Μουσικοθεραπεία σε παιδιά με Μαθησιακές Δυσκολίες

Ποια παιδιά έχουν μαθησιακές δυσκολίες;

Παιδιά με διάγνωση υπερκινητικότητας, με ΔΕΠΥ, με αργή ανάπτυξη και με συναισθηματικές διαταραχές και πολλές άλλες διαγνώσεις, συνήθως εντάσσονται στην κατηγορία των παιδιών με μαθησιακές δυσκολίες.

Η μουσικοθεραπεία είναι μια δημιουργική θεραπεία κατάλληλη και απαραίτητη για τέτοια παιδιά, καθώς τους δίνει τη δυνατότητα μέσα σε ένα οριοθετημένο θεραπευτικό πλαίσιο να δημιουργήσουν μουσική, αλλά και ιστορίες ή παιχνίδια που τους εκφράζουν.

Έτσι εκδηλώνουν πολύ εύκολα τα συναισθήματα τους χωρίς απαραίτητα να χρησιμοποιήσουν το λόγο.

Μέσα από την ελεύθερη δημιουργία της μουσικής τα παιδιά μπορούν να ανταλλάξουν μηνύματα χωρίς να χρειαστεί να μιλήσουν.

Ο μουσικοθεραπευτής θα λάβει τα μηνύματα αυτά και θα βοηθήσει τα παιδιά να νοιώσουν ασφαλή ώστε να εκφραστούν και να «οδηγηθούν» στην επιθυμητή πρόοδο.

Στόχοι της μουσικοθεραπείας.

Οι στόχοι της μουσικοθεραπείας 
για παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες είναι κυρίως:

• Βελτίωση συγκέντρωσης

• Εξωτερίκευση συναισθημάτων

• Βελτίωση ψυχικής υγείας

• Ανάπτυξη γνωστικής ικανότητας

• Απόκτηση αυτοπεποίθησης

• Κατανόηση ορίων

• Αυτογνωσία (γνωριμία με το εγώ, συνειδητοποίηση του εγώ)

• Ανάπτυξη συναισθηματικής νοημοσύνης

• Βελτίωση επικοινωνίας με τους άλλους

Ένα παιδί με υπερκινητικότητα χρειάζεται να διοχετεύσει την ενέργεια του και να εισαχθεί σε ένα θεραπευτικό πλαίσιο συγκεκριμένης διάρκειας , όπου θα έχει τη δυνατότητα ελεύθερης έκφρασης και δημιουργίας μέσα στα θεραπευτικά όρια.

Σταδιακά θα αποδέχεται τους κανόνες της θεραπείας αλλά και τους κανόνες που θα πρέπει να ακολουθεί στο σχολείο και στην κοινωνική ζωή.

Τα παιδιά έχοντας αυτό το χώρο όπου θα μπορούν να εκφράζονται ελεύθερα, έχουν παράλληλα τη δυνατότητα να αναπτύξουν τη συγκέντρωση και τη δημιουργικότητα τους, να αναπτύξουν και να αντιληφθούν το Εγώ τους και να αναπτύξουν την ικανότητα να σέβονται και να αντιλαμβάνονται τους γύρω τους.

Μέσα από την ελεύθερη έκφραση και τη μουσική, τους δίνεται η ευκαιρία να διοχετεύσουν ενέργεια δημιουργώντας.

Για παράδειγμα, μπορούν να γνωριστούν και να μιλήσουν με το θεραπευτή εάν θέλουν, να παίξουν με διάφορα όργανα, να ανακαλύψουν τον ήχο των διαφόρων οργάνων ή τον ήχο της φωνής τους , να τραγουδήσουν ή και με τη βοήθεια του θεραπευτή να δημιουργήσουν μαζί ένα τραγούδι μια μουσική που τους εκφράζει εκείνη την στιγμή, ελεύθερα χωρίς καν να χρειάζεται να γνωρίζουν μουσική.

Ο θεραπευτής θα τους βοηθήσει με κατάλληλες μουσικοθεραπευτικές τεχνικές να αναπτυχθούν, θα τους στηρίξει και θα είναι εκεί για να τους ακούσει.

Η μουσικοθεραπεία είναι μια μη λεκτική θεραπεία.

Η κίνηση, ο ρυθμός, η μελωδία, η κραυγή που θα δημιουργήσει το παιδί, είναι σημαντικά τόσο για το ίδιο όσο και για τον θεραπευτή, που θα τα επεξεργαστεί και θα το βοηθήσει με τον ανάλογο κάθε φορά τρόπο, να εξελιχθεί μέσα από τη μουσικοθεραπεία.

Και το καλύτερο; Δεν υπάρχει το αίσθημα της αποτυχίας.

Στην θεραπεία δεν υπάρχει η επιτυχία και η αποτυχία, που πολλές φορές παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες βιώνουν κατά τη διάρκεια της σχολικής εκμάθησης, καθώς πολλές φορές στο χώρο του σχολείου μπορεί να νοιώθουν μειονεκτικά γιατί η δυσκολία τους, φαινομενικά δεν τα καθιστά ικανά όπως τα άλλα παιδιά.

Με τη μουσικοθεραπεία θα αισθανθούν δημιουργικοί και ικανοί για πολλές δραστηριότητες. Μέσα από την ενίσχυση της αυτοπεποίθησης το παιδί νοιώθει καλύτερα με τον εαυτό του και προσπαθεί συνεχώς να βελτιώνεται.

Αναγνωρισμένη θεραπεία με αποτελέσματα.

Πρόκειται για μια αναγνωρισμένη θεραπεία που προσφέρεται σε όλα τα σχολεία στην Αγγλία, την Αμερική και την Αυστραλία, καθώς είναι αποδεδειγμένο ότι βοηθά στην εξέλιξη των παιδιών και εφήβων με μαθησιακές δυσκολίες.

Υπάρχουν πολλές μελέτες που περιγράφουν συγκεκριμένα περιστατικά και τη διαδικασία της θεραπείας παιδιών με συγκεκριμένη μαθησιακή δυσκολία, αποδεικνύοντας την αποτελεσματικότητα της μουσικοθεραπείας.

ant1iwo

alternamusic

Το Χαμομηλάκι

Μουσικοθεραπεία για παιδιά

Δυσχέρεια στην έκφραση, έλλειψη δημιουργικότητας και αυθορμητισμού: σε αυτά τα προβλήματα μπορεί να δώσει λύσεις η μουσικοθεραπεία, μια σχετικά καινούργια μέθοδος, που βασίζεται στο γεγονός ότι η ικανότητά μας να ανταποκρινόμαστε στη μουσική είναι έμφυτη και δεν αλλοιώνεται μέσα από την αρρώστια ή την αναπηρία. Και με τον τρόπο αυτόν προάγονται η ψυχική, η σωματική και η πνευματική μας υγεία.  
Η ενεργητική μουσικοθεραπεία είναι μια σχετικά καινούργια θεραπεία για τα ελληνικά δεδομένα. Είναι μια ειδικότητα με πολλαπλές εφαρμογές, η οποία απευθύνεται σε μεγάλη γκάμα ατόμων όλων των ηλικιών.
 
Πιο συγκεκριμένα, η μουσικοθεραπεία απευθύνεται σε άτομα με:
• Ψυχολογικά προβλήματα
• Διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές
• Νευρολογικές παθήσεις
• Ψυχιατρικές παθήσεις
• Μαθησιακές δυσκολίες
• Κινητικά προβλήματα
• Ανάγκη στήριξης σε περιόδους αλλαγών, συναισθηματικών διαταραχών και ψυχικής έντασης
• Εξαρτήσεις (ναρκωτικά, αλκοόλ κτλ)
• Ανίατες ασθένειες (AIDS, καρκίνο κτλ)
• Ανάγκη για δημιουργική έκφραση, χωρίς όμως να χρειάζεται να έχουν μουσικές γνώσεις.
Η μουσικοθεραπεία, η οποία αποκαλείται και μουσική ψυχοθεραπεία, είναι μια μορφή δημιουργικής ψυχοθεραπείας.
Είναι μια ειδικότητα με καθαρά θεραπευτικό χαρακτήρα, που δεν επιδιώκει την ψυχαγωγία, τη χαλάρωση ή τη μουσική εκπαίδευση. Η μουσική στη μουσικοθεραπεία χρησιμοποιείται ως μέσο έκφρασης, δημιουργικότητας και συναισθηματικής στήριξης.
 
Πώς ξεκίνησε;
Η μουσικοθεραπεία αρχικά απευθυνόταν σε παιδιά που είχαν ανύπαρκτη ή μειωμένη ικανότητα λεκτικής επικοινωνίας (π.χ. παιδιά με διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές), προσφέροντας έναν εναλλακτικό τρόπο επικοινωνίας και έκφρασης.
Βασίστηκε στο αξίωμα ότι η ικανότητα να ανταποκρινόμαστε στη μουσική είναι έμφυτη ανθρώπινη ποιότητα, η οποία δεν αλλοιώνεται μέσα από την αρρώστια ή την αναπηρία.
Εδώ και αρκετά χρόνια, όμως, η μουσικοθεραπεία έχει διευρύνει τις εφαρμογές της. Απευθύνεται και σε άτομα που, ενώ μπορεί να έχουν άριστη ικανότητα επικοινωνίας μέσα από το λόγο, μπορεί να αντιμετωπίζουν δυσκολία έκφρασης μέσα από αυτόν και κατά συνέπεια η συγκεκριμένη θεραπεία μπορεί να τους προσφέρει εναλλακτικές διεξόδους έκφρασης.
Πολλά παιδιά, αλλά και ενήλικες αισθάνονται την έλλειψη δημιουργικότητας και αυθορμητισμού στη ζωή τους και η μουσικοθεραπεία ως θεραπεία ενισχύει την αυθόρμητη δημιουργική έκφραση. Όπως αναφέρει και ο Βρετανός ψυχαναλυτής και παιδίατρος, κ. Winnicot, «στο παίξιμο, και μόνο σε αυτό, το παιδί ή ο ενήλικος γίνεται ικανός να είναι δημιουργικός και να χρησιμοποιεί όλη του την προσωπικότητα, και μόνο όταν το άτομο είναι δημιουργικό ανακαλύπτει τον εαυτό του».
 
Οι συνεδρίες

Ποια παιδιά και σε ποιους τομείς
μπορεί να βοηθήσει η μουσικοθεραπεία;

Οι συνεδρίες που μπορεί να είναι ατομικές ή ομαδικές διεξάγονται σε χώρο γεμάτο μουσικά όργανα όπως κρουστά, τύμπανα, μεταλλόφωνα, ξυλόφωνα κτλ. Κατά τη διάρκεια της θεραπείας, η μουσική συνδημιουργία και ο αυτοσχεδιασμός μαζί με τη λεκτική επικοινωνία είναι τα μέσα που χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία και εδραίωση της θεραπευτικής σχέσης, με στόχους την επικοινωνία, τη δημιουργική έκφραση του εαυτού και τη συναισθηματική στήριξη.
Πιο συγκεκριμένα, ο θεραπευτής ενθαρρύνει το παιδί να εξερευνήσει τον κόσμο του ήχου μέσα από τη φωνή του ή μέσα από απλά μουσικά όργανα, που δεν απαιτούν μουσική γνώση, ώστε να δημιουργήσει τη δική του μουσική γλώσσα επικοινωνίας ή πιο απλά τη δική του μουσική, αυτοσχεδιάζοντας. Παράλληλα, ο θεραπευτής συνοδεύει και υποστηρίζει τη μουσική και ταυτόχρονα τη συναισθηματική έκφραση του παιδιού με τρόπο τέτοιο ώστε να επιτευχθεί το καλύτερο δυνατό θεραπευτικό αποτέλεσμα.
Μαζί δημιουργούν ένα μοναδικό μουσικό δρώμενο, προσαρμοσμένο στις ιδιαίτερες ανάγκες του. Το μουσικό δρώμενο γίνεται αντικείμενο εμβάθυνσης, επεξεργασίας και συζήτησης, εστιάζοντας στην επαναφορά, στη διατήρηση και στην προαγωγή της ψυχικής, σωματικής και πνευματικής υγείας.
 
Για τα παιδιά με ειδικές ανάγκες
Στον κόσμο ενός παιδιού με ειδικές ανάγκες, γεμάτο από περιορισμούς και απομόνωση, η μουσικοθεραπεία επικεντρώνεται στα πράγματα τα οποία το παιδί μπορεί να κάνει, αναπτερώνοντας την αυτοεκτίμηση και τον ψυχισμό του. Προσφέρει τη δυνατότητα στο παιδί να κάνει επιλογές, να πάρει πρωτοβουλίες και να ασκήσει έλεγχο στο περιβάλλον του.
 
Πιο συγκεκριμένα, στοχεύει στην ανάπτυξη:  

• Των κοινωνικών και επικοινωνιακών δεξιοτήτων, καλλιεργώντας το έναυσμα για επικοινωνία
• Του λόγου 
• Της προσοχής και της ικανότητας συγκέντρωσης και οργάνωσης
• Του συντονισμού και των κινητικών δεξιοτήτων

Σάννυ Λεβή
Μουσικοθεραπεύτρια
Μα Music Therapy, SRMT, DipGSM
Υπεύθυνη Τμήματος Μουσικοθεραπείας Παίδων ΜΗΤΕΡA

babyzone.gr

Music Therapy for Healthy Children and Families