13/12/1943: Το Ολοκαύτωμα των Καλαβρύτων

Οι Γερμανοί μπήκαν στα Καλάβρυτα στις 09/12. Δημιούργησαν έναν ασφυκτικό κλοιό γύρω από την πόλη, προκειμένου να μην μπορεί κανείς να ξεφύγει. Την έντονη ανησυχία των κατοίκων κατάφερε, παραπλανώντας τους, να κατευνάσει ο Γερμανός Διοικητής, ο οποίος τους διαβεβαίωσε ότι δεν πρόκειται κανείς να πάθει τίποτε και ότι ο στόχος τους ήταν η εξόντωση των ανταρτών.

Προχώρησαν αρχικά στην πυρπόληση σπιτιών που ανήκαν σε αντάρτες και αναζήτησαν την τύχη των Γερμανών τραυματιών της Μάχης της Κερπινής.

Στις 12/12, οι Γερμανοί άρχισαν να ετοιμάζονται για να αποχωρήσουν την επομένη. Το πρωί στις 13/12, ημέρα Δευτέρα, πριν καλά καλά ξημερώσει, χτύπησαν τις καμπάνες της κεντρικής εκκλησίας και Γερμανοί αξιωματικοί και στρατιώτες διέταξαν να συγκεντρωθούν όλοι οι κάτοικοι στο Δημοτικό Σχολείο, αφού πάρουν μαζί τους μια κουβέρτα και τρόφιμα μιας ημέρας.

Στο κτίριο του σχολείου έγινε ο χωρισμός και ο αποχωρισμός. Τα γυναικόπαιδα κλείστηκαν στο σχολείο και οι άνδρες από 14 χρονών και πάνω οδηγήθηκαν σε φάλαγγες στην κοντινή Ράχη του Καππή. Ο χώρος ήταν προσεκτικά επιλεγμένος. Η αμφιθεατρική του διαμόρφωση δεν θα επέτρεπε σε κανένα να γλιτώσει. Οι Καλαβρυτινοί ήταν αναγκασμένοι να βλέπουν τις περιουσίες τους, τα σπίτια και ολόκληρη την πόλη, να καίγονται και, μαζί τους, να παραδίδονται στη φωτιά οι γυναίκες και τα ανήλικα παιδιά τους έγκλειστα στο κτίριο του Σχολείου, το οποίο φρουρούσαν πάνοπλοι στρατιώτες.

Ο Γερμανός Διοικητής, για να καθησυχάσει και να παραπλανήσει τους συγκεντρωμένους, έδωσε το λόγο της στρατιωτικής του τιμής ότι δεν πρόκειται να τους σκοτώσουν. Ολόκληρη η πόλη παραδόθηκε σης φλόγες.

Την ίδια στιγμή ο Οδοντωτός κατηφόριζε κατάφορτος με τις σοδιές από το πλιάτσικο των Γερμανών στα σπίτια, στα μαγαζιά και τις αποθήκες, απ΄ όπου άρπαξαν ότι πολύτιμο υπήρχε. Μαζί και τα χρήματα και τα αποθέματα των Τραπεζών και των Δημοσιών Υπηρεσιών, αφού προηγουμένως ανάγκασαν τους Διευθυντές να τα παραδώσουν.

Από το ξενοδοχείο «Μέγας Αλέξανδρος», με μια πράσινη και ύστερα μια κόκκινη φωτοβολίδα, δόθηκε το σύνθημα της εκτέλεσης. Τα πολυβόλα θέρισαν τους Καλαβρυτινούς. Ακολούθησε η χαριστική βολή που ολοκλήρωσε το έγκλημα. Διασώθηκαν 13 άτομα.

Στο δημοτικό σχολείο, τα γυναικόπαιδα έζησαν στιγμές αγωνίας και τρόμου, καθώς οι φλόγες έζωναν το κτίριο του σχολείου. Σπάζοντας πόρτες και παράθυρα κατάφεραν τελικά να ξεφύγουν τρέχοντας μακριά από τα σπίτια που φλέγονταν, άρχισαν να αναζητούν τους δικούς τους, Μία από τις γυναίκες, η ηλικιωμένη Κρίνα Τσαβαλά, ποδοπατήθηκε από το πανικόβλητο πλήθος των γυναικόπαιδων και ξεψύχησε πριν αντικρίσει το αποτρόπαιο έγκλημα.

Ύστερα, οι γυναίκες ανηφόρισαν προς το μέρος που είχαν οδηγήσει τους άνδρες και βρέθηκαν μπροστά στο πιο φρικιαστικό και απάνθρωπο θέαμα. Άνδρες, πατεράδες, γιοι και αδελφοί κείτονταν νεκροί πλημμυρισμένοι στο αίμα.

Το μεγάλο Δράμα των Καλαβρύτων είχε ξεκινήσει. Τα νιάτα, οι δημιουργικές δυνάμεις της πόλης, περιουσίες και κόποι χρόνων αφανίστηκαν στις 2:34΄ της 13ης Δεκεμβρίου 1943, όπως δείχνουν οι δείκτες του σταματημένου ρολογιού της εκκλησίας.

Η συνέχεια του δράματος βρήκε τις γυναίκες να προσπαθούν με τα νύχια να σκάψουν πρόχειρους τάφους στην παγωμένη γη του Δεκέμβρη, για να θάψουν τους νεκρούς τους. Με τις κουβέρτες που είχαν κοντά τους, μετέφεραν τους σκοτωμένους στο νεκροταφείο και άλλους έθαψαν εκεί στο λόφο, μια τραγική σκηνή που κράτησε μέρες.

Ακολούθησε η προσπάθεια της επιβίωσης μέσα στα χαλάσματα, που έμελλε για χρόνια να στεγάσουν τις απορφανισμένες οικογένειες.

Το Ολοκαύτωμα των Καλαβρύτων «συγκίνησε και συνένωσε τους Έλληνες - δυνάμωσε τον αγώνα τους κατά του κατακτητή», ομολογεί ο τότε γενικός στρατιωτικός διοικητής των Γερμανών στην Ελλάδα.

Οι Καλαβρυτινές Γυναίκες, οι Καλαβρυτινές Μανάδες, μορφές ηρωικές, παλεύοντας κάτω από δύσκολες συνθήκες, κατάφεραν να αναθρέψουν τα παιδιά τους και να ξαναχτίσουν την πόλη μέσα από τα ερείπια.

Στον Τόπο της Εκτέλεσης, ο Λευκός Σταυρός και η Πετρωμένη Καλαβρυτινή Μάνα, αιώνια σύμβολα του μαρτυρίου, εξακολουθούν να στέλνουν μηνύματα ειρήνης και συναδέλφωσης των λαών του κόσμου.

1943 - «Επιχείρηση Καλάβρυτα»

Η Κατοχή αποτελεί μια οπό τις πιο συγκλονιστικές περιόδους της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Ο λαός μας, εξαντλημένος από την πολεμική εποποιία του 1940, υποχρεώθηκε να αντιμετωπίσει πολλαπλές περιπέτειες και κακουχίες. Την εισβολή των κατακτητών, το πρόβλημα της επιβίωσης, την οδυνηρή περιπέτεια της πείνας, εκτελέσεις, βασανιστήρια και καταστροφές.

Η ευρύτερη περιοχή των Καλαβρύτων, τόπος με μακραίωνη ιστορική διαδρομή και επαναστατικό παρελθόν, υπέστη την περίοδο της Κατοχής τεράστιες απώλειες σε έμψυχο δυναμικό, με μαζικές εκτελέσεις αμάχων και ολοκληρωτικές καταστροφές.

Το καλοκαίρι του 1943, άρχισαν εκτελέσεις, βομβαρδισμοί και καταστροφές χωριών:

• Ιούλιος 1943 (29/07): Βομβαρδισμός των χωριών Λαπάτα, Τρεχλό, Μάνεσι. Μεταξύ των 16 θυμάτων και μικρά παιδιά.
• Αύγουστος 1943 (31/08): Πυρπόληση του χωριού Άνω Λουσοί. Εκτέλεση 4 κατοίκων. Απαγχονισμός στην πλατεία του Χελμού των Καλαβρύτων του νεαρού Ντίνου Παυλόπουλου.
• Νοέμβριος 1943 (29/11): Βομβαρδισμός του χωριού Βυσωκά. 13 νεκροί, τραυματίες και καταστροφή οικιών.

Οι εγκληματικές πράξεις των Γερμανικών στρατευμάτων Κατοχής κορυφώθηκαν το Δεκέμβριο του 1943, σε μια οργανωμένη εκκαθαριστική επιχείρηση της περιοχής των Καλαβρύτων, γνωστή ως «Επιχείρηση Καλάβρυτα» («Unternehmen Kalawrita», από 5 έως 15 Δεκεμβρίου 1943). Μια από τις πιο σκληρές επιχειρήσεις της Βέρμαχτ, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη, γενικότερα.

Από τις αρχές του 1943, στο χώρο της Αιγιαλείας και των Καλαβρύτων συνέβησαν σημαντικά αντιστασιακά γεγονότα, μεταξύ των οποίων η Μάχη Ρογών-Κερπινής (16-17/10/1943), η οποία είχε σαν αποτέλεσμα τη συντριβή του Γερμανικού λόχου και τη σύλληψη 86 Γερμανών αιχμαλώτων. Μετά τη διαμόρφωση ενός γενικότερου κλίματος ανησυχίας για την αντιστασιακή δράση στην περιοχή των Καλαβρύτων, η 117 Μονάδα Κυνηγών αποφασίζει να δράσει.

Τα Γερμανικά στρατεύματα, που ξεκίνησαν από Τρίπολη, Αίγιο, Πάτρα, ακολούθησαν ακτινωτή πορεία σύμφωνα με τους γερμανικούς χάρτες, με κατεύθυνση την επαρχία Καλαβρύτων και κατάληξη τα Καλάβρυτα.

Οι Γερμανικές δυνάμεις, μηχανοκίνητες και πεζοπόρες, που ξεκινούν από την Πάτρα, στις 05/12/1943 με κατεύθυνση τα Καλάβρυτα, είχαν επικεφαλής τον αντισυνταγματάρχη Γιούλιους Βόλφιγκερ (G. Wolfinger) και ακολούθησαν το δρόμο Πάτρα - Χαλανδρίτσα - Καλάβρυτα, απόσταση 77 χιλιομέτρων.

Στο ξεκίνημά τους λεηλάτησαν και πυρπόλησαν τη Μονή Ομπλού, σε μικρή απόσταση νότια της Πάτρας.

• Στις 06/12, μετά από ένα ατύχημα του Wolfinger, διοικητής ορίστηκε ο Εμπερσμπέργκερ (Ebersberger), διοικητής του συντάγματος Αιγίου.
• Στις 07/12, τα πεζοπόρα τμήματα χτένισαν στο πέρασμά τους όλα τα χωριά και σκόρπισαν τη φωτιά και το θάνατο. Στην Κάτω Βλασία σκότωσαν 3 άνδρες και 1 γυναίκα και στον Κάλανο 3 βοσκούς από τα Καλάβρυτα και έναν ακόμη πολίτη. Μετά χωρίστηκαν σε δύο ομάδες: η μία πήγε προς Λεχούρι - Τριπόταμα - Δίβρη και επέστρεψε από Μορόχοβα - Λειβάρτζι και η άλλη συνέχισε προς Καλάβρυτα.
• Στις 08/12, πέρασαν από το Μάνεσι και το Σαραδί, σκότωσαν 1 άνδρα.
•  Στις 09/12, έφταοαν στη διασταύρωση του δρόμου Σκεπαστού-Κλειτορίας. Στο εκκλησάκι της Αγίας Άννας, συγκέντρωσαν όλο τον ανδρικό πληθυσμό του χωριού Βυσωκά και, μετά από μια σύντομη ομιλία, τους άφησαν ελεύθερους. Την ίδια μέρα, μπήκαν στα Καλάβρυτα.
• Στις 10/12, εκτέλεσαν στο χωριό Συρμπάνι (Πριόλιθος) 5 άνδρες.

Οι Γερμανικές δυνάμεις από Αίγιο προς Καλάβρυτα, με επικεφαλής τον αντισυνταγματάρχη Εμπερσμπέργκερ (Ebersberger), εφόρμησαν στα Καλάβρυτα, με 3 πεζοπόρα τμήματα.

• Στις 06/12 άλλη πεζοπόρο ομάδα, από το Αίγιο, προχώρησε με πορεία από τον Κερενίτη ποταμό προς Πλατανιώτισσα, Βιλιβίνα και Μαμουσιά, στην οποία, αφού εγκαταστάθηκε, έστησε ενέδρα.
• Στις 07/12 , πεζοπόρες φάλαγγες από το Αίγιο προχωρούν κάνοντας εκκαθαριστικές επιχειρηθείς και αφού κατέβηκαν από την οροσειρά Σταυριά πάνω από το χωριό Ρογοί, τοποθέτησαν μυδράλια και όλμους.
• Στις 08/12, ο Ebersberger χώρισε το στρατό σε δύο ομάδες και μπήκαν το πρωί στους Ρογούς. Έκαψαν ολοσχερώς το χωριό και εκτέλεσαν 65 άνδρες και παιδιά.
• Άλλη ομάδα μπήκε την ίδια ημέρα στην Κερπινή, έβαλαν φωτιά και εκτέλεσαν 38 άνδρες και παιδιά,
• Στη συνέχεια, έκαψαν την Άνω και Κάτω Ζαχλωρού και σκότωσαν 19 άνδρες. Ακολούθως έφτασαν στη Μονή του Μεγάλου Σπηλαίου και σκότωσαν 16 άτομα, μοναχούς, επισκέπτες και υποτακτικούς, ενώ εκτέλεσαν και 9 μοναχούς, στη θέση Ψηλός Σταυρός.
• Στις 09/12, έφτασαν στο χωριό Σούβαρδο, όπου έβαλαν φωτιά και σκότωσαν 5 άνδρες, το ίδιο και στο χωριό Βραχνί, όπου σκότωσαν 6 άνδρες.

Στη στάση της Κερπινής εγκαταστάθηκε Γερμανική διμοιρία. Στη θέση αυτή εκτελέστηκαν 4 άνδρες.

• Στις 09/12, περνώντας από τις Αυλές των Καλαβρύτων, Γερμανικές δυνάμεις, με επικεφαλής τον Ebersberger, μπήκε στα Καλάβρυτα, όπου είχαν φτάσει και οι δυνάμεις από την Πάτρα.
• Στις 13/12, ολοκλήρωσαν την επιχείρηση, πυρπόλησαν και κατέστρεψαν ολοκληρωτικά την πόλη των Καλαβρύτων, λεηλάτησαν ό,τι πολύτιμο υπήρχε και εκτέλεσαν όλο τον ανδρικό πληθυσμό της πόλης από 14 χρονών και πάνω, στη Ράχη του Καππή.
• Στις 14/12, ανέβηκαν στο Μοναστήρι της Αγίας Λαύρας, το λεηλάτησαν, το πυρπόλησαν και εκτέλεσαν 6 άνδρες, μοναχούς, επισκέπτες και υποτακτικούς. Την ίδια ημέρα, λεηλάτησαν το χωριό Βυσωκά, σκότωσαν 3 άνδρες και έφυγαν για την Πάτρα. Επίσης πέρασαν από το Μοναστήρι του Μεγάλου Σπηλαίου και το έκαψαν.

Τα γερμανικά στρατεύματα που κινήθηκαν από Τρίπολη με επικεφαλής τον ταγματάρχη Gnass, κατευθύνθηκαν προς Δημητσάνα και Λαγκάδια Αρκαδίας.

• Στις 07/12, δόθηκε διαταγή στην ομάδα μάχης ΚΟΚΕΡΤ να προχωρήσει από τα Παγκρατέϊκα Καλύβια μέσω του χωριού Φίλια και Τσορωτά στα Μαζέϊκα (Κάτω Κλειτορία). Την ίδια ημέρα τα Γερμανικά στρατεύματα μπήκαν στα Μαζέϊκα αναζητώντας την τύχη των Γερμανών αιχμαλώτων της Μάχης Ρογών-Κερπινής, χτενίζοντας όλα τα γύρω χωριά και τη νύχτα της 07/12 προς 08/12 έφτασαν στο Μάζι. Το ίδιο ίδιο απόγευμα, οι αντάρτες είχαν ήδη προβεί στην εκτέλεση των αιχμαλώτων.
• Οι Γερμανοί μετέφεραν τους διασωθέντες στα Μαζέϊκα και κατέθεσαν τα γεγονότα στον Συνταγματάρχη Le Suir, ο οποίος είχε ήδη φτάσει στην περιοχή.
• Οι Γερμανοί, με 12 έλληνες οδηγούς, το Σάββατο το βράδυ στις 11/12, κατευθύνθηκαν προς το χωριό Μάζι και στη συνέχεια στη θέση Μαγέρου στις 12/12, όπου βρήκαν τους εκτελεσθέντες Γερμανούς. Εκεί εκτέλεσαν 10 Μαζαίους.
• Στις 14/12, λεηλάτησαν και έκαψαν το μεγαλύτερο μέρος των Μαζεϊκων και μετά έφυγαν προς την Τρίπολη.

Στο απόρρητο ραδιογράφημα της 117 Jager Division (Αρ.1595/43), καταγράφεται ο τελικός απολογισμός της Επιχείρησης Καλάβρυτα: 

«...

1. Κατεστράφησαν ολοκληρωτικά τα χωριά: Ρογοί, Κερπινή, Στάση Κερπινής, Άνω Ζαχλωρού, Κάτω Ζαχλωρού, Σούβαρδο, Βραχνί, Καλάβρυτα, Μοναστήρια Μεγάλου Σπηλαίου και Αγίας Λαύρας, Αγία Κυριακή, Αυλές, Βυσωκά, Φτέρη, Πλατανιώτισσα, Πυργάκι, Βάλτσα, Μελίσσια, Μοναστήρι Ομπλού, Λαπαναγοί, Μάζι, Μαζέικα, Παγκράτι, Μορόχωβα, Δερβένι, Βάλτος, Πλανητέρου, Καλύβια. 
2. 696 Έλληνες εκτελέστηκαν...

».
 

mygdalia

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Αργύρης Σφουντούρης: Το παιδί που επέζησε από τη σφαγή στο Δίστομο

Ο Αργύρης Σφουντούρης (γεννημένος στις 6 Σεπτεμβρίου 1940) είναι Ελληνοελβετός φυσικός, δάσκαλος, ποιητής και μεταφραστής. Ως επιζών της σφαγής του Διστόμου έγινε γνωστός για τον επί δεκαετίες αγώνα του για την αναγνώριση των εγκλημάτων πολέμου από το γερμανικό κράτος και την αποζημίωση των θυμάτων.

Ο Αργύρης Σφουντούρης γεννήθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 1940 στο Δίστομο. Λίγους μήνες πριν την εκκένωση της Ελλάδας από τα γερμανικά στρατεύματα,στις 10 Ιουνίου 1944 κατοχικά στρατεύματα κατέστρεψαν το Δίστομο ως αντίποινα για τις κινήσεις των ανταρτών .Στη σφαγή που ακολούθησε 34 μέλη της οικογένειας Σφουντούρη έχασαν τη ζωή τους μαζί με περίπου 200 ντόπιους. Ο Σφουντούρης, οι αδερφές του και οι παππούδες του επέζησαν από αυτό το έγκλημα πολέμου. Για τα επόμενα δύο χρόνια έζησε με τον παππού και τη γιαγιά του, αλλά ανέπτυξε ένα πιθανώς ψυχολογικό στομαχικό πρόβλημα που τον εμπόδιζε να τρώει κανονικά. Στη συνέχεια, το εξάχρονο αγόρι μεταφέρθηκε από τον παππού του σε ένα ορφανοτροφείο αγοριών στον Πειραιά. Το 1949, σε ηλικία οκτώμισι ετών, επιλέχθηκε μαζί με άλλα ορφανά από επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού και στάλθηκε στο Παιδικό Χωριό Pestalozzi. Εδώ η υγεία του Σφουντούρη βελτιώθηκε ξανά και η ευφυΐα του αγοριού έγινε γρήγορα εμφανής. Στη συνέχεια σπούδασε μαθηματικά , πυρηνική φυσική και αστροφυσική στο ETH της Ζυρίχης. Μετά τις σπουδές του, τις οποίες ολοκλήρωσε με διδακτορικό, έγινε καθηγητής φυσικής.

Μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα στην Ελλάδα το 1967 και την επακόλουθη δικτατορία των συνταγματαρχών, ο Σφουντούρης δραστηριοποιήθηκε κατά της δικτατορίας από την Ελβετία. Μόλις ένα μήνα μετά το πραξικόπημα, ήταν ένας από τους διοργανωτές της αντιδικτατορικής συγκέντρωσης στην Ελλάδα . Έργα που απαγορεύτηκαν στην Ελλάδα δημοσιεύτηκαν στο πολιτιστικό περιοδικό «Περιοδικό για την Ελλάδα» ΠΡΟΠΥΛΑΙΑ το οποίο εξέδωσε στη Ζυρίχη .

Κατά τη διάρκεια των αναταραχών του 1989 και του 1990, που είχαν ως αποτέλεσμα την επανένωση της Γερμανίας, ο Σφουντούρης είδε για πρώτη φορά μετά από σχεδόν 50 χρόνια μια ευκαιρία για αποζημίωση για τα θύματα της σφαγής στη γενέτειρά του, το Δίστομο. Στην 50ή επέτειο της σφαγής, μαζί με τον δήμο Διστόμου, διοργάνωσε το διεθνές συνέδριο για την ειρήνη στο Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών, που είχε σύνθημα μνήμη - πένθος - ελπίδα . Παρά τα επανειλημμένα αιτήματα, επίσημοι εκπρόσωποι της Γερμανίας δεν συμμετείχαν στη διάσκεψη. Το 1995, όταν ρώτησε τη γερμανική πρεσβεία για αξίωση αποζημίωσης για πολεμικές ζημιές, ο Σφουντούρης έλαβε την απάντηση ότι η σφαγή ήταν μέτρο του πολέμου και δεν θα υπήρχε δικαίωμα αποζημίωσης. Τα γερμανικά δικαστήρια απέρριψαν την αγωγή σε διάφορες περιπτώσεις για διάφορους λόγους και τον Μάρτιο του 2006 μια συνταγματική καταγγελία απορρίφθηκε. Στη Γερμανία, υπήρχε διάχυτος φόβος ότι αν έκαναν δεκτό το αίτημα θα γινόντουσαν αλυσιδωτές αγωγές για αποζημίωση σε σχέση με εγκλήματα της Ναζιστικής Γερμανίας κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο σε όλες τις κατεχόμενες χώρες .

Με τις αγωγές, ο Σφουντούρης έκανε γνωστή τη σφαγή του Διστόμου στο ευρύτερο γερμανικό και ευρωπαϊκό κοινό. Το 2006, ο Στέφαν Χάουπτ γύρισε το βραβευμένο ντοκιμαντέρ Ένα τραγούδι για τον Αργύρη. Είναι συχνά συνεργάτης συνεντεύξεων για γερμανόφωνα μέσα ενημέρωσης, ειδικά για το θέμα της συμφιλίωσης με το ελληνογερμανικό παρελθόν , αλλά και για την κρίση του ευρώ. Ως πρόσωπο, ο Σφουντούρης έγινε γνωστός στο ευρύ κοινό στη Γερμανία κυρίως μέσω της εμφάνισής του στη σατιρική εκπομπή Die Anstalt τον Μάρτιο του 2015 όπου συγκίνησε με τη συνοπτική αφήγηση του δράματος του Διστόμου. Στην Ελβετία θεωρείται επίσης μεσολαβητής μεταξύ της ελληνικής και της γερμανόφωνης κουλτούρας. Ο Σφουντούρης ζει στην Αθήνα και τη Ζυρίχη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Επισκέπτεται συχνά το Δίστομο.

el.wikipedia.org
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Καισαριανή, Πρωτομαγιά του 1944 / Η ποίηση της Πρωτομαγιάς

Για την εκτέλεση των 200 πατριωτών, μελών του ΕΑΜ, στην Καισαριανή από το ναζιστικό εκτελεστικό απόσπασμα. Ήταν κρατούμενοι στο Χαϊδάρι, από έλληνες δοσίλογους που τους παρέδωσαν στους γερμανούς κατακτητές, επειδή αντιστάθηκαν στην εισβολή των ναζί στην πατρίδα μας.

Γιάννης Ρίτσος: “Σκοπευτήριο Καισαριανής”

Εδώ πέσαμε. Παιδιά του λαού. Γνωρίζετε γιατί.
Γυμνοί, κατάσαρκα φορώντας τις σημαίες,—η Ελλάδα τις έρραψε με ουρανό και άσπρο κάμποτο—.
Ακούσατε τις ομοβροντίες στα μυστικόφωτα αττικά χαράματα.
Είδατε τα πουλιά, που πέταξαν αντίθετα στις σφαίρες
αγγίζοντας με τα φτερά τους, τον ανατέλλοντα πυρφόρον.
Είδατε τα παράθυρα της γειτονιάς ν’ ανοίγουνε στο μέλλον.
Εμείς, μερτικό δε ζητήσαμε … Τίποτα … Μόνον
θυμηθείτε το: αν η ελευθερία
δεν βαδίσει στα χνάρια του αίματός μας,
εδώ θα μας σκοτώνουν κάθε μέρα. Γεια σας.

Κώστας Βάρναλης: ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ ΤΟΥ 1944

Πέσε στα γόνατα, προσκύνα το πανάγιο χώμα
με την ψυχή κατάκορφα στον ουρανό υψωμένη,
όποιος και να σαι, όθε και να σαι κι ό,τι — άνθρωπος να σαι!
Πιότερο, αν είσαι του λαού ξωμάχος, χερομάχος,
φτωχόπαιδο, που αθέλητα σε βάλαν να καρφώσεις
τον αδερφό σου αντίκρα σου — με μάνα εσύ και κείνος!
Ετούτ’ η μάντρ’ αγνάντια σου το σύνορο του κόσμου.
Σ’ αφτήν απάνου βρόντηξεν ο Διγενής το Χάρο.
Είτανε πρώτη του Μαγιού, φως όλα μέσα κ’ έξω
(έξω τα χρυσολούλουδα και μέσα η καλωσύνη)
που αράδειασε πα στο σοβά, πιστάγκωνα δεμένους
και θέρισε με μπαταριές οχτρός ελληνομάχος,
όχι έναν, όχι δυο και τρεις, διακόσια παληκάρια.
Δεν ήρθαν μελλοθάνατοι με κλάμα και λαχτάρα,
μόν’ ήρθανε μελλόγαμπροι με χορό και τραγούδι.
Και πρώτος άρχος του χορού, δυο μπόγια πάνου απ’ όλους
κι από το Χάρο τρεις φορές πιο πάνου ο Ναπολέος.

Κ’ είναι από τότες Μάης εδώ, φως όλα μέσα κ’ έξω.
Κόλλα τ’ αφτί και την καρδιά στο ματωμένο χώμα.
Στον Κάτου Κόσμο τραγουδάνε πάντα και χορεύουν
κι αν κάπου ανάκουστος καημός θολώνει τη λαλιά τους,
δεν είναι που τη μάνα τους τη μάβρη ανανογιούνται
παρά που τους προδώσαν απορίματα δικά μας.
Κι αν πέσανε για το λαό, νικήσαν οι προδότες,
που τώρα εδώ κατάχρυσοι περνούν και μαγαρίζουν,
και τώρα πιο τους μάχονται και τους ξανασκοτώνουν!
Σιχαίνεσαι τους ζωντανούς; Μην κλαις τους σκοτωμένους!
Απ’ τα ιερά τους κόκκαλα, πρώτη του Μάη και πάλι,
θα ξεπηδήσει ο καθαρμός κ’ η λεφτεριά του ανθρώπου.
Κ’ είναι χιλιάδες στην Ελλάδα όμοιοι Πανάγιοι Τάφοι.

Ηλίας Σιμόπουλος: «Πρωτομαγιά 1944»

“Διακόσια παλικάρια τραγουδήσαν σαν σήμερα τον ερχομό του Μάη.
Το τραγούδι τους πυρπόλησε τους ορίζοντες της Καισαριανής.
Τ’ ακούσαν οι γερόντισσες και στήσαν όλες το χορό
κι ανάστησαν το Ζάλογγο κι αγκάλιασαν τον κόσμον όλο.
Τ’ ακούσανε και οι δήμιοι και πισωπάτησαν
τρομαγμένοι με μια πελώρια σιωπή στο στόμα.
Διακόσια παλικάρια τραγούδησαν σήμερα τον ερχομό του Μάη!
Σταθείτε ολόρθοι, σύντροφοι. Συντρόφισσες στο πόδι.
Στις πολιτείες, στα χωριά, στους κάμπους, στ’ ακροβούνια,
συντρόφοι και συντρόφισσες, σταθείτε ορθοί. Και στρέψετε
το βλέμμα σας προς την Καισαριανή”
τη λεβεντιά για ν’ ανταμώσει.
Διακόσια παλικάρια τραγουδήσαν σήμερα….
Στο πλατύ μέτωπο και στα μαλλιά
και στα μεγάλα εκφραστικά τους μάτια
διαβάσαμε το μήνυμα: Η άνοιξη πως φτάνει!
Χαρά σε σας, τιμή στα παλικάρια μας, χαρά στον κόσμον όλο.
Δέστε σφιχτά- σφιχτά τα χέρια σας
και πλέχτε μιαν απέραντη αλυσίδα,
να πιάνει απ’ την Κρήτη, το Μωριά
κι από τη Ρούμελη κι από τη Θεσσαλία
ίσαμε κει ψηλά στην Ήπειρος, ίσαμε κει μακριά στη Θράκη
ν’ αρχίσουν τον Καλαματιανό και να χορέψουνε τον τσάμικο,
που να τραντάξει όλη η γη και να καεί το πελεκούδι.
Μα προσοχή συντρόφοι, ουτ’ ένα δάκρυ.
Όπως εκείνοι μας αποχαιρέτησαν περήφανοι
όμοια κι εμείς περήφανοι να τους ξεπροβοδίσουμε ταιριάζει.
Μα προσοχή, συντρόφοι, ουτ’ ένας στεναγμός,
να μη λερώσουμε τη μνήμη των ηρώων.
Όπως εκείνοι δε φοβήθηκαν το θάνατο,
πρέπει κι εμείς να μην τον φοβηθούμε.
Διακόσια παλικάρια τραγούδησαν σήμερα.
Διακόσια παλικάρια τραγουδήσαν, διακόσια παλικάρια…

Από: Η ποίηση της Πρωτομαγιάς
Πρωτομαγιά 1944: Η εκτέλεση των «200» στην Καισαριανή
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

6 Απριλίου 1941: Η επίθεση της ναζιστικής Γερμανίας κατά της χώρας μας

Η επίθεση της ναζιστικής Γερμανίας κατά της χώρας μας εκδηλώθηκε στις 5:15 το πρωί της 6ης Απριλίου 1941 στα οχυρά της Θράκης και της Ανατολικής Μακεδονίας...
.............
Η γερμανική επίθεση είχε την κωδική ονομασία Μαρίτα και η εντολή για τη σχεδίασή της είχε δοθεί από τον Χίτλερ στις 13 Δεκεμβρίου 1940. Στόχος του Γερμανού δικτάτορα ήταν η βοήθεια προς τον σύμμαχό του Μουσολίνι που ήταν στριμωγμένος από τους Έλληνες στην Αλβανία και η εξασφάλιση των νώτων του ενόψει της επικείμενης επίθεσής του στη Ρωσία (Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα). Το σχέδιο Μαρίτα δεν αφορούσε μόνο την Ελλάδα, αλλά και τη Γιουγκοσλαβία, τις μόνες χώρες των Βαλκανίων, μαζί με την Τουρκία, που δεν είχαν συμμαχήσει με τον Άξονα.
.............

Η γερμανική επίθεση εκδηλώθηκε στο μέτωπο των ελληνοβουλγαρικών συνόρων κατά μήκος της λεγόμενης Γραμμής Μεταξά στην Ανατολική Μακεδονία και στα μεμονωμένα οχυρά του Εχίνου και της Νυμφαίας στη Θράκη. Ταυτόχρονα, γερμανικά αεροσκάφη βομβάρδισαν τον Πειραιά και τις ακτές έως τον Ναύσταθμο της Σαλαμίνας, προκαλώντας ανθρώπινα θύματα και τεράστιες ζημιές.
.....
Οι υπερασπιστές των Οχυρών (Νυμφαία, Εχίνος, Λίσε, Ιστίμπεη, Περιθώρι, Ρούπελ, Πυραμιδοειδές, Παλουριώνες κ.ά.) αμύνθηκαν σθεναρά για τρεις ημέρες στις αλλεπάλληλες επιθέσεις των υπέρτερων γερμανικών δυνάμεων. Κάμφθηκαν μόνο όταν οι τεθωρακισμένες γερμανικές μεραρχίες, μετά την αστραπιαία κατάρρευση του νότιου Γιουγκοσλαβικού μετώπου, εισέδυσαν στα Σκόπια και από την κοιλάδα του Αξιού πέρασαν τα ελληνογιουγκοσλαβικά σύνορα στις 8 Απριλίου, παρακάμπτοντας τη Γραμμή Μεταξά. Τα μεσάνυχτα της ίδιας μέρας τα γερμανικά στρατεύματα εισήλθαν στη Θεσσαλονίκη και κατέλαβαν την πόλη.

Οι υπερασπιστές της Γραμμής Μεταξά, περικυκλωμένοι πλέον, έλαβαν εντολή από τον αρχιστράτηγο Παπάγο να συνθηκολογήσουν (9 Απριλίου). Τον ηρωισμό τους αναγνώρισαν ακόμη και οι αντίπαλοί τους, με εκδηλώσεις θαυμασμού και τιμητικά αγήματα για τους αιχμάλωτους έλληνες μαχητές. 

Οι ελληνικές απώλειες σε όλο το μέτωπο της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης ανήλθαν σε περίπου 1.000 νεκρούς και τραυματίες. Οι αντίστοιχες γερμανικές ανήλθαν σε 555 νεκρούς, 2.134 τραυματίες και 170 αγνοούμενους, αριθμός που αντιστοιχεί στο μισό των συνολικών απωλειών τους στη διάρκεια της επιχείρησης Μαρίτα, γεγονός που καταδεικνύει το μέγεθος της ελληνικής αντίστασης.

Κατά τις επόμενες μέρες, η προέλαση των Γερμανών προς Νότο υπήρξε ραγδαία, με την κατάρρευση και του μετώπου της Αλβανίας. Έως τις 30 Απριλίου είχε καταληφθεί ολόκληρη η ηπειρωτική Ελλάδα και η χώρα βρέθηκε υπό τριπλή κατοχή: γερμανική, ιταλική και βουλγαρική.

Ολόκληρο το άρθρο εδώ: SanSimera.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Η Ναζιστική ιστορία πίσω από το σύνδρομο Asperger / The truth about Hans Asperger’s Nazi collusion

Tο σύνδρομο Άσπεργκερ, είναι μια διαταραχή του φάσματος του αυτισμού, που χαρακτηρίζεται από σημαντικές δυσκολίες στην κοινωνική αλληλεπίδραση και στη λεκτική επικοινωνία, ενώ εκδηλώνεται ταυτόχρονα με περιορισμένες και επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές και ενδιαφέροντα. 

The truth about Hans Asperger’s Nazi collusion

Η διάγνωσή του είναι πολλές φορές δύσκολη, καθώς διαφέρει από άλλες διαταραχές του αυτισμού λόγω της σχετικής διατήρησης της γλωσσικής και γνωστικής ανάπτυξης του ατόμου. 

Όμως η διαταραχή του Άσπεργκερ κρύβει πίσω της μια βρώμικη ιστορία, η οποία μάλιστα έχει ναζιστικό υπόβαθρο. 

Η επίσημη διάγνωση της διαταραχής του Asperger αποσύρθηκε πρόσφατα από το Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο των Αμερικανικών Ψυχιατρικών Συλλόγων για τις Ψυχικές Διαταραχές, επειδή η ιατρική κοινότητα συμφώνησε σε μεγάλο βαθμό ότι δεν ήταν ξεχωριστή ασθένεια από τον αυτισμό.

Όμως το σύνδρομο Άσπεργκερ εξακολουθεί να περιλαμβάνεται στη διεθνή ταξινόμηση των ασθενειών του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ο οποίος χρησιμοποιείται σε όλο τον κόσμο, ενώ πολλά άτομα με αυτισμό δηλώνουν τα ίδια ότι πάσχουν από αυτό το σύνδρομο. 

Οι περισσότεροι όμως δεν σκέφτονται ποτέ για τον άνθρωπο πίσω από το όνομα του Άσπεργκερ. Ο ερευνητής στον οποίο οφείλεται το όνομα του συνδρόμου και που διαμόρφωσε τη σύγχρονη εικόνα που διαθέτουμε για αυτό, ήταν ο δρ. Χανς Άσπεργκερ. 

Σύμφωνα με τον ίδιο, το Άσπεργκερ αποδίδεται σε άτομα με περιορισμένες κοινωνικές δεξιότητες και ενδιαφέροντα.  

Παρά το γεγονός ότι αυτός θεωρήθηκε αρνητής του Γ’ Ράιχ, το έργο του δρ. Άσπεργκερ ήταν στην πραγματικότητα άρρηκτα συνδεδεμένο με την άνοδο του ναζισμού και τα θανατηφόρα του προγράμματα. 

Ο ίδιος ασχολήθηκε για πρώτη φορά με τη ναζιστική παιδοψυχιατρική όταν ταξίδεψε από τη Βιέννη στη Γερμανία το 1934, σε ηλικία 28 ετών. Οι ανώτεροι συνεργάτες του είχαν αναπτύξει διαγνώσεις κοινωνικών ανεπαρκειών για τα παιδιά που θεωρούσαν ότι δεν είχαν σχέση με την κοινότητα, και αδυνατούσαν να συμμετάσχουν σε συλλογικές δραστηριότητες του Ράιχ, όπως η Νεολαία του Χίτλερ. 

Ο Άσπεργκερ αρχικά ήταν κατά της ταξινόμησης των παιδιών, γράφοντας το 1937 ότι «είναι αδύνατο να θεσπιστεί ένα άκαμπτο σύνολο κριτηρίων για μια διάγνωση». 

Αμέσως μετά τη ναζιστική προσάρτηση της Αυστρίας το 1938 – και την εκκαθάριση των Εβραίων και των φιλελεύθερων συνεργατών του από το Πανεπιστήμιο της Βιέννης – ο Άσπεργκερ εισήγαγε τη δική του διάγνωση για την κοινωνική απόσπαση: την «αυτιστική ψυχοπάθεια». 

Καθώς ο Άσπεργκερ προσπάθησε να προαχθεί ως αναπληρωτής καθηγητής, τα γραπτά του για τη διάγνωση έγιναν ακόμα σκληρότερα. 

Τόνισε την «αγριότητα» και τα «σαδιστικά χαρακτηριστικά» των παιδιών που μελετούσε, κάνοντας παράλληλα λόγο για «αυτιστικές πράξεις κακίας» για τις οποίες ήταν υπεύθυνα κατά τον ίδιο. Αποκάλεσε επίσης τους αυτιστικούς και ψυχοπαθείς ανθρώπους ως «έξυπνα αυτοματοποιημένα όντα». 

Πολλοί θεωρούσαν ότι οι αναφορές του δρ. Άσπεργκερ στις «ειδικές ικανότητες» των παιδιών που ανήκαν στο «ευνοϊκότερο» σημείο του φάσματος του αυτισμού, ήταν μια προσπάθεια εφαρμογής της διάγνωσής του ως μέσο προστασίας από τη ναζιστική ευγονική – ένα ιδιότυπο δηλαδή είδος ψυχιατρικής λίστας του Schindler. 

Στην πραγματικότητα όμως, ο Άσπεργκερ προειδοποιούσε την ίδια στιγμή για «λιγότερο ευνοϊκές περιπτώσεις» του συνδρόμου, στις οποίες όσοι έπασχαν από αυτό «θα παραμόνευαν στους δρόμους σαν γκροτέσκ φιγούρες». 

Τέτοιου είδους χαρακτηρισμοί επέσυραν φυσικά θανατική ποινή για το Τρίτο Ράιχ, με αποτέλεσμα δεκάδες παιδιά που είχαν αξιολογηθεί ιατρικά από τον Άσπεργκερ να θανατωθούν.

Η παιδική «ευθανασία» ήταν το πρώτο πρόγραμμα μαζικής εξόντωσης του Ράιχ, που ξεκίνησε από το Χίτλερ τον Ιούλιο του 1939, ως ένας τρόπος να απαλλαγεί από τα παιδιά που θεωρούνταν «ξένα» για το κράτος και κίνδυνος για την ευγονική που είχε υιοθετηθεί. 

Τα περισσότερα από τα θύματα ήταν σωματικά υγιή παιδιά, που δεν υπέφεραν καν από οποιαδήποτε ασθένεια. Θεωρήθηκε τότε ότι είχαν σωματικές, ψυχικές ή συμπεριφορικές «ανωμαλίες». 

Τουλάχιστον 5.000 παιδιά έχασαν τη ζωή τους εκείνη τη περίοδο σε περίπου 37 «ειδικές αίθουσες». Το Am Spiegelgrund στη Βιέννη, ήταν μια από τις πιο θανατηφόρες. Οι δολοφονίες λάμβαναν χώρα στα ίδια τα κρεβάτια των νέων, καθώς οι νοσηλευτές τους παρείχαν υπερβολικές δόσεις ηρεμιστικών μέχρι αυτοί να αρρωστήσουν και να πεθάνουν, συνήθως από πνευμονία. 

Ο Άσπεργκερ συνεργάστηκε στενά με τους κορυφαίους συντελεστές του προγράμματος ευθανασίας της Βιέννης, συμπεριλαμβανομένου του Erwin Jekelius, διευθυντή του Am Spiegelgrund, ο οποίος ήταν μάλιστα αρραβωνιασμένος με την αδελφή του Χίτλερ. 

Μαζί του, ήταν υπεύθυνος για την αποστολή εκατοντάδων παιδιών στην εγκατάσταση, όπου θα έβρισκαν τραγικό θάνατο. Στη μεταπολεμική περίοδο, ο Άσπεργκερ θα έπαιρνε αποστάσεις από το έργο του πάνω στην αυτιστική ψυχοπάθεια. Ασχολήθηκε με θρησκευτικά ζητήματα και κοινωνικά σχόλια για την ανατροφή των παιδιών. 

Πιθανότατα θα αποτελούσε μόλις μια υποσημείωση στην ιστορία της έρευνας πάνω στον αυτισμό, αν η Lorna Wing, μια βρετανίδα ψυχίατρος δεν είχε ανακαλύψει ένα άρθρο του από το 1944 για την αυτιστική ψυχοπάθεια. Η επιστήμονας θεωρούσε ότι παρείχε ένα σημαντικό πλαίσιο για τον τότε αυστηρό ορισμό του αυτισμού και, μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ’80, το σύνδρομο Άσπεργκερ και η ιδέα ενός ευρύτερου φάσματος πάνω στην ασθένεια είχε εισαχθεί στην ιατρική ορολογία. 

Το 1994, η διαταραχή του Άσπεργκερ προστέθηκε στο Αμερικανικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών, όπου παρέμεινε μέχρι να αναταξινομηθεί το 2013 ως διαταραχή του φάσματος του αυτισμού. Ωστόσο, το σύνδρομο εξακολουθεί να αποτελεί επίσημη διάγνωση στις περισσότερες χώρες του κόσμου. Και είναι πανταχού παρούσα στη λαϊκή κουλτούρα, όπου η ρατσιστική «Aspergery» χρησιμοποιείται ως έννοια πολύ συχνά για να περιγράψει τη γενική κοινωνική αμηχανία που μπορεί να προκληθεί σε ένα χώρο από «άτομα με ιδιαιτερότητες». 

Είναι λοιπόν προβληματική η ονομασία του συνδρόμου Άσπεργκερ σήμερα; 

Για ζητήματα ιατρικής ηθικής σαφώς και είναι, αφού η ονοματοδοσία μιας διαταραχής από ένα πρόσωπο υποτίθεται πως είναι τιμητική για το επιστημονικό του έργο πάνω σε αυτή. 

Το έργο του Άσπεργκερ δεν ήταν επιστημονικό, αφού ο ορισμός του για τους «αυτιστικούς ψυχοπαθείς» είναι αντίθετος προς όσα γνωρίζουμε σήμερα πάνω στον αυτισμό, ενώ υπήρξε αυτουργός για το θάνατο εκατοντάδων παιδιών. 

Άλλες ασθένειες ή διαταραχές που πήραν στο παρελθόν το όνομά τους από τους γιατρούς των ναζιστικών χρόνων που συμμετείχαν σε προγράμματα εξόντωσης (όπως το σύνδρομο Reiter) τώρα διαθέτουν εναλλακτικές εναλλακτικές ονομασίες (αντιδραστική αρθρίτιδα), ενώ η ιατρική γενικότερα κινείται προς πιο περιγραφικές ονομασίες.

Η παύση της χρήσης του ονόματος του Άσπεργκερ, όχι απλά θα είναι ένας τρόπος να τιμήσουμε τα παιδιά που σκοτώθηκαν εξαιτίας του, αλλά και εκείνα που εξακολουθούν να είναι ταυτισμένα με αυτό.

πηγή
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Ολοκαύτωμα των χωριών Βιάννου και Δυτικής Ιεράπετρας - Η μεγαλύτερη ναζιστική θηριωδία του B' Παγκοσμίου Πολέμου στην Κρήτη

Ογδόντα περίπου χρόνια από το ολοκαύτωμα των χωριών της Βιάννου και της Δυτικής Ιεράπετρας από τους Ναζί. Εβδομήντα χρόνια από τον Σεπτέμβρη του 1943, που σημαδεύτηκε με μία από τις μεγαλύτερες ναζιστικές θηριωδίες του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου στην Κρήτη. Με φωτιά καταστροφή και θάνατο πίστευαν οι Γερμανοί ότι θα καταβάλλουν την Κρητική ανδρεία. Και όμως απέτυχαν. 

Το 1943 ήταν χρόνος καταστροφής και θανάτου σ’ όλη την Κρήτη. Η αγριότητα και η τρομοκρατία των ναζιστών εντάθηκε σε αφάνταστο σημείο. Για να κρίνει και να εκτιμήσει κανείς σωστά τα γεγονότα του Σεπτεμβρίου 1943 στην επαρχία Βιάννου και τη Δυτική Ιεράπετρα και ειδικότερα τα σχετικά με τη μάχη της Σύμης, πρέπει να λάβει υπόψη του ορισμένα στοιχεία και γεγονότα της εποχής εκείνης:

• Τέλος του 1942 αρχές του 1943 το αντάρτικο στα Λασιθιώτικα βουνά ανδρώθηκε και γιγαντώθηκε με νέους αντάρτες και η αντιστασιακή οργάνωση στην Κρήτη έχει κορυφωθεί παίρνοντας συγκεκριμένη οργανωτική μορφή. Ήδη από τα τέλη του 1941 το ΕΑΜ οργανώνεται στο νομό Λασιθίου, πολύ νωρίτερα από την υπόλοιπη Κρήτη. 
• Το Μάρτη του 1942 ο Εμμανουήλ και Χρήστος Μπαντουβάς με μια μικρή ομάδα από τριάντα αντάρτες στήνουν το λημέρι τους πάνω στις κορφές των Κατωσυμιανών βουνών οργανώνοντας με μεγάλη μυστικότητα πυρήνες αντίστασης. 
• Αρχές του 1942 έρχεται στην Κρήτη ο Άγγλος αρχαιολόγος Τόμ Τουμπάμπιν, ταγματάρχης τότε, και αναλαμβάνει την αρχηγία της Φορς 133 Ανατολικής Κρήτης. Τον Ιούνιο του ίδιου χρόνου έρχεται ο Ταγματάρχης Πάτρικ Λη Φέρμορ, εκπρόσωπος του Συμμαχικού Στρατηγείου Μέσης Ανατολής. 
• Το καλοκαίρι του 1942 οι Γερμανοί αφαιρούν τη διοίκηση της περιοχής από τους Ιταλούς και εγκαθίστανται οι ίδιοι στην Άνω Βιάννο, με τρις λόχους στρατού και το σκηνικό αλλάζει άρδην. 
• Από τις αρχές του καλοκαιριού του 1943 η πλάστιγγα του πολέμου άρχισε να γέρνει προς την πλευρά των συμμάχων. Η πτώση του Μουσολίνι (27 Ιουλίου 1943) προκαλεί μια έντονη κίνηση στις δραστηριότητες των αντάρτικων ομάδων. 
• Παραπλανητικές ειδήσεις από το Συμμαχικό Στρατηγείο της Μέσης Ανατολής κάνουν όλους να πιστέψουν πως οι σύμμαχοι ετοιμάζουν απόβαση στα νοτιοανατολικά παράλια της Κρήτης. Για να γίνουν πιστευτές οι ειδήσεις αυτές, οι σύμμαχοι ρίχνουν στις 8 Αυγούστου πολεμοφόδια στη Δίκτη. 
• Στις 26 Αυγούστου 1943 πραγματοποιείται η απόβαση των συμμάχων στο Ρήγιο της περιοχής Καλαβρίας στην Ιταλία. 
• Στις 7 Σεπτεμβρίου 1943 η Ιταλία συνθηκολογεί και η είδηση δημιουργεί παραλήρημα ενθουσιασμού ανάμεσα στους αντάρτες, ενώ ο Μπαντουβάς καταστρώνει σχέδιο δράσεως με πρώτη ενέργεια την απαγωγή(;) των Γερμανών του φυλακίου της Κάτω Σύμης την νύχτα 9 προς 10 Σεπτεμβρίου. Στο σχέδιο αυτό υπάρχουν διαφωνίες. 

Η ίδρυση φυλακίου στην Κάτω Σύμη

Την ίδρυση φυλακίου στην Κάτω Σύμη με τρεις άντρες την δικαιολογούν, πως έχει σκοπό να ελέγχει την πατατοπαραγωγή της περιοχής ώστε να παίρνουν μερίδιο για τον Γερμανικό στρατό της περιοχής. Ο πραγματικός σκοπός του ήταν η κατασκόπευση των κινήσεων των ανταρτών στην περιοχή. 

Η παρουσία του γερμανικού φυλακίου γίνεται σοβαρά επικίνδυνη μετά τα γεγονότα του καλοκαιριού. Αποφασίζεται η απαγωγή, που για άγνωστο για ποιους λόγους μετατρέπεται σε άνανδρη εξόντωση. Το γεγονός αυτό πυροδότησε τα θλιβερά γεγονότα που ακολούθησαν. 

Η μάχη της Κάτω Σύμης

Η αντίδραση των Γερμανών ήταν άμεση. Ο Διοικητής του Φρουρίου Κρήτης Στρατηγός Μύλλερ διατάσει την καταστροφή της περιοχής. Ο Μπαντουβάς γνωρίζοντας πολύ καλά την επικείμενη άμεση και βίαιη αντίδραση ων Γερμανών, συγκάλεσε σύσκεψη στο λημέρι, όπου αποφασίστηκε να προστατευτεί η Κάτω Σύμη από την αναμενόμενη εκδικητική μανία των εχθρών και καταστρώθηκε σχέδιο δράσης.

Μεγάλη δύναμη του Γερμανικού στρατού, περί τους 165 στρατιώτες, συγκεντρώθηκε στην Άνω Βιάννο και στις 12 Σεπτεμβρίου ένα μέρος προχώρησε με κατεύθυνση την Κάτω Σύμη. 

Ομάδα πενήντα ανταρτών με επικεφαλής τον Χρήστο Μπαντουβά κάλυπτε μια από τις διαβάσεις προς τα βουνά όπου έχει εγκατασταθεί το αρχηγείο των ανταρτών. Η δύναμη αυτή χωρίστηκε σε τέσσερις ομάδες επικεφαλής των οποίων τέθηκαν οι: Δημ. Παπάς, Γεωρ. Νιργιανός, Γιάν. Ποδιάς και Χρήστος Μπαντουβάς. 

Συγχρόνως δύο ομάδες θα κινιόνταν, η μία προς τα χωριά της Ιεράπετρας και μια δεύτερη με σημαιοφόρο το γέρο-Πετσαγκουράκη από τον Παρσά για να εμψυχώσουν τον πληθυσμό με το σύνθημα «η λευτεριά έρχεται», με την απόβαση που θα κάνουν οι σύμμαχοι στα παράλια, δυστυχώς τις πρόλαβαν τα γεγονότα. 

Η επαφή των δύο αντιπάλων έγινε το πρωί της Κυριακής 12 Σεπτεμβρίου. Οι απώλειες για τους Γερμανούς ήταν συντριπτικές. Ο λόχος διαλύθηκε. Πόσοι ακριβώς σκοτώθηκαν δεν έχει ακόμη εξακριβωθεί. Ακούγονται διάφοροι αριθμοί από 40 έως 80. Συνελήφθηκαν έντεκα γερμανοί στρατιώτες αιχμάλωτοι και ο διερμηνέας Αγογλωσσάκης από τις Αρχάνες, οι οποίοι εκτελέστηκαν τις επόμενες ημέρες. 

Στη μάχη σκοτώθηκε, ανδρείως μαχόμενος ο Απόστολος Εμμ. Βαγιωνάκης από τους Μύθους. Στην ομάδα Γιάννη Ποδιά και τραυματίστηκαν ελαφρά δύο. 

Τα υπολείμματα των Γερμανών ανασυγκροτήθηκαν στον Πεύκο και επέστρεψαν στην βάση τους την Άνω Βιάννο. Από εκείνη τη στιγμή είχε προδιαγραφεί το μεγάλο δράμα του ολοκαυτώματος των χωριών Βιάννου και Ιεράπετρας. 

Η μάχη αυτή ήταν η μεγαλύτερη και η σπουδαιότερη που έγινε μεταξύ ανταρτών και Γερμανών στην Κρήτη κατά τη διάρκεια της Γερμανικής κατοχής, επειδή εκτός των άλλων οι Γερμανοί νικήθηκαν κατά κράτος.

Το δράμα του ολοκαυτώματος των χωριών της Βιάννου 

Οι αντάρτες ήταν ενθουσιασμένοι και εξαιτίας της σημαντικής τους επιτυχίας αλλά και επειδή πίστευαν ότι επίκειται η απόβαση των Βρετανών και ότι μαζί με τις δύο ιταλικές μεραρχίες θα απελευθερώσουν την Κρήτη, όπως έδειχναν οι ενδείξεις και όπως τους είχε διαβεβαιώσει ο αρχηγός τους, καπ. Μαν. Μπαντουβάς. 

Η αποκάλυψη της φοβερής πραγματικότητας ήρθε 2-3 μέρες μετά με την καταστροφή της Βιάννου και με την ουδετερότητα που προτίμησαν οι Ιταλοί. 

Μνημείο στα Αμιρά Βιάννου

Ερχόμενοι οι Γερμανοί στις 13 Σεπτεμβρίου στον Άγιο Βασίλειο εφήρμοσαν την συνηθισμένη πολιτική τους. Βεβαιώνανε τους κατοίκους ότι δεν τους θεωρούν υπεύθυνους για τις πράξεις των ανταρτών, και ότι δεν έχουν να πάθουν τίποτε αρκεί να τους φιλοξενήσουν όπως και έγινε. Όσοι θα βρίσκονται στα σπίτια τους δεν θα υποστούν καμία τιμωρία, αν όμως απουσίαζαν θα τιμωρούσαν τις γυναίκες και τα παιδιά τους, θα καίγανε τα σπίτια τους, ενώ οι ίδιοι θα καταδιώκονταν ως αντάρτες. 

Οι γυναίκες ανέλαβαν διαπραγματευτικό ρόλο και έπεισαν πολλούς από τους άνδρες που είχαν απομακρυνθεί να επιστρέψουν. Την επομένη, ανήμερα της μεγάλης εορτής της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, εκτέλεσαν το απόγευμα 31 (24 ομαδικά) άτομα. 

Στα Αμιρά ο δήμαρχος και οι κάτοικοι υποδέχθηκαν τους Γερμανούς στην είσοδο του χωριού με κρασιά, ρακές και κεράσματα. Εφαρμόζοντας στο σχέδιο τους, κύκλωσαν όλη την περιοχή συλλαμβάνοντας 100 περίπου άνδρες τους οποίους χωρίς καμιά διαδικασία τους εκτέλεσαν κατά τμήματα, από το τις 10 το πρωί έως στις 4 το απόγευμα. Παράλληλα σκότωναν όσους γέροντες και ανάπηρους εύρισκαν μέσα στα σπίτια. 

Στο χωριό Βοχός εκτέλεσαν όλους τους συλληφθέντες 23 άνδρες (οι 3ις επέζησαν). 

Στο σχολείο του χωριού Κεφαλοβρύσι εκτέλεσαν συνολικά 33 άνδρες (3ις επέζησαν). Επίσης φόνευσαν στο κρεβάτι του με ξιφολόγχη τον ηλικιωμένο Εμμ. Γ. Κοντάκη. Στο χωριό Κρεββατά εκτέλεσαν 21 άτομα. Πορευμένοι στις 12 Σεπτεμβρίου προς την Σύμη στο χωριό Πεύκος εκτέλεσαν 5 άνδρες και στις 14/9 εκτέλεσαν άλλα 14 άτομα καίγοντας και καταστρέφοντας αγροικίες της περιοχής. 

Στην Κάτω Σύμη στις 14/9 εκτέλεσαν συνολικά 23 άτομα. 

Στις 30 Σεπτεμβρίου διατάχθηκε από τους Γερμανούς να εκκενωθούν τα χωριά Κεφαλοβρύσι, Κρεββατάς, Πεύκος, Σύμη, Καλάμι και Συκολόγος της επαρχίας Βιάννου σε πέντε μέρες. Και από τις 14 Οκτωβρίου, ένα μήνα δηλαδή μετά τις ομαδικές εκτελέσεις, ειδικά συνεργεία Γερμανών άρχισαν να κατεδαφίζουν με δυναμίτες και να πυρπολούν τα χωριά αυτά, που είχαν εκκενωθεί, και η περιοχή τους κηρύχθηκε “νεκρή ζώνη”.

Εκτελέσεις και πυρπολισμός των χωριών της Δυτικής Ιεράπετρας 

Στο χωριό Μύρτος, συλλαμβάνονται και εκτελούνται χωρίς καμιά διαδικασία πίσω από τον Άγιο Αντώνιο δέκα άτομα. Έξω από το χωριό εκτελούν άλλα επτά άτομα. Οι νεκροί στο Μύρτο στις 15 Σεπτεμβρίου φτάνουν τους 14. Μετά τις εκτελέσεις οι Γερμανοί λεηλατούν το χωριό και στις 4 το απόγευμα βάζουν φωτιά στα σπίτια. 

Ο Μύρτος ύστερα από 53 χρόνια ζωής και προόδου δεν υπάρχει πια. Μόνο μαύροι καπνοί ξεπηδούν από τα σπίτια και τα μαγαζιά μέρες ολόκληρες, ενώ οι κάτοικοι του χωριού, όσοι γλύτωσαν από την εκτέλεση, διωγμένοι και ξεριζωμένοι καταφεύγουν στα Καρκάσα, στην Ανατολή, στην Ιεράπετρα και ολόκληρη η περιοχή του χωριού κηρύσσεται νεκρή ζώνη. 

Μνημείο πεσόντων στο Μύρτο

Όσα σπίτια γλύτωσαν από την φωτιά και την λεηλασία των Γερμανών δυστυχώς λεηλατήθηκαν αργότερα από Γεραπετρίτες και Γραλυγιώτες που ερχόταν κάθε μέρα με βάρκες ή ζώα παρέα με Γερμανούς που έπαιρναν και αυτοί το μερδικό τους. Ο Εμμανουήλ Παπαδημητρόπουλος από τον Πεύκο που έχει έλθει στο Μύρτο από την αρχή των γεγονότων εκτελείται από τους Γερμανούς στις 17 Σεπτεμβρίου και με τον τελευταίο αυτό νεκρό οι εκτελεσθέντες στο Μύρτο φτάνουν τους δεκαοκτώ (18). 

Την ίδια μέρα στα Γδόχια, ομάδα Γερμανών εκτελούν πέντε Γδοχιανούς στα Στενά. Στον ναό των Αγίων Δέκα οι δέκα έξι άνδρες που μένουν μετά την απομάκρυνση των γυναικόπαιδων εκτελούνται μετά την 9η νυχτερινή ώρα στον τοποθεσία Καρτσανά, μαζί με ένα ανάπηρο πνευματικά παιδί (14-16 ετών) από το Συκολόγο που βρέθηκε τυχαία στο δρόμο. 

Μέσα στο σπίτι του, στα Κάτω Γδόχια, οι Γερμανοί καίνε ζωντανό πάνω στο κρεβάτι του τον τραυματία Γεώργιο Εμμ. Μπεκράκη. Έξω από την αυλή του σπιτιού της, την παράλυτη Χαρίκλεια Γ. Ξανθάκη. 

Μνημείο πεσόντων στα Γδόχια

Στα Γδόχια εκτελούνται συνολικά σαράντα δύο άτομα από τα οποία τέσσερα είναι από την Κάτω Σύμη και ένα από τον Συκολόγο. Στην περιοχή Κάτω και Απάνω Σύμη εκτελέστηκαν έξι Γδοχιανοί. Το σύνολο των Γδοχιανών που εκτελέστηκαν είναι τριάντα επτά. 

Τα Γδόχια είναι το μοναδικό χωριό και στις δύο επαρχίες που οι Γερμανοί συλλαμβάνουν ομαδικά γυναικόπαιδα και τα περιορίζουν μέσα σε κλειστούς χώρους. 

 Γυναικόπαιδα συγκεντρώθηκαν από τα Παπαδιανά, τα Δασκαλιανά και από την Κάτω Σύμη που είχαν καταφύγει στα Γδόχια για να σωθούν. Ο διοικητής του Φρουρίου Κρήτης Μπώυερ είχε διατάξει το απόγευμα της 15ης Σεπτεμβρίου να καούν το πρωί μαζί με τα κτίρια. Η διαταγή όμως αυτή ανεστάλη την αυγή της 16ης Σεπτεμβρίου, λίγες ώρες μόλις πριν πυρποληθεί το χωριό. Και πάλι εδώ το πλιάτσικο συνεχίστηκε από ασυνείδητους χωριανούς. 

Το πρωί της 15ης Σεπτεμβρίου 1943, δύναμη Γερμανών ξεκινά από το Συκολόγο, φτάνει στο ξεστράτι του Αγίου Νικολάου και από εκεί ένα τμήμα προχωρεί προς το Λουτράκι, βάνει φωτιά στα σπίτια χωρίς να αφήσει ούτε την εκκλησία του Μιχαήλ Αρχαγγέλου και φονεύει τον μοναδικό κάτοικο που βρίσκει εκεί, τον Ιωάννη Μιλλικάκη. 

 Ένα άλλο τμήμα κατευθύνεται στη Ρίζα. Μπαίνει μέσα στο χωριό από το μεσαίο συνοικισμό, τη Ζούρβα και συλλαμβάνει δέκα άντρες τους οποίους εκτέλεσαν έξω από το σχολείο κοντά στην εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα. Στον συνοικισμό Καημένου συλλαμβάνουν και εκτελούν πέντε άνδρες. 

Μνημείο στη Ρίζα

Στον συνοικισμό Σφακούρα βρίσκουν και συλλαμβάνουν έξι άντρες και μία γυναίκα που την έκαψαν ζωντανή μέσα στο σπίτι της όταν του έβαλαν φωτιά. Στις Μουρνιές συλλαμβάνουν δέκα πέντε άνδρες και τους οδηγούν στη Σφακούρα. Στη Σφακούρα φέρνουν ακόμη έξι άνδρες από το χωριό Παρσά (Μεταξοχώρι). Όλους αυτούς τους εκτέλεσαν στην τοποθεσία Σελί, στο σημείο ακριβώς που είχε υψώσει ο Μπαντουβάς την ελληνική σημαία πέντε μέρες πριν.

Κατεστραμμένη φάμπρικα από φωτιά στις Μουρνιές

Ομάδα Γερμανών που κατεβαίνει από το Λασίθι μέσω του Καθαρού φτάνει στις Μάλλες και συλλαμβάνει και εκτελεί οκτώ Μαλλιώτες και ένα Παρσώτη που βρέθηκε τυχαία στο χωριό, συνολικά εννέα άνδρες. 

Στο χωριό Χριστός οι Γερμανοί συλλαμβάνουν επτά άνδρες τα οποία μεταφέρουν κοντά στην Αγία Παρασκευή τα εκτελούν και τα γκρεμίζουν μέσα στη χαράδρα. 

Κινούμενοι προς τους Μύθους περνώντας από τα Απολιανά σκοτώνουν το μυλωνά Μιχ. Γ. Παπακωσταντινάκη από τις Μουρνιές. Στους Μύθους εκτελέστηκαν μαζί με τον Βαγιωνάκη Αποστ. Εμμ., που σκοτώθηκε στην μάχη της Κάτω Σύμης, πέντε άνδρες. 

Επίμονες και έντονες παρακλήσεις και διαμαρτυρίες του Τοποτηρητή της Μητροπόλεως Κρήτης Ευγένιου Ψαλιδάκη και του Επισκόπου Νεαπόλεως Διονυσίου Μαραγκουδάκη, που θέτουν σε κίνδυνο την ίδια τους την ζωή, καταφέρνουν να πείσουν τον στρατηγό Μύλλερ να σταματήσουν οι εκτελέσεις και οι πυρπολήσεις των χωριών. Με την παρέμβαση αυτή γλυτώνουν το κάψιμο οι συνοικισμοί της Ρίζας Ζούρβα και Σφακούρα και τα χωριά Μύθοι, Παρσάς και Χριστός. 

Απολογισμός

Με βάση τα στοιχεία που έχουν δει κατά καιρούς το φως της δημοσιότητας, φαίνεται να εκτελέστηκαν ομαδικά 532 κάτοικοι, πυρπολήθηκαν 15 χωριά και υπέστησαν σοβαρές ζημιές άλλα δύο. Ακολούθησε μια τραγική περίοδος.

Οι κάτοικοι των χωριών άφησαν τις οικογένειες τους για μήνες. Όταν επέστρεψαν στα σπίτια τους, οι περισσότεροι τα βρήκαν καημένα. Η βοήθεια της πολιτείας μετά την απελευθέρωση χαρακτηρίζεται ως ελάχιστη, αφήνοντας τους έτσι σε μια αγωνιώδη προσπάθεια επιβίωσης με ιδίους πόρους.

Η απαίτηση για την απόδοση δικαιοσύνης με την τιμωρία όσων εγκλημάτησαν σε βάρος του ελληνικού λαού δυστυχώς περιορίστηκε μόνο για τέσσερις εγκληματίες πολέμου που έδρασαν στην Κρήτη αφού δεν αξιοποιήθηκε το σημαντικό υλικό που προέκυψε από τις ανακρίσεις.

Οι απαιτήσεις του Ελληνικού Δημοσίου για τις καταστροφές που προξένησαν τα κατοχικά στρατεύματα στην Ελληνική οικονομία δυστυχώς δεν αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ των δύο κρατών. Οι Γερμανικές επανορθώσεις και αποζημιώσεις είναι ένα θέμα στο οποίο μέχρι σήμερα δυστυχώς δεν έχει δοθεί απάντηση και λύση. 

Γιατί τόση βαρβαρότητα, τόση βία, τόση φρίκη; Και μάλιστα από ένα λαό που υπερηφανευόταν για τις επιστήμες και τον πολιτισμό του; 

Ο Κώστας Χρηστάκης από το Μύρτος, Ειδικός Πάρεδρος ε.τ. του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, έζησε την προσφυγιά μικρό παιδί τότε και θυμάται: «Πανικόβλητοι οι άνθρωποι άρχισαν να φεύγουν, παίρνοντας μαζί τους ό,τι μπορούσαν. Λίγα ρούχα, λίγα τρόφιμα….Ακολούθησαν το δρόμο της προσφυγιάς, με κατεύθυνση την Ιεράπετρα.

Πολλοί σκορπίστηκαν στα γύρω χωριά: Στη Γρα Λυγιά, στην Ανατολή, στους Καλογέρους και αλλού. Οι περισσότεροι κατέληξαν στην Ιεράπετρα. Κατά κανόνα και κατά κοινή ομολογία, όπου κι αν πήγαν βρήκαν κατανόηση, αλληλεγγύη και αισθήματα ανθρωπιάς. 

Ακολούθησε μια τραγική περίοδος. Για πολλές μέρες, κανείς δεν ήξερε αν ζούσαν ή αν πέθαναν οι άνθρωποι που άφησαν πίσω τους. Γεραπετρίτες που στάλθηκαν για να μεταφέρουν τα θρανία από το σχολείο του Μύρτου στην Ιεράπετρα, εντελώς τυχαία, ανακάλυψαν τα πτώματα. Και τότε παίχθηκε η τελευταία πράξη του δράματος.

Οι άνθρωποι των εκτελεσθέντων πήραν άδεια και ήλθαν να ενταφιάσουν τους νεκρούς τους. Όμως τα πτώματα ήταν ήδη σε αποσύνθεση. Μερικά ήταν ακρωτηριασμένα και αποκεφαλισμένα. Η περισυλλογή ήταν δύσκολη.

Χρειάστηκαν να φέρουν σεντόνια και κουβέρτες να τα τυλίξουν και να τα σκεπάσουν εκεί που ήταν, για να μη συνεχίσουν τα σκυλιά το μακάβριο έργο τους. Μεγάλος ο πόνος, η οδύνη και η οργή.

Μεγάλη και η ανασφάλεια των οικογενειών τους. Και ένα μεγάλο ΓΙΑΤI; Γιατί να χαθούν τόσοι άνθρωποι; Τι κακούργημα έκαμαν, για να πληρώσουν με τη ζωή τους ένα τίμημα που δεν τους ανήκε;

Σε τι έφταιξαν οι οικογένειες τους, για να χάσουν τα αγαπημένα τους πρόσωπα, τους προστάτες τους, το στήριγμα τους; Γιατί τόση βαρβαρότητα, τόση βία, τόση φρίκη; Και μάλιστα από ένα λαό που υπερηφανευόταν για τις επιστήμες και τον πολιτισμό του;».

Λεωνίδας Γ. Κουδουμογιαννάκης

flashnews.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

«Ποτέ ξανά»: Οι Simpsons στο Άουσβιτς/ The Simpsons in Auschwitz

Οι Σοβιετικοί απελευθέρωσαν το Άουσβιτς, το μεγαλύτερο κέντρο εξόντωσης και στρατόπεδο συγκέντρωσης, τον Ιανουάριο του 1945.

The Simpsons in Auschwitz

Το Άουσβιτς χτίστηκε κοντά στη βιομηχανική περιοχή της Σιλεσίας, μετά από διαταγή του Χάινριμ Χίμλερ, ανώτατου αρχηγού των Ες Ες και ιθύνοντα νου του Ολοκαυτώματος, τον Ιούνιο του 1940. Χτίστηκε εκεί λόγω της τοποθεσίας του.

Ήταν το μεγαλύτερο συγκρότημα στρατοπέδων της εθνικοσοσιαλιστικής Γερμανίας. Αποτελούνταν από τρία κύρια και 39 μικρότερα στρατόπεδα. Τα κύρια στρατόπεδα ήταν τα Άουσβιτς Ι (διοικητικό κέντρο, στρατόπεδο εξόντωσης πολιτικών κρατουμένων), Άουσβιτς ΙΙ - Μπίρκεναου (στρατόπεδο εξόντωσης) και Άουσβιτς ΙΙΙ (στρατόπεδο εργασίας).

Στο Άουσβιτς εξοντώθηκαν περισσότεροι από 1,1 εκατομμύρια άνθρωποι. 

Περίπου 900.000 πέθαναν μετά την επιλογή που έγινε άμεσα κατά την άφιξή τους. 

Άλλοι 200.000 άνθρωποι πέθαναν από ασθένειες, υποσιτισμό, βαρύτατη κακοποίηση, συνέπειες ιατρικών πειραμάτων ή δολοφονήθηκαν. 

Οι συνηθέστεροι τρόποι εκτέλεσης ήταν: Δηλητηρίαση με το αέριο Κυκλώνας Β σε ειδικούς θαλάμους (θάλαμοι αερίων), πυρά πυροβόλου όπλου, θανατηφόρα ένεση, απαγχονισμός, θάνατος από ασιτία.

Μόνο η συνειδητοποίηση της φρίκης αυτής της περιόδου μπορεί να δημιουργήσει τα αντισώματα για να αποτραπεί η εκ νέου διάδοση του αντισημιτισμού.

Τα θύματα των Ναζί, όπως καταγράφονται στην επίσημη ιστοσελίδα του Μουσείου του Στρατοπέδου ήταν: Εβραίοι, πολιτικοί κρατούμενοι, Πολωνοί, Ρομά και «κοινωνικά απροσάρμοστοι», αιχμάλωτοι πολέμου, σωφρονιστικοί και ποινικοί κρατούμενοι, Μάρτυρες του Ιεχωβά, ομοφυλόφιλοι και άλλες εθνικές ομάδες όπως Τσέχοι, Γάλλοι, Γερμανοί, Σλοβένοι, κ.ά.

Τα κρεματόρια και οι θάλαμοι αερίων άρχισαν να γκρεμίζονται τον Νοέμβριο του 1944. Οι αποτεφρωτήρες αποσυναρμολογήθηκαν για να εγκατασταθούν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Μαουτχάουζεν-Γκούζεν, το οποίο οι εθνικοσοσιαλιστές τότε ακόμη πίστευαν ότι δεν θα πέσει στα χέρια των Συμμάχων. Ανατίναξαν το τελευταίο κρεματόριο λίγο πριν από την απελευθέρωση του στρατοπέδου, τον Ιανουάριο του 1945, για να κρύψουν τα ίχνη των πράξεών τους από τους Σοβιετικούς.

Μεταξύ της 17ης και 23ης Ιανουαρίου το στρατόπεδο εκκενώθηκε και περίπου 60.000 κρατούμενοι οδηγήθηκαν σε πορείες θανάτου προς τη Δύση. Στα στρατόπεδα του Άουσβιτς παρέμειναν συνολικά κοντά στους 7.500 φυλακισμένους, οι οποίοι λόγω ασθένειας και αδυναμίας ήταν αδύνατο να ακολουθήσουν την πορεία. Περισσότεροι από 300 τουφεκίστηκαν άμεσα.

Το πρώτο στρατόπεδο που απελευθερώθηκε ήταν το Άουσβιτς Ι, το μεσημέρι της 27ης Ιανουαρίου 1945, από την 60ή Στρατιά, επικεφαλής της οποίας ήταν ο συνταγματάρχης Πάβελ Κουρότσκιν. Δυστυχώς 200 από τους επιζώντες πέθαναν μερικές μέρες αργότερα, εξαιτίας της κακομεταχείρισης τους από τους Ναζί, παρά την ιατρική βοήθεια των Συμμάχων.

Ως μεγαλύτερο στρατόπεδο εξόντωσης του Τρίτου Ράιχ, το Άουσβιτς έγινε σύμβολο για τις μαζικές δολοφονίες των Ναζί και του Ολοκαυτώματος, θύματα του οποίου υπήρξαν περίπου 6 εκατομμύρια άνθρωποι.

Ο 46χρονος εικαστικός και ακτιβιστής AleXsandro Palombo είναι γνωστός για τις σκληρές και σατιρικές εικόνες του που αντλούν στοιχεία από την ποπ κουλτούρα και την pop art και επικεντρώνονται στη διαφορετικότητα, τον κοινωνικό σχολιασμό και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Με αφορμή την 75η επέτειο της απελευθέρωσης του Άουσβιτς από τις συμμαχικές δυνάμεις δημιουργεί μια σειρά από στιγμιότυπα μέσα στο Άουσβιτς - Μπίρκεναου με πρωταγωνιστές την οικογένεια των Simpsons, με τίτλο «Never Again»: The Simpsons go to Auschwitz. Μέσα στα έργα ξεχωρίζει, επίσης, μια εικόνα της Άννας Φρανκ, ως συμβόλου του Ολοκαυτώματος και της δίωξης των Εβραίων.

«Πρέπει να εκπαιδεύσουμε τις νέες γενιές και να τους πούμε τι συνέβη. Και χρειάζεται να το κάνουμε χωρίς φίλτρα και με ωμό τρόπο, ξανά και ξανά, μέσω της ανάμνησης των γεγονότων και με τρομακτικές εικόνες που δείχνουν τη φρίκη του Ολοκαυτώματος και την εξόντωση εκατομμυρίων ανθρώπων. Μόνο η συνειδητοποίηση της φρίκης αυτής της περιόδου μπορεί να δημιουργήσει τα αντισώματα για να αποτραπεί η εκ νέου διάδοση του αντισημιτισμού» δήλωσε στο Bored Panda.

............
περισσότερα εδώ: lifo
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι