Wednesday, 28 January 2026

Το Συλλογικό Τραύμα 😥

    Η κοινή εμπειρία απώλειας που βιώνει μια ομάδα ανθρώπων, μια κοινότητα ή ένα έθνος -μετά από ένα τραυματικό γεγονός- αποφέρουν ένα συλλογικό τραύμα και πένθος.
    Το συλλογικό τραύμα είναι η ψυχολογική και συναισθηματική πληγή που βιώνει μια ομάδα ανθρώπων μετά από ένα μεγάλο, κοινό κατακλυσμιαίο γεγονός (π.χ. πόλεμος, φυσική καταστροφή, τρομοκρατική επίθεση), επηρεάζοντας τη συλλογική μνήμη, την ταυτότητα και τις κοινωνικές λειτουργίες, οδηγώντας σε αισθήματα ανασφάλειας, οργής, δυσπιστίας στους θεσμούς και ανάγκη για δικαιοσύνη, και μπορεί να μεταφερθεί ακόμη και στις επόμενες γενιές. 
    Η αντιμετώπισή του περιλαμβάνει την ανάδειξη της ανθεκτικότητας, την έκφραση, την αναπλαισίωση της εμπειρίας για να βρεθεί νόημα και η επανένταξη στην καθημερινότητα, με στόχο την ανάκαμψη και την επαναδημιουργία της συλλογικής αφήγησης.

Κοινά συμπτώματα:
    Πέρα από τα ατομικά συμπτώματα (άγχος, φόβος), εμφανίζονται κοινωνικά συμπτώματα όπως αποσιώπηση, διακρίσεις ή δυσκολία στην κοινωνική αποδοχή της εμπειρίας.
Δυσπιστία και οργή:
    Οδηγεί σε δυσπιστία προς τους θεσμούς και σε ανάγκη για αλλαγές και ανάληψη ευθυνών, συχνά εκδηλωνόμενη με διαμαρτυρίες.
    Ανάγκη για δικαιοσύνη:
Ενισχύει την επιθυμία για αποκατάσταση της δικαιοσύνης.
    Αντίκτυπος στη μνήμη και ταυτότητα:
Εντυπώνεται στη συλλογική μνήμη και διαμορφώνει τη συλλογική ταυτότητα.
    Διαγενεακό τραύμα:
Μπορεί να μεταβιβαστεί στις επόμενες γενιές, όπως συμβαίνει σε περιπτώσεις πολέμου ή γενοκτονίας.

Αντιμετώπιση
Εξασφάλιση ασφάλειας:
Δημιουργία ασφαλούς περιβάλλοντος για την ομάδα.
Έκφραση:
Ενθάρρυνση της έκφρασης των συναισθημάτων και της εμπειρίας.
Αναπλαισίωση:
Εύρεση νοήματος στην τραυματική εμπειρία, μετατρέποντάς την σε δύναμη και αφορμή για αλλαγή (π.χ. μέσω της δημιουργίας νέων στόχων).
Θεραπευτική υποστήριξη:
Ειδικά προγράμματα ψυχολογικής υποστήριξης για άτομα και ομάδες.
Σύνδεση και ανθεκτικότητα:
Ενδυνάμωση της αίσθησης του ανήκειν, της αυτοεκτίμησης και της ικανότητας ανάκαμψης. 

από ΑΙ
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Monday, 26 January 2026

Αφιέρωμα στον Ρήγα Φεραίο (μέρος 1ο)

    Στα πρώτα χρόνια έπειτα από την απελευθέρωση του τόπου από τον τούρκικο ζυγό, στα καφενεία και στα σπίτια, στις πολιτείες και στα χωριά, έβλεπες κρεμασμένη μια χαλκογραφία που παράσταινε την Ελλάδα κουρελιασμένη, γονατισμένη κι αλυσοδεμένη. Δύο άντρες γύρευαν να τη σηκώσουν σπάζοντας τα δεσμά της. Ο ένας ήταν ο Κοραής κι ο άλλος ο Ρήγας.
    Ο Ρήγας δεν είχε τη σοφία του Κοραή. Είχε όμως κάτι άλλο πιο σημαντικό. Είχε το νου και την ψυχή που ξεσήκωνε η θύελλα της Ελευθερίας». Συνάρπαζε τις καρδιές και τις ανέμιζε πάνω από τη χαμοζωή. Γι’ αυτό και η συμβολή του ν’ αναστηθεί και να ειπωθεί ελεύθερο έθνος η Ελλάδα στάθηκε ασύγκριτα πιο αποφασιστική από κείνη του Κοραή.
Από «Η Επανάσταση του '21» του Δημήτρη Φωτιάδη, Τόμος 1ος, σελ. 199
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Friday, 16 January 2026

Το Σκάνδαλο Ναυπήγησης Ελληνικών Φρεγατών (1824)/ Η φρεγάτα "Ελλάς"

    Το σκάνδαλο ναυπήγησης των φρεγατών αποτελεί ένα από τα πρώτα μεγάλα οικονομικά σκάνδαλα στην νεότερη ιστορία του (υπό ίδρυση) ελληνικού κράτους, έχοντας άμεση σχέση με την διαχείριση του αγγλικού δανείου του 1824. 
    Επρόκειτο για μια εμπορική σύμβαση μεταξύ της προσωρινής ελληνικής κυβέρνησης των επαναστατημένων Ελλήνων και των Αμερικανών ναυπηγών σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα παρήγγειλε μια σειρά ατμοκίνητων πολεμικών πλοίων μεταξύ των οποίων και δύο φρεγάτες. 
    Κατά τη διάρκεια όμως της ναυπήγησης οι Αμερικανοί ναυπηγοί χρησιμοποιώντας την εκεί νομοθεσία καθώς και άλλα αθέμιτα μέσα απαίτησαν μεγαλύτερα από τα ήδη συμφωνημένα ποσά καθυστερώντας την ναυπήγηση των πλοίων. Τελικά, ύστερα από παρέμβαση της ίδιας της αμερικανικής κυβέρνησης, κατέστη δυνατό να παραδοθεί μια μόνο φρεγάτα (Ελλάς). Σημαντικό ρόλο διαδραμάτισε ο απεσταλμένος της ελληνικής κυβέρνησης στις ΗΠΑ, Αλέξανδρος Κοντόσταυλος, ο οποίος κατηγορήθηκε ότι εξαγοράστηκε από τους Αμερικανούς.
    Η καθυστέρηση της ναυπήγησης είχε ως αποτέλεσμα την μη ενίσχυση της άμυνας του Μεσολογγίου καθώς και την εξάντληση μεγάλου μέρους του αγγλικού δανείου. Για την ναυπήγηση της μιας φρεγάτας υπολογίζεται ότι το κόστος ανήλθε στα 750.000 δολάρια, δηλαδή σχεδόν διπλάσιο από το αρχικά συμφωνημένο ποσό.
πηγή   
Η φρεγάτα "Ελλάς" (το αρχικό όνομα ήταν "Ελπίς") ήταν πλοίο που αγοράστηκε το 1824-1826 με εντολή της προσωρινής ελληνικής κυβέρνησης (Εκτελεστικό 1824) και χρηματοδότηση από το δεύτερο αγγλικό δάνειο, με συμφωνία που συνήφθη με διαμεσολάβηση των μελών της φιλελληνικής επιτροπής του Λονδίνου. 
    Η παραγγελία αφορούσε δυο φρεγάτες, που θα έπαιρναν τα ονόματα "Ελπίς" και "Σωτήρ". Μετά από το σκάνδαλο ναυπήγησης ελληνικών φρεγατών (1824), ναυπηγήθηκε στη Νέα Υόρκη των Η.Π.Α. αντί του ποσού των 750.000 δολαρίων και παραλήφθηκε μόνο ένα πλοίο, το οποίο ονομάστηκε Ελπίς. 
    Κατέπλευσε στο Ναύπλιο με ξένο πλήρωμα τον Νοέμβριο του 1826. Είχε εκτόπισμα 1660 τόνων, οπλισμό 48 πυροβόλων των 16 λιβρών και 16 ολμοπυροβόλων (καρρανάδων) των 42 λιβρών.               Χρησιμοποιήθηκε στις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις εναντίον των Τούρκων, τα τελευταία χρόνια του αγώνα. Στις 30-31 του Μάη 1828 βύθισε 2 τουρκικά πολεμικά πλοία στη Ναυμαχία του κάβο Μπαμπά.     Είχε άδοξο τέλος, γιατί πυρπολήθηκε την 1 Αυγούστου 1831 από τον Ναύαρχο Μιαούλη κατά τη στάση των Υδραίων εναντίον του Κυβερνήτη Καποδίστρια σε όρμο του Πόρου.
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Friday, 9 January 2026

Όταν το «Χαμομηλάκι» συνάντησε τον Γιώργο Παπαδάκη...

 Προσωπική εμπειρία.   
    Κάποια χρόνια πριν, στην πλατεία μας, είδα το Γιώργο Παπαδάκη να πίνει καφέ δίπλα μας. Εντελώς αυθόρμητα, πήγα στο τραπέζι του και τον ρώτησα αν μπορώ να του πω κάτι, να τον πληροφορήσω για κάτι που μπορεί να τον ενδιαφέρει.
Με μεγάλη ευγένεια σηκώθηκε και μου τράβηξε την καρέκλα για να καθίσω κοντά του.
Είχα στο χέρι μου την καρτούλα που βλέπετε και του την έδωσα χωρίς να πω τίποτα. 
Μόλις την είδε είπε κατά λέξη:
-Και ποιος δεν ξέρει το "χαμομηλάκι", κυρία μου;
    Δεν με ρώτησε τίποτα. Ούτε ποια είμαι, ούτε τι είναι το "χαμομηλάκι". Κοιτούσε μόνο την καρτούλα φανερά συγκινημένος.
Σηκώθηκε όρθιος, μου έτεινε το χέρι και, προς μεγάλη μου έκπληξη και συγκίνηση, έσκυψε και μου φίλησε το χέρι.
    Έφυγα από το τραπέζι, το τραπέζι ενός ανθρώπου που ένιωσα την ειλικρίνεια και το ενδιαφέρον και στο πρόσωπό του και στη χροιά της φωνής του και στην στάση του.

Καλό Παράδεισο, Γιώργο...
Το Χαμομηλάκι

Monday, 5 January 2026

«Το Δίκαιο του Ισχυροτέρου»/Αισώπου μύθος: «Λιοντάρι λύκος και αλεπού»

-Κυρά αλεπού, ποιος σ’ έμαθε να μοιράζεις;
-Η συμφορά του λύκου.
«Λιοντάρι λύκος και αλεπού»
Λιοντάρι, Λύκος, κι Αλπού αντάμα, 

τα τρία βγήκαν να κυνηγήσουν. 
Με συμφωνία, πως ό,τι πιάκουν, 
να το μοιράσουν ανάμεσά τους.  
Πολύ και πλούσιο κυνήγι κάνουν, 
κι αφού σε μέρος τα αραδιάζουν, 
του Λύκου λέγει το Λεοντάρι 
σε τρία μέρη να τα χωρίσει. 
Εκείνος τότε, κι αν λαιμαργάει, 
σα φυσικό του, βαστιέται ωστόσο·  
κι από το φόβο του ανώτερού του, 
με δικιοσύνη τα διαμοιράζει. 
Ο βασιλέας των τετραπόδων 
με άγριο βλέμμα καταφρονώντας  
ισοτιμία, που δεν του πρέπει, 
μ’ οργή το Λύκο ευτύς ξεσκίζει· 
και της Πανούργης το βάρος δίνει, 
να κάμει εκείνη, καθώς ηξέρει. 
Σωρόν ομπρός του τ’ απανωτιάζει, 
κι αυτή κρατάει πολλά ολίγο. 
Ποιος σ’ έχει μάθει, της λέει, Κουμπάρα, 
με τόσο δίκιο να διαμοιράζεις; 
Σκυφτά εκείνη του απηλογήθη: 
του Λύκου, αφέντη, η δυστυχία.
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

© Το χαμομηλάκι | To hamomilaki