Δευτέρα, 7 Αυγούστου 2017

Η Σελήνη στην Ελληνική Μυθολογία — Εγκυκλο-παιδικά

Της Γιόλας Αργυροπούλου-Παπαδοπούλου*

Η Σελήνη, όπως ακριβώς ο Ήλιος και η Αυγή, κατείχε μία σημαντική θέση στις μυθολογικές αντιλήψεις των Αρχαίων Ελλήνων, η δε λέξη Σελήνη σήμαινε και το φεγγάρι αλλά και την ομώνυμη θεά.
Σύμφωνα με τον περίφημο Ομηρικό Ύμνο «Εις Σελήνην» (ΧΧΧΙΙ), 
«οι Μούσες, οι γλυκόφωνες θυγατέρες του Δία, του γιου του Κρόνου» καλούνται να υμνήσουν «τη Σελήνη με τα μακριά φτερά, που το φως της αυτό, το οποίο ανεβαίνει στον ουρανό, πηγάζει από ένα αθάνατο κεφάλι και τυλίγει τη γη. Η Σελήνη στολίζει όλα τα πράγματα με τη λάμψη της και ο σκοτεινός αέρας φωτίζεται από το χρυσό της στέμμα. Οι αχτίδες της φθάνουν ως πέρα μακριά, όταν το βράδυ – στα μέσα του μήνα – η θεϊκή Σελήνη, έχοντας λούσει το όμορφο κορμί της στα νερά του Ωκεανού, έχοντας φορέσει ρούχα λαμπρά κι έχοντας ζέψει τα ολόφωτα άλογά της, τα βάζει να τρέξουνε, χτυπώντας τα με το μαστίγιό της. Τότε είναι ολόγιομη. Έχει μεγαλώσει ως εκεί που άλλο περισσότερο δεν παίρνει, και ρίχνει από τους ουρανούς το πιο δυνατό της φως, που είναι σημάδι και οιωνός για τους θνητούς». Στον ίδιο αυτό Ομηρικό Ύμνο προστίθεται και το ότι «ο γιος του Κρόνου (δηλαδή ο Δίας) συνδέθηκε ερωτικά με τη Σελήνη, η οποία γέννησε την Πανδία, μία από τις πιο όμορφες αθάνατες». 
Από τη συνεύρεσή της με τον κυρίαρχο του Ολύμπου λέγεται ότι απέκτησε και δύο άλλες κόρες, τη Νεμέα και την Έρση, σύμφωνα δε με κάποια άλλη μυθολογική παράδοση παντρεύτηκε τον Ήλιο και γέννησε τις Ώρες

Κατά την επικρατέστερη εκδοχή, η Σελήνη – αδελφή του Ήλιου και της Αυγής – ήταν κόρη του Υπερίωνα και της Θείας. 
Ορισμένοι μύθοι αναφέρουν ότι πατέρας της Σελήνης ήταν ο Ήλιος, ενώ, σύμφωνα με κάποιους συγγραφείς, γονείς της Σελήνης ήταν ο ύψιστος των θεών Δίας και η Λητώ.
Υπάρχουν πολλές μυθολογικές παραδόσεις σχετικές με τις ερωτικές περιπέτειες της θεάς Σελήνης. 
Η πιο σημαντική και η πιο γνωστή είναι αυτή που σχετίζεται με τον μύθο του Ενδυμίωνα, με τόπο δράσης την Ήλιδα και την Καρία. 
Η υπέρμετρη ομορφιά του νεαρού Ενδυμίωνα προσέλκυσε την προσοχή της Σελήνης, κάποια μέρα που ο Ενδυμίων κοιμόταν σε μια σπηλιά στο όρος Λάτμος. Από την ερωτική συνεύρεση της Σελήνης με τον όμορφο αυτό θνητό γεννήθηκαν πενήντα θυγατέρες. Σύμφωνα με μιαν άλλη παράδοση, ο Ενδυμίων έγινε δεκτός στα θεϊκά παλάτια του Ολύμπου, ο Δίας όμως τον έριξε στον Άδη, επειδή τόλμησε να κοιτάξει ερωτικά την Ήρα, ή – σύμφωνα με άλλη παράδοση – καταδικάστηκε σ’ έναν αιώνιο ύπνο για το ίδιο παράπτωμα. 
Κατά τον επικρατέστερο μύθο, ο Ενδυμίων, έχοντας πάρει από τον Δία το δικαίωμα να διαλέξει τον τρόπο ζωής που προτιμούσε, ζήτησε, για να μη γεράσει ποτέ, να κοιμάται αιώνια. 
Και η Σελήνη, ερωτευμένη πάντα μαζί του, πήγαινε κάθε νύχτα εκεί που κοιμόταν, τον θαύμαζε, τον χάιδευε και τον φιλούσε…

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και κάποια αρκαδική παράδοση, σύμφωνα με την οποία ο τραγοπόδαρος θεός Παν – ο θεός των κοπαδιών – ξελόγιασε τη Σελήνη. 

Η μόνη πληροφορία που έχομε για το θέμα αυτό είναι αυτή που αντλούμε από τα περίφημα Γεωργικά του Λατίνου ποιητή Βιργιλίου: 
«Αν είναι να πιστέψουμε τη φήμη, ο Παν, ο θεός της Αρκαδίας, κατάφερε και σε ξελόγιασε, ω Σελήνη, χάρη στη λάμψη του άσπρου του τριχώματος, και σε παρέσυρε, καλώντας σε στα βάθη των δασών, και συ δεν στάθηκες κουφή στο κάλεσμά του».
Η λατρεία της Σελήνης, στην οποία οι άνθρωποι απηύθυναν χαιρετισμούς και επικλήσεις και πρόσφεραν σπονδές με καθαρό νερό καθώς και με διάφορα γλυκίσματα, είχε διαδοθεί κυρίως στην Πελοπόννησο

Σύμφωνα με κάποιον μύθο, η περιπέτεια με τον Ενδυμίωνα συνέβη στην Ήλιδα, ο δε Παυσανίας αναφέρει ότι στην αγορά της Ήλιδας είχαν στηθεί αγάλματα του Ήλιου και της Σελήνης, και ότι η Σελήνη εικονιζόταν με κέρατα στο κεφάλι. 
Η περιπέτειά της με τον Πάνα συνέβη μάλλον στην περιοχή της Πάτρας, αφού σε κάποιο νόμισμα της πόλης αυτής υπήρχε μια σχετική αναπαράσταση. 
Κατά μία άλλη παράδοση, ο Παν ξελόγιασε τη Σελήνη στην Αρκαδία, τόπο λατρείας του ιδιόμορφου αυτού θεού. 
Επίσης, είναι γνωστό ότι οι Σπαρτιάτες έδιναν ιδιαίτερη σημασία στις διάφορες φάσεις της Σελήνης, όταν ετοιμάζονταν για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις τους. Στην Αργολίδα, ένας αρχαίος μύθος ανέφερε ότι ο περίφημος Λέων της Νεμέας, τον οποίο – όπως είναι γνωστό – εξόντωσε ο Ηρακλής, ήταν καρπός του έρωτα του Δία με τη Σελήνη, και ότι η Σελήνη υπήρξε αντικείμενο ιδιαίτερης λατρείας στην πόλη της Νεμέας. 
🌕 Στην Αθήνα, πρόσφεραν στη Σελήνη τις λεγόμενες «νηφάλιες σπονδές», δηλαδή καθαρό νερό, χωρίς κρασί, καθώς και γαλέτες στρογγυλές. 
🌕 Τέλος, ίχνη λατρείας της θεάς Σελήνης υπήρχαν και σε πολλές ελληνικές αποικίες, ιδιαίτερα στην Αλεξάνδρεια, στη Ρόδο και στην Ηράκλεια (αρχαία πόλη στην Ιωνία της Μικράς Ασίας). Μάλιστα, κοντά σ’ αυτή την τελευταία πόλη βρισκόταν και η οροσειρά Λάτμος, όπου υπήρχε η σπηλιά στην οποία ο Ενδυμίων, βυθισμένος στον αιώνιο ύπνο του, δεχόταν κάθε νύχτα την επίσκεψη της αγαπημένης θεάς…
Οι Αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι η επίδραση που εξασκούσε η Σελήνη στη ζωή των ανθρώπων επεκτεινόταν σε πολλούς τομείς και μάλιστα εντελώς διαφορετικούς μεταξύ τους. 
🌕 Στη Σελήνη οφειλόταν η δροσιά (αρχαιοελληνική λέξη «έρση» = δροσιά), αφού – σύμφωνα με μία μυθολογική παράδοση – η Έρση (προσωποποίηση αυτού του φυσικού φαινομένου) είχε πατέρα της τον Δία και μητέρα της τη Σελήνη. 
Η θεά επιδρούσε ιδιαίτερα και στην έμμηνο ρήση των γυναικών καθώς επίσης και στον τοκετό τους. Επίσης, βοηθούσε στην ανάπτυξη και των φυτών και των ζώων, γενικότερα δε η καλή ή η κακή υγεία των ανθρώπων εξαρτιόταν, ως ένα σημείο, απ’ αυτή. 
Τέλος, η Σελήνη ήταν και θεά του έρωτα, όπως καταδεικνύεται και από τις περιπέτειές της, η δε ένωσή της με τον Ήλιο υπήρξε το πρότυπο του γάμου…
🌕 Η ομοιότητα του μηνίσκου της Σελήνης με κέρατο βοδιού ή αγελάδας ώθησε τους Αρχαίους Έλληνες να φανταστούν τη Σελήνη επάνω σε κάποιον ταύρο ή καθιστή σε ένα άρμα, το οποίο σέρνουν αγελάδες ή ταύροι. 

🌕 Επίσης, την έβλεπαν ανεβασμένη σ’ ένα κριάρι, σ’ ένα άλογο, σ’ ένα μουλάρι, σ’ ένα ελάφι ή σ’ ένα κατσίκι. 
🌕 Λέγεται, ακόμη, ότι ιερά της ζώα ήταν το λιοντάρι και ο κυνοκέφαλος, ο συμβολισμός του οποίου είχε αιγυπτιακή προέλευση. 
🌕 Από τα είδη του ζωικού βασιλείου, άρρηκτα συνδεδεμένα με τη θεά Σελήνη ήταν επίσης ο πετεινός, η μέλισσα, η καραβίδα και η γαρίδα. 
🌕 Τέλος, τη θεά Σελήνη συμβόλιζαν το χρυσάφι, το ασήμι, ο σεληνιακός μηνίσκος, τα κέρατα του ταύρου, ο φωτοστέφανος, ο δίσκος, ο τροχός, το ακτινοφόρο στέμμα, ο πυρσός, η φαρέτρα και τα βέλη.
🌕 Ο τύπος της έφιππης Σελήνης υπάρχει σε πολλά αρχαιοελληνικά αγγεία, όπου απεικονίζονται εξαιρετικές σκηνές από τον απέραντο χώρο της Ελληνικής Μυθολογίας…
…Πες μου, Σελήνη θεϊκή, ο έρωτας πώς ήρθε.
Που παλαβώνει και τη νια και φεύγει από το σπίτι

κι ακόμη νύφη νιόπαντρη π’ αφήνοντας το στρώμα
ζεστό ακόμα τ’ άντρα της φεύγει και δεν γυρίζει…
(Απόσπασμα από το δεύτερο Ειδύλλιο του Θεοκρίτου με τίτλο Φαρμακεύτρια. Μετάφραση του Ν. Γ. Νικολάου)
🌕🌕🌕
* Η κυρία Γιόλα Αργυροπούλου-Παπαδοπούλου είναι επ. καθηγήτρια της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.
🌕🌕🌕
Βιβλιογραφία: Jean Richepen (της Γαλλικής Ακαδημίας) “Μεγάλη Ελληνική Μυθολογία”, Τόμος Β΄. Μετάφραση του Άρη Αλεξάνδρου.

Ο έρωτας του Ενδυμίωνα και της Σελήνης

Ο Ενδυμίων ήταν ο δεύτερος μυθικός βασιλιάς της αρχαίας Ήλιδας
Σύμφωνα με τον Παυσανία, γιος του Αέλθιου και εγγονός της Πρωτογένειας και του Δία, απόγονος του Δευκαλίωνα. Κατά τον Ησίοδο, ήταν γιος του Δία και της Καλύκης. 
Ο Ενδυμίων ήταν αρχηγός των Αιολών. Tους πήρε από την Θεσσαλία, όπου εκεί έδιωξε από τη βασιλεία τον Κλύμενο και έγινε αυτός βασιλιάς της Ήλιδας. 
Επίσης ίδρυσε πρώτος αυτός τους αγώνες δρόμου και ο τάφος του ήταν στο στάδιο της Ολυμπίας. Στη Σπάρτη τον τιμούσαν ως τοπικό ήρωα καθώς επίσης στην Αρκαδία, στην Αιτωλία και σ' άλλες πόλεις της αρχαίας Ελλάδας

Παντρεύτηκε την Αστεροδία ή την Υπερίππη ή την Χρομία, γιοι του ήταν ο Επειός, ο Παίονας και ο Αιτωλός, όλοι επώνυμοι λαών και κόρη του η Ευρυκύδα μητέρα του Ηλείου. 
Κάποτε ο Ενδυμίων διοργάνωσε αγώνα δρόμου δρόμου στην Ολυμπία ανάμεσα στους γιους του με σκοπό όποιος βγει νικητής να τον διαδεχτεί. Νικητής ήταν ο Επειός όπου και τον διαδέχτηκε, αλλά και έδωσε το όνομα του στον λαό.
Περίφημος είναι ο μύθος για τον Ενδυμίωνα. 
Ο γιος του Δία ήταν ωραιότατος νέος, ο πιο ωραίος των θνητών. Τον ερωτεύτηκε η Σελήνη και τον επισκεπτόταν στο σπήλαιό του.
Επειδή η Σελήνη ήθελε να τον βλέπει διαρκώς, ο Δίας τον έκανε να κοιμάται αιώνια, χωρίς να χάνει την ομορφιά του και τη νεότητά του. 
Ο ύπνος αυτός έμεινε παροιμιώδης.
Σύμφωνα μ' άλλη εκδοχή ο Ενδυμίωνας, καθώς έβοσκε τα πρόβατά του, αποκοιμήθηκε πάνω σ' ένα βράχο και τον άρπαξε η Σελήνη και γέννησε από αυτόν πενήντα κόρες.

Όμως, ο Ενδυμίωνας ήταν άνθρωπος και επομένως ήταν επιρρεπής στη γήρανση και τελικά στο θάνατο. 
Η Σελήνη δε μπορούσε να αντέξει στη σκέψη αυτής της σκληρής μοίρας. Σύμφωνα με μια εκδοχή αυτού του μύθου, εξασφάλισε την αιώνια νεότητα του Ενδυμίωνα κάνοντάς του μάγια για να κοιμάται παντοτινά. 
Με αυτό τον τρόπο, ο Ενδυμίωνας θα ζούσε μέσα στον ύπνο του για πάντα στο πέρασμα του χρόνου.

Σύμφωνα με μία μεταγενέστερη παραλλαγή του μύθου που μεταφέρεται από τον Ρωμαίο ποιητή Οβίδιο και από μεταγενέστερους ποιητές, ο Ενδυμίων ήταν βοσκός από την Καρία με απαράμιλλη ομορφιά. 
Η Σελήνη τον είδε σε μία σπηλιά του Λάτμου και τον ερωτεύτηκε. Τον επισκεπτόταν κάθε βράδυ την ώρα που κοιμόταν, όμως ανησυχώντας πως σαν θνητός θα γεράσει και θα πεθάνει παρακάλεσε τον Δία να τον αφήσει να κοιμάται για πάντα τον αγέραστο ύπνο ώστε να μην τον χάσει ποτέ .Τότε τον πήρε ο Δίας στον ουρανό όπου μετά τον έριξε στον Άδη. Ο Δίας όμως του έδωσε το προνόμιο όσο κοιμάται να μένει αγέραστος και αθάνατος.

Στην πόλη Ηράκλεια που βρισκόταν στους πρόποδες του Λάτμου, ο Ενδυμίων λατρευόταν ως μυθικός ιδρυτής της πόλης και υπήρχε ιερό αφιερωμένο σ’ αυτόν. 
Ο έρωτας του Ενδυμίωνα και της Σελήνης έμεινε παροιμιώδης για την καθήλωση στην οποία τον οδήγησε. 
Ο κυνηγός είχε γίνει θήραμα. Η συμβολική σημασία του αξύπνητου, αλλά δραστήριου ερωτικά ύπνου του ήταν μια υπόμνηση γι αυτό που μας συμβαίνει όταν ερωτευόμαστε: μια υπνωτισμένη προσκόλληση του νου σε ένα ερωτικό αντικείμενο.

Από μια άποψη όλοι οι έρωτες μάς υπνωτίζουν και μας προκαλούν ένα είδος καθήλωσης τουλάχιστον όσο διαρκεί το πρώτο διάστημα, του μέλιτος. Όμως, όταν περάσει η πρώτη «τρέλα», ο ένας από τους δυο μισοξυπνάει. 

Και τότε αλίμονό του εκείνου που τα μάτια του είναι ακόμα θολά από τον ύπνο και εξακολουθεί να κοιτάζει μαγεμένος τον ερωτικό του σύντροφο. 
«Μέσα στη νύχτα μαγεμένος ο Ενδυμίων από την ετερόφωτη Σελήνη δεν υποψιάζεται ούτε τη σκοτεινή πλευρά της» 
γράφει ο ποιητής Νίκος Αντωνάτος, περιγράφοντας μια πραγματικότητα που αφορά εκείνους που προσδένονται ασφυκτικά στο ερωτικό άρμα του συντρόφου τους και δεν καταφέρνουν να ξεκολλήσουν ακόμα και χρόνια μετά, όταν περάσει όλο το εύλογο και παράλογο διάστημα του έρωτα. Λες και ζουν και υπάρχουν μόνο για τον άλλο.

Οι δικές τους ανάγκες, τα δικά τους γούστα, ο εαυτός τους εξαφανίζονται. Ο άλλος αναγορεύεται σε παντοδύναμο θεό που έχει τη δύναμη να επιφέρει την πιο ακραία ευτυχία ή δυστυχία στον ψυχισμό του ερωτικά υποτελούς. 
Τον ανεβάζει στα ουράνια ή τον καταβαραθρώνει στα Τάρταρα με μια λέξη, μια κίνηση, μια άρνηση να σηκώσει το τηλέφωνο ή μια θερμή ματιά. 
Τα πάντα διογκώνονται και αποκτούν τεράστια σημασία, ακόμα και το πετάρισμα των βλεφάρων.

Ο χαρακτήρας μας είναι ο καθρέφτης της υγείας μας
Μαθήματα ζωής για μας και τα παιδιά μας

Είστε χαλαροί τύποι ή μήπως χάνετε εύκολα την ψυχραιμία σας; 
Νιώθετε ότι τίποτα δεν σας αγγίζει και είστε άτρωτοι στους κινδύνους ή μήπως αισθάνεστε το άγχος να πλημμυρίζει κάθε ίνα του κορμιού σας; 
Γνωρίζετε ότι τα στοιχεία αυτά της προσωπικότητάς σας δεν επηρεάζουν μόνο τις σχέσεις σας με τους άλλους, αλλά και το πόσα κεράκια θα σβήσετε στην τούρτα των γενεθλίων σας;
Ο τρόπος που φροντίζουμε τον εαυτό μας, το πόσο ευάλωτοι είμαστε σε προβλήματα υγείας, αλλά και το αν θα ζήσουμε πολλά χρόνια, επηρεάζονται και από την προσωπικότητά μας. 
Η φιλοσοφία μας για τη ζωή, η στάση μας απέναντι στα προβλήματα και ο τρόπος με τον οποίο ανταποκρινόμαστε στις προκλήσεις και τις απαιτήσεις της καθημερινότητας αποτελούν στοιχεία τα οποία γίνεται ολοένα και πιο φανερό ότι επιδρούν στην υγεία και τη μακροζωία. 
....
Βέβαια, είναι αναμενόμενο ότι τα στοιχεία της προσωπικότητας, που αναφέρονται στη συνέχεια, μπλέκονται μεταξύ τους και σίγουρα διαβάζοντάς τα θα αναγνωρίσουμε εικόνες του εαυτού μας σε περισσότερους από έναν τύπους. Ωστόσο, δίνουμε έμφαση στο στοιχείο που κυριαρχεί και δίνει τον τόνο στον δικό μας τύπο. 

Ο επιθετικός τύπος 
Ανάβει με το παραμικρό
Ανυπόμονοι, θυμώνουν εύκολα, παίρνουν τα πράγματα προσωπικά και οι φωνές τους είναι γνώριμες στους πάντες, μιας και ακούγονται πολύ συχνά... 
Οι επιθετικοί και εχθρικοί τύποι δυσκολεύονται να διαχειριστούν τις συγκρούσεις και τις διαφωνίες με ήπιο και εποικοδομητικό τρόπο. Είναι ευέξαπτοι και τείνουν να θυμώνουν ακόμη και για τα πράγματα που δεν τους αφορούν, απαντώντας συχνά με οργή και επιθετικότητα. 
Επίσης, είναι πιο πιθανό να τρώνε απρόσεχτα και ανθυγιεινά, να καπνίζουν πολύ και να κάνουν καθιστική ζωή.
Αδύναμη καρδιά 
Φαίνεται ότι οι άνθρωποι που χαρακτηρίζονται ως ιδιαίτερα επιθετικοί είναι πιο ευάλωτοι σε καρδιαγγειακές παθήσεις και έχουν περισσότερες πιθανότητες πρόωρου θανάτου σε σύγκριση με τους άλλους τύπους προσωπικότητας. 
Μια εξήγηση γι’ αυτό το φαινόμενο είναι το γεγονός ότι έχουν υψηλά επίπεδα στρες, που σημαίνει ότι έχουν και υψηλότερα επίπεδα των ορμονών του στρες στον οργανισμό τους, οι οποίες μακροχρόνια ταλαιπωρούν το καρδιαγγειακό σύστημα.
Φλεγμονές 
Επίσης, πολλές έρευνες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι οι επιθετικοί τύποι προσωπικότητας διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης χρόνιων φλεγμονών στον οργανισμό τους, έναν ακόμη παράγοντα που συνδέεται με τα καρδιαγγειακά νοσήματα.
Αργή επούλωση 
Ο οργανισμός τους, και ιδιαίτερα το δέρμα τους, απαιτούν περισσότερο χρόνο για να θεραπευτούν από πληγές ή τραυματισμούς.
Κίνδυνος κατάθλιψης 
Είναι πιο ευάλωτοι στην κατάθλιψη. Ωστόσο, στην περίπτωσή τους η κατάθλιψη μπορεί να μην εκδηλώνεται με τα κλασικά συμπτώματα (τάσεις απόσυρσης, ανηδονία κ.λπ.), αλλά να καμουφλάρεται κάτω από την ιδιαίτερα έντονη επιθετική συμπεριφορά. 

Ο παρορμητικός 
«Μμμ… ακούγεται ωραίο, ας το κάνουμε!»
Παρασύρονται από τον ανταγωνισμό, κυνηγούν την επιτυχία, κυριαρχούνται από την αίσθηση του επείγοντος και έχουν την τάση να δρουν χωρίς να σκέφτονται. 
Οι παρορμητικοί τύποι αρπάζουν τις ευκαιρίες που τους παρουσιάζονται χωρίς να αναλογίζονται τις συνέπειες και συχνά παρασύρονται από τις εξελίξεις. Κατά κανόνα δεν έχουν κάποιο βιολογικό υπόβαθρο που να συνιστά απειλή για την υγεία τους ή να δικαιολογεί κάποιο πρόβλημα υγείας.
Υγεία σε κίνδυνο 
Το αδύνατο σημείο σε άτομα με αυτόν τον τύπο προσωπικότητας είναι ότι η συμπεριφορά τους μπορεί να γίνει επικίνδυνη. Με άλλα λόγια, η απερισκεψία και ο παρορμητισμός τους μπορεί να τους οδηγήσει σε έναν τρόπο ζωής πιο ριψοκίνδυνο. 
Συνήθως, δεν κάνουν δεύτερες σκέψεις για μια ιδέα που αποφασίζουν να κάνουν πράξη και επίσης παίρνουν πιο εύκολα ρίσκα, ακόμη και σε ό,τι αφορά την ίδια την υγεία τους. Εάν, λόγου χάρη, γνωρίζουν ότι έχουν κάποιο πρόβλημα υγείας, είναι λιγότερο πιθανό να το παρακολουθούν, να κάνουν τις απαραίτητες εξετάσεις ή να παίρνουν την ενδεδειγμένη αγωγή. 

Ο χαλαρός 
Επιθυμία για ζωή
Το μεγάλο ατού των χαλαρών ανθρώπων είναι η έμφυτη ικανότητά τους να διαχειρίζονται καλύτερα το στρες. 
Οι άνθρωποι με κύριο στοιχείο της προσωπικότητάς τους τη χαλαρότητα δεν «στρουθοκαμηλίζουν» προσποιούμενοι ότι όλα βαίνουν καλώς ενώ ο κόσμος γύρω τους καταρρέει. 
Απλά, όταν αγχώνονται για κάτι που τους συμβαίνει -ακόμη και όταν πρόκειται για πρόβλημα υγείας-, είναι σε θέση να το διαχειριστούν καλύτερα και να μη καταρρεύσουν. Οι ψυχολόγοι παρατηρούν ότι ενδόμυχα οι άνθρωποι αυτοί διακατέχονται από μεγαλύτερη επιθυμία για ζωή.
Πιο γερή καρδιά 
Αυτή η προσέγγιση συνδέεται με καλύτερη ποιότητα ζωής, λιγότερες πιθανότητες καρδιαγγειακών παθήσεων, υγιές πεπτικό σύστημα και πιο δυνατή άμυνα του ανοσοποιητικού συστήματος. 
Είναι χαρακτηριστικό ότι σε πρόσφατη έρευνα σε 243 ανθρώπους κοντά στα εκατό, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Aging», παρατηρήθηκε ότι στην πλειονότητά τους ήταν χαλαροί, φιλικοί και με όρεξη για ζωή. Επίσης, γελούσαν εύκολα, είχαν δραστήρια κοινωνική ζωή και έτειναν να εκφράζουν και όχι να «καταπίνουν» τα συναισθήματά τους. 

Ο αγχώδης τύπος
Ευάλωτος και υπερβολικός
Σε αντιδιαστολή με τους χαλαρούς τύπους, οι αγχωτικοί τείνουν να μεγαλοποιούν τις καταστάσεις που αντιμετωπίζουν, ακόμη και τα πιο μικρά προβλήματα. Δεν μπορούν να διαχειριστούν καλά το άγχος και στρεσάρονται πιο εύκολα για πολύ περισσότερα πράγματα. 
Ευάλωτη καρδιά 
Αυτά τα στοιχεία της προσωπικότητας διογκώνουν την απειλή για το καρδιαγγειακό σύστημα. 
Ο κίνδυνος για την υγεία τους μάλιστα μεγαλώνει και άλλο από το γεγονός ότι έχουν περισσότερες πιθανότητες να καταφεύγουν σε ουσίες όπως το αλκοόλ ή το παρηγορητικό φαγητό για να καταλαγιάσουν το άγχος τους, συνήθειες που μακροχρόνια συνδέονται με προβλήματα υγείας. 
Απειλή κατάθλιψης 
Επίσης, είναι πιο ευάλωτοι σε αγχώδεις ή καταθλιπτικές διαταραχές, οι οποίες με τη σειρά τους οδηγούν σε μειωμένη ποιότητα ζωής.

Αισιόδοξοι
Περιμένουν τα καλύτερα
Τα συμπεράσματα των ερευνών καθιστούν σαφές ότι ανάμεσα στους αισιόδοξους και τους απαισιόδοξους, οι πρώτοι είναι σε καλύτερη μοίρα όσον αφορά την υγεία. 
«Η αισιοδοξία επηρεάζει τη σωματική και τη διανοητική υγεία», ήταν το συμπέρασμα έρευνας, όπου παρακολουθήθηκαν 545 άνδρες, 64-84 ετών, επί 15 χρόνια, η οποία δημοσιεύτηκε στην ιατρική επιθεώρηση «Clinical Practice & Epidemiology in Mental Health». Στο πλαίσιο της έρευνας, φάνηκε ότι το ποσοστό θανάτων από καρδιαγγειακά ήταν 50% χαμηλότερο μεταξύ εκείνων που είχαν μια αισιόδοξη στάση ζωής και έτειναν να περιμένουν τα καλύτερα, συγκριτικά με όσους περίμεναν να συμβούν τα χειρότερα στο μέλλον. 
Μακροζωία και ποιότητα ζωής 
Πολλές μελέτες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι οι αισιόδοξοι έχουν μικρότερη πιθανότητα καρδιαγγειακών παθήσεων και πρόωρων θανάτων, καλύτερη ποιότητα ζωής, καθώς και πιο δυνατό ανοσοποιητικό σύστημα. Από την άλλη μεριά, η αντίστροφη εικόνα ισχύει για τους απαισιόδοξους.
Επικίνδυνη η υπεραισιοδοξία 
Στην ίδια μοίρα με τους απαισιόδοξους είναι και οι υπεραισιόδοξοι άνθρωποι, σύμφωνα με τις παρατηρήσεις των ψυχολόγων και τα στοιχεία των επιδημιολογικών ερευνών. Πρόκειται για εκείνους που έχουν ξεφύγει από τη ρεαλιστική αισιοδοξία και η στάση τους απέναντι στα προβλήματα είναι ανεδαφική. Η υπεραισιοδοξία και η απερίσκεπτη αντιμετώπιση των καταστάσεων μπορεί να οδηγήσουν σε ανεπαρκή αντιμετώπιση προβλημάτων υγείας, με αποτέλεσμα αυτά να επιδεινωθούν. 

Εξωστρεφείς
Το δίκτυο που σώζει
Ενδιαφέρονται πολύ για τις σχέσεις με τους άλλους και έχουν μικρότερη τάση να απομονώνονται ή να νιώθουν άνετα μόνοι τους. Οι εξωστρεφείς άνθρωποι συνήθως διατηρούν ένα ζωντανό και λειτουργικό δίκτυο σχέσεων, το οποίο φαίνεται ότι αποτελεί και το «κλειδί» της υγείας τους. 
Μακροζωία 
Οι καλές διαπροσωπικές σχέσεις και το δίκτυο υποστήριξης αποτελούν παράγοντες που αναδεικνύονται σε σταθερούς δείκτες καλής ζωής και μακροζωίας σε επιδημιολογικές έρευνες. 

Λαμβάνουμε μέτρα!
* Μειώνουμε τον θυμό: 
Ο επιθετικός τύπος προσωπικότητας μπορεί να συνιστά μεγάλη απειλή για την καρδιά, αλλά υπάρχουν τεχνικές και τρόποι για να μειωθεί η ένταση της επιθετικότητας. 
...............

* Ελέγχουμε το στρες: 
Δεν είναι δυνατόν να μεταμορφωθεί ένας αγχώδης άνθρωπος σε έναν χαλαρό, αλλά μπορεί να μάθει σε σημαντικό βαθμό να διαχειρίζεται το άγχος του. 
..........

* Είμαστε ρεαλιστές: 
Ακόμη και μια θετική στάση ζωής, όταν δεν βασίζεται σε πραγματικά δεδομένα, μπορεί να μας βλάψει. Επομένως, καλό είναι να αξιολογούμε με σοβαρότητα τις καταστάσεις που αντιμετωπίζουμε και να μην αφήνουμε τυχόν προβλήματα υγείας χωρίς αντιμετώπιση ή παρακολούθηση από τον εκάστοτε ειδικό.


ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ την κ. ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΜΕΝΕΔΙΑΤΟΥ, ψυχολόγο, Μ.Α. Κλινικής Ψυχολογίας, πρόεδρο του Δ.Σ. του «ΜΑΖΙ»