Η 🌕Σελήνη🌕 στην Ελληνική Μυθολογία

Οι Αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι η επίδραση που εξασκούσε η Σελήνη στη ζωή των ανθρώπων επεκτεινόταν σε πολλούς τομείς και μάλιστα εντελώς διαφορετικούς μεταξύ τους.

Της Γιόλας Αργυροπούλου-Παπαδοπούλου*

Η Σελήνη, όπως ακριβώς ο Ήλιος και η Αυγή, κατείχε μία σημαντική θέση στις μυθολογικές αντιλήψεις των Αρχαίων Ελλήνων, η δε λέξη Σελήνη σήμαινε και το φεγγάρι αλλά και την ομώνυμη θεά.

Σύμφωνα με τον περίφημο Ομηρικό Ύμνο «Εις Σελήνην» (ΧΧΧΙΙ),

«οι Μούσες, οι γλυκόφωνες θυγατέρες του Δία, του γιου του Κρόνου» καλούνται να υμνήσουν «τη Σελήνη με τα μακριά φτερά, που το φως της αυτό, το οποίο ανεβαίνει στον ουρανό, πηγάζει από ένα αθάνατο κεφάλι και τυλίγει τη γη. Η Σελήνη στολίζει όλα τα πράγματα με τη λάμψη της και ο σκοτεινός αέρας φωτίζεται από το χρυσό της στέμμα. Οι αχτίδες της φθάνουν ως πέρα μακριά, όταν το βράδυ – στα μέσα του μήνα – η θεϊκή Σελήνη, έχοντας λούσει το όμορφο κορμί της στα νερά του Ωκεανού, έχοντας φορέσει ρούχα λαμπρά κι έχοντας ζέψει τα ολόφωτα άλογά της, τα βάζει να τρέξουνε, χτυπώντας τα με το μαστίγιό της. Τότε είναι ολόγιομη. Έχει μεγαλώσει ως εκεί που άλλο περισσότερο δεν παίρνει, και ρίχνει από τους ουρανούς το πιο δυνατό της φως, που είναι σημάδι και οιωνός για τους θνητούς». Στον ίδιο αυτό Ομηρικό Ύμνο προστίθεται και το ότι «ο γιος του Κρόνου (δηλαδή ο Δίας) συνδέθηκε ερωτικά με τη Σελήνη, η οποία γέννησε την Πανδία, μία από τις πιο όμορφες αθάνατες».

Από τη συνεύρεσή της με τον κυρίαρχο του Ολύμπου λέγεται ότι απέκτησε και δύο άλλες κόρες, τη Νεμέα και την Έρση, σύμφωνα δε με κάποια άλλη μυθολογική παράδοση παντρεύτηκε τον Ήλιο και γέννησε τις Ώρες…

Κατά την επικρατέστερη εκδοχή, η Σελήνη – αδελφή του Ήλιου και της Αυγής – ήταν κόρη του Υπερίωνα και της Θείας.
Ορισμένοι μύθοι αναφέρουν ότι πατέρας της Σελήνης ήταν ο Ήλιος, ενώ, σύμφωνα με κάποιους συγγραφείς, γονείς της Σελήνης ήταν ο ύψιστος των θεών Δίας και η Λητώ.

Υπάρχουν πολλές μυθολογικές παραδόσεις σχετικές με τις ερωτικές περιπέτειες της θεάς Σελήνης.

Η πιο σημαντική και η πιο γνωστή είναι αυτή που σχετίζεται με τον μύθο του Ενδυμίωνα, με τόπο δράσης την Ήλιδα και την Καρία.

Η υπέρμετρη ομορφιά του νεαρού Ενδυμίωνα προσέλκυσε την προσοχή της Σελήνης, κάποια μέρα που ο Ενδυμίων κοιμόταν σε μια σπηλιά στο όρος Λάτμος. Από την ερωτική συνεύρεση της Σελήνης με τον όμορφο αυτό θνητό γεννήθηκαν πενήντα θυγατέρες. Σύμφωνα με μιαν άλλη παράδοση, ο Ενδυμίων έγινε δεκτός στα θεϊκά παλάτια του Ολύμπου, ο Δίας όμως τον έριξε στον Άδη, επειδή τόλμησε να κοιτάξει ερωτικά την Ήρα, ή – σύμφωνα με άλλη παράδοση – καταδικάστηκε σ’ έναν αιώνιο ύπνο για το ίδιο παράπτωμα.

Κατά τον επικρατέστερο μύθο, ο Ενδυμίων, έχοντας πάρει από τον Δία το δικαίωμα να διαλέξει τον τρόπο ζωής που προτιμούσε, ζήτησε, για να μη γεράσει ποτέ, να κοιμάται αιώνια.

Και η Σελήνη, ερωτευμένη πάντα μαζί του, πήγαινε κάθε νύχτα εκεί που κοιμόταν, τον θαύμαζε, τον χάιδευε και τον φιλούσε…

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και κάποια αρκαδική παράδοση, σύμφωνα με την οποία ο τραγοπόδαρος θεός Παν – ο θεός των κοπαδιών – ξελόγιασε τη Σελήνη.

Η μόνη πληροφορία που έχομε για το θέμα αυτό είναι αυτή που αντλούμε από τα περίφημα Γεωργικά του Λατίνου ποιητή Βιργιλίου:

«Αν είναι να πιστέψουμε τη φήμη, ο Παν, ο θεός της Αρκαδίας, κατάφερε και σε ξελόγιασε, ω Σελήνη, χάρη στη λάμψη του άσπρου του τριχώματος, και σε παρέσυρε, καλώντας σε στα βάθη των δασών, και συ δεν στάθηκες κουφή στο κάλεσμά του».

Η λατρεία της Σελήνης, στην οποία οι άνθρωποι απηύθυναν χαιρετισμούς και επικλήσεις και πρόσφεραν σπονδές με καθαρό νερό καθώς και με διάφορα γλυκίσματα, είχε διαδοθεί κυρίως στην Πελοπόννησο.

Σύμφωνα με κάποιον μύθο, η περιπέτεια με τον Ενδυμίωνα συνέβη στην Ήλιδα, ο δε Παυσανίας αναφέρει ότι στην αγορά της Ήλιδας είχαν στηθεί αγάλματα του Ήλιου και της Σελήνης, και ότι η Σελήνη εικονιζόταν με κέρατα στο κεφάλι.

Η περιπέτειά της με τον Πάνα συνέβη μάλλον στην περιοχή της Πάτρας, αφού σε κάποιο νόμισμα της πόλης αυτής υπήρχε μια σχετική αναπαράσταση.

Κατά μία άλλη παράδοση, ο Παν ξελόγιασε τη Σελήνη στην Αρκαδία, τόπο λατρείας του ιδιόμορφου αυτού θεού.

Επίσης, είναι γνωστό ότι οι Σπαρτιάτες έδιναν ιδιαίτερη σημασία στις διάφορες φάσεις της Σελήνης, όταν ετοιμάζονταν για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις τους. Στην Αργολίδα, ένας αρχαίος μύθος ανέφερε ότι ο περίφημος Λέων της Νεμέας, τον οποίο – όπως είναι γνωστό – εξόντωσε ο Ηρακλής, ήταν καρπός του έρωτα του Δία με τη Σελήνη, και ότι η Σελήνη υπήρξε αντικείμενο ιδιαίτερης λατρείας στην πόλη της Νεμέας.

🌕 Στην Αθήνα, πρόσφεραν στη Σελήνη τις λεγόμενες «νηφάλιες σπονδές», δηλαδή καθαρό νερό, χωρίς κρασί, καθώς και γαλέτες στρογγυλές.

🌕 Τέλος, ίχνη λατρείας της θεάς Σελήνης υπήρχαν και σε πολλές ελληνικές αποικίες, ιδιαίτερα στην Αλεξάνδρεια, στη Ρόδο και στην Ηράκλεια (αρχαία πόλη στην Ιωνία της Μικράς Ασίας). Μάλιστα, κοντά σ’ αυτή την τελευταία πόλη βρισκόταν και η οροσειρά Λάτμος, όπου υπήρχε η σπηλιά στην οποία ο Ενδυμίων, βυθισμένος στον αιώνιο ύπνο του, δεχόταν κάθε νύχτα την επίσκεψη της αγαπημένης θεάς…

Οι Αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι η επίδραση που εξασκούσε η Σελήνη στη ζωή των ανθρώπων επεκτεινόταν σε πολλούς τομείς και μάλιστα εντελώς διαφορετικούς μεταξύ τους.

🌕 Στη Σελήνη οφειλόταν η δροσιά (αρχαιοελληνική λέξη «έρση» = δροσιά), αφού – σύμφωνα με μία μυθολογική παράδοση – η Έρση (προσωποποίηση αυτού του φυσικού φαινομένου) είχε πατέρα της τον Δία και μητέρα της τη Σελήνη.

Η θεά επιδρούσε ιδιαίτερα και στην έμμηνο ρήση των γυναικών καθώς επίσης και στον τοκετό τους. Επίσης, βοηθούσε στην ανάπτυξη και των φυτών και των ζώων, γενικότερα δε η καλή ή η κακή υγεία των ανθρώπων εξαρτιόταν, ως ένα σημείο, απ’ αυτή.

Τέλος, η Σελήνη ήταν και θεά του έρωτα, όπως καταδεικνύεται και από τις περιπέτειές της, η δε ένωσή της με τον Ήλιο υπήρξε το πρότυπο του γάμου…

🌕 Η ομοιότητα του μηνίσκου της Σελήνης με κέρατο βοδιού ή αγελάδας ώθησε τους Αρχαίους Έλληνες να φανταστούν τη Σελήνη επάνω σε κάποιον ταύρο ή καθιστή σε ένα άρμα, το οποίο σέρνουν αγελάδες ή ταύροι.

🌕 Επίσης, την έβλεπαν ανεβασμένη σ’ ένα κριάρι, σ’ ένα άλογο, σ’ ένα μουλάρι, σ’ ένα ελάφι ή σ’ ένα κατσίκι.

🌕 Λέγεται, ακόμη, ότι ιερά της ζώα ήταν το λιοντάρι και ο κυνοκέφαλος, ο συμβολισμός του οποίου είχε αιγυπτιακή προέλευση.

🌕 Από τα είδη του ζωικού βασιλείου, άρρηκτα συνδεδεμένα με τη θεά Σελήνη ήταν επίσης ο πετεινός, η μέλισσα, η καραβίδα και η γαρίδα.

🌕 Τέλος, τη θεά Σελήνη συμβόλιζαν το χρυσάφι, το ασήμι, ο σεληνιακός μηνίσκος, τα κέρατα του ταύρου, ο φωτοστέφανος, ο δίσκος, ο τροχός, το ακτινοφόρο στέμμα, ο πυρσός, η φαρέτρα και τα βέλη.

🌕 Ο τύπος της έφιππης Σελήνης υπάρχει σε πολλά αρχαιοελληνικά αγγεία, όπου απεικονίζονται εξαιρετικές σκηνές από τον απέραντο χώρο της Ελληνικής Μυθολογίας…

…Πες μου, Σελήνη θεϊκή, ο έρωτας πώς ήρθε.

Που παλαβώνει και τη νια και φεύγει από το σπίτι

κι ακόμη νύφη νιόπαντρη π’ αφήνοντας το στρώμα

ζεστό ακόμα τ’ άντρα της φεύγει και δεν γυρίζει…

(Απόσπασμα από το δεύτερο Ειδύλλιο του Θεοκρίτου με τίτλο Φαρμακεύτρια. Μετάφραση του Ν. Γ. Νικολάου)

🌕🌕🌕

* Η κυρία Γιόλα Αργυροπούλου-Παπαδοπούλου είναι επ. καθηγήτρια της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

🌕🌕🌕

Βιβλιογραφία: Jean Richepen (της Γαλλικής Ακαδημίας) “Μεγάλη Ελληνική Μυθολογία”, Τόμος Β΄, Μετάφραση του Άρη Αλεξάνδρου.

palmografos

Πανσέληνος

Γη και Σελήνη. Η βαρυτική έλξη είναι αμφίδρομη. Δεν έλκει μόνο η Γη τη Σελήνη, αλλά και η Σελήνη με τη σειρά της τη Γη. Η Πανσέληνος, όμως, κρύβει ακόμα μια ελκτική σαγηνευτική δύναμη, αυτή τη φορά προς τους ανθρώπους, τους ορθολογιστές, τους ερωτευμένους, τους ονειροπόλους. Σημείο αναφοράς σε μύθους, θρύλους με λυκάνθρωπους και βρικόλακες, με εξέχουσα θέση στην ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού, αντικείμενο λατρείας, δεισιδαιμονιών, αιτία παράξενων συμπεριφορών και ψυχικών διαταραχών, λέξη κλειδί στον κόσμο της αστρολογίας, αντικείμενο της επιστήμης αλλά και της ποίησης, του ρομαντισμού, καταφύγιο των ερωτευμένων.

Μέχρι σήμερα η θεωρία των μυστικιστικών δυνάμεων της Πανσελήνου δεν έχει αποδειχτεί επιστημονικά και οι ψυχίατροι υποστηρίζουν πως όλα τα "ακραία" συμβαίνουν γιατί περιμένουμε να συμβούν! Είναι μια πλασματική συσχέτιση της συμπεριφοράς μας και της Πανσελήνου, που με απλά λόγια σημαίνει ότι ο εγκέφαλός μας έχει την τάση να ανακαλεί τα περίεργα γεγονότα καλύτερα από ότι τα ασήμαντα.

Παραμερίζοντας, όμως, τη μεταφυσική φιλολογία, στην προσπάθεια να αντιληφθούμε τη γοητεία και την έλξη που μας ασκεί η Πανσέληνος θα έρθουμε αντιμέτωποι με την έννοια της ολότητας.

Η εικόνα της Πανσελήνου στο ουράνιο στερέωμα ήταν πάντα εντυπωσιακή. Μας προκαλεί δέος, θαυμασμό και μια μικρή μελαγχολία. Ζηλεύουμε την ολότητα του φεγγαριού που αναδύεται επιβλητικά στον νυχτερινό ουρανό.

Η Πανσέληνος έχει συνδεθεί με τον έρωτα και τον ρομαντισμό. Βρίσκουμε ρομαντική τη Σελήνη στο απόγειό της, μας γεμίζει με σκέψεις και συναισθήματα. Γιατί; Το ολόκληρο φεγγάρι συμβολίζει και τη δική μας, ίσως, ολοκλήρωση... μέσα από μία σχέση;

Ο ερωτευμένος βλέπει στον σύντροφό του το άλλο του μισό, το πρόσωπο που θα του χαρίσει ολοκλήρωση, συναισθηματική ικανοποίηση και πληρότητα. Βλέπει έναν τέλειο σύντροφο, χωρίς ελαττώματα, μια εξιδανικευμένη εικόνα που δε θα τον προδώσει ποτέ. Αντικατοπτρίζει στη σεληνιακή επιφάνεια τα δικά του όνειρα μελαγχολώντας, αλλά και με μια αισιοδοξία αφού μπροστά του προβάλλει ολόγιομο το ακατόρθωτο.

Το μισό ποτέ δε σου προκαλεί τα συναισθήματα που σου προκαλεί το ολόγιομο φεγγάρι. Γιατί δε θέλουμε να είμαστε μισοί όπως αυτό και δεν μπορούμε να συνδεθούμε, να ταυτιστούμε με την ημιτελή του φύση.

Στην ουσία δεν είναι ποτέ μισό και δεν περιμένει κανένα άλλο μισό να προστεθεί στο κομμάτι που του λείπει για να γευτεί το αίσθημα της ολοκλήρωσης. Το φεγγάρι ως διάδημα στο μέτωπο της νύχτας ολοκληρώνει απλά τις φάσεις της ωριμότητάς του.

Η πληρότητα της Πανσελήνου καθρεπτίζει και ευρύτερα την εκπλήρωση των ονείρων μας, την ελπίδα ότι μια μέρα θα φτάσουμε στη δική μας ολοκλήρωση. Ο άνθρωπος τείνει να ταυτίζεται με πρόσωπα και πράγματα, να κάνει αυθυποβολές και συνειρμικές σκέψεις. Και σίγουρα η Πανσέληνος δε μας εντυπωσιάζει μόνο μέσα από τη λάμψη της αλλά και μέσα από την τελειότητά της παρά τις μικρές της ατέλειες.

Δεν περιβάλλεται από ατμόσφαιρα. Η επιφάνειά της είναι άμεσα εκτεθειμένη σε πτώσεις αστεροειδών και μετεωριτών. Οι μικροί και μεγάλοι κρατήρες της που της αποδίδουν ατέλειες δε λαμβάνονται υπόψη όταν κοιτάμε το μεγαλείο της. Αποτελεί μια απατηλή αίσθηση τελειότητας μέσα σε ένα σύνολο φυσικών ατελειών που χαρακτηρίζουν τη σεληνιακή επιφάνεια

Κάπως έτσι δεν είμαστε και εμείς; -Ο άνθρωπος αρέσκεται να ερμηνεύει και να παραλληλίζει φυσικά φαινόμενα στο πλαίσιο των εγωιστικών του τάσεων- Εκτεθειμένοι όσο και η Σελήνη σε προσωπικές πτώσεις, εξωτερικούς κινδύνους και τραυματικές εμπειρίες, μέσα από τις ατέλειές μας, μέσα από τη δική μας αναζήτηση, αλλά και διανύοντας τους κύκλους της ζωής φτάνουμε στη δική μας ολοκλήρωση. Την εσωτερική. Την αυτογνωσία και αυτοεκτίμηση.

Ας θαυμάσουμε την Πανσέληνο, αλλά ας δούμε την ομορφιά και της δικής μας ολόγιομης μορφής σε ένα σύνολο ψυχικών κρατήρων, την πληρότητα και την ολοκλήρωση του προσωπικού μας «σεληνιακού» κύκλου.

“Yeah we all shine on, like the moon, like the stars, and like the sun.”    -John Lennon

Γράφει η  Χαρά Κουλοπούλου 18/08/2016 - 19:28

Facebook: Xara Koulopoulou

o-klooun.com
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Πανσέληνος Αυγούστου: το πιο λαμπρό φεγγάρι του έτους

Η Πανσέληνος του Αυγούστου θεωρείται από πολλούς η μεγαλύτερη του έτους, κάτι που όμως δεν είναι σωστό, αφού πρόκειται απλά για μια οπτική απάτη

Η πανσέληνος του Αυγούστου κορυφώνεται σήμερα Κυριακή 22 Αυγούστου 2021 και θα χαρίσει μαγικές εικόνες στον καλοκαιρινό ουρανό.

Όπως κάθε χρόνου οι πολίτες θα μπορούν να απολαύσουν την αυγουστιάτικη πανσέληνο σε ένα μνημείο ή σε κάποιον αρχαιολογικό χώρο που θα παραμείνουν ανοιχτοί και με ελεύθερη είσοδο για το κοινό.

Όπως έχει ανακοινωθεί από το Υπουργείο Πολιτισμού, 121 αρχαιολογικοί μουσειακοί χώροι σε όλη τη χώρα θα παραμείνουν ανοιχτοί για να υποδεχθούν το κοινό, ενώ 52 από αυτούς θα φιλοξενήσουν πολλές και ποικίλες εκδηλώσεις.

«Την Κυριακή 22 Αυγούστου 2021, εκατόν είκοσι ένας (121) αρχαιολογικοί χώροι και μουσεία σε όλη τη χώρα θα υποδεχθούν το κοινό για να θαυμάσει την Πανσέληνο. Πενήντα τρεις (52) από αυτούς θα φιλοξενήσουν ποικίλες εκδηλώσεις. Η φετινή διοργάνωση, εκτός από τη νύχτα της 22ας Αυγούστου, θα πλαισιωθεί και από εκδηλώσεις που έχουν προγραμματιστεί για τις 20, 21, 23 και 25 Αυγούστου.

Οι εκδηλώσεις που θα πραγματοποιηθούν φέτος είναι κυρίως μουσικές συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, παραστάσεις χορού, ποιητικές απαγγελίες, προβολή ντοκιμαντέρ, εικαστικές εκθέσεις, αστροπαρατήρηση και ξεναγήσεις. Οι περισσότερες εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν σε συνεργασία με φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης καθώς και πολιτιστικούς, εξωραϊστικούς συλλόγους.

Οι εκδηλώσεις και η επίσκεψη του κοινού στους αρχαιολογικούς χώρους και τα μουσεία θα διεξαχθούν σύμφωνα με τα ισχύοντα πρωτόκολλα ασφαλείας που έχουν καταρτισθεί για κάθε αρχαιολογικό χώρο και μουσείο στο πλαίσιο περιορισμού διασποράς του κορονοϊού COVID 19 και σύμφωνα με τα ισχύοντα μέτρα ασφαλείας κατά την περίοδο πραγματοποίησής τους», αναφέρει η ανακοίνωση του Υπουργείου.

Πανσέληνος Αυγούστου: Το μεγαλύτερο φεγγάρι ή απλά μια οπτική απάτη;

Θεωρείται από πολλούς η λαμπρότερη και μεγαλύτερη του έτους, κάτι που όμως δεν είναι σωστό, αφού πρόκειται απλά για μια οπτική απάτη.

Αυτό επισημαίνει ο Διονύσης Σιμόπουλος, επίτιμος διευθυντής του Πλανηταρίου, σε δημοσίευση του στην ιστοσελίδα του Ιδρύματος Ευγενίδου, όπου εξηγεί το φαινόμενο.

Αυτό που συμβαίνει είναι ότι στη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών ο Ήλιος βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο της ετήσιας φαινόμενης τροχιάς του στον ουρανό, ενώ αντίθετα η Σελήνη βρίσκεται σχετικά πιο κοντά στον ορίζοντα. Σε αυτή τη θέση η πανσέληνος μπορεί να συγκριθεί με διάφορα άλλα χαρακτηριστικά που βρίσκονται εκεί, όπως δέντρα, κεραίες και διάφορα κτίσματα.

Με αυτόν τον τρόπο ο εγκέφαλος του παρατηρητή παρασύρεται να πιστέψει ότι η πανσέληνος είναι μεγαλύτερη, ενώ επανειλημμένες μετρήσεις έχουν αποδείξει ότι το μέγεθος της δεν διαφέρει καθόλου από ώρα σε ώρα.

Από την άλλη, όντως υπάρχει διαφορά του μεγέθους της Σελήνης ανάλογα με το αν βρίσκεται στο περίγειό της (δηλαδή στο κοντινότερο σημείο της τροχιάς της γύρω από τη Γη) ή στο απόγειό της (στο πιο μακρινό σημείο), κάτι που συμβαίνει μια φορά κάθε μήνα.

Το πλησιέστερο περίγειο της Σελήνης φέτος θα είναι στις 3 Δεκεμβρίου (356.794 χιλιόμετρα), ενώ το μεγαλύτερο απόγειο ήταν στις 11 Μαΐου (406.512 χιλιόμετρα). Αυτό όμως δεν έχει σχέση με το πόσο μεγάλη φαίνεται η Σελήνη, όταν βρίσκεται κοντά στον ορίζοντα, κάτι που οφείλεται αποκλειστικά και μόνο σε οπτική απάτη.

Ο μύθος για το μεγαλύτερο αυγουστιάτικο φεγγάρι δεν είναι ο μοναδικός. Υπάρχουν και άλλοι μύθοι που έχουν καλλιεργηθεί κατά καιρούς στους διάφορους λαούς, μεταξύ των οποίων η σύνδεση της έξαρσης της "τρέλας" τη μέρα της πανσελήνου, εξ ου και η λέξη "σεληνιασμός", αλλά και η σύνδεσή του φεγγαριού με την επιληψία. Στατιστικές μελέτες όμως που έγιναν επανειλημμένα και έχουν δημοσιευθεί σε επιστημονικά περιοδικά (Annals of Emergency Medicine, Journal of Emergency Nursing, Journal of Toxicology and Psychological Report) αποδεικνύουν ότι δεν υπάρχει καμιά απολύτως σχέση ανάμεσα στη συμπεριφορά του ανθρώπου και στην πανσέληνο.

Μύθος είναι, επίσης, ότι τη μέρα της πανσελήνου γεννιούνται περισσότερα παιδιά ή ότι υπάρχουν περισσότερα ατυχήματα, παρ' όλα αυτά οι μύθοι αυτοί δεν λένε να "πεθάνουν" έως σήμερα. Ένας άλλος μύθος αφορά τον χρωματισμό της πανσελήνου που ορισμένοι τον θέλουν μερικές φορές να είναι "μπλε". Κάτω από ορισμένες σπάνιες συνθήκες πράγματι η χροιά της Σελήνης παίρνει ένα γαλαζωπό χρώμα (αντί του κανονικού γκρίζου), όταν π.χ. στην ατμόσφαιρα υπάρχει μεγάλη συγκέντρωση σκόνης από κάποια πρόσφατη μεγάλη έκρηξη ηφαιστείου, όπως συνέβη με την έκρηξη του ηφαίστειου Κρακατόα το 1883.

Η φράση "Μπλε Σελήνη" χαρακτηρίζει την ύπαρξη δύο πανσελήνων σ' ένα μήνα, με τη δεύτερη να ονομάζεται "Μπλε". Ένα τέτοιο φαινόμενο, αν και ασυνήθιστο, δεν είναι ιδιαίτερα σπάνιο. Ο Φεβρουάριος είναι αδύνατο να περιλάβει ποτέ μια "Μπλε Σελήνη", ενώ κατά μέσο όρο ένας μήνας με δύο πανσελήνους συμβαίνει μια φορά κάθε κάθε 2,72 χρόνια. Συνολικά στα επόμενα 40 χρόνια θα υπάρξουν 17 μήνες που θα περιλαμβάνουν δύο πανσελήνους τον ίδιο μήνα.

Ανάμεσα στους μύθους και τις οπτικές απάτες, ανήκει και το γεγονός ότι από την αρχαιότητα στο ορατό "πρόσωπο" της Σελήνης (υποτίθεται ότι) διακρίνονταν διάφορες μορφές και σχήματα. Οι περισσότεροι μάλιστα έλεγαν ότι μπορούσαν να διακρίνουν ένα ανθρώπινο πρόσωπο στη Σελήνη. Στη Γροιλανδία απαγόρευαν στις νέες κοπέλες να κοιτάζουν την πανσέληνο γιατί πίστευαν ότι θα έμεναν έγκυοι (προφανώς από τον "άνθρωπο" του φεγγαριού).

Οι αρχαίοι φιλόσοφοι είχαν κατανοήσει ότι το φως της Σελήνης δεν ήταν παρά η αντανάκλαση των ακτίνων του Ήλιου στην επιφάνειά της. Πολλοί είχαν αντιληφθεί από νωρίς ότι ο διαφορετικός φωτισμός των περιοχών της Σελήνης οφειλόταν στις ανωμαλίες του εδάφους της. Έτσι, μπόρεσαν να διαλευκάνουν αρκετά από τα μυστήρια της, όπως τον μηχανισμό των φάσεων της.

Για τη συμπλήρωση όλων των φάσεων της Σελήνης, χρειάζονται 29 ημέρες 12 ώρες, 44 λεπτά και 2,86 δευτερόλεπτα. Ο χρόνος αυτός ονομάζεται συνοδικός μήνας και είναι η χρονική περίοδος μεταξύ δύο διαδοχικών πανσελήνων ή δύο διαδοχικών φάσεων Νέας Σελήνης, από την οποία γεννήθηκε ο ημερολογιακός μήνας.

thetoc.gr