Διαπροσωπική νοημοσύνη και πώς ωφελεί τα παιδιά

Σημαντική η καλλιέργειά της από νωρίς στο παιδί

Η διαπροσωπική νοημοσύνη είναι η ικανότητα κατανόησης των συναισθημάτων και των πράξεων των άλλων. Είναι επίσης η ικανότητα να επικοινωνείς αποτελεσματικά με τους άλλους.

Η διαπροσωπική νοημοσύνη στα παιδιά είναι μια πολύ ιδιαίτερη δεξιότητα. Αν και οι περισσότεροι από εμάς γεννιόμαστε με αυτή, πολύ λίγοι τη διατηρούμε στην ενήλικη ζωή.

Τι είναι η διαπροσωπική νοημοσύνη στα παιδιά;

Η διαπροσωπική νοημοσύνη είναι μια από τις δεξιότητες που περιλαμβάνονται στη Θεωρία της Πολλαπλής Νοημοσύνης του Howard Gardner . Είναι ένα μοντέλο ταξινόμησης νοημοσύνης που έχει τεράστιο αντίκτυπο στην εκπαίδευση. Επίσης έχει ανοίξει μονοπάτια για παιδιά με συγκεκριμένα ταλέντα σε διάφορους τομείς.

Αν και μπορεί να μην φαίνεται τόσο σημαντική ωστόσο, η ποιότητα ζωής των ατόμων με διαπροσωπική νοημοσύνη είναι συνήθως πολύ καλύτερη από εκείνων που δεν την αναπτύσσουν.

Η διαπροσωπική νοημοσύνη μπορεί να καθορίσει την επιτυχία του παιδιού στην ενήλικη ζωή
Η εκπαίδευση είναι θεμελιώδης παράγοντας στην ανάπτυξη κάθε παιδιού, αλλά δεν είναι ο μόνος παράγοντας επιτυχίας. Αν και είναι δύσκολο να το αποδεχτεί κανείς, η εκπαίδευση δεν εγγυάται την επαγγελματική επιτυχία.

Το να γνωρίζετε τι να πείτε σε συγκεκριμένες στιγμές μπορεί να είναι ο καθοριστικός παράγοντας για να αποκτήσετε τη δουλειά που θέλετε, τον σύντροφο των ονείρων σας ή να γίνετε ηγέτης. Ωστόσο, η χαμηλή ικανότητα για διαπροσωπική επικοινωνία μπορεί να σας εμποδίσει να το πετύχετε.

Οφέλη της διαπροσωπικής νοημοσύνης

Στην καθημερινή ζωή, η διαπροσωπική νοημοσύνη επιτρέπει στους ανθρώπους να:

• λύνουν τις διαφορές με τους άλλους με το διάλογο κι όχι με τη βία
• διατηρούν μια πιο επαγγελματική εικόνα σε ό,τι κάνουν. Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι πιο έξυπνοι από τους άλλους. Σημαίνει ότι μπορούν να χρησιμοποιήσουν με σιγουριά όλες τις δεξιότητές τους για να συνεργαστούν με άλλους, να εκτιμήσουν τη γνώση των άλλων και να εργαστούν σε ομάδες.
• κατανοήσουν τις εμπειρίες άλλων ανθρώπων. Μπορούν να νιώσουν πραγματική ευτυχία για την επιτυχία των άλλων ή να νιώσουν αλληλεγγύη.
• να γίνουν καλοί σύμβουλοι μεγαλώνοντας.

Η διαπροσωπική νοημοσύνη δεν είναι μόνο η ικανότητα να κάνεις φίλους αλλά το χαρακτηριστικό που ωθεί τους άλλους να θέλουν να είναι φίλοι μαζί σας. Τα άτομα με ισχυρή διαπροσωπική νοημοσύνη μπορούν να φωτίσουν τη μέρα του καθενός.

Πώς να ενθαρρύνετε την ανάπτυξη της διαπροσωπικής νοημοσύνης στα παιδιά

Η ανάπτυξη της διαπροσωπικής νοημοσύνης στα παιδιά καθώς και η διατήρησή της, βασίζεται σε δραστηριότητες που προσφέρουν στο παιδί σας διαφορετικούς τύπους αλληλεπίδρασης.

Ο εγκέφαλος ενός παιδιού είναι ουδέτερος όσον αφορά τη μάθηση και τη δομή των πληροφοριών που λαμβάνει σε αυτό το στάδιο. Τα παιδιά μπορούν να μάθουν να είναι διεκδικητικά, με αυτοπεποίθηση, ειλικρινή κ.λπ. Αυτά τα χαρακτηριστικά θα παραμείνουν στην ενήλικη ζωή.

Για να υποστηρίξετε αυτή τη δεξιότητα στα παιδιά, ακολουθούν ορισμένες δραστηριότητες που μπορείτε να κάνετε:

• Θέατρο: Η συμμετοχή σε μια παράσταση, είτε στο σχολείο είτε στο σπίτι, βοηθά τα παιδιά να μάθουν να αλληλεπιδρούν κοινωνικά.
• Προσποίηση: Το να παίζουν προσποιήσεις ή να προσποιούνται είναι ένας διασκεδαστικός τρόπος για να βελτιώσουν τις δεξιότητές τους. Μπορούν για παράδειγμα να προσποιηθούν τους αγαπημένοι τους χαρακτήρες
• Νέους φίλους: Οι κατασκηνώσεις, τα αθλήματα και οι ασφαλείς κοινωνικές δραστηριότητες είναι εξαιρετικές ευκαιρίες για να γνωρίσουν νέους φίλους. Μπορούν επίσης να μάθουν διαφορετικούς κανόνες για να τα πηγαίνουν καλά με άτομα στο σχολείο ή στο σπίτι.

Το κλειδί για την τόνωση των διαπροσωπικών δεξιοτήτων στα παιδιά
Η διαπροσωπική νοημοσύνη μπορεί να αναπτυχθεί με περισσότερους τρόπους από αυτούς που αναφέραμε. Το κλειδί είναι να εκτεθούν τα παιδιά σε νέες αλληλεπιδράσεις και εμπειρίες. Αυτά καταγράφονται στο μυαλό τους, αφού τα παιδιά έχουν τεράστιες μαθησιακές ικανότητες.

^{youaremom/ mothersblog}

el.gr

Αρνήθηκε να εγκαταλείψει το «χαμηλής νοημοσύνης» παιδί της και σήμερα είναι φοιτητής στο Χάρβαρντ

Κίνα
Η Ζου Χονγκουάν έφερε τον μοναχογιό της στον κόσμο, το 1988. Οι επιπλοκές κατά τη διάρκεια του τοκετού, άφησαν το μωρό με εγκεφαλική παράλυση.
Οι γιατροί της επαρχίας Χουμπέι, την προέτρεψαν να δώσει το βρέφος. Την ίδια άποψη είχε και ο σύζυγός της που θεωρούσε πως η κατάστασή του θα τον οδηγούσε σε μια άθλια, σκληρή ζωή. 

Η μητέρα απέρριψε τους ισχυρισμούς, χώρισε τον πατέρα του παιδιού και έβαλε στόχο ζωής να υποστηρίξει το παιδί της.

Έκανε τουλάχιστον 3 δουλειές ταυτόχρονα για να υποστηρίξει την οικογένειά της. Επιπλέον, έπαιζε παιχνίδια που ενισχύουν τις εγκεφαλικές λειτουργίες ώστε να τονώσει τις αισθήσεις και την νοημοσύνη του γιου της.
Τον δίδαξε ακόμη και πώς να χρησιμοποιεί τα ξυλάκια του φαγητού, ενώ τα άκαμπτα χέρια του δεν μπορούσαν να τα πιάσουν. 

Η μητέρα αναφέρει: 

«Δεν ήθελα να νιώθει ντροπή για τα σωματικά του προβλήματα. Επειδή είχε κατώτερες ικανότητες σε πολλούς τομείς, ήμουν πολύ αυστηρή για να δουλέψει σκληρά και να καλύψει τα κενά και τις δυσκολίες που είχε.»
29 χρόνια αργότερα, ο Ντινγκ Ντινγκ είναι πτυχιούχος του Πανεπιστημίου του Πεκίνου, στις περιβαλλοντικές επιστήμες και τη μηχανική. Πρόσφατα, ξεκίνησε σπουδές Νομικής στο Χάρβαρντ.

Η δυνατή μητέρα πρέπει να είναι απίστευτα περήφανη για τον γιο της και όσα κατάφεραν. 

Σίγουρα όμως και ο Ντινγκ Ντινγκ είναι ο μεγαλύτερος υποστηρικτής της.
typos
South China Morning Post

Συναισθηματική Νοημοσύνη: Η άγνωστη ευφυΐα

Όπως αναφέρει ο Αριστοτέλης στα Ηθικά Νικομάχεια, το να είσαι οργισμένος είναι εύκολο. Το να εξοργιστείς όμως με το σωστό άτομο, για το σωστό λόγο, στο σωστό βαθμό, τη σωστή στιγμή, για το σωστό σκοπό και με το σωστό τρόπο, αυτό είναι δύσκολο.

Η συναισθηματική νοημοσύνη είναι αρκετά σχετική με τέτοιου είδους προβληματισμού. Τί όμως είναι η συναισθηματική νοημοσύνη (EQ); Σε τι διαφέρει με τη διανοητική νοημοσύνη (IQ); Με ποιο τρόπο συμβάλλει στην επαγγελματική και στην προσωπική μας επιτυχία; Με ποιους τρόπους μπορεί να βελτιωθεί;

Για αρκετά χρόνια η νοημοσύνη σχετιζόταν με τον παραδοσιακό ορισμό της ευφυίας και μετριόταν με έναν συγκεκριμένο τρόπο. Το γνωστό σε όλους μας δείκτη νοημοσύνης (IQ).

Μάλιστα, επικρατούσε η πεποίθηση ότι ένα άτομο με υψηλό δείκτη νοημοσύνης μπορεί να πετύχει σε κάθε τομέα της ζωής του. Ωστόσο, με το πέρασμα των χρόνων η θεωρία αυτή άρχισε να παρουσιάζει ”κενά” και να μην ανταποκρίνεται πλήρως στην πραγματικότητα.

Έτσι λοιπόν μελέτες και έρευνες απέδειξαν ότι υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες εκτός της ευφυίας που επηρεάζουν αλλά και συμβάλλουν σημαντικά στην πορεία τόσο της επαγγελματικής όσο και της προσωπικής ζωής των ανθρώπων. Οι παράγοντες αυτοί αποτελούν και τη λεγόμενη συναισθηματική νοημοσύνη.

Οι ρίζες της συναισθηματικής νοημοσύνης ανάγονται στην έννοια της ”κοινωνικής νοημοσύνης” που ανέφερε ο Thorndike το 1920 και κυρίως στον ψυχολόγο Howard Gardner που το 1983 πρότεινε τη θεωρία της πολλαπλής νοημοσύνης, υποστηρίζοντας ότι η νοημοσύνη περιλαμβάνει επτά μορφές. Η θεωρία της συναισθηματικής νοημοσύνης έγινε ευρέως γνωστή από τον Daniel Goleman, ψυχολόγο στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαντ.

Με τον όρο συναισθηματική νοημοσύνη νοείται ”η ικανότητα να αναγνωρίζει κανείς τα δικά του συναισθήματα, να τα κατανοεί και να τα ελέγχει. Είναι επίσης η ικανότητα να αναγνωρίζει και να κατανοοεί τα συναισθήματα των ανθρώπων γύρω του και να μπορεί να χειρίζεται αποτελεσματικά τόσο τα δικά του συναισθήματά του όσο και τις διαπροσωπικές του σχέσεις”. (Daniel Goleman, Συναισθηματική νοημοσύνη, εκδ. Ελληνικά Γράμματα)

Σε αυτό το σημείο οφείλουμε να επισημάνουμε ότι η διανοητική νοημοσύνη (IQ) και η συναισθηματική νοημοσύνη (EQ) είναι δύο διακριτές και ξεχωριστές ικανότητες του ανθρώπου. Ωστόσο, συνδέονται μεταξύ τους καθώς η μία συμπληρώνει την άλλη.

Η νοημοσύνη δεν είναι μία... αλλά πολλές! Ποιά διαθέτει το παιδί σας;

Δεν υπάρχει μόνον ένα αλλά πολλά είδη νοημοσύνης. Και όπως δεν μπορούμε να βρούμε δύο ανθρώπους με πανομοιότυπα δακτυλικά αποτυπώματα, έτσι δεν μπορούμε να βρούμε και δύο ανθρώπους με τον ίδιο συνδυασμό απ' αυτά τα είδη νοημοσύνης!

Τη δεκαετία του 1980, ο καθηγητής της εκπαίδευσης στο πανεπιστήμιο Harvard των ΗΠΑ Dr. Howard Gardner πρότεινε μια επαναστατική θεωρία: δεν έχουμε απλώς ένα είδος νοημοσύνης, το οποίο είναι το ίδιο για κάθε άνθρωπο, αλλά υπάρχουν πολλά και διαφορετικά είδη νοημοσύνης.

Μερικές φορές οι άνθρωποι μπερδεύουν τη νοημοσύνη -ή ευφυΐα- με την απόκτηση γνώσεων, όμως οι δύο έννοιες δεν είναι ταυτόσημες. Όλοι έχουμε κάποιο παράδειγμα ατόμου το οποίο για διάφορους λόγους δεν μπόρεσε να σπουδάσει, όμως διακρίνουμε ότι είναι έξυπνο παρά την έλλειψη απολυτηρίων και πτυχίων. 

Ο Dr. Gardner πιστεύει ότι η νοημοσύνη είναι:

• Η ικανότητα να δημιουργεί κανείς ένα σωστό προϊόν ή ιδέα ή να προσφέρει μια υπηρεσία που έχει αξία σε ένα συγκεκριμένο πολιτισμικό πλαίσιο
• Μια ομάδα ικανοτήτων που βοηθά το άτομο να λύνει διάφορα προβλήματα της ζωής
• Η δυνατότητα να μαζέψει κανείς τις κατάλληλες πληροφορίες και νέα γνώση ώστε να βρει ή να δημιουργήσει λύση σε προβλήματα

Τα οκτώ είδη νοημοσύνης δείχνουν ότι υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι αλληλεπίδρασης με τον κόσμο. Το κάθε άτομο έχει έναν μοναδικό συνδυασμό ικανοτήτων ή προφίλ. Αν και όλοι έχουμε κομμάτια και από τα οκτώ είδη νοημοσύνης, συχνά υπάρχουν άνθρωποι με ιδιαίτερα αναπτυγμένο ένα στοιχείο. Και δεν μπορούμε να βρούμε δυο άτομα με τον ακριβώς ίδιο συνδυασμό νοημοσύνης, όπως δεν υπάρχουν πανομοιότυπα δακτυλικά αποτυπώματα.

Οι 8 νοημοσύνες! Για να δούμε αν αναγνωρίζετε μερικά από τα διαφορετικά είδη νοημοσύνης στις παρακάτω περιπτώσεις!

1. Η λεκτική νοημοσύνη:

Η Ελένη είναι 20 μηνών και ήδη μιλάει με ολοκληρωμένες προτάσεις. Αφήνει τους γύρω της κατάπληκτους κάθε φορά, όταν προφέρει δύσκολες λέξεις όπως «πλυντήριο», χωρίς να κάνει λάθος, και όταν χρησιμοποιεί σωστά τα γένη ή τον ενικό και πληθυντικό αριθμό. «Μπαμπά, θα πάμε στον ζωολογικό κήπο να δούμε την καμηλοπάρδαλη και τη ζέβρα;» είναι παράδειγμα πρότασης που σχηματίζει. Ο λόγος της Ελένης θυμίζει ομιλία παιδιού 4-5 ετών, και ας μην έχει κλείσει ούτε τα δύο η ίδια!
Ποια είναι η εξήγηση; Η Ελένη έχει ιδιαίτερα ανεπτυγμένη λεκτική νοημοσύνη.
Τι είναι η λεκτική νοημοσύνη; Η ικανότητα να χρησιμοποιεί κανείς τη γλώσσα για να εκφράσει αυτό που έχει στο μυαλό του και να καταλάβει τους άλλους. Συγγραφείς, ποιητές, δημόσιοι ομιλητές, δικηγόροι, δημοσιογράφοι, και όλοι όσοι χρησιμοποιούν τη γλώσσα ως βασικό εργαλείο για την εργασία τους έχουν αναπτυγμένη λεκτική νοημοσύνη.
Για καλύτερη μάθηση: Τα παιδιά με λεκτική νοημοσύνη μαθαίνουν καλύτερα μέσα από γλώσσα και τον προφορικό και γραπτό λόγο. Τους αρέσει να συζητούν, να εξηγούν, να γράφουν, να πείθουν και να εκφράζουν τις ιδέες τους.
Τεχνολογική υποστήριξη: Ηλεκτρονικά βιβλία, CD-ROM, λογισμικό σχετικό με τη δημιουργία κειμένων (ποιήματα, ιστορίες), αρχεία PDF, λογισμικό για τη δημιουργία βιβλίων, συγγραφή σεναρίων, δημοσιογραφικό κασετόφωνο για ηχογραφήσεις, ηλεκτρονική αλληλογραφία.

 

2. Η αριθμητική/λογική νοημοσύνη:

Ο Γιώργος είναι 5 ετών. Ξέρει να μετράει ως το 1000, μπορεί να κάνει απλή πρόσθεση και αφαίρεση ως το 10 με το νου του, ενώ κάνει πράξεις με μεγαλύτερα νούμερα όταν έχει μπροστά του τουβλάκια μετρήματος. Επίσης, λύνει απλά μαθηματικά προβλήματα, σαν κι αυτά που λύνουν τα παιδιά δευτέρας δημοτικού. Μετά την πρώτη μέρα στο νηπιαγωγείο η δασκάλα τηλεφώνησε στο σπίτι λέγοντας στους γονείς ότι δεν θα έπρεπε να προγυμνάζουν τον Γιώργο στο σπίτι, γιατί έτσι θα βαρεθεί στο σχολείο. Οι γονείς αντέδρασαν έκπληκτοι, εξηγώντας ότι δεν του έχουν κάνει «ιδιαίτερα» μαθήματα, πέρα από την ενασχόλησή τους με το παιδί, την ανάγνωση βιβλίων και τα εκπαιδευτικά παιχνίδια που οι περισσότεροι γονείς προσφέρουν στα παιδιά τους.
Ποια είναι η εξήγηση; Ο Γιώργος έχει ιδιαίτερα ανεπτυγμένη αριθμητική/ λογική νοημοσύνη.
Τι είναι η αριθμητική/ λογική νοημοσύνη; Η ικανότητα να καταλαβαίνει κανείς τις βασικές αρχές που χαρακτηρίζουν ένα σύστημα που βασίζεται σε αιτία και αποτέλεσμα, όπως συμβαίνει με τους επιστήμονες. Επίσης, είναι η ικανότητα να χειρίζεται κανείς του αριθμούς και τις πράξεις, όπως οι μαθηματικοί.
Για καλύτερη μάθηση: Τα παιδιά με μαθηματική νοημοσύνη μαθαίνουν καλύτερα μέσα από αριθμούς, λογική σκέψη, και λύση προβλημάτων. Τους αρέσει να μετράνε, να υπολογίζουν και να οργανώνουν πληροφορίες. Μπορούν να δημιουργούν νοερές εικόνες.
Τεχνολογική υποστήριξη: Ηλεκτρονικά εργαλεία που σχετίζονται με την οργάνωση (βάσεις δεδομένων, ημερολόγιο), εργαλεία υπολογισμού (spreadsheets), αριθμομηχανές, λογισμικό για επίλυση προβλημάτων.

3. Η σωματική/κιναισθητική νοημοσύνη:

Οι γονείς της Χρύσας, 7 ετών, την έγραψαν στο δημοτικό γυμναστήριο της γειτονιάς τους για να κάνει ρυθμική γυμναστική. Σύντομα η Χρύσα ξεπέρασε τους συμμαθητές και τις συμμαθήτριες της. Η ευλυγισία, η ικανότητά της να εκτελεί με ευκολία, άνεση και ακρίβεια κάθε άσκηση και η δυνατότητα του σώματός της να προσαρμόζεται στις ασκήσεις πριν καλά-καλά τις παρουσιάσει ο δάσκαλος κατέστησαν ολοφάνερο ότι η Χρύσα είναι προικισμένη με αθλητικές ικανότητες. Οι γονείς της ενημερώθηκαν ότι είναι χαρισματικό παιδί στον τομέα αυτό και ότι θα πρέπει να προετοιμαστεί για πρωταθλητισμό.
Ποια είναι η εξήγηση; Η Χρύσα έχει ιδιαίτερα ανεπτυγμένη τη σωματική/κιναισθητική νοημοσύνη.
Τι είναι η σωματική/κιναισθητική νοημοσύνη; Η ικανότητα να χρησιμοποιεί κανείς ολόκληρο το σώμα του ή μέρη του (χέρια, πόδια, δάχτυλα) για να λύσει ένα πρόβλημα, ή να παρουσιάσει ένα θέαμα, ή να φτιάξει κάτι. Το πιο χτυπητό παράδειγμα είναι οι αθλητές και οι χορευτές.
Για καλύτερη μάθηση: Τα παιδιά με σωματική νοημοσύνη μαθαίνουν μέσα από την κίνηση, όπως τον χορό, πράγματα που φτιάχνουν με τα χέρια τους (μοντέλα αεροπλάνων, κοσμήματα, πηλό, μακέτες, κατασκευές). Μπορούν να χειριστούν αντικείμενα με ευκολία και να εκφράσουν τις ιδέες τους μέσα από την κίνηση.
Τεχνολογική υποστήριξη: Βιντεοκάμερα, «επιστημονικά» παιχνίδια, τουβλάκια, είδη κατασκευής, εκπαιδευτικά προγράμματα Η/Υ για διάφορα θέματα.

4. Η χωρική νοημοσύνη:

Οι γονείς του Δημήτρη, 4 ετών, παρατήρησαν από νωρίς ότι έχει ιδιαίτερη άνεση να αντιλαμβάνεται το χώρο και τις χωροταξικές σχέσεις: τη δεύτερη μέρα που πήγε στα προνήπια, ένα σχολείο μερικά τετράγωνα πιο μακριά από το σπίτι του, ο Δημήτρης αποφάσισε να… επιστρέψει μόνος του, βρίσκοντας το δρόμο που δεν τον γνώριζε παρά μόνο από τη διαδρομή της προηγούμενης μέρας. Το επόμενο παράδειγμα της ικανότητάς του παρουσιάστηκε όταν ο μεγαλύτερος αδερφός του, ηλικίας 7 ετών, πέταξε νευριασμένος τα παζλ που δε μπορούσε να συμπληρώσει. Ο Δημήτρης πήρε τα κομματάκια και έφτιαξε με ευκολία παζλ που δυσκολεύουν μεγαλύτερα παιδιά, όπως τον αδερφό του.
Ποια είναι η εξήγηση; Ο Δημήτρης έχει ιδιαίτερα ανεπτυγμένη χωρική νοημοσύνη.
Τι είναι η χωρική νοημοσύνη; Η ικανότητα να μπορεί κανείς να αναπαραστήσει το χώρο στο μυαλό του, όπως οι πιλότοι, οι καπετάνιοι βρίσκουν το δρόμο, οι γλύπτες μεταφέρουν στα αγάλματα μια νοερή αναπαράσταση κάποιου πράγματος και οι αρχιτέκτονες και οι διακοσμητές φαντάζονται πρώτα κάτι και στη συνέχεια το εκτελούν. Η χωρική νοημοσύνη έχει εφαρμογές τόσο στην επιστήμη όσο και στις τέχνες.
Για καλύτερη μάθηση: Τα παιδιά με χωρική νοημοσύνη μαθαίνουν καλύτερα οπτικά και τείνουν να οργανώνουν τη σκέψη τους στο χώρο. Τους αρέσει να σκέφτονται με εικόνες, καθώς και να δημιουργούν εικόνες. Ακόμα, τους αρέσουν ποικίλες πληροφορίες
Τεχνολογική υποστήριξη: Ηλεκτρονικά εργαλεία για τη διαμόρφωση ιστοσελίδων και χαρτών, παζλ, τουβλάκια κατασκευών, οπτικό υλικό όπως σλάιντς, γραφήματα, πίνακες, ταύτιση εικόνων με λέξεις.

 

5. Μουσική-ρυθμική νοημοσύνη
Από μικρή η Ναταλία τραγουδούσε με ωραία φωνή και καθηλωνόταν όταν οι άκουγε μουσική. Σε ηλικία 6 ετών άρχισε μαθήματα πιάνου. Από την πρώτη φορά η δασκάλα της αναγνώρισε το ταλέντο της Ναταλίας: τα δάχτυλά της έτρεχαν στο πιάνο και όταν προσπάθησε να τραγουδήσει το αγαπημένο της τραγούδι παίζοντας πιάνο, τα χέρια της ήταν σαν να ήξεραν ποιες νότες έπρεπε να πατήσουν για να ακουστεί η μελωδία! Η Ναταλία θυμάται και εκτελεί κομμάτια με τεράστια ευκολία, όπως και παίζει στο πιάνο κομμάτια που μόλις είχε ακούσει ή ξεσηκώσει από το ραδιόφωνο.
Ποια είναι η εξήγηση;
Η Ναταλία έχει ιδιαίτερα ανεπτυγμένη μουσική/ρυθμική νοημοσύνη.
Τι είναι η μουσική/ρυθμική νοημοσύνη;
η ικανότητα να μπορεί κανείς να σκεφτεί με τη μουσική και το ρυθμό, να ακούει και να αναγνωρίζει μουσικά μοτίβα και να παίζει μουσική.
Για καλύτερη μάθηση: Τα παιδιά με μουσική νοημοσύνη μαθαίνουν καλύτερα μέσα από ήχους και ακούγοντας τραγούδια, ρυθμούς, μοτίβα, έμμετρες ιστορίες
Τεχνολογική υποστήριξη: Μουσικά όργανα, συνθεσάιζερ, ηλεκτρονικά μέσα για σύνθεση και ηχογράφηση μουσικής, DVDs και CD (ήχος και κείμενο).

6. διαπροσωπική ή κοινωνική νοημοσύνη
Ο Γιάννης είναι 6 ετών και όλοι συμφωνούν πως, όταν μεγαλώσει, θα γίνει δικηγόρος ή πολιτικός! Ο λόγος; Ο Γιάννης έχει ιδιαίτερη ικανότητα να καταλαβαίνει τους άλλους, να «διαβάζει» τις επιθυμίες και τους φόβους τους, να βρίσκει τα «κουμπιά» τους, ώστε να τους…χειρίζεται! Ο Γιάννης εύκολα καταλαβαίνει πότε είναι η κατάλληλη στιγμή για να ζητήσει κάτι, κι εξίσου εύκολα αντιλαμβάνεται πότε οι συνθήκες δεν είναι κατάλληλες, ή ξέρει πώς θα πρέπει να κολακέψει κάποιον για να πετύχει κάτι. Η τακτική του είναι αποτελεσματική όχι μόνο στην οικογένειά του, αλλά και με άλλους ενήλικες και τους συμμαθητές του.
Ποια είναι η εξήγηση;
Ο Γιάννης έχει ιδιαίτερα ανεπτυγμένη διαπροσωπική νοημοσύνη.
Τι είναι η διαπροσωπική ή κοινωνική νοημοσύνη;
Η ικανότητα να καταλαβαίνει κανείς τους άλλους: να κατανοεί τον χαρακτήρα τους, να αντιλαμβάνεται τα κίνητρα, τους φόβους, τις επιθυμίες και τη διάθεσή τους. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη ιδιότητα για πολιτικούς, δασκάλους, γιατρούς και πωλητές, ή για όποιον έχει αντικείμενο εργασίας τους ανθρώπους.Για καλύτερη μάθησηΤα παιδιά με κοινωνική νοημοσύνη μαθαίνουν καλύτερα μέσα από την αλληλεπίδραση με άλλους, συζητήσεις, συνεργατική εργασία και κοινωνικές δραστηριότητες.Τεχνολογική υποστήριξηΕπεξεργασία κειμένου, ηλεκτρονική αλληλογραφία, ενασχόληση με το διαδίκτυο (forums, Chat rooms), μέλος σε θεατρική ομάδα ή ομάδα συζήτησης.

7. ενδοπροσωπική νοημοσύνη
Η Μαρία, 7 ετών, έχει ξεκάθαρες προτιμήσεις και αποφεύγει συγκεκριμένα πράγματα. Αρχικά οι γονείς της θεωρούσαν ότι πρόκειται για πείσμα. Στη συνέχεια, όμως, ανακάλυψαν ότι η Μαρία είχε πάντα κάποιο ξεκάθαρο λόγο για τα «θέλω» και τα «δε θέλω» της. Έτσι, όταν επέμενε ότι δεν ήθελε να κάνει μπαλέτο και προτιμούσε να πάει σε ένα εργαστήρι ζωγραφικής, αποδείχτηκε ότι στο μπαλέτο δεν είχε καθόλου κίνηση και χάρη, ενώ το χέρι της πραγματικά «έπιανε» στη ζωγραφική. Η Μαρία ξέρει πότε είναι θυμωμένη ή στεναχωρημένη και γιατί, και μπορεί και διαχειρίζεται τα συναισθήματά της με θαυμαστό τρόπο. Αντίστοιχα, ξέρει πώς να φέρεται στους άλλους και οι αντιδράσεις και η ωριμότητά της είναι τέτοιες που στην τάξη, στο εργαστήριο της ζωγραφικής και σε όποια άλλη ομάδα συνομηλίκων βρεθεί ελκύει τα άλλα παιδιά και έχει κεντρική θέση.
Ποια είναι η εξήγηση;
Η Μαρία έχει ιδιαίτερα ανεπτυγμένη ενδοπροσωπική νοημοσύνη.
Τι είναι η ενδοπροσωπική νοημοσύνη;
Η ικανότητα να καταλαβαίνει κανείς τον εαυτό του. Δηλαδή, να ξέρει «ποιος είναι», ποια είναι τα προτερήματα και τα ελαττώματά του, τι θέλει και τι μπορεί να κάνει, πώς αντιδρά σε πρόσωπα και πράγματα, τι πρέπει να αποφεύγει και προς τα που να κατευθύνεται. Οι άνθρωποι έλκονται από άτομα που έχουν καλή κατανόηση του εαυτού τους.
Για καλύτερη μάθηση:
Τα παιδιά με ενδοπροσωπική νοημοσύνη μαθαίνουν καλύτερα μέσα από μετα-διανοητικές διεργασίες, δηλαδή όταν παρατηρούν τον τρόπο που σκέφτονται, τη διαδικασία λήψης αποφάσεων και τα συναισθήματά τους.
Τεχνολογική υποστήριξη:
Ηλεκτρονικός υπολογιστής, όπου θα κρατούν ημερολόγιο, αναζήτηση στο διαδίκτυο, χρήση πολυμέσων, software που σχετίζεται με την επίλυση προβλημάτων.

8. νατουραλιστική νοημοσύνη
Ο Πέτρος, 3 ετών, μπορεί και αναγνωρίζει και κατονομάζει δεκάδες μάρκες αυτοκινήτων, αλλά και ζώα και φυτά που βρίσκονται στα βιβλία του. Γνωρίζει όλα τα είδη δεινοσαύρων και τις ράτσες σκύλων, σε σημείο που φέρνει τους γονείς του σε δύσκολη θέση όταν δουν στο δρόμο ένα σκυλάκι, αυτοί του πουν τι ράτσα είναι και ο Γιώργος τους διορθώσει γιατί έχουν κάνει λάθος! Η ικανότητά του να αναγνωρίζει ζωντανά αλλά και άψυχα αντικείμενα επεκτείνεται μέχρι και στο να αναγνωρίζει δεκάδες μάρκες…αθλητικών παπουτσιών!
Ποια είναι η εξήγηση;
Ο Πέτρος έχει ιδιαίτερα ανεπτυγμένη νατουραλιστική νοημοσύνη.
Τι είναι η νατουραλιστική νοημοσύνη;
Η ικανότητα να ξεχωρίζει κανείς τα διάφορα ζωντανά όντα (φυτά, ζώα) και να έχει ευαισθησία σε άλλα στοιχεία του φυσικού κόσμου (σύννεφα, πετρώματα, νερά). Πρόκειται για ικανότητα μεγάλης αξίας στο εξελικτικό μας παρελθόν, όταν ακόμα ζούσαμε στη φύση και ήμασταν κυνηγοί, αγρότες ή συλλέκτες. Οι βοτανολόγοι, οι γεωλόγοι, οι σεφ, για να αναφέρουμε μερικά παραδείγματα, εξακολουθούν να χρειάζονται αυτή την ικανότητα.
Για καλύτερη μάθηση:
Τα παιδιά με νατουραλιστική νοημοσύνη μαθαίνουν καλύτερα μέσα από την αλληλεπίδραση με τη φύση και το περιβάλλον, όπως με εκδρομές στη φύση, με πρότζεκτ που σχετίζονται με την παρακολούθηση φυσικών φαινομένων (πχ καλλιέργεια φακής σε κεσέ από γιαούρτι), πειράματα στη φύση και φροντίδα φυτών και ζώων.
Τεχνολογική υποστήριξη:
Φωτογραφική μηχανή και βιντεοκάμερα για αποτύπωση του φυσικού κόσμου, μικροσκόπιο, τηλεσκόπιο, φυτολόγιο, μοντέλα κατασκευής φυσικού κόσμου.

 

Της Λίζας Βάρβογλη, ψυχολόγου-ψυχοθεραπεύτριας-παιδοψυχολόγου, Ph.D