα ξανά από την αρχή.
Στις σχέσεις: δίνεις χρόνο και προσπάθεια σε δυναμικές που δεν στηρίζονται σε αμοιβαιότητα. Όσο πιο πολύ προσπαθείς, τόσο πιο “τρύπιο” αποδεικνύεται το δοχείο.
Ο μύθος εδώ δεν λέει «μην προσπαθείς». Λέει κάτι πιο δύσκολο: κοίτα πού πηγαίνει η προσπάθειά σου.
Όταν η επιμονή γίνεται παγίδα
    Η κοινωνία μας συχνά αποθεώνει την επιμονή σαν υπέρτατη αρετή: “Μην τα παρατάς”, “Δούλεψε σκληρά”, “Θα δικαιωθείς”. Όλα αυτά έχουν αξία—μέχρι να γίνουν τυφλό δόγμα. Γιατί υπάρχει και μια αλήθεια που δεν ακούγεται εύκολα:
μερικές φορές δεν χρειάζεσαι περισσότερη επιμονή. Χρειάζεσαι άλλο πίθο.
Η επιμονή σε λάθος στόχο δεν είναι αρετή· είναι εξάντληση με ηρωικό περιτύλιγμα. Αν ένα περιβάλλον ανταμείβει μόνο τον θόρυβο, αν μια σχέση βασίζεται στη μονόπλευρη “φροντίδα”, αν ένα σύστημα σε κρατά μόνιμα σε κατάσταση επιβίωσης, τότε η “σκληρή δουλειά” μπορεί να είναι απλώς ο τρόπος με τον οποίο διαιωνίζεται η φθορά.
Η πιο άβολη πλευρά του μύθου: η ευθύνη
Ο μύθος των Δαναΐδων δεν έχει μόνο ματαιότητα· έχει και ευθύνη. Οι Δαναΐδες δεν τιμωρούνται επειδή κουράστηκαν. Τιμωρούνται επειδή έκαναν κάτι φοβερό “κατ’ εντολή”. 
    Και εδώ ο μύθος γίνεται επικίνδυνα σύγχρονος: πόσες φορές δεν βλέπουμε ανθρώπους να δικαιολογούν πράξεις με το «έτσι μου είπαν», «έτσι δουλεύει ο οργανισμός», «έτσι είναι η πολιτική», «έτσι είναι η εταιρεία»;
Στη δημόσια ζωή, στη γραφειοκρατία, στην εργασία, ακόμα και στις παρέες, ο μηχανισμός είναι ίδιος: η προσωπική κρίση παραιτείται και αντικαθίσταται από υπακοή. Ο μύθος θυμίζει κάτι απλό και σκληρό: η εντολή δεν σε αθωώνει.
Η Υπερμνήστρα ως “σπασμένη αλυσίδα”
Μέσα στις 50, μία ξεχωρίζει: η Υπερμνήστρα, που δεν σκοτώνει τον Λυγκέα. Γιατί έχει σημασία αυτό σήμερα; Επειδή δείχνει ότι ακόμη και μέσα σε μαζική πίεση, υπάρχει χώρος για μια πράξη που λέει: «ως εδώ».
Και αυτή η πράξη δεν είναι ρομαντική. Είναι πολιτική με την ευρεία έννοια: είναι στάση απέναντι στην εξουσία, στον φόβο, στο “πρέπει”.
Κάθε φορά που κάποιος σπάει τον κύκλο μιας τοξικής συνήθειας, μιας άδικης εντολής, ενός μηχανισμού που κανονικοποιεί το λάθος, γίνεται—έστω στιγμιαία—Υπερμνήστρα. Όχι γιατί είναι τέλειος άνθρωπος, αλλά γιατί επιλέγει να μην παραδώσει τη συνείδησή του.
Τι μας διδάσκει πρακτικά ο «πίθος»
Ο μύθος δεν είναι “συμβουλή αυτοβελτίωσης”, αλλά μπορεί να γίνει εργαλείο σκέψης. Μερικά ερωτήματα που αξίζει να κάνουμε στον εαυτό μας:
Πού πάει η ενέργειά μου; Φτιάχνει κάτι ή απλώς συντηρεί την καθημερινή φθορά;
Ποιο μέρος της ζωής μου είναι τρύπιο; Ένας στόχος; Μια σχέση; Ένα εργασιακό πλαίσιο; Ένα μοτίβο;
Γιατί συνεχίζω; Από ελπίδα ή από φόβο ότι “αν σταματήσω, θα καταρρεύσουν όλα”;
Τι θα άλλαζε αν δεν προσπαθούσα περισσότερο, αλλά διαφορετικά;
Το μάθημα δεν είναι να γίνουμε κυνικοί. Είναι να γίνουμε ακριβείς: να ξεχωρίζουμε την προσπάθεια που χτίζει από την προσπάθεια που χάνεται.
Να γεμίζεις ό,τι μπορεί να κρατήσει
    Ο Πίθος των Δαναΐδων είναι μια προειδοποίηση μεταμφιεσμένη σε ιστορία. Μας λέει ότι η ζωή μπορεί να γίνει μια αλυσίδα επαναλήψεων που μοιάζουν με καθήκον, αλλά δεν παράγουν νόημα. Και μας ψιθυρίζει πως, καμιά φορά, η πιο γενναία πράξη δεν είναι να κουβαλήσεις άλλο νερό. Είναι να σταθείς, να κοιτάξεις τον πίθο και να πεις:
«Δεν είναι δική μου δουλειά να γεμίζω κάτι που δεν κρατά.»

Γιώργος Δ. Καλλιβρούσης / fb
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Monday, 9 March 2026

Η Αλαζονεία, η Άτη και τα... ξυλοπόδαρα

«Ὕβρις γὰρ ἐξανθοῦσ’ ἐκάρπωσεν στάχυν ἄτης,
ὅθεν πάγκλαυτον ἐξαμᾶ θέρος.»
Η αλαζονεία σε πλήρη άνθιση παράγει τον καρπό της άτης
που ο θερισμός του είναι όλο κλάμα.
                                                            Αισχύλος
Η αλαζονεία είναι σαν τα ξυλοπόδαρα. 

Ψηλώνουν τον άνθρωπο, αλλά δεν τον μεγαλώνουν!

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Tuesday, 3 March 2026

Αίσωπος: "Οι δυο σάκοι" - "Πῆραι δύο" - Aesop's two bags

Δύο σακούλια κουβαλάει ο καθένας μας. 
Το ένα μπροστά και το άλλο πίσω. 
Στο μπροστινό βάζουμε τα λάθη των άλλων 
και στο πίσω τα δικά μας. 
Γι’ αυτό δεν τα βλέπουμε.
"Δύο πήρας ἕκαστος ἡμῶν φέρει· τὴν μὲν, ἔμπροσθεν· τὴν δε, ὄπισθεν· καὶ εἰς μὲν τὴν ἔμπροσθεν, ἀποτιθέναι τὰ τῶν ἄλλων ἁμαρτήματα· εἰς δὲ τὴν ὄπισθεν, τὰ ἑαυτῶν· διό οὔτε καθορῶμεν αὐτά.

Men are born with two bags; one in front carrying neighbor’s faults and one behind carrying their own faults.
Men see other’s faults but not their own.

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Wednesday, 28 January 2026

Το Συλλογικό Τραύμα 😥

    Η κοινή εμπειρία απώλειας που βιώνει μια ομάδα ανθρώπων, μια κοινότητα ή ένα έθνος -μετά από ένα τραυματικό γεγονός- αποφέρουν ένα συλλογικό τραύμα και πένθος.
    Το συλλογικό τραύμα είναι η ψυχολογική και συναισθηματική πληγή που βιώνει μια ομάδα ανθρώπων μετά από ένα μεγάλο, κοινό κατακλυσμιαίο γεγονός (π.χ. πόλεμος, φυσική καταστροφή, τρομοκρατική επίθεση), επηρεάζοντας τη συλλογική μνήμη, την ταυτότητα και τις κοινωνικές λειτουργίες, οδηγώντας σε αισθήματα ανασφάλειας, οργής, δυσπιστίας στους θεσμούς και ανάγκη για δικαιοσύνη, και μπορεί να μεταφερθεί ακόμη και στις επόμενες γενιές. 
    Η αντιμετώπισή του περιλαμβάνει την ανάδειξη της ανθεκτικότητας, την έκφραση, την αναπλαισίωση της εμπειρίας για να βρεθεί νόημα και η επανένταξη στην καθημερινότητα, με στόχο την ανάκαμψη και την επαναδημιουργία της συλλογικής αφήγησης.

Κοινά συμπτώματα:
    Πέρα από τα ατομικά συμπτώματα (άγχος, φόβος), εμφανίζονται κοινωνικά συμπτώματα όπως αποσιώπηση, διακρίσεις ή δυσκολία στην κοινωνική αποδοχή της εμπειρίας.
Δυσπιστία και οργή:
    Οδηγεί σε δυσπιστία προς τους θεσμούς και σε ανάγκη για αλλαγές και ανάληψη ευθυνών, συχνά εκδηλωνόμενη με διαμαρτυρίες.
    Ανάγκη για δικαιοσύνη:
Ενισχύει την επιθυμία για αποκατάσταση της δικαιοσύνης.
    Αντίκτυπος στη μνήμη και ταυτότητα:
Εντυπώνεται στη συλλογική μνήμη και διαμορφώνει τη συλλογική ταυτότητα.
    Διαγενεακό τραύμα:
Μπορεί να μεταβιβαστεί στις επόμενες γενιές, όπως συμβαίνει σε περιπτώσεις πολέμου ή γενοκτονίας.

Αντιμετώπιση
Εξασφάλιση ασφάλειας:
Δημιουργία ασφαλούς περιβάλλοντος για την ομάδα.
Έκφραση:
Ενθάρρυνση της έκφρασης των συναισθημάτων και της εμπειρίας.
Αναπλαισίωση:
Εύρεση νοήματος στην τραυματική εμπειρία, μετατρέποντάς την σε δύναμη και αφορμή για αλλαγή (π.χ. μέσω της δημιουργίας νέων στόχων).
Θεραπευτική υποστήριξη:
Ειδικά προγράμματα ψυχολογικής υποστήριξης για άτομα και ομάδες.
Σύνδεση και ανθεκτικότητα:
Ενδυνάμωση της αίσθησης του ανήκειν, της αυτοεκτίμησης και της ικανότητας ανάκαμψης. 

από ΑΙ
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Monday, 26 January 2026

Αφιέρωμα στον Ρήγα Φεραίο (μέρος 1ο)

    Στα πρώτα χρόνια έπειτα από την απελευθέρωση του τόπου από τον τούρκικο ζυγό, στα καφενεία και στα σπίτια, στις πολιτείες και στα χωριά, έβλεπες κρεμασμένη μια χαλκογραφία που παράσταινε την Ελλάδα κουρελιασμένη, γονατισμένη κι αλυσοδεμένη. Δύο άντρες γύρευαν να τη σηκώσουν σπάζοντας τα δεσμά της. Ο ένας ήταν ο Κοραής κι ο άλλος ο Ρήγας.
    Ο Ρήγας δεν είχε τη σοφία του Κοραή. Είχε όμως κάτι άλλο πιο σημαντικό. Είχε το νου και την ψυχή που ξεσήκωνε η θύελλα της Ελευθερίας». Συνάρπαζε τις καρδιές και τις ανέμιζε πάνω από τη χαμοζωή. Γι’ αυτό και η συμβολή του ν’ αναστηθεί και να ειπωθεί ελεύθερο έθνος η Ελλάδα στάθηκε ασύγκριτα πιο αποφασιστική από κείνη του Κοραή.
Από «Η Επανάσταση του '21» του Δημήτρη Φωτιάδη, Τόμος 1ος, σελ. 199
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Friday, 16 January 2026

Το Σκάνδαλο Ναυπήγησης Ελληνικών Φρεγατών (1824)/ Η φρεγάτα "Ελλάς"

    Το σκάνδαλο ναυπήγησης των φρεγατών αποτελεί ένα από τα πρώτα μεγάλα οικονομικά σκάνδαλα στην νεότερη ιστορία του (υπό ίδρυση) ελληνικού κράτους, έχοντας άμεση σχέση με την διαχείριση του αγγλικού δανείου του 1824. 
    Επρόκειτο για μια εμπορική σύμβαση μεταξύ της προσωρινής ελληνικής κυβέρνησης των επαναστατημένων Ελλήνων και των Αμερικανών ναυπηγών σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα παρήγγειλε μια σειρά ατμοκίνητων πολεμικών πλοίων μεταξύ των οποίων και δύο φρεγάτες. 
    Κατά τη διάρκεια όμως της ναυπήγησης οι Αμερικανοί ναυπηγοί χρησιμοποιώντας την εκεί νομοθεσία καθώς και άλλα αθέμιτα μέσα απαίτησαν μεγαλύτερα από τα ήδη συμφωνημένα ποσά καθυστερώντας την ναυπήγηση των πλοίων. Τελικά, ύστερα από παρέμβαση της ίδιας της αμερικανικής κυβέρνησης, κατέστη δυνατό να παραδοθεί μια μόνο φρεγάτα (Ελλάς). Σημαντικό ρόλο διαδραμάτισε ο απεσταλμένος της ελληνικής κυβέρνησης στις ΗΠΑ, Αλέξανδρος Κοντόσταυλος, ο οποίος κατηγορήθηκε ότι εξαγοράστηκε από τους Αμερικανούς.
    Η καθυστέρηση της ναυπήγησης είχε ως αποτέλεσμα την μη ενίσχυση της άμυνας του Μεσολογγίου καθώς και την εξάντληση μεγάλου μέρους του αγγλικού δανείου. Για την ναυπήγηση της μιας φρεγάτας υπολογίζεται ότι το κόστος ανήλθε στα 750.000 δολάρια, δηλαδή σχεδόν διπλάσιο από το αρχικά συμφωνημένο ποσό.
πηγή   
Η φρεγάτα "Ελλάς" (το αρχικό όνομα ήταν "Ελπίς") ήταν πλοίο που αγοράστηκε το 1824-1826 με εντολή της προσωρινής ελληνικής κυβέρνησης (Εκτελεστικό 1824) και χρηματοδότηση από το δεύτερο αγγλικό δάνειο, με συμφωνία που συνήφθη με διαμεσολάβηση των μελών της φιλελληνικής επιτροπής του Λονδίνου. 
    Η παραγγελία αφορούσε δυο φρεγάτες, που θα έπαιρναν τα ονόματα "Ελπίς" και "Σωτήρ". Μετά από το σκάνδαλο ναυπήγησης ελληνικών φρεγατών (1824), ναυπηγήθηκε στη Νέα Υόρκη των Η.Π.Α. αντί του ποσού των 750.000 δολαρίων και παραλήφθηκε μόνο ένα πλοίο, το οποίο ονομάστηκε Ελπίς. 
    Κατέπλευσε στο Ναύπλιο με ξένο πλήρωμα τον Νοέμβριο του 1826. Είχε εκτόπισμα 1660 τόνων, οπλισμό 48 πυροβόλων των 16 λιβρών και 16 ολμοπυροβόλων (καρρανάδων) των 42 λιβρών.               Χρησιμοποιήθηκε στις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις εναντίον των Τούρκων, τα τελευταία χρόνια του αγώνα. Στις 30-31 του Μάη 1828 βύθισε 2 τουρκικά πολεμικά πλοία στη Ναυμαχία του κάβο Μπαμπά.     Είχε άδοξο τέλος, γιατί πυρπολήθηκε την 1 Αυγούστου 1831 από τον Ναύαρχο Μιαούλη κατά τη στάση των Υδραίων εναντίον του Κυβερνήτη Καποδίστρια σε όρμο του Πόρου.
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Friday, 9 January 2026

Όταν το «Χαμομηλάκι» συνάντησε τον Γιώργο Παπαδάκη...

 Προσωπική εμπειρία.   
    Κάποια χρόνια πριν, στην πλατεία μας, είδα το Γιώργο Παπαδάκη να πίνει καφέ δίπλα μας. Εντελώς αυθόρμητα, πήγα στο τραπέζι του και τον ρώτησα αν μπορώ να του πω κάτι, να τον πληροφορήσω για κάτι που μπορεί να τον ενδιαφέρει.
Με μεγάλη ευγένεια σηκώθηκε και μου τράβηξε την καρέκλα για να καθίσω κοντά του.
Είχα στο χέρι μου την καρτούλα που βλέπετε και του την έδωσα χωρίς να πω τίποτα. 
Μόλις την είδε είπε κατά λέξη:
-Και ποιος δεν ξέρει το "χαμομηλάκι", κυρία μου;
    Δεν με ρώτησε τίποτα. Ούτε ποια είμαι, ούτε τι είναι το "χαμομηλάκι". Κοιτούσε μόνο την καρτούλα φανερά συγκινημένος.
Σηκώθηκε όρθιος, μου έτεινε το χέρι και, προς μεγάλη μου έκπληξη και συγκίνηση, έσκυψε και μου φίλησε το χέρι.
    Έφυγα από το τραπέζι, το τραπέζι ενός ανθρώπου που ένιωσα την ειλικρίνεια και το ενδιαφέρον και στο πρόσωπό του και στη χροιά της φωνής του και στην στάση του.

Καλό Παράδεισο, Γιώργο...
Το Χαμομηλάκι

Monday, 5 January 2026

«Το Δίκαιο του Ισχυροτέρου»/Αισώπου μύθος: «Λιοντάρι λύκος και αλεπού»

-Κυρά αλεπού, ποιος σ’ έμαθε να μοιράζεις;
-Η συμφορά του λύκου.
«Λιοντάρι λύκος και αλεπού»
Λιοντάρι, Λύκος, κι Αλπού αντάμα, 

τα τρία βγήκαν να κυνηγήσουν. 
Με συμφωνία, πως ό,τι πιάκουν, 
να το μοιράσουν ανάμεσά τους.  
Πολύ και πλούσιο κυνήγι κάνουν, 
κι αφού σε μέρος τα αραδιάζουν, 
του Λύκου λέγει το Λεοντάρι 
σε τρία μέρη να τα χωρίσει. 
Εκείνος τότε, κι αν λαιμαργάει, 
σα φυσικό του, βαστιέται ωστόσο·  
κι από το φόβο του ανώτερού του, 
με δικιοσύνη τα διαμοιράζει. 
Ο βασιλέας των τετραπόδων 
με άγριο βλέμμα καταφρονώντας  
ισοτιμία, που δεν του πρέπει, 
μ’ οργή το Λύκο ευτύς ξεσκίζει· 
και της Πανούργης το βάρος δίνει, 
να κάμει εκείνη, καθώς ηξέρει. 
Σωρόν ομπρός του τ’ απανωτιάζει, 
κι αυτή κρατάει πολλά ολίγο. 
Ποιος σ’ έχει μάθει, της λέει, Κουμπάρα, 
με τόσο δίκιο να διαμοιράζεις; 
Σκυφτά εκείνη του απηλογήθη: 
του Λύκου, αφέντη, η δυστυχία.
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

© Το χαμομηλάκι | To hamomilaki