Στα πρώτα χρόνια έπειτα από την απελευθέρωση του τόπου από τον τούρκικο ζυγό, στα καφενεία και στα σπίτια, στις πολιτείες και στα χωριά, έβλεπες κρεμασμένη μια χαλκογραφία που παράσταινε την Ελλάδα κουρελιασμένη, γονατισμένη κι αλυσοδεμένη. Δύο άντρες γύρευαν να τη σηκώσουν σπάζοντας τα δεσμά της. Ο ένας ήταν ο Κοραής κι ο άλλος ο Ρήγας. Ο Ρήγας δεν είχε τη σοφία του Κοραή. Είχε όμως κάτι άλλο πιο σημαντικό. Είχε το νου και την ψυχή που ξεσήκωνε η θύελλα της Ελευθερίας». Συνάρπαζε τις καρδιές και τις ανέμιζε πάνω από τη χαμοζωή. Γι’ αυτό και η συμβολή του ν’ αναστηθεί και να ειπωθεί ελεύθερο έθνος η Ελλάδα στάθηκε ασύγκριτα πιο αποφασιστική από κείνη του Κοραή.
Από «Η Επανάσταση του '21» του Δημήτρη Φωτιάδη, Τόμος 1ος, σελ. 199 Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι
Άρθρον 6. Η ελευθερία είναι εκείνη η δύναμη που έχει ο άνθρωπος στο να κάμνει όλα εκείνα ώστε να μη βλάπτει τα δίκαια του γείτονά του. Αυτή έχει ως θεμέλιο τη φύση, γιατί φυσικά αγαπάμε να είμαστε ελεύθεροι˙ έχει ως κανόνα τη δικαιοσύνη, γιατί η δίκαιη ελευθερία είναι καλή˙ έχει ως φύλακα το νόμο, γιατί αυτός προσδιορίζει έως πού πρέπει να είμαστε ελεύθεροι. Το ηθικό σύνορο της ελευθερίας είναι τούτο το ρητό: Μην κάμνεις στον άλλο εκείνο που δεν θέλεις να σου κάμνουν.
........
Άρθρον 22.Όλοι χωρίς εξαίρεση έχουν χρέος να γνωρίζουν γράμματα˙ η πατρίδα πρέπει να ιδρύσει σχολεία σε όλα τα χωριά για τα αρσενικά και τα θηλυκά παιδιά. Από τα γράμματα γεννιέται η προκοπή, με την οποίαν λάμπουν τα ελεύθερα έθνη. Να εξηγούνται οι παλαιοί ιστορικοί συγγραφείς, εις δε τις μεγάλες πόλεις να διδάσκεται η γαλλική και η ιταλική γλώσσα, η δε αρχαία ελληνική να είναι απαραίτητη.
..............
Άρθρον 23. Η κοινή επιβεβαίωση και σιγουριά του κάθε πολίτη συνίσταται στην ενέργεια όλων των πολιτών. Ήτοι να στοχαζόμαστε πως, όταν πάθει ένας τίποτα κακό, να αγγίζονται όλοι, και προς τούτο πρέπει να βεβαιώσουμε στον καθένα την μεταχείριση και την προφύλαξη των δικαίων του. Αυτή η σιγουριά θεμελιώνεται πάνω στην αυτεξουσιότητα τού έθνους, ήτοι όλο το έθνος αδικείται, όταν αδικείται ένας μόνος πολίτης.
Η σύλληψη του Ρήγα και των συντρόφων του έγινε από τις Αυστριακές
αρχές, κατόπιν πληροφοριών που τους παρείχε ένας πλούσιος Έλληνας ο
οποίος
διέβλεπε στην επαναστατική του δράση κίνδυνο για τα συμφέροντά του.
Ακολούθως ο Ρήγας και εφτά σύντροφοί του που είχαν Οθωμανική υπηκοότητα
απελάθηκαν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, παραδόθηκαν στις οθωμανικές
αρχές, φυλακίστηκαν στον πύργο Νεμπόισα του Βελιγραδίου, βασανίστηκαν,
στραγγαλίστηκαν στις 24 Ιουνίου του 1798 και τα σώματά τους πετάχτηκαν
στον Δούναβη.
Ναι, αλλά τον ήρωα μπορείς να τον σκοτώσεις, το μάρτυρα ποτέ. Στα
καφενεία της μετεπαναστατικής Ελλάδας (για να θυμηθώ ένα παράθεμα της
"Ιστορίας" εκείνης που με στοίχειωσε όταν ήμουν μαθητής και έδινα
Πανελλήνιες) έβλεπες συχνά κρεμασμένη μια χαλκογραφία: Η Ελλάδα
γονατισμένη κι αλυσοδεμένη και δυο άντρες να προσπαθούν να την
ελευθερώσουν. Ο Κοραής και ο Ρήγας.
Ο "Θούριος" (αρχαιοπρεπές επίθετο που σημαίνει οργισμένος, μαινόμενος) δεν ήταν ποίημα. Ήταν επαναστατική προκήρυξη γραμμένη σε στίχους για να απομνημονεύεται ευκολότερα...
Αποτελεί έμμετρη
ανάπτυξη τη φράσης που απηχεί την βασική προβληματική της πολιτικής και επαναστατικής σκέψης του Ρήγα - "Όποιος
συλλογάται ελεύθερα συλλογάται καλά"- και μέρος του ευρύτερου οράματος-
προγράμματός του για την αφύπνιση των υπόδουλων στην Οθωμανική αυτοκρατορία,
το οποίο περιλάμβανε: την παιδεία ("Φυσικής Απάνθισμα", "Σχολείο των Ντελικάτων
Εραστών"), την ηθική καλλιέργεια (Ηθικός Τρίπους) την ιστορική μνήμη (χαλκογραφία του
Μεγαλέξανδρου), την πατριδογνωσία (η σειρά χαρτών που δημοσίευσε), την ευνομία
και κοινωνική δικαιοσύνη ("Νέα Πολιτική Διοίκησις"... μέρος της οποίας αποτελούσε Ο Θούριος).
.jpg)
Posts
