Ο παιδικός φόβος για το σκοτάδι

Γιατί το παιδί φοβάται το σκοτάδι αλλά και τι μπορείτε να κάνετε για να το βοηθήσετε να το ξεπεράσει…

Ο φόβος για το σκοτάδι είναι ιδιαίτερα συχνός στα παιδιά, ειδικά εκείνα που βρίσκονται στην νηπιακή ηλικία.
Το παιδί ενδεχομένως να εκδηλώσει φοβία όταν πρόκειται να κοιμηθεί μόνο του στο δωμάτιο του με τα φώτα κλειστά και το σκοτάδι να κυριαρχεί.
Πίσω από την συγκεκριμένη παιδική φοβία συνήθως κρύβεται μια αλλαγή, καθώς είναι γνωστό ότι οι αλλαγές μπορεί να επηρεάσουν τα παιδιά αλλά και την συμπεριφορά τους.
Μπορεί δηλαδή το παιδί να εκφράσει φόβο για το σκοτάδι όταν μετακομίζετε ή αν υποδεχθείτε ένα νέο μέλος στην οικογένειά σας.
Τέτοιες αλλαγές ενδεχομένως να κάνουν το παιδί να αισθανθεί παροδικά ανασφάλεια και για αυτό να εκδηλώσει φοβίες, όπως ο φόβος για το σκοτάδι.

Πότε «ξεκινά» η φοβία;

Πολλοί είναι οι νέοι γονείς που ενδεχομένως να αναρωτιούνται πότε μπορεί να εκδηλωθεί η φοβία προς το σκοτάδι, με τους ειδικούς να συγκλίνουν ότι εκδηλώνεται μετά τα δύο έτη του παιδιού.
Αφού εκδηλώσουν την φοβία, ενδεχομένως να την αντιμετωπίσουν για τα ερχόμενα προσχολικά χρόνια ενώ μπορεί και να την εμφανίσουν και λίγο αργότερα.
Για αυτό είναι σημαντικό να παρατηρείτε το παιδί και να μιλάτε μαζί του ώστε να γνωρίζει ότι μπορεί να σας μιλήσει ανά πάσα στιγμή.

Πώς μπορείτε να το βοηθήσετε

Μερικές πρακτικές που μπορείτε να δοκιμάσετε για να βοηθήσετε το παιδί να ξεπεράσει το φόβο για το σκοτάδι, περιλαμβάνουν:

Διευκολύνετε την πρόσβαση στους διακόπτες

Είναι σημαντικό, ειδικά στην αρχή, να διεκολύνετε την πρόσβαση του παιδιού στους διακόπτες, καθώς έτσι θα γνωρίζει ότι θα μπορεί να ανοίξει το φως ανά πάσα στιγμή, πράγμα που θα το βοηθήσει να χαλαρώσει.

Μιλήστε του

Τα παιδιά διαθέτουν αστείρευτη φαντασία και για αυτό μπορεί να φοβούνται ακόμα και απλά καθημερινά αντικείμενα. Για αυτό το λόγο είναι σημαντικό να μιλήσετε με το παιδί, ρωτώντας το τι ακριβώς είναι αυτό που φοβάται.
Μπορεί να οφείλεται πράγματι σε κάτι αναμενόμενο ή μπορεί να είναι και κάτι που διαφεύγει εντελώς της προσοχής σας. Όπως και να έχει είναι σημαντικό να μιλήσετε με το παιδί, καθώς έτσι θα νιώσει ότι το ακούτε και ότι πράγματι νοιάζεστε για όλα όσα αισθάνεστε ή αντιμετωπίζει.

in.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Τα παιδιά του πολέμου / Children and war

Τα παιδιά μιας άλλης πραγματικότητας

Τα ψυχικά τραύματα της παιδικής ηλικίας χαράζονται για πάντα στην μνήμη...

Σε περίπτωση πολέμου γεννιούνται παιδιά που:
- Δεν γνωρίζουν τι θα πει ειρήνη...
- Δεν γνωρίζουν πώς είναι να παίζεις στην αυλή του σπιτιού, χωρίς φόβο...
- Δεν γνωρίζουν την παιδική ανεμελιά…

Children and war

Η απώλεια έγινε η νέα πραγματικότητα...
Εκείνα τα παιδιά που γνώρισαν την ασφάλεια της ειρήνης, έρχονται αντιμέτωπα με την απώλεια, σε πολλαπλές διαστάσεις π.χ. σχολικό περιβάλλον, φίλοι, ασφάλεια, σταθερότητα, πένθος. 

Σε έκθεση της UNICEF αναφέρεται ότι τα παιδιά που γεννιούνται σε εμπόλεμη κατάσταση μεγαλώνουν πρόωρα, καθώς ένα στα δέκα αναγκάζεται να εργαστεί, ενώ το 40% των παιδιών στερούνται της βασικής εκπαίδευσης.

Ο φόβος έχει τραγικές συνέπειες...
Σύμφωνα με τους ψυχολόγους ερευνητές, η συνεχόμενη κατάσταση φόβου και αγωνίας που επικρατεί π.χ. με τους βομβαρδισμούς κατά την διάρκεια ενός πολέμου, δημιουργεί την αντίδραση «μάχης ή φυγής», που αποτελεί άμυνα του ανθρώπινου οργανισμού, προκειμένου να προστατευτεί από μια απειλή.

Στην περίπτωση του πολέμου, φτάνει στο σημείο να εξελίσσεται ως τοξικό στρες, που ενδεχομένως να έχει μακροπρόθεσμες επιπλοκές σε θέματα υγείας. Σύμφωνα με την Dr Marcia Brophy, ψυχολόγο της φιλανθρωπικής οργάνωσης Save the Children, τα παιδιά της Συρίας έρχονται αντιμέτωπα με μία πέραν του φυσιολογικού «στρεσογόνο συνθήκη».
Περισσότερα από 70% των παιδιών, στην έρευνα που διεξήχθη από την οργάνωση Save the Children, εκδήλωσαν τοξικό στρες, ή μετατραυματική διαταραχή άγχους, καθώς και διαταραχή ενούρησης, ενώ κάποια παιδιά έγιναν πιο επιθετικά.

Προγεννητικές επιπτώσεις του πολέμου στο παιδί
Καθώς η μητέρα βρίσκεται σε διαρκή αλληλεπίδραση με το έμβρυο, η αρνητική συναισθηματική της κατάσταση, που προκαλείται από στρεσσογόνες συνθήκες κατά την διάρκεια της κύησης, έχει αρνητικό αντίκτυπο στην ανάπτυξη του παιδιού μετά την βρεφική περίοδο π.χ. ανάπτυξη μαθησιακών δυσκολιών.

Η διεθνής φιλανθρωπική οργάνωση Save the Children, σε έκθεσή της για τα παιδιά του πολέμου, υποστηρίζει ότι παιδιά 12 ετών παρουσιάζουν αυτοκαταστροφικές τάσεις -π.χ. χρήση ουσιών ή αυτοκτονικές τάσεις, ως διέξοδο από την φρίκη του πολέμου. Σύμφωνα με την ίδια έκθεση, ένα στα τέσσερα παιδιά κινδυνεύει να εμφανίσει κυρίως Σύνδρομο μετατραυματικού στρες, κατάθλιψη, επιθετική συμπεριφορά, ψυχοσωματικά συμπτώματα, διαταραχές στην ομιλία και την ενούρηση.

Αντίστοιχα, μια άλλη έρευνα, με επικεφαλής τον Σέρμιν Γιάλιν Σαπμάζ και την ομάδα συνεργατών του, που αφορούσε στις ψυχικές διαταραχές, των προσφυγόπουλων πολέμου, ηλικίας 5-18 ετών, σε δείγμα 89 παιδιών, έδειξε ότι ένα σημαντικό ποσοστό των παιδιών διαγνώστηκαν με διαταραχή άγχους, κατάθλιψη, ψυχολογικό τραύμα, Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ), ενώ ένα μικρότερο ποσοστό πληρούσε τα κριτήρια για νοητική καθυστέρηση και αυτιστικό φάσμα.

Οι ψυχολογικές επιπτώσεις καθορίζονται από το βαθμό του ψυχολογικού τραύματος
Οι ερευνητές Chriman και Dougherty υποστηρίζουν ότι η μικρή ηλικία λειτουργεί προστατευτικά, εξαιτίας της γνωστικής ανωριμότητας, σε αντίθεση με την εφηβεία, όπου το παιδί επηρεάζεται πολύ περισσότερο από ένα τραυματικό γεγονός.

Το τοξικό άγχος, τα τραυματικά γεγονότα, μπορεί να διαταράξουν την ομαλή ανάπτυξη του εγκέφαλου -π.χ. γνωστική και νοητική λειτουργία, καθιστώντας τα παιδιά επιρρεπή στην εκδήλωση ψυχολογικών διαταραχών κατά την ενηλικίωσή τους.

Τα ψυχικά τραύματα κατά την διάρκεια της παιδικής ηλικίας σημαδεύουν στον πυρήνα της ανθρώπινης προσωπικότητας και δύσκολα επουλώνονται επαρκώς, χωρίς την βοήθεια ειδικού...

Αλήθεια, ποιος είναι αυτός που μπορεί να δώσει εξηγήσεις στις αθώες ψυχές που σημαδεύτηκαν για πάντα, στο τι εστί δίκαιο και τι άδικο και στο γιατί βιώνουν την φρικαλεότητα του πολέμου;

Έλσα Μπάρδα, Κλινική Ψυχολόγος και Αναλύτρια Εφαρμοσμένης Συμπεριφοράς

πηγή
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι