Οι δύο παραβολές της ημέρας είναι η μία των δέκα παρθένων και η άλλη των ταλάντων που μιλάει για την εργατικότητα και την καλλιέργεια των πνευματικών χαρισμάτων μας.
Η Παραβολή των Σοφών και Ανόητων Παρθένων (1822),
απο τον Ουίλιαμ Μπλέικ
Η παραβολή των δέκα παρθένων
Η παραβολή των δέκα παρθένων είναι μια από τις παραβολές του Ιησού Χριστού. Σύμφωνα με το Κατά Ματθαίον 25:1-13, δέκα παρθένες περιμένουν έναν Νυμφίο.
Οι πέντε έφεραν αρκετό λάδι για τα λυχνάρια που θα χρησιμοποιούσαν όσο περίμεναν, ενώ οι άλλες πέντε δεν είχαν προνοήσει και χρειάστηκε να αγοράσουν ακόμα περισσότερο, χάνοντας έτσι την άφιξη του Νυμφίου. «Μπορεί και να αργήσει, μπορεί και να έρθει στην ώρα του. Εγώ όμως πρέπει να είμαι έτοιμη» έλεγε η κάθε μία από τις πέντε πρώτες. Όταν ο Νυμφίος έφτασες, μόνο εκείνες που ήταν κατάλληλα προετοιμασμένες μπήκαν μαζί του στο γαμήλιο συμπόσιο και οι άλλες που έφτασαν καθυστερημένες έμειναν απ’ έξω. «Αλήθεια σας λέω, δεν σας γνωρίζω» είπε ο Νυμφίος όταν εκείνες χτύπησαν την πόρτα για να μπουν.
Δίδαγμα: Το δίδαγμα της παραβολής είναι η προετοιμασία και η ετοιμότητα για την Ημέρα της Κρίσης και η παραβολή ολοκληρώνεται με τον Ιησού να λέει στους μαθητές του: «Γι’ αυτό να είστε σε εγρήγορση, επειδή δε γνωρίζετε ούτε την ημέρα, ούτε την ώρα».
Η παραβολή των ταλάντων Στην παραβολή των ταλάντων, ένας άνθρωπος επρόκειτο να ταξιδέψει και πριν φύγει για το ταξίδι κάλεσε τους δούλους του και τους παρέδωσε τα υπάρχοντά του, Σε άλλον έδωσε πέντε τάλαντα, σε άλλον δύο και σε άλλον ένα.
Εκείνος που πήρε τα πέντε τάλαντα τα δούλεψε και κέρδισε άλλα πέντε. Αντίστοιχα και εκείνος που πήρε τα δύο, κέρδισε άλλα δύο. Εκείνος όμως που πήρε το ένα, πήγε, έσκαψε στη γη και το έκρυψε. Ύστερα από πολύ καιρό επέστρεψε ο κύριος των δούλων και τους ζήτησε λογαριασμό. Αυτός που πήρε τα πέντε τάλαντα του τα έδωσε πίσω και του προσέφερε άλλα πέντε είπε: «Κύριε, πέντε τάλαντα μου έδωσες, να, άλλα πέντε κέρδισα». Ευχαριστημένος ο κύριος του είπε: «Εύγε, δούλε αγαθέ και πιστέ. Στα λίγα ήσουν πιστός, αξιόπιστος, στα πολλά θα σε καταστήσω. Είσελθε στη χαρά του κυρίου σου».
Το ίδιο και στον άλλο, που πήρε τα δύο τάλαντα και κέρδισε άλλα δύο.
Εκείνος όμως που πήρε το ένα τάλαντο και είπε: «Κύριε, ήξερα ότι είσαι άνθρωπος σκληρός, που θερίζεις όπου δεν έσπειρες και μαζεύεις απ’ όπου δε σκόρπισες. Φοβήθηκα και πήγα και έκρυψα το τάλαντό σου στη γη. Να, έχεις το δικό σου».
Όμως ο κύριος του αποκρίθηκε: «Δούλε πονηρέ και οκνηρέ. Ήξερες ότι είμαι τέτοιος που είπες. Έπρεπε λοιπόν να ενεργήσεις ανάλογα και το ελάχιστο που θα έπρεπε να κάνεις ήταν να καταθέσεις το χρήμα μου στους τραπεζίτες, ώστε όταν επιστρέψω να το πάρω μαζί με τον τόκο. Πάρτε λοιπόν το τάλαντο και δώστε το σ’ αυτόν που έχει τα δέκα, διότι στον καθένα που έχει θα του δοθούν και άλλα και θα του περισσεύουν, ενώ απ’ εκείνον που δεν έχει και το λίγο που έχει θα του αφαιρεθεί. Τον άχρηστο δε δούλο πάρτε τον από δω και βάλτε τον στον πιο σκοτεινό τόπο, όπου θα είναι το κλάμα και το τρίξιμο των δοντιών». Δίδαγμα: Τάλαντα είναι τα χαρίσματα που μας δίνει ο Θεός και σύμφωνα με την παραβολή τα χαρίσματα αυτά δεν πρέπει να τα κρατάμε για τον εαυτό μας, αλλά να τα καλλιεργούμε και να τα προσφέρουμε. Σκοπός, συνεπώς, δεν είναι το «εγώ», αλλά το «εμείς».
Τα έθιμα της Μεγάλης Τρίτης Η Μεγάλη Τρίτη είναι αφιερωμένη στο καθάρισμα των σπιτιών. Τα σπίτια καθαρίζονται σχολαστικά στα πλαίσια της προετοιμασίας για το Πάσχα ενώ σε κάποιες περιοχές της Ελλάδας, την Μεγάλη Τρίτη ετοιμάζουν και τα πασχαλινά κουλούρια και τσουρέκια.
Από το τραπέζι του Πάσχα δε λείπει ποτέ αρνάκι, κοκορέτσι, τσουρέκι,
κουλουράκια και φυσικά κόκκινα αβγά για τη “μάχη” του τσουγκρίσματος.
Ξέρετε όμως γιατί διεκδικούν θέση στο πασχαλινό τραπέζι και τι
συμβολίζουν;
Τα αβγά του Πάσχα
Το αβγό αποτελεί σύμβολο της γέννησης του κόσμου και του κύκλου της
ζωής, δεν είναι λοιπόν περίεργο που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του
πασχαλινού τραπεζιού, μιας και το Πάσχα -με την Ανάσταση του Χριστού-
γιορτάζουμε τη νίκη της ζωής επί του θανάτου. Πλέον τα συναντάμε βαμμένα
σε διάφορα χρώματα και με πολλά και ευφάνταστα σχέδια, ωστόσο
παραδοσιακά βάφονται κόκκινα, ενώ η μέρα που γίνεται το βάψιμο τους
είναι η Μεγάλη Πέμπτη.
Σύμφωνα με την παράδοση λοιπόν, η Μεγάλη Πέμπτη -η μέρα που γίνεται η
Σταύρωση- είναι η μέρα που βάφονται τα αβγά κόκκινα, μιας και το χρώμα
αυτό συμβολίζει το αίμα του Χριστού. Όσον αφορά στο τσούγκρισμα των
αβγών, συμβολίζει την Ανάσταση ή το σπάσιμο του τάφου του Χριστού και
πιθανολογείται ότι ξεκίνησε ως παιχνίδι στη Βρετανία και κατόπιν
εξαπλώθηκε. Σημειώστε ότι σύμφωνα με το έθιμο το πρώτο αβγό που βάφετε
κάθε χρόνο είναι της Παναγίας και δεν πρέπει να σπάει, αντιθέτως το
φυλάτε στο εικονοστάσι μέχρι τη Μεγάλη Πέμπτη του επόμενου Πάσχα οπότε
και το φυτεύετε στο χωράφι (εάν έχετε, αλλιώς στις γλάστρες σας) για να
είναι εύφορο.
Οι πλεξούδες των γλυκών
Μπορεί κάθε περιοχή της Ελλάδας να έχει τα δικά της ιδιαίτερα γλυκά που
ετοιμάζουν στα σπίτια τη Μεγάλη Πέμπτη, ωστόσο υπάρχουν δύο γλυκά που δε
λείπουν από κανένα σπίτι. Ο λόγος για τα τσουρέκια και τα πασχαλινά
κουλουράκια, που μπορεί οι συνταγές τους να διαφέρουν, μοιράζονται όμως
ένα κοινό χαρακτηριστικό -το σχήμα τους θυμίζει πλεξούδα. Και εάν
αναρωτιέστε γιατί επιλέγουμε αυτό το σχήμα, είναι γιατί συμβολίζει την
απομάκρυνση των κακών πνευμάτων. Επιπλέον, τα τσουρέκια αλλά και το
λαμπρόψωμο και οι λαμπροκουλούρες που φτιάχνονται σε διάφορα μέρη της
χώρας μας συμβολίζουν την Ανάσταση, μιας και το αλεύρι “ζωντανεύει” και
μεταμορφώνεται σε ψωμί.
Γιατί το αρνάκι μπαίνει στη σούβλα;
Το έθιμο του σουβλιστού αρνιού προέρχεται από τις παραδόσεις των
Εβραίων, οι οποίοι μάλιστα έβαφαν και την είσοδο των σπιτιών τους με το
αίμα του θυσιαζόμενου αρνιού, κατ’ αναπαράσταση της νύχτας της εξόδου
από την Αίγυπτο. Το θυσιαζόμενο αρνί λοιπόν γίνεται οβελίας (ψήνεται
δηλαδή στη σούβλα), συμβολίζοντας τον “αμνό” του Θεού που θυσιάστηκε για
την ανθρωπότητα.
Στην Ελλάδα, το σούβλισμα είναι μια πολύ παλιά μέθοδος ψησίματος, την
οποία εφάρμοζαν και οι αρχαίοι Έλληνες πριν χιλιάδες χρόνια. Πλέον
βέβαια, κάθε περιοχή έχει τις δικές τις πασχαλινές παραδόσεις που
περιλαμβάνουν και άλλους τρόπους ψησίματος των κρεάτινων εδεσμάτων, όπως
το κλέφτικο, το γεμιστό αρνί και η γάστρα.
Το ξύδι της Μεγάλης Παρασκευής
Η Μεγάλη Παρασκευή είναι μέρα αυστηρής νηστείας και από το τραπέζι μας
απουσιάζουν τόσο το κρέας, τα γαλακτοκομικά και το ψάρι όσο και το
ελαιόλαδο. Αυτό που δεν παραλείπουμε είναι το ξύδι, ως ένδειξη πίστης
στο Χριστό που πάνω στο σταυρό ήπιε ξύδι. Προσθέστε το σε πατατοσαλάτες,
σε φακές μαγειρεμένες χωρίς ελαιόλαδο αλλά και σε πράσινες σαλάτες.
Greek
Easter isn’t only about Easter bunny shaped chocolates as we had once
thought! The 7 year old child in us is still a little bit disappointed
that this day isn’t in fact devoted to the cute little furry animals.
Regardless, finding out the real reason behind Easter is just as
rewarding. Easter marks the resurrection of Jesus Christ from the dead.
According to the Bible, the tomb in which Jesus was buried was visited
and was found empty when an angel appeared explaining that Jesus had
risen.
Greek Easter isn’t always celebrated at the same time as
many other countries; this is because the date of Easter in Greece is
marked by the Greek Orthodox calendar. Greek Easter traditions vary as a
result of our culture as well as by our Christian denomination. Let’s
take a look at four of our Greek Easter Traditions!
1. Midnight Church Service & Candles
Late
on Saturday night local Greek churches are filled to the brim, at
midnight the churches turn their lights off and the church bells ring
proclaiming the resurrection of Jesus Christ. Greek children choose
their candles, usually decorated in a particular theme; some kids enjoy
candles that have butterflies, cars, even small stuffed animals attached
to them. At this point, the priest lights a candle which represents
Jesus’s eternal flame. Young and old come to light their candles, the
lit candles are then taken back home. A cross is made above the entrance
to the house with the candle; a black cross is left which is done as a
way to receive blessings from God.
2. Dying and Cracking Red Eggs
Cracking
Easter eggs is a tradition that can either make or break the bonds
between you and your family members. Not even the Olympic Games get as
competitive as Easter egg cracking! Each member of the family selects an
egg that they believe is the strongest, after doing so one person hits
their egg on another person’s egg. The person’s egg that cracks loses
and the winning egg ultimately moves onto the next round. The egg
cracking continues until there is one winner. It is said the person that
is left with the winning egg will have luck for the rest of the year,
according to the Greek Easter tradition. What is the real reason behind
this tradition? The red eggs symbolize the blood that Jesus shed on the
cross. Whilst cracking the eggs one person announces “Christos Anesti”
which means “Christ has risen” while the other person responds “Alithos
Anesti” which translates to “Indeed, he has.”
3. Eating “Magiritsa”
Magiritsa
is a traditional Greek Easter meal that is typically eaten after coming
back from church on Easter night. It is make up of lamb offal which is
the internal organs of an animal – I know what many of you might be
thinking, but take our word for it- it’s delicious! The meat is put
together with some boiled vegetables including lettuce, dill and onion.
As many people may or may not know, before Easter, Greeks fast for 40
days, in which, during those days meat is not eaten. This is the first
meal that is consumed containing meat which breaks the fast.
4. Roasting the lamb
Easter
Sunday is one of the biggest family gatherings that may possibly exist
in Greece. We already know Greek families are huge but on this
particular day it is almost as if the family grew five times larger over
night! Families come together to roast lamb on a spit which is
accompanied by many other Greek dishes and drinks!
Now that you
learned about some of the biggest Greek Easter traditions, we wish you a
Happy Greek Easter – Kalo Pasxa, from us here at Grekaddict! May your
stomachs be full of Magiritsa and your year be filled with blessings!
Η Μεγάλη Εβδομάδα αρχίζει από την Κυριακή των Βαΐων το βράδυ, οπότε τελείται η Ακολουθία του Νυμφίου, δηλαδή του όρθρου της Μεγάλης Δευτέρας, και τελειώνει το Μεγάλο Σάββατο. Είναι αφιερωμένη στα Άγια Πάθη του Ιησού Χριστού. Ονομάζεται Μεγάλη από την ανάμνηση των γεγονότων που διαδραματίζονται καθ' εκάστη των ημερών αυτής, τα οποία θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικά για τη χριστιανική θρησκεία.
Η Μεγάλη Εβδομάδα λέγεται επίσης και «Αγία Εβδομάδα». Σε διάκριση της «Καθαρής Εβδομάδας», που είναι η πρώτη εβδομάδα των νηστειών της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, αλλά και όλων των άλλων εβδομάδων του έτους, καθώς επίσης και «Εβδομάδα ξηροφαγίας», επειδή ακολουθείται αυστηρή νηστεία, ως και ακόμη παλαιότερα «άπρακτος εβδομάς» επειδή παράλληλα με την αυστηρή νηστεία συνηθίζονταν και η πλήρης αποχή από κάθε εργασία.
Από τις καθημερινές Ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδος και ιδίως από την Ακολουθία του Μυστικού Δείπνου (Όρθρος Μεγάλης Πέμπτης) και την Τελετή της Ανάστασης (Μεσάνυχτα Μεγάλου Σαββάτου), προήλθε το Λειτουργικό Δράμα.
Τι γιορτάζεται την Μεγάλη Εβδομάδα Στην Ορθόδοξη Εκκλησία, σύμφωνα με το τηρούμενο Τριώδιο, καθεμιά από τις μέρες της Μεγάλης Εβδομάδας είναι αφιερωμένη και σε κάποιο ή κάποια επιμέρους περιστατικά των Παθών:
Η Μεγάλη Δευτέρα είναι αφιερωμένη στη μνήμη του Ιωσήφ του Παγκάλου (γιου του Ιακώβ), που αναφέρεται στη Παλαιά Διαθήκη και στην άκαρπη συκιά, που την καταράστηκε ο Χριστός και ξεράθηκε με έναν Του λόγο. Η Μεγάλη Τρίτη είναι αφιερωμένη στην παραβολή των Δέκα Παρθένων. Η παραβολή αυτή συμβολίζει την πίστη και την προνοητικότητα. Ψάλλεται το τροπάριο που έγραψε η μοναχή Κασσιανή. Η Μεγάλη Τετάρτη είναι αφιερωμένη στη μνήμη της αμαρτωλής γυναίκας, που μετανόησε, πίστεψε στον Χριστό και άλειψε τα πόδια Του με μύρο. Η Μεγάλη Πέμπτη είναι αφιερωμένη στον Μυστικό Δείπνο, στην προσευχή στην Γεσθημανή, στην προδοσία του Ιούδα, στη σύλληψη του Ιησού, στην ανάκριση από τον Άννα, στην Άρνηση του Πέτρου και στην καταδίκη του Χριστού από τον Καϊάφα. Η Μεγάλη Παρασκευή είναι αφιερωμένη στα Άγια Πάθη και στη Σταύρωση. Γίνεται η περιφορά του Επιταφίου. Το Μεγάλο Σάββατο είναι αφιερωμένο στην Ταφή του Χριστού και στην Εις Άδου Κάθοδο.
Ιερές ακολουθίες και τροπάρια Το βράδυ της Κυριακής των Βαΐων, της Μεγάλης Δευτέρας και της Μεγάλης Τρίτης ψάλλεται η Ακολουθία του Νυμφίου, ο Όρθρος της επόμενης μέρας και το Μεγάλο Απόδειπνο λίγο νωρίτερα τις πρώτες απογευματινές ώρες, ενώ τα πρωινά ο Εσπερινός των Προηγιασμένων Τιμίων Δώρων. Τα τροπάρια που ψέλνονται είναι το του Νυμφίου «Ἰδοὺ ὁ Νυμφίος ἔρχεται» και το «Τὸν Νυμφῶνὰ σου βλέπω», ενώ τη Μεγάλη Τρίτη το βράδυ ψάλλεται το τροπάριο της Κασσιανής («Κύριε, ἡ ἐν πολλαῖς ἁμαρτίαις...»).
Το πρωί της Μεγάλης Τετάρτης τελείται ο Εσπερινός των Προηγιασμένων Τιμίων Δώρων και το απόγευμα τελείται το Μυστήριο του Ευχελαίου και η τελετή του Νιπτήρα, που είναι και ο Όρθρος της Μεγάλης Πέμπτης. Αναφέρεται στο Μυστικό Δείπνο και ψάλλεται το κοντάκιο «Ὅτε οἱ ἔνδοξοι μαθηταί».
Το πρωί της Μεγάλης Πέμπτης τελείται η Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου και στο τέλος οι πιστοί μεταλαμβάνουν της Θείας Κοινωνίας, το απόγευμα προς βράδυ γίνεται η Ακολουθία των Αγίων και Αχράντων Παθών ή Δώδεκα Ευαγγελίων στην οποία αναγιγνώσκονται 12 περικοπές από τα 4 Ευαγγέλια (του Ματθαίου, του Μάρκου, του Λουκά και του Ιωάννη) σχετικά με τα Άγια Πάθη του Χριστού από το Μυστικό Δείπνο μέχρι την Ταφή. Παράλληλα γίνεται και η έξοδος του Τιμίου Σταυρού[5] με τον Εσταυρωμένο από την Αγία Τράπεζα και η περιφορά του σε όλο τον χώρο του ναού, ενώ ψάλλεται το «Σήμερον κρεμᾶται ἐπὶ ξύλου».
Το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής αποτελεί την κορύφωση του Θείου Δράματος με την Ακολουθία των Μεγάλων Ωρών και τον Εσπερινό της Αποκαθήλωσης όπου ο ιερέας κατεβάζει τον Εσταυρωμένο από τον Σταυρό και τον τυλίγει σε καθαρό σεντόνι ενώ από αργά το βράδυ έχει ετοιμαστεί ο Ιερός Επιτάφιος, δηλαδή το Άγιο Σώμα του Κυρίου, και το βράδυ οι πιστοί παρακολουθούν με κατάνυξη τον όρθρο του Μεγάλου Σαββάτου και την Ακολουθία του Επιταφίου, ενώ ψάλλονται τα «Εγκώμια» σε τρεις στάσεις: Ἡ ζωὴ ἐν τάφῳ (α΄ στάση), Ἄξιόν ἐστί (β΄ στάση), και Αἱ γενεαὶ πᾶσαι (γ΄ στάση), μετά τα οποία πραγματοποιείται η περιφορά του Επιταφίου στους δρόμους της πόλης ή του χωριού.
Το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου ψάλλεται ο Εσπερινός της Ανάστασης, λεγόμενη και «Πρώτη Ανάσταση», και το τροπάριο «Ἀνάστα, ὁ Θεός». Το μεσημέρι στον Πανάγιο Τάφο πραγματοποιείται η αφή του Αγίου Φωτός όπου και διανέμεται σε όλο τον Ορθόδοξο κόσμο και το βράδυ ακολουθεί η Τελετή της Αναστάσεως με το «Δεῦτε λάβετε φῶς» και το «Χριστός Ανέστη», που συνοδεύεται από τους χαρμόσυνους ήχους της καμπάνας, τους ασπασμούς της αγάπης και τη ρίψη πυροτεχνημάτων και βαρελότων Αμέσως μετά την Τελετή της Αναστάσεως τελείται ο Όρθρος και η Αναστάσιμη Θεία Λειτουργία της Κυριακής του Πάσχα.
Την Κυριακή του Πάσχα το πρωί ή το απόγευμα τελείται ο Εσπερινός της Αγάπης, κατά τη διάρκεια του οποίου το Ευαγγέλιο διαβάζεται σε διάφορες γλώσσες.