Το καλύτερο μάθημα για ένα παιδί, είναι να σε βλέπει να φροντίζεις τον εαυτό σου

Το πιο σημαντικό που μπορεί να κάνει ένας γονιός για να φροντίσει επαρκώς και υγιώς το παιδί του, είναι να φροντίζει με συνέπεια τον εαυτό του, τόσο σωματικά όσο και ψυχικά.
Η έλλειψη της γονεϊκής αυτοφροντίδας επηρεάζει τη σχέση του γονιού με το παιδί και την ψυχική ανάπτυξη του παιδιού. Ένας γονιός που παραμελεί τον εαυτό του και πιθανά δομεί τη ζωή του μόνο γύρω από το γονεϊκό του ρόλο και χωρίς να δίνει χώρο στα υπόλοιπα κομμάτια του, δεν μπορεί να μεγαλώσει ένα ψυχικά υγιές και ασφαλές παιδί.
Στο άρθρο αυτό θα επιχειρήσω να ξεδιπλώσω διάφορες σημαντικές πτυχές της γονεϊκής αυτοφροντίδας και να εξηγήσω γιατί είναι σημαντικές για την ψυχική ευημερία του παιδιού.

1. Καλλιεργώντας την αποδοχή του εαυτού μας, καλλιεργούμε την αποδοχή του παιδιού μας

Ο βαθμός στον οποίο είμαστε συνδεδεμένοι με τα συναισθήματα, τις σκέψεις και τις δυσκολίες μας, καθορίζει και το βαθμό στον οποίο θα είμαστε ανοιχτοί στην εμπειρία του παιδιού, όπως αυτό την εκφράζει. Όσο πιο κοντά είμαστε στον εαυτό μας, τόσο πιο έτοιμοι είμαστε να ακούσουμε και να αποδεχτούμε τα συναισθήματα του παιδιού. Έτσι, όσο φροντίζουμε τη σύνδεση με τον εαυτό μας, φροντίζουμε ουσιαστικά τη σχέση με το παιδί μας.
Για παράδειγμα, αν δυσκολευόμαστε να αποδεχτούμε τα δικά μας αρνητικά συναισθήματα (φόβο, θυμό ή άγχος) θα θέσουμε ασυνείδητα ένα απαγορευτικό στην έκφραση των συναισθημάτων αυτών από το παιδί μας. Το παιδί θα λάβει ως μήνυμα ότι κάποιες συναισθηματικές εμπειρίες του είναι μη αποδεκτές και θα εκπαιδευτεί στο να τις αρνείται ή να τις καλύπτει, αφήνοντάς τες έξω από τη σφαίρα του συνειδητού, εις βάρος της ψυχικής του συνεκτικότητας.

2. Σεβόμενοι τα όριά μας, μπορούμε να είμαστε αυθεντικά παρόντες στη σχέση με το παιδί

Ο γονιός έχει φυσικά και ψυχικά όρια και χρειάζεται να τα σέβεται. Ένας γονιός που εξαντλείται κάνοντας πράγματα για ή με το παιδί που τον υπερβαίνουν, δεν μπορεί να είναι αυθεντικά παρών και να επικοινωνεί με αποδοχή. Ένας εξαντλημένος γονιός έχει πολλές πιθανότητες να νιώσει θυμό, όταν το παιδί εκφράσει κάποια ανάγκη του σε «άσχημη στιγμή».
Επιπλέον, ένας γονιός που ταυτίζει τη γονεϊκότητα με την άνευ ορίων δοτικότητα και έχει υπερβολικές προσδοκίες από τον εαυτό του, ματαιώνεται και αισθάνεται ένοχος κάθε φορά που έρχεται αντιμέτωπος με τα όριά του. Και ενώ ουσιαστικά επικρίνει ο ίδιος τον εαυτό του, ενδέχεται να προβάλει αυτή την εσωτερική επίκριση στο παιδί και να θυμώσει, αισθανόμενος ότι το παιδί του καθρεπτίζει μία εικόνα ανεπαρκούς και «κακού» γονιού, σαν ένας σιωπηρός επικριτής.
Έχοντας αισθανθεί θυμό, κάποιοι γονείς μπορεί να εκδηλώσουν στιγμιαία ανεξήγητη επιθετικότητα προς το παιδί. Σε άλλες περιπτώσεις, ο θυμός παραμένει ανέκφραστος, όμως το παιδί τον αντιλαμβάνεται, όπως αντιλαμβάνεται και όλα τα συναισθήματα του γονιού του.
Η επικοινωνία αυτή με το παιδί μπορεί εύκολα να καταλήξει σε φαύλο κύκλο, αφού ο γονιός έχοντας θυμώσει ή έχοντας επιτεθεί, αισθάνεται ακόμα μεγαλύτερες ενοχές και υπερβαίνει ακόμα περισσότερο τα όριά του για να φροντίσει.
Το παιδί λαμβάνει έτσι δύο αντικρουόμενα μηνύματα : το πρώτο ότι ο γονιός μπορεί να είναι άνευ ορίων διαθέσιμος και το δεύτερο ότι μπορεί να θυμώσει ή να τιμωρήσει όταν το παιδί έχει κάποια ανάγκη. Χωρίς κανόνα για το ποιες ανάγκες ικανοποιούνται και ποιες τιμωρούνται, το παιδί είναι αντιμέτωπο με ένα σχεσιακό χάος, μέσα στο οποίο δυσκολεύεται να βρει τη θέση του και φυσικά να αποδεχτεί τον εαυτό του.

3. Αναγνωρίζοντας τις ανάγκες μας, μπορούμε να τις διαφοροποιήσουμε ξεκάθαρα από αυτές του παιδιού μας

Ένας γονιός που δυσκολεύεται να αναγνωρίσει τις προσωπικές του ανάγκες ή να πάρει την ευθύνη να τις ικανοποιήσει, είναι πιθανό να τις μετατοπίσει στο παιδί του ή ακόμα να επιχειρήσει να τις ικανοποιήσει άστοχα μέσα από το γονεϊκό του ρόλο.
Ο γονιός μπορεί να προβάλει τις δικές του, μη εκπληρωμένες, ανάγκες στο παιδί του.
Η δική του ακάλυπτη ανάγκη για φροντίδα ή προστασία μπορεί να μετατραπεί σε υπερβολική φροντίδα και υπερπροστασία του παιδιού του. Σε αυτή την περίπτωση, υπάρχει ο κίνδυνος να υπονομεύσει την αυτορρύθμιση και την αυτονόμηση του παιδιού και να το καταστήσει εξαρτημένο από μία φροντίδα που ουσιαστικά δεν χρειάζεται, παρεμποδίζοντας έτσι την ανάπτυξή του.
Επιπλέον, ένας γονιός , που δυσκολεύεται να αναγνωρίσει, να αποδεχτεί και να καλύψει ανάγκες που έχουν να κάνουν με την αυτοπραγμάτωση και την αναζήτηση νοήματος στη ζωή του, μπορεί να επιχειρήσει να τις καλύψει μόνο μέσα από το ρόλο του ως γονιός. Μπορεί να γίνεται σημαντικός και να βρίσκει νόημα στη ζωή του, μόνο μέσα από τη φροντίδα του παιδιού, το οποίο όμως εγκλωβίζεται και θυσιάζει την αυτονομία του στο βωμό της ανάγκης του γονιού του. Αν αρχίσει να τα καταφέρνει μόνο του, ο γονιός παύει να αισθάνεται σημαντικός και πλήρης.
Τέλος, αν ένας γονιός έχει προσδοκίες ή επιθυμίες σχετικά με την προσωπική του εξέλιξη, το επάγγελμα, τις σπουδές, τις σχέσεις, που δεν πραγματώθηκαν, ενδέχεται να τις κληροδοτήσει στο παιδί του, καθιστώντας το εκπρόσωπο των γονεϊκών ονείρων ζωής. Το παιδί εγκλωβίζεται σε προσδοκίες που δεν το αφορούν και δεν έχει τη δυνατότητα να εξερευνήσει τις δικές του επιθυμίες και να οικοδομήσει έναν διαφοροποιημένο εαυτό.

4. Φροντίζοντας τον εαυτό μας, επιτρέπουμε στο παιδί μας να μένει στο ρόλο του χωρίς να χρειάζεται να μας «φροντίσει»

Ένας γονιός που φροντίζει τον εαυτό του, επιτρέπει στο παιδί να παραμένει στο ρόλο του παιδιού. Αντίθετα, ένας γονιός που δυσκολεύεται να φροντιστεί μπορεί να καλέσει ασυνείδητα το παιδί να πάρει διάφορους ρόλους μέσα από τους οποίους να αναλάβει εκείνο τη φροντίδα του γονιού του.
Σε κάποιες οικογένειες τα παιδιά δεν είναι απλώς παιδιά. Έχουν αναλάβει να φροντίζουν τους γονείς τους μέσα από ένα γονεϊκό ή συντροφικό ρόλο. Τα παιδιά προσπαθούν να ενδυναμώσουν τους γονείς τους και να τους κάνουν ευτυχισμένους.
Προσδοκούν ότι, αν φροντίσουν αρκετά τους γονείς τους, τότε εκείνοι θα μπορέσουν να σταθούν ως γονείς και να αντιγυρίσουν  χώρο, φροντίδα και στήριξη.
Η θέση αυτή όμως «καταργεί» το παιδί, γιατί δεν αφήνει χώρο στην παιδικότητά του. Για να λάβει την φροντίδα που κανονικά θα έπρεπε να έχει αβίαστα, χρειάζεται να καταβάλει μεγάλο κόπο. Το παιδί μένει σε μια κατάσταση στέρησης που ενέχει παράπονο και συχνά ανέκφραστο θυμό.
Εξάλλου οι προσπάθειές του ποτέ δεν είναι αρκετές, διότι εξ’ ορισμού ένα παιδί δεν μπορεί να φροντίσει το γονιό του. Έτσι το παιδί αισθάνεται ανεπαρκές και αδύναμο. Νιώθει ότι κάτι δεν κάνει καλά, κάτι δεν καταφέρνει.

5. Φροντίζοντας τον εαυτό μας, διδάσκουμε στο παιδί την αυτοφροντίδα

 Το παιδί χτίζει τον εαυτό του ταυτιζόμενο με τους γονείς και εσωτερικεύει ρητές και άρρητες πεποιθήσεις και επιταγές του οικογενειακού του συστήματος που το διαμορφώνουν ως ενήλικα. Ο γονιός αποτελεί το πρώτο και το πιο σημαντικό παράδειγμα ζωής!
Ο τρόπος με τον οποίο ένας γονιός ακούει και φροντίζει τις δικές του ανάγκες, αποτελεί ένα μοντέλο σχέσης με τον εαυτό που το παιδί εσωτερικεύει καθώς μεγαλώνει. Έτσι, ο βαθμός στον οποίο το παιδί θα γίνει ένας ενήλικας που φροντίζει τον εαυτό του, εξαρτάται από το πόσο είχε την εμπειρία γονιών που φρόντιζαν τον εαυτό τους.

6. Φροντίζοντας τον εαυτό μας, επιτρέπουμε στο παιδί να προχωρήσει χωρίς να κοιτάζει διαρκώς «πίσω»

Είναι ιδιαίτερα δύσκολο για κάθε παιδί να διαφοροποιηθεί από τους γονείς του και να βαδίσει σε μία πορεία αυτοπραγμάτωσης στη ζωή του, όταν αισθάνεται ότι αφήνει πίσω του γονείς που είναι παραιτημένοι, στερημένοι ή πληγωμένοι.
Ακόμα και αν οι γονείς δεν ζητούν από το παιδί φροντίδα και αφοσίωση στα πλαίσια της σχέσης τους ή της καθημερινότητας, το παιδί δυσκολεύεται να δώσει στον εαυτό του την άδεια να αποδεσμευθεί ψυχικά και να προχωρήσει σε μία ζωή πιο ικανοποιητική και χαρούμενη από αυτή που έζησαν οι γονείς του. Σε αυτή την περίπτωση συχνά το παιδί σαμποτάρει με διάφορους ασυνείδητους τρόπους την πορεία του, παραμένοντας ψυχικά δέσμιος του οικογενειακού συστήματος και κουβαλώντας τη βαριά κληρονομιά της προηγούμενης γενιάς.
Είναι βέβαιο ότι κάθε γονιός δεν θα τα καταφέρνει πάντα να ακούει τις ανάγκες και τις επιθυμίες του και να φροντίζεται. Δεν θα είναι λίγες οι φορές εκείνες που μπορεί να χάσει την άκρη του νήματος που τον συνδέει με τον εαυτό του. Αυτό που μπορεί όμως πάντα να κάνει, είναι να αναζητά την επίγνωση. Να προσπαθεί δηλαδή να ανακαλύψει τα σημάδια που του δίνει ο εαυτός του όταν μένει αφρόντιστος. Και μαθαίνοντας να ακούει αυτά τα σημάδια, θα μπορεί να επανασυνδέεται με τα παραμελημένα κομμάτια του και να προσπαθεί να τα φροντίσει όσο καλύτερα μπορεί.

Από την Πατσουλέ Αθηνά, Ψυχολόγο – Ψυχοθεραπεύτρια – Οικογενειακή Θεραπεύτρια, athenapatsoule.gr

THE MAMAGERS TEAM 
madame.figaro.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Φοβάμαι συνέχεια ότι το παιδί μου θα πάθει κάτι κακό. Πως να το αντιμετωπίσω;

Ανησυχείτε για το παιδί σας;

Φοβάστε μήπως συμβεί κάτι άσχημο; Βλέπετε παντού κρυμμένους κινδύνους;

Αυτό έρχεται με το πακέτο «γονιός»! Όταν φωνάζουμε στο παιδί μας με αγωνία «Πρόσεχε!» στο μυαλό μας έχουμε την πράξη μας αυτή ως ένδειξη αγάπης, νοιαξίματος και φροντίδας.

Δυστυχώς, όμως το μήνυμα που καταλήγουμε να δώσουμε στο παιδί είναι ότι ο κόσμος γύρω του είναι γεμάτος παγίδες, δεν υπάρχει σιγουριά και ασφάλεια πουθενά, και ότι δεν πιστεύουμε στις δυνάμεις του παιδιού μας και ότι θα τα καταφέρει.

Τι άλλο μπορούμε να πούμε;

Η αλήθεια είναι επίσης ότι οι περισσότεροι γονείς φωνάζουν στο παιδί να προσέχει και το προειδοποιούν από συνήθεια, έχοντας βάλει τον ‘αυτόματο πιλότο’ της υπερβολικής προσοχής, που φυσικά δε βοηθάει, αλλά παρεμποδίζει.

Τι άλλο μπορεί να πει ο γονιός όταν η καρδιά του σκιρτάει από φόβο ενώ αντικειμενικά δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος (μόνο δυνητικός, με την έννοια ότι ο γονιός φοβάται το χειρότερο);

«Τι δυνατά που κάνεις κούνια!»

«Μπράβο, βλέπω ότι τα κατάφερες αυτή τη φορά και σκαρφάλωσες πολύ ψηλά!»

«Χαίρομαι που θυμάσαι να βάζεις κράνος και επιγονατίδες όταν κάνεις ποδήλατο, αυτό δείχνει ότι φροντίζεις τον εαυτό σου».

Η ανησυχία

Εννοείται, ότι μία υγιής δόση ανησυχίας είναι χρήσιμη, διότι έτσι προφυλάσσουμε το παιδί μας από κινδύνους. Ωστόσο, θα πρέπει να υπάρχει ένα μέτρο και σε αυτό, ώστε οι κίνδυνοι να είναι αντικειμενικοί και όχι οι χειρότεροι φόβοι του γονιού ή καταστροφικά σενάρια του τι θα μπορούσε να συμβεί. Οι έρευνες δείχνουν ότι όταν ανησυχούμε φοβόμαστε ακόμα περισσότερο για αρνητικές συνέπειες. Οι αποφάσεις που παίρνουμε όμως όταν ανησυχούμε δεν είναι οι ίδιες με αυτές που παίρνουμε όταν σκεφτόμαστε από θέση αγάπης, ηρεμίας και εμπιστοσύνης προς το παιδί μας. Σας αφήνω να μαντέψτε ποιες αποφάσεις φέρνουν τελικά τα καλύτερα αποτελέσματα!

Γιατί όταν σκεφτόμαστε από θέση αγάπης, ηρεμίας και εμπιστοσύνης προς το παιδί μας οι αποφάσεις αυτές φέρνουν καλύτερα αποτελέσματα;

Επειδή οι σκέψεις μας δημιουργούν την πραγματικότητά μας! Εκεί που δίνουμε την προσοχή μας εκεί υπάρχει άνθιση. Η ανησυχία είναι αντιπαραγωγική και σίγουρα δε βοηθά το παιδί μας να είναι πιο ασφαλές ή πιο πετυχημένο ή πιο χαρούμενο. Το μυαλό του γονιού πολύ εύκολα ρέπει προς την ανησυχία, θεωρώντας ότι αποτελεί εξασφάλιση ότι όλα θα πάνε καλά, ενώ στην πραγματικότητα η ανησυχία είναι η σιδερένια μπάλα στο πόδι του κατάδικου! Οι έρευνες δείχνουν ότι οι άνθρωποι που ανησυχούν περισσότερο, δυστυχώς, δε λύνουν τα προβλήματά τους καλύτερα. Απλούστατα, κάνουν τους εαυτούς τους να νιώθουν ακόμα χειρότερα!

Η ανησυχία μπορεί να είναι ένας τρόπος που χρησιμοποιεί το μυαλό μας για να μας προστατέψει, στην πραγματικότητα όμως προγραμματίζει αρνητικά τη σκέψη και το υποσυνείδητό μας. Οι αρνητικές σκέψεις και οι σκέψεις ανησυχίας προκαλούν στρες και άγχος και μας εμποδίζουν από το να είμαστε ήρεμοι και αποτελεσματικοί γονείς.

Θα θέλατε να ‘σπάσετε’ το φαύλο κύκλο της ανησυχίας και των αρνητικών σκέψεων και να επαναπρογραμματίσετε το υποσυνείδητό σας για ηρεμία και ευτυχία;

 

Ακολουθήστε αυτά τα πέντε βήματα.

1. Μάθετε να παρατηρείτε πότε αρχίζετε να ανησυχείτε υπερβολικά και να κάνετε αρνητικές σκέψεις.

Κάθε φορά που αρχίζετε να ανησυχείτε και να κάνετε κακές σκέψεις για κάτι, πέστε στον εαυτό σας «ΣΤΟΠ» και φανταστείτε ένα μεγάλο κόκκινο στοπ οδικής σήμανσης. Πάρτε μερικές βαθιές ανάσες. Σφίξτε και ξεσφίξτε τις γροθιές σας για να χαλαρώσετε τα χέρια σας και μαζί και το φόβο σας. Παρατηρείστε ότι το σώμα σας χαλάρωσε με αυτές τις απλές δραστηριότητες. Το χαλαρό σώμα στέλνει μήνυμα και στον νου να χαλαρώσει. Εκμεταλλευτείτε τη σύνδεση νου-σώματος και χαλαρώνοντας το σώμα σας χαλαρώστε το μυαλό σας και απαλλαγείτε από τις αρνητικές σκέψεις.

2. Καθησυχάστε τον εαυτό σας.

«Φέρεται σαν παιδί επειδή είναι παιδί!»

«Κανένα παιδί δεν έμεινε με πάνα για όλη του τη ζωή»

«Όλοι οι γονείς κάνουν λάθη. Δε χρειάζεται να είμαι τέλειος γονιός. Αγαπώ τα παιδιά μου και κάνω το καλύτερο».

«Νιώθω χαρά και ευγνωμοσύνη που το παιδί μου είναι γερό».

3. Επαναπρογραμματίστε το υποσυνείδητό σας.

Διαλέξτε μια φωτογραφία του παιδιού σας που χαμογελάει χαρούμενο ή μία φωτογραφία που δείχνει το στόχο που έχετε για το παιδί σας (πχ είναι στόχος σας να βγάλει την πάνα και να πηγαίνει στην τουαλέτα; Βρέστε μια φωτογραφία μιας τουαλέτας ή κάτι αντίστοιχο!) και καθώς κοιτάτε τη φωτογραφία πέστε από μέσα σας ή φωναχτά το στόχο. Σε αυτή τη φάση δε χρειάζεται να σκεφτείτε πώς ακριβώς θα πετύχετε το συγκεκριμένο στόχο, απλώς καθοδηγείτε το υποσυνείδητό σας να προγραμματιστεί και να πιστέψει ότι είναι εφικτός!

4. Κάντε κάτι. Ρωτήστε τον εαυτό σας:

«Τι μπορώ να κάνω τώρα ή σήμερα για να πετύχω θετικά αποτελέσματα». Μετά κάντε το. Όταν νιώθετε καλά μπορείτε να πράξετε και σωστά.

5. Κάθε φορά που ανησυχείτε επαναλάβετε αυτή τη διαδικασία. Ο εγκέφαλος ακολουθεί τα ίδια μονοπάτια σκέψης και όταν μάθουμε συνειδητά να διακόπτουμε τη ροή των αρνητικών σκέψεων και να φανταζόμαστε ένα θετικό αποτέλεσμα, τότε ανοίγουμε ένα καινούργιο μονοπάτι στον εγκέφαλό μας: ένα μονοπάτι χαράς αντί ανησυχίας!

Δρ Λίζα Βάρβογλη

Ph.D. Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, Νευροψυχολόγος

 

boro

Διδάξτε το παιδί σας πως να φροντίζει σωστά τον εαυτό του

Υπάρχουν αρκετά πράγματα που μπορούμε να κάνουμε για να τα προστατέψουμε από τους κινδύνους και να τους διδάξουμε τρόπους να φροντίζουν σωστά τον εαυτό τους.


1. Διδάξτε τους, τους βασικούς κανόνες υγιεινής
Φροντίστε να διδάξετε στα παιδιά σας από μικρή ηλικία μερικούς απλούς, αλλά πολύ αποτελεσματικούς τρόπους, για να κρατούν τα μικρόβια μακριά τους, όπως να καθαρίζουν τακτικά τα χέρια τους με νερό και σαπούνι (κυρίως μετά την τουαλέτα και το παιχνίδι και πριν από το φαγητό), να καλύπτουν το στόμα τους με τον αγκώνα όταν βήχουν, να πλένουν καθημερινά τα δόντια τους, να μη μοιράζονται ποτήρια, κουτάλια και γενικά τα προσωπικά τους είδη με άλλα παιδιά κλπ. Μάθετέ τους να τραγουδάνε ένα συγκεκριμένο τραγουδάκι όσο πλένουν τα χέρια και τα δόντια τους, για να είστε σίγουροι ότι δεν ολοκληρώνουν τη διαδικασία σε δευτερόλεπτα.

2. Βάλτε τα νωρίς στο κρεβάτι
Ο ύπνος είναι απαραίτητος στα παιδιά, όχι μόνο για να ξεκουράζονται μετά από μια μέρα όπου έχουν παίξει, τρέξει, χοροπηδήσει υπερβολικά, αλλά και γιατί κατά τη διάρκειά του «χτίζεται» το ανοσοποιητικό τους σύστημα και αποθηκεύονται οι γνώσεις. Επιπλέον, όσο κοιμούνται, ο οργανισμός τους απελευθερώνει ορμόνες που καταπολεμούν το στρες, ενώ κατά το στάδιο που ο ύπνος είναι βαθύς εκκρίνονται οι ορμόνες της ανάπτυξης. Μέχρι την εφηβεία, ένα παιδί χρειάζεται τουλάχιστον δέκα ώρες ύπνου την ημέρα – ακόμα περισσότερες εάν πρόκειται για βρέφος.

3. Καθίστε όλοι μαζί στο τραπέζι
Έρευνες έχουν δείξει ότι τα παιδιά που τρώνε τακτικά μαζί με τους γονείς τους τείνουν να καταναλώνουν περισσότερα λαχανικά και φρούτα, λιγότερες τροφές με κορεσμένα λιπαρά και λιγότερα αναψυκτικά. Επιπλέον, τρώγοντας συχνά το φαγητό «της μαμάς», τα παιδιά εκπαιδεύουν τους γευστικούς τους κάλυκες να προτιμούν τις «σπιτικές» υγιεινές τροφές παρά το junk food. Επιπλέον, τρώγοντας τακτικά μαζί με τα παιδιά σας δεν φροντίζετε μόνο την υγεία τους, αλλά έχετε την ευκαιρία να τα γνωρίσετε λίγο καλύτερα, να μάθετε περισσότερα για τις παρέες και τα ενδιαφέροντά τους και να τους δώσετε τη δυνατότητα να συζητήσουν μαζί σας όσα τα απασχολούν.

4. Μην ξεχνάτε τα εμβόλιά τους
Πολλοί γονείς είναι σκεπτικοί σχετικά με το εάν θα πρέπει να εμβολιάσουν τα παιδιά τους για την πολυομυελίτιδα, τη φυματίωση ή άλλες ασθένειες που έτσι κι αλλιώς θεωρούνται λίγο-πολύ εξαφανισμένες. Ωστόσο, είναι σημαντικό κάθε νέα γενιά να συνεχίσει να εμβολιάζεται, γιατί διαφορετικά δεν αποκλείεται να εμφανιστούν ξανά αρρώστιες που δεν έχουμε ακούσει εδώ και χρόνια, και μάλιστα σε μορφή επιδημίας. Ταυτόχρονα, συμμετέχοντας στο πρόγραμμα εμβολιασμού συμβάλλουμε στη μελλοντική εξάλειψη και άλλων μικροβίων που απειλούν ακόμα την υγεία πολλών ανθρώπων, όπως ο πνευμονιόκοκκος και ο μηνιγγιτιδόκοκκος.

5. Βάλτε τα στο ειδικό καθισματάκι όταν ταξιδεύετε
Τα τροχαία ατυχήματα αποτελούν έναν από τους παράγοντες που απειλούν περισσότερο την υγεία, αλλά και την ίδια τη ζωή των παιδιών. Για αυτόν το λόγο, είναι πολύ σημαντικό να είναι δεμένα σωστά στα καθισματάκια τους όταν βρίσκονται στο αυτοκίνητο, ακόμα κι όταν πρόκειται να οδηγήσετε μέχρι το επόμενο τετράγωνο. Σύμφωνα με έρευνες, αυτή και μόνο η κίνηση μπορεί να μειώσει έως και 70% τον κίνδυνο τραυματισμού τους. Επιλέξτε ένα καθισματάκι που πληροί τις προδιαγραφές ασφαλείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και είναι κατάλληλο για την ηλικία και το βάρος του παιδιού. Βεβαιωθείτε ότι το έχετε τοποθετήσει σωστά στο αυτοκίνητο και ρυθμίστε τους ιμάντες στις σωστές διαστάσεις, όπως αναλύονται στο φύλλο οδηγιών του κατασκευαστή.

6. Βοηθήστε τα να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση
Ένα παιδί που πιστεύει στον εαυτό του, κάνει καλύτερες επιλογές στη ζωή του και μπορεί να ξεπερνά τα εμπόδια που συναντά με μεγαλύτερη ευκολία. Η αυτοπεποίθηση το βοηθά να μη γίνεται στόχος ατόμων που έχουν κακόβουλες προθέσεις, ενώ μειώνει τις πιθανότητες να καταφύγει αργότερα στη ζωή του σε εξαρτήσεις ή να εκδηλώσει διατροφικές διαταραχές. Για να το βοηθήσετε να αποκτήσει εμπιστοσύνη στις ικανότητές του, φροντίστε να το επαινείτε συχνά – όσο πιο συγκεκριμένος είναι ο λόγος για τον οποίο το επιβραβεύετε τόσο το καλύτερο.

7. Βρείτε έναν παιδίατρο που εμπιστεύεστε
Τα πρώτα χρόνια της ζωής του, χρειάζεται να κάνετε συχνές επισκέψεις στον παιδίατρο για τα εμβόλια, τις ιώσεις ή απλά για να λύσετε τις απορίες σας. Καλό θα ήταν να βρείτε κάποιον αμέσως μόλις γεννήσετε (ή και πιο πριν) και να συνεχίσετε να τον συμβουλεύεστε μέχρι το παιδί να μεγαλώσει αρκετά, ώστε να μπορεί να παρακολουθείται από τον οικογενειακό σας γιατρό. Με αυτό τον τρόπο, ο παιδίατρος θα γνωρίζει από πρώτο χέρι το ιστορικό του παιδιού, τις ασθένειες που έχει περάσει, τις ευαισθησίες που τυχόν έχει και παράλληλα θα σας είναι αρκετά οικείος, ώστε να μη διστάζετε να του τηλεφωνήσετε μέσα στη νύχτα ή να του ζητήσετε να περάσει από το σπίτι για να ελέγξει το παιδί, εάν νιώθετε την ανάγκη.

8. Δώστε το καλό παράδειγμα
Εάν ζητάτε από τα παιδιά να φάνε το μπρόκολο ενώ εσείς τρώτε σουβλάκι και να σταματήσουν να βλέπουν τηλεόραση ενώ είστε κολλημένοι στην οθόνη του υπολογιστή, το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν θα υπακούσουν. Τα παιδιά κάνουν ό,τι βλέπουν από τους μεγάλους. Εάν, λοιπόν, θέλετε να υιοθετήσουν συνήθειες που κάνουν καλό στην υγεία τους, θα πρέπει να διαπιστώσουν ότι κάνετε το ίδιο. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι θα χρειαστεί να πείτε «όχι» στο τσιγάρο, το junk food, το αλκοόλ και οποιαδήποτε άλλη κακή συνήθεια έχετε. Το όφελος θα είναι τριπλό: Όχι μόνο θα δώσετε στα παιδιά σας το καλό παράδειγμα, αλλά ταυτόχρονα θα κάνετε καλό στον εαυτό σας, ενώ επιπλέον έχει αποδειχτεί ότι οι άνθρωποι που ακολουθούν έναν υγιεινό τρόπο ζωής είναι συνήθως καλύτεροι γονείς!

Πηγή

Αυτά που θα ήθελε να σας πει το μωρό σας…

… αν, βέβαια, μπορούσε να μιλήσει! Επειδή, όμως, δεν μπορεί, ας προσπαθήσουμε να μπούμε στο μυαλουδάκι του και να αποκωδικοποιήσουμε τις σκέψεις του. 
13 Things Babies Are Secretly Trying To Tell You
.
Τα μωρά είναι τόσο επιδέξια στο να μας κάνουν να καταλαβαίνουμε τι είναι αυτό που δεν θέλουν. Η επικοινωνία μαζί τους, ωστόσο, δεν είναι πάντα τόσο χαριτωμένη. Κάθε γονιός αναρωτιέται τι μπορεί να σημαίνουν όλες αυτές οι γκριμάτσες και οι φωνούλες με καθετί ‘ασήμαντο’ που βλέπουν, ενώ ξαφνικά χαλάνε τον κόσμο από το πουθενά βάζοντας τα κλάματα. Η αλήθεια είναι ότι κανένας ενήλικος δεν θα είναι ποτέ στην ευχάριστη θέση να ερμηνεύσει το μουρμουρητό ή την τσιρίδα ενός μωρού κατά τον πρώτο χρόνο της ζωής του. Όπως, όμως, υποστηρίζει η Jana Murphy στο βιβλίο της «The Secret Lives of Toddlers», υπάρχουν μερικά πράγματα που το μωρό σας σίγουρα θα ήθελε να σας πει…

1. «Δεν πεινάω κάθε φορά που κλαίω»
Το πότε ένα παιδί πεινάει ή όχι είναι μια… πονεμένη ιστορία για τις μαμάδες, που ξεκινά από τη στιγμή που γεννιέται μέχρι την ώρα που θα μπει στο Πανεπιστήμιο και θα φύγει από το σπίτι - στην καλύτερη περίπτωση! Αν και ο καθένας θα μπορούσε να καταθέσει τις δικές του διαφορετικές απόψεις, οι ειδικοί συμφωνούν σε μία: Αν το μωρό σας είναι καθ’ όλα υγιές και οι αντιδράσεις του υποδηλώνουν ότι δεν είναι πεινασμένο (σπρώχνει το φαγητό, στρέφει το κεφαλάκι του στην αντίθετη κατεύθυνση ή είχε φάει πριν από 1 ώρα), απλά πιστέψτε το. Το να το πιέζετε να φάει συνεχώς και ασταμάτητα είναι βέβαιο ότι δεν του κάνει καλό. Αν βάζει τα κλάματα όταν δεν είναι ώρα φαγητού, προσπαθήστε να ανακαλύψετε τι είναι αυτό το κάτι άλλο που το ενοχλεί προτού αποφασίσετε να του βάλετε το μπιμπερό με το γάλα στο στόμα.    
2. «Δώσ’ μου λίγο χρόνο όταν μιλάμε»
Σίγουρα, θα έχετε ακούσει πόσο σημαντικό είναι να συζητάτε με το μωρό σας. Μπορεί εκείνο να μην έχει να… πει και πολλά, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να κάνετε ένα ακατάσχετο μονόλογο. Πώς, όμως, μοιάζει ο διάλογος με ένα μωρό; Αν π.χ. εσείς κάνετε μια διαπίστωση για την πάνα του, περιμένετε για μια ‘απάντησή του’ (ένα βλέμμα, μια γκριμάτσα, έναν ήχο) και μετά πείτε του: «Αλήθεια το πιστεύεις αυτό;» ή «Α, δεν είχα ιδέα!». Μπορεί να σας φαίνεται ανόητη η αναμονή της απόκρισής του, αλλά πραγματικά αξίζει τον κόπο. Ακόμη και τα μωρά που είναι μόλις 3 μηνών, είναι ικανά να ‘συμμετέχουν’ σε μια συζήτηση, τονίζει η δρ. Kathy Hirsh-Pasek, συγγραφέας του βιβλίου «How Babies Talk». «Κάνετε εσείς κάτι, και κάνει κι εκείνο κάτι, και, ακόμα κι αν είναι πολύ νωρίς, αρχίζει σιγά-σιγά να κατανοεί τις βασικές δεξιότητες της λεκτικής επικοινωνίας», συνεχίζει η ειδικός. Θα κάνετε, λοιπόν, μεγάλη χάρη στο μωρό σας αν δείξετε υπομονή για την απόκρισή του, αντί να προσπαθήσετε να καλύψετε μόνοι σας το κενό της σιωπής. «Τα μωρά βρίσκονται σε ένα τελείως διαφορετικό χρονοδιάγραμμα από εμάς τους ενηλίκους. Οπότε χρειάζονται αυτές τις σιωπηρές στιγμές όταν η προσοχή πέφτει πάνω τους και καλούνται να κάνουν το επόμενο βήμα», προσθέτει η ειδικός.
3. «Δεν θέλω παπούτσια, ευχαριστώ»
Πραγματικά, καμιά μαμά δεν μπορεί να αντισταθεί σε όλα αυτά τα υπέροχα παπουτσάκια αγκαλιάς που κυκλοφορούν στην αγορά. Είναι τόσο όμορφα και υπάρχουν παντού, σε τεράστια ποικιλία και σε φανταστικά σχέδια και χρώματα. Και φυσικά για εσάς είναι πολύ χαριτωμένα για να τα αφήσετε στο ράφι του παιδικού καταστήματος. Κρίμα, γιατί στο μωρό σας δεν αρέσουν καθόλου. Η αλήθεια είναι ότι τα περισσότερα από αυτά δεν κάνουν καλό στα μικρά ποδαράκια του. Μέχρι να καταφέρει να σταθεί όρθιο και να περπατήσει, μάλλον προβλήματα του δημιουργούν. Αυτό που υποστηρίζουν οι ποδίατροι είναι απλό: Τα μωρά που δεν περπατούν, δεν χρειάζονται παπούτσια. Μάλιστα, τα περιοριστικά για τα ποδαράκια του υποδήματα ενδέχεται ακόμα και να επιβραδύνουν τη φυσιολογική τους ανάπτυξη. Θα ήταν προτιμότερο για εκείνα είτε να φορούν αντιολισθητικές κάλτσες, παντόφλες ή μποτάκια με μαλακές σόλες είτε να έχουν τελείως γυμνά τα ποδαράκια τους. Αφήστε, λοιπόν, κατά μέρους τα ντιζαϊνάτα υποδήματα των ακριβών οίκων… θα έχουν τα μωρά σας αρκετό χρόνο να τα απολαύσουν σε όλη την υπόλοιπη ζωή τους!
4. «Μη με αναγκάζεις απλά να κάτσω εδώ»
Τα μωρά λατρεύουν να μπορούν να νιώθουν κάθε δυνατότητα του σώματός τους, και κάθε μέλος τους ξεχωριστά, τονίζει η Helen Garabedian, συγγραφέας του βιβλίου «Itsy Bitsy Yoga». Στα μαθήματα γιόγκα που παραδίδει, διδάσκει στις μαμάδες πώς να βοηθούν τα παιδιά τους να τεντώνονται και να κινούν τα χέρια και τα πόδια τους. Τόσο κατά τη διάρκεια κάθε άσκησης όσο και μετά, τα μωρά είναι πάντα σε ετοιμότητα και απόλυτα ευδιάθετα και ικανοποιημένα. Επομένως, η ακινησία, όσο κι αν μας εξυπηρετεί, είναι βέβαιο ότι δεν τα βρίσκει σύμφωνα, αλλά ούτε και τα βοηθά να αναπτυχθούν.  
5. «Τραγούδα μου, σε παρακαλώ»
Το να λέτε τραγούδια στο μωρό σας είναι κάτι περισσότερο από διασκέδαση: Η επαφή με τη μουσική μπορεί να συμβάλλει στην εγκεφαλική του ανάπτυξη και να επιταχύνει τη διαδικασία της ομιλίας. Βέβαια, αυτό που κυρίως ευχαριστεί το μωρό σας, όταν του τραγουδάτε, είναι το άκουσμα του ήχου της φωνής σας, η ροή της μελωδίας και το γεγονός ότι απολαμβάνει την προσοχή σας, η οποία είναι στραμμένη αποκλειστικά σε εκείνο. Επιπλέον, με τη μουσική σάς δίνεται η δυνατότητα να αξιοποιήσετε τα συναισθήματα του μωρού σας, όποια κι αν είναι αυτά: από ηρεμία και χαλάρωση μέχρι χαρά και ευχαρίστηση. Και να θυμάστε: Δεν πρόκειται να ασχοληθεί με την… τονικότητά σας ή την παραφωνία σας. Για εκείνο, η φωνή σας και μόνο αποτελεί την πιο γλυκιά μελωδία του κόσμου!
6. «Μαμά, θέλω να είσαι ευτυχισμένη»
Για τα μωρά, η ευτυχία είναι μια απλή υπόθεση. Η καθαρή πάνα και η γεμάτη κοιλίτσα είναι οι βασικές τους ανάγκες. Μη θεωρήσετε, όμως, ότι δεν αντιλαμβάνονται την ψυχολογική σας κατάσταση. Ένα μωρό νιώθει πολύ πιο ήρεμο όταν και η μαμά του είναι ήρεμη. Τα συναισθήματα είναι μεταδοτικά, ακόμα και μεταξύ ανθρώπων που δεν μοιράζονται έναν τόσο στενό δεσμό όπως αυτόν του γονιού με το παιδί του. Σίγουρα έχει τύχει σε όλους μας να εκνευριστούμε π.χ. με ένα δύστροπο ταμία στο σουπερμάρκετ. Με τον ίδιο τρόπο, και το μωρό σας αλληλεπιδρά μαζί σας. Γι’ αυτό, αν εξασφαλίζετε στον εαυτό σας τα βασικά πράγματα που τον κάνουν ευτυχισμένο, να είστε βέβαιοι ότι το μικρό σας θα εισπράξει τη θετική σας ενέργεια και θα νιώθει κι εκείνο καλά. Ωστόσο, δεν χρειάζεται να αγχώνεστε σκεπτόμενοι ότι όλα τα μωρά αναπόφευκτα είναι εκτεθειμένα στις ψυχολογικές μεταπτώσεις των γονιών τους. Όποτε αισθάνεστε ότι έχετε ανάγκη από ένα διάλειμμα, απλά κάντε το… είτε πρόκειται για μια βόλτα είτε για μια βραδινή έξοδο είτε για έναν καφέ είτε για οτιδήποτε θα σας κάνει να νιώσετε καλύτερα. Είναι σημαντικό και για εσάς και για το μωρό σας!

πηγή: Ζαχαρία Πηνελόπη

Απόφαση του Αρείου Πάγου: Οι εργαζόμενες μητέρες επιλέγουν τμηματική ή εφάπαξ άδεια θηλασμού και φροντίδας παιδιών

Oι εργαζόμενες μητέρες μπορούν να επιλέγουν το αν θα λαμβάνουν την άδεια θηλασμού και φροντίδας παιδιών εφάπαξ ή τμηματικά υπό μορφήν μειωμένου ωραρίου. 

Τον Άρειο Πάγο απασχόλησε περίπτωση γυναίκας τραπεζοϋπαλλήλου που ζητούσε να γίνει δεκτή η αγωγή της κατά τής τράπεζας, η οποία αρνήθηκε να ικανοποιήσει το αίτημά της για εναλλακτική χορήγηση (συνεχόμενη) της άδειας φροντίδας του παιδιού της. Η μητέρα υποστήριξε ότι η άρνηση αυτή της τράπεζας ήταν παράνομη και καταχρηστική.

Αυτό αποφάσισε η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, υπό την προϋπόθεση ότι για την επιλογή αυτή πρέπει να συγκατατίθεται και ο εργοδότης. Πάντως, η άρνηση των εργοδοτών να κάνουν δεκτό το αίτημα υπαλλήλου τους για τη λήψη συνεχόμενης άδειας ανατροφής τέκνου «αποτελεί εκδήλωση του διευθυντικού δικαιώματός τους» και υπόκειται σε δικαστικό έλεγχο για κατάχρηση δικαιώματος, σύμφωνα με το άρθρο 281 του Αστικού Κώδικα, σημειώνεται στην αρεοπαγιτική απόφαση.
Οι αρεοπαγίτες (απόφαση 10/2010) οι οποίοι δέχθηκαν την εισήγηση του Εισαγγελέα κ. Ι. Τέντε αναφέρουν ακόμη ότι «η χορήγηση, ή μη, της συναίνεσης του εργοδότη εξαρτάται μεν από την εκ μέρους αυτού στάθμιση των λειτουργικών αναγκών και της αποδοτικότητας της επιχείρησης, υπόκειται, όμως, στον έλεγχο του άρθρου 281 του Αστικού Κώδικα, όπως και όλες οι άλλες εκδηλώσεις του διευθυντικού δικαιώματος των εργοδοτών».  

Τον Αρειο Πάγο απασχόλησε περίπτωση γυναίκας τραπεζοϋπαλλήλου που ζητούσε να γίνει δεκτή η αγωγή της κατά τής τράπεζας, η οποία αρνήθηκε να ικανοποιήσει το αίτημά της για εναλλακτική χορήγηση (συνεχόμενη) της άδειας φροντίδας του παιδιού της. Η μητέρα υποστήριξε ότι η άρνηση αυτή της τράπεζας ήταν παράνομη και καταχρηστική.

Πάντως, σύμφωνα με τη συλλογική σύμβαση εργασίας των τραπεζών και της ΟΤΟΕ του έτους 2004 μπορεί η άδεια φροντίδας παιδιών να χορηγείται και συνεχόμενα, ενώ σύμφωνα με την εθνική γενική συλλογική σύμβαση εργασίας του ίδιου έτους μπορεί η άδεια θηλασμού και φροντίδας παιδιού να χορηγείται εναλλακτικά, δηλαδή ως συνεχόμενη ή τμηματικά.  

Η Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου αναίρεσε απόφαση του Εφετείου που είχε δεχθεί τα αντίθετα και παρέπεμψε εκ νέου την υπόθεση στο Εφετείο για νέα κρίση.

Το Βήμα

Τραγωδία: Μωρό έπεσε από μπαλκόνι και σκοτώθηκε

Αβάπτιστο αγοράκι βρήκε τραγικό θάνατο, όταν ξέφυγε από την προσοχή των γονιών του και έπεσε από μπαλκόνι του δεύτερου ορόφου.

---

Το περιβάλλον αποτελεί πηγή συνεχών κινδύνων για το παιδί, 
γι' αυτό οι γονείς θα πρέπει να προφυλάσσουν τα παιδιά τους.

.
Στα μπαλκόνια τοποθετούμε κατάλληλη προστατευτική περίφραξη από πλαστικό δικτυωτό πλέγμα. Η περίφραξη πρέπει να έχει κατάλληλο ύψος ώστε το παιδί να μην μπορεί να πετάξει πράγματα κάτω από το μπαλκόνι. Επίσης δεν αφήνουμε καρέκλες ή άλλα πράγματα κοντά στα κάγκελα, γιατί τα παιδιά ενστικτωδώς ανεβαίνουν επάνω και σκύβουν.

---

Η τραγωδία συνέβη στο Ναύπλιο το απόγευμα της Παρασκευής. Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία, το μωρό ξέφυγε από την προσοχή του πατέρα του και πλησίασε προς το μπαλκόνι του σπιτιού. Από εκεί έπεσε, γύρω στις τέσσερις το απόγευμα, με αποτέλεσμα να τραυματιστεί σοβαρά.

Το παιδάκι μεταφέρθηκε εσπευσμένα στο νοσοκομείο Άργους όπου στις έξι υπέκυψε στα τράυματά του. Τραγική φιγούρα ο πατέρας, για τον οποίο ο εισαγγελέας έδωσε εντολή να μη συλληφθεί.

http://www.newsit.gr

Συντάκτης: Ανατολική Αττική

Αναρτήθηκε στις: Σάββατο, 29 Μαΐου 2010 10:44 π.μ. 

«Πράσινο φως» για να μπορούν και οι εργαζόμενοι να διεκδικούν το πώς θα πάρουν την άδεια φροντίδας των παιδιών τους...

… ανάβει δικαστική εισήγηση προς την Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, προτείνοντας ουσιαστικά να περιοριστεί η παντοδυναμία και η ανέλεγκτη κρίση του εργοδότη στα ζητήματα αυτά.

Στην πράξη προτείνεται να ανατραπεί η νομολογία των δικαστηρίων που μέχρι σήμερα αφήνει τον εργοδότη απολύτως ελεύθερο να επιλέξει αν θα χορηγήσει τη σχετική άδεια (για τη μητρική - πατρική φροντίδα των παιδιών) συνεχόμενη ή με τη μορφή του μειωμένου ωραρίου (για αθροιστικά ισόχρονο διάστημα).

Κατά τα δικαστήρια, η απόφαση του εργοδότη δεν μπορεί να ελεγχθεί δικαστικά και εκείνος αποφασίζει κυριαρχικά με γνώμονα τις ανάγκες της επιχείρησής του, ώστε να μη δημιουργούνται προβλήματα δυσλειτουργίας.

Ωστόσο, ο εισαγγελέας του ΑΠ Ιω. Τέντες προτείνει την ανατροπή της σχετικής νομολογίας, προκειμένου να ελέγχεται δικαστικά η απόφαση του εργοδότη και να μπορεί να κρίνεται εάν αποτελεί καταχρηστική άσκηση δικαιώματος η άρνησή του να χορηγήσει την άδεια με τον ένα από τους δύο εναλλακτικούς τρόπους με τον οποίο τη ζητεί ο εργαζόμενος.

Σύμφωνα με την εισαγγελική πρόταση και αντίστοιχη αρεοπαγιτική εισήγηση, προτείνεται στην Ολομέλεια του ΑΠ να ανατρέψει απόφαση του Εφετείου (παρόμοια ήταν και η κρίση του Πρωτοδικείου) που απέρριψε αγωγή εργαζόμενης σε τράπεζα, κρίνοντας ότι νόμιμα η εργοδότρια επιχείρηση αρνήθηκε να της δώσει συνεχόμενη άδεια (θηλασμού - φροντίδας παιδιού) επιλέγοντας να της χορηγήσει μειωμένο ωράριο.

ΑΛΕΞ. ΑΥΛΩΝΙΤΗΣ

Εκπαιδεύοντας τα χαμομηλάκια μας στο... ντύσιμο

Τα παιδάκια στην ηλικία των 2-3 μπορεί να θέλουν συγκεκριμένα ρούχα χωρίς να τους ενδιαφέρει αν είναι καθαρά ή να έχουν εξωφρενικές προτιμήσεις, π.χ. να θέλουν να φορέσουν το κοντομάνικο μπλουζάκι με τους αγαπημένους ήρωες στην καρδιά του χειμώνα. 

Είναι σημαντικό να μην υποχωρείτε στις εμμονές του παιδιού, όταν είναι παράλογες ή τουλάχιστον να χρησιμοποιείτε τη διπλωματική οδό, για να τις ξεπεράσετε.

Για παράδειγμα, μπορείτε να του επιτρέπετε να διαλέγει τα ρούχα που προτιμά, αρκεί αυτά να μην περιορίζονται σε μία αλλαξιά. Ακόμη, μπορείτε να το αφήσετε να φορέσει το αγαπημένο του καλοκαιρινό μπλουζάκι μέσα από το μακρυμάνικο αντί για φανελάκι. 

Σημαντικό είναι επίσης να το συνηθίσετε να αλλάζει τα ρούχα του, όταν έρχεται από τον παιδικό σταθμό ή την παιδική χαρά και να μην το αφήνετε ποτέ να κοιμάται με τα ρούχα όσο κι αν επιμένει ότι δεν θέλει πιτζάμες. 

Μην ξεχνάτε επίσης να του αλλάζετε καθημερινά κάλτσες και εσώρουχα. Τέλος, καθώς έχει προφανώς ξεκινήσει η φάση της απεξάρτησης από την πάνα και η εκπαίδευση για τη χρήση του γιογιό, καλό είναι να του φοράτε ρούχα που βγαίνουν εύκολα, π.χ. παντελόνια με λάστιχο ή φορεματάκια. 

πηγή...