Πέμπτη, 5 Οκτωβρίου 2017

Τα καλύτερα τρόφιμα για υγιή δόντια

Άλματα προόδου έχουν κάνει τις τελευταίες δεκαετίες η Οδοντιατρική και η Ορθοδοντική και μπορούν να αντιμετωπίσουν και να διορθώσουν σχεδόν όλα τα προβλήματα, τις ατέλειες και τις δυσμορφίες που θα εμφανιστούν στα δόντια.

Ωστόσο η πρόληψη εξακολουθεί να αποτελεί την καλύτερη θεραπεία και η προσεγμένη διατροφή αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της για την υγεία του στόματος.

«Πολυάριθμες μελέτες έχουν αποδείξει πως η οδοντική και στοματική υγεία δεν επηρεάζονται μόνο από τα γονίδια, τη στοματική υγιεινή και συνήθειες όπως το πιπίλισμα του δακτύλου ή η αναπνοή από το στόμα, αλλά και από το τι και πόσο συχνά τρώμε», λέει η
Δρ. Κατερίνα Δούμα-Μιχελάκη, DDS, PhD, ειδική Ορθοδοντικός Παιδιών & Ενηλίκων. 
«Και αυτό γιατί τη στιγμή που βάζουμε στο στόμα μας έστω και μια μπουκιά ή μια γουλιά από ένα τρόφιμο ή ρόφημα, ενεργοποιούνται χημικές διεργασίες ανάλογα με τα συστατικά του. 
Αν, για παράδειγμα, το τρόφιμο περιέχει ζάχαρη ή άλλους υδατάνθρακες, τα βακτήρια του στόματος τους μετατρέπουν σε οξέα τα οποία αρχίζουν να επιτίθενται στην αδαμαντίνη ουσία των δοντιών, δηλαδή στο σμάλτο τους. 
Η επίθεση αυτή είναι η απαρχή της τερηδόνας και όσο πιο συχνά τρώει ή τσιμπολογά κανείς τέτοιου είδους τρόφιμα, τόσο περισσότερο εκτίθενται τα δόντια στα οξέα, άρα αυξάνεται ο κίνδυνος τερηδόνας».

Αντίθετα, όταν τρώει κανείς τρόφιμα «φιλικά» προς τα δόντια, μπορεί να τα προστατεύσει από αυτού του είδους τις επιθέσεις ή ακόμα και να αντιστρέψει έως ένα βαθμό τις βλάβες που υφίστανται. Ποια είναι αυτά τα «φιλικά» τρόφιμα; Τα εξής, κατά την Δρ. Δούμα-Μιχελάκη:
Για την προστασία τους
* Νερό, κυρίως το φθοριωμένο. 
Σύμφωνα με την Αμερικανική Οδοντιατρική Εταιρεία το φθοριωμένο νερό είναι το καλύτερο ρόφημα για διατήρηση της στοματικής υγείας, διότι το φθόριο βοηθά τα δόντια να γίνονται πιο ανθεκτικά στις επιθέσεις των οξέων. 
Φθόριο περιέχει σε ορισμένες χώρες κυρίως το πόσιμο νερό της βρύσης και ορισμένα εμπλουτισμένα μεταλλικά νερά του εμπορίου. Φροντίστε να το καταναλώνετε σε επαρκείς ποσότητες και να ξεβγάζετε με αυτό το στόμα σας μετά από κάθε γεύμα ή τσιμπολόγημα.

* Γαλακτοκομικά προϊόντα. 
Το γάλα, το τυρί και το γιαούρτι έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε σάκχαρα, ενώ περιέχουν πρωτεΐνες και ασβέστιο που δυναμώνουν τα δόντια. Σε αντίθεση όμως με ό,τι πιστεύει πολύς κόσμος, η φέτα, το ανθότυρο και γενικά τα λευκά τυριά έχουν μικρότερη περιεκτικότητα σε ασβέστιο απ’ ό,τι τα κίτρινα τυριά (π.χ. γραβιέρα, κεφαλοτύρι, κασέρι κ.λπ.). 
Πρέπει όμως να είστε προσεκτικοί, όσον αφορά τα λιπαρά τους. Άλλες ωφέλιμες πηγές ασβεστίου είναι το μπρόκολο και το σπανάκι, που είναι ιδιαιτέρως κατάλληλα για τα άτομα με δυσανεξία στη λακτόζη (είναι το κύριο σάκχαρο του γάλακτος) τα οποία δεν μπορούν να καταναλώσουν γαλακτοκομικά.

* Πρωτεΐνες υψηλής διατροφικής αξίας. 
Τα πλούσια σε φώσφορο τρόφιμα, όπως το κρέας, τα πουλερικά, τα ψάρια, το γάλα και τα αυγά, δυναμώνουν τα δόντια και περιέχουν πολύτιμες πρωτεΐνες. Φροντίστε να τρώτε άπαχες ή λίγων λιπαρών ζωικές πρωτεΐνες και παχιά (λιπαρά) ψάρια, γιατί είναι τα πιο ωφέλιμα γενικά για την υγεία.

* Ξηροί καρποί. 
Περιέχουν πρωτεΐνες και ιχνοστοιχεία απαραίτητα για την υγεία, ενώ έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες και επομένως δεν ευνοούν την τερηδόνα. 
Ένα άλλο μεγάλο όφελός τους είναι ότι απαιτούν πολλή μάσηση, με αποτέλεσμα να διεγείρεται η παραγωγή σάλιου το οποίο «ξεπλένει» το στόμα από τα οξέα και τα υπολείμματα των τροφίμων, μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο τερηδόνας.

* Σκληρά φρούτα και λαχανικά. 
Αποτελούν σημαντικό τμήμα κάθε ισορροπημένου διαιτολογίου και κάνουν καλό στα δόντια. Έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε νερό και φυτικές (διαιτητικές) ίνες που εξισορροπούνται με τα σάκχαρα που επίσης περιέχουν και συμβάλλουν στον καθαρισμό των δοντιών. 
Η μάσησή τους, ιδίως όταν είναι ωμά, διεγείρει την παραγωγή σάλιου, το οποίο όπως προαναφέρθηκε απαλλάσσει το στόμα από τα επιβλαβή οξέα και τα υπολείμματα τροφίμων.
Για επιδιόρθωση
Η καλύτερη αντιμετώπιση για την υγεία του στόματος είναι το πλύσιμο των δοντιών σε μικρό χρόνο από την κατανάλωση της τροφής, ιδανικά μέσα στα πρώτα 20 λεπτά. 
Επειδή όμως πολλές φορές αυτό δεν είναι εφικτό, μπορούμε να βοηθήσουμε τα δόντια μας επιλέγοντας εναλλακτικά μέχρι να μπορέσουμε να τα βουρτσίσουμε:

* Νερό. 
Το νερό της βρύσης και τα μεταλλικά νερά που είναι εμπλουτισμένα με φθόριο είναι τα καλύτερα για να ξεβγάζετε το στόμα σας μετά από κάθε γεύμα ή στα ενδιάμεσα γεύματα και να περιορίζετε τις όξινες βλάβες στα δόντια σας.

* Τσίχλες χωρίς ζάχαρη, 
που διεγείρουν την παραγωγή σάλιου, το οποίο εξουδετερώνει τα οξέα. Ορισμένες περιέχουν ένα τεχνητό γλυκαντικό που λέγεται ξυλιτόλη και ουσιαστικά είναι μία αλκοόλη που μειώνει τα βακτήρια του στόματος. 
Να προτιμάτε τις τσίχλες με γεύση μέντας και όχι με γεύσεις φρούτων, διότι αυτές δημιουργούνται με όξινα αρώματα που μπορεί να προκαλέσουν μικρή φθορά στα δόντια, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2011 στο επιστημονικό περιοδικό British Dental Journal.

* Τυρί. 
Η επιλογή τυριών για το κλείσιμο ενός γεύματος, που συνηθίζεται σε χώρες όπως η Γαλλία, είναι ιδιαίτερα ωφέλιμη για τα δόντια. Τα τυριά διεγείρουν την παραγωγή σιέλου και περιέχουν δύο ιχνοστοιχεία (ασβέστιο, φώσφορο) που είναι απαραίτητα για την επανασβεστίωση των δοντιών (η επανασβεστίωση είναι μία φυσική διαδικασία κατά την οποία επανατοποθετούνται στην αδαμαντίνη ουσία των δοντιών τα ιχνοστοιχεία που αφαιρέθηκαν από τα οξέα του στόματος).

* Ωμά λαχανικά με πολλές ίνες. 
Τα φυλλώδη λαχανικά κάνουν θαύματα στα δόντια, διότι απαιτούν πολλή μάσηση. Για παράδειγμα, η κατανάλωση ενός μπολ με ωμό φρέσκο σπανάκι, όσο κι αν ακούγεται περίεργο σαν σνακ, είναι ευεργετική για τα δόντια, διότι αφενός παράγεται πολύ σάλιο, αφετέρου το σπανάκι ασκεί τριβή στα δόντια καθώς το διαλύετε σε μικρά κομμάτια.

Το χαμόγελό μας λοιπόν έχει ανάγκη καθημερινής φροντίδας. Με σωστή, ισορροπημένη δίαιτα και τακτική υγιεινή, θα είναι δικό μας για πάντα!
ΔΟΥΜΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ, ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΣ
stogiatro

Δεν δίνουμε στο παιδί ό,τι ζητά, επειδή «μικρό είναι ακόμη»
Saying No to Children in a Yes Culture

Αν το παιδί παίρνει ό,τι ζητά γιατί «μικρό είναι ακόμη», 
πώς θα αλλάξει αργότερα;

Δεν δείχνετε την αγάπη σας με το να κάνετε όλα τα χατίρια του παιδιού. Τα «όχι» είναι απαραίτητα, θέτουν όρια και φραγμούς, προφυλάσσουν, διδάσκουν. Αν το παιδί συνηθίσει να παίρνει ότι ζητά γιατί « μικρό είναι ακόμη », θα δυσκολευτείτε πολύ να αλλάξετε συμπεριφορά αργότερα.

Αφήστε που θα του δώσετε την εντύπωση ότι μπορούμε να ικανοποιούμε πάντοτε όλες μας τις επιθυμίες. 
Γνωρίζετε πολύ καλά ότι δεν μπορούμε. Μην παραπληροφορείτε λοιπόν το παιδί! Βάλτε κανόνες και σεβαστείτε τους. Οι σταθεροί οικογενειακοί κανόνες διευκολύνουν όλα τα μέλη.
Αποφασίστε κάθε πότε μπορεί να ικανοποιείτε κάποιο αίτημα του παιδιού:

🎀 Αν,για παράδειγμα, βγαίνετε μαζί για ψώνια και ζητά να αγοράζει και κάτι για τον εαυτό του, μπορεί να συμφωνήσετε μαζί του πως θα αγοράζετε ένα πράγμα τη φορά (να ξέρει ότι θα τηρήσετε τη συμφωνία αλλά δεν θα αγοράσετε ποτέ δύο). 

🎀 Αν πρόκειται για κάτι μέσα στο καθημερινό διαιτολόγιο πχ κάποια παξιμαδάκια σπέσιαλ, μια τυρόπιτα, μια πίτσα, μπορεί να το αγοράζετε σε κάθε έξοδο, αλλά πάντα με φειδώ, ή τυρόπιτα ή πίτσα ή παγωτό… 
🎀 Αν πρόκειται για κάποιο παιχνίδι, αποφασίστε αν θέλετε να το δεχτείτε ή ξεκαθαρίσετε ότι δεν αγοράζετε παιχνίδια στο σούπερ μάρκετ. Πείτε «εδώ ερχόμαστε για τρόφιμα και είδη του σπιτιού» ή «δεν ήρθαμε για παιχνίδια σήμερα». Σε ό,τι αποφασίσετε, δείξτε συνέπεια και μην υποχωρείτε για να γλυτώσετε τη γκρίνια του.
Τα ίδια όρια μπορείτε να βάλετε και σε μη υλικές απαιτήσεις. 
🎀 Αν το πιτσιρίκι σας, 20 μηνών ζητά «αγκαλίτσα» την ώρα που εσείς μεταφέρετε τα ψώνια από το αυτοκίνητο και τα τακτοποιείτε στο ψυγείο, μπορείτε να πείτε: 
«Τώρα αμέσως, αγάπη μου. Περίμενε να βάλω πρώτα τα πράγματα στη θέση τους». 
Το να αρνηθείτε να ανταποκριθείτε αμέσως σ΄αυτό που ζητά δε σημαίνει σκληρότητα ούτε παραμέληση. Σημαίνει απλά ότι θα διδαχθεί να περιμένει. Σπουδαία κατάκτηση!

🎀 Όταν μιλάτε στο τηλέφωνο αφήνει τα παιχνίδια του και ορμά να σας διακόψει. Δείξτε του το δείκτη του ρολογιού και πείτε ότι όταν φτάσει στο επόμενο σημαδάκι (5΄) θα σταματήσετε το τηλεφώνημα και θα είστε όλη δική του. 
Αυτές οι μικρές καθυστερήσεις σιγά σιγά θα δώσουν στο παιδί να καταλάβει ότι δεν μπορεί να έχει πάντα αυτό που θέλει και όταν το θέλει. 
Δεν είναι μια σπουδαία γνώση;
Σεβαστείτε τις επιθυμίες του παιδιού αλλά μην υποχωρείτε σ΄αυτές.

Αν γκρινιάζει συνεχώς η κόρη σας γιατί θέλει ακόμη μια Barbie μην πείτε: «Είπα ΟΧΙ! Μου τρύπησες τ΄αυτιά με τη γκρίνια σου!» 
Μην της κάνετε διάλεξη για το πόσο αχόρταγη είναι και πόσα φτωχά παιδάκια δεν έχουν να φάνε κλπ κλπ. Δε μειώνετε καθόλου την επιθυμία της για τη Barbie. Θα εξακολουθήσει να τη θέλει και ίσως θα ντρέπεται κι από πάνω που ζητά κάτι που εσείς θεωρείτε παράλογο. Καλύτερα είναι να δηλώστε ότι σέβεστε την επιθυμία της «Ναι, πράγματι είναι πολύ ωραία αυτή η Barbie».
Ύστερα, ανάλογα με τη δική σας πολιτική, μπορείτε να πείτε: 

🎀 «Δεν έχουμε λεφτά τώρα. (Τούτο, μόνο αν είναι αλήθεια, δηλαδή αν πράγματι η προτεινόμενη αγορά υπερβαίνει τους οικονομικούς σας σχεδιασμούς). Όμως θα μαζεύω σιγά σιγά λεφτά για να σου την πάρω στα γενέθλιά σου» 
🎀 «Δεν μπορούμε να αγοράσουμε Barbie τώρα. Αλλά, αφού σ΄αρέσει τόσο, θα σου την πάρω τα Χριστούγεννα». 
🎀 «Να το πεις στον παππού, όταν σε ρωτήσει τι δώρο θέλεις για τη γιορτή σου».
Τα «ΟΧΙ» που λέτε μπορούν να θέτουν όρια χωρίς να είναι επώδυνα, τραυματικά, ταπεινωτικά, απογοητευτικά για το παιδί.
Να μερικές φράσεις άρνησης διπλωματικών γονιών:
🎀 «Όχι σήμερα. Μια άλλη φορά ίσως.»

🎀 «Θα έρθω να παίξουμε μόλις τελειώσω τους λογαριασμούς μου.»
🎀 «Άσε με να το σκεφτώ και θα σου απαντήσω αργότερα.»
🎀 «Βάλτο στον κατάλογο με τα πράγματα που θέλεις πολύ και θα δούμε.»
🎀 «Εντάξει, σε καταλαβαίνω που θέλεις να μείνεις αργά, όπως ο αδελφός σου. Όταν γίνεις κι εσύ 12 χρονών θα κοιμάσαι αργότερα.»
🎀 «Ωραία θα ήταν να είχαμε κήπο, ώστε να μπορούσαμε να πάρουμε ένα σκυλάκι.»
🎀 «Ε, καλά, κι εγώ θα ήθελα τώρα ένα παγωτό. Αλλά σε 10 λεπτά θα είναι έτοιμο το φαγητό. Θύμισέ μου να πάρουμε ένα κουτί το Σάββατο που θα πάμε για ψώνια.»
🎀 «Στη δική μας οικογένεια δεν επιτρέπουμε να παίζουν τα παιδιά με πυροβόλα όπλα.»
🎀 «Υπάρχουν μερικά όχι που σε άλλη περίπτωση μπορεί να γίνουν ναι. Αυτό το όχι θα μείνει όχι!»

Απόσπασμα από το βιβλίο της Ελένης Βαλάσση-Αδάμ 

«Γονιός δεν γεννιέσαι, γίνεσαι» εκδ. ΕΛΙΖΑ.