Wednesday, 2 November 2022

Το «Έλα μωρέ, και οι άλλοι τι έκαναν;» και η 12χρονη του Κολωνού

«Τι Πλαστήρας, τι Παπάγος» και η 12χρονη του Κολωνού

Το άρθρο αφιερώνεται σε όσους με ευκολία λένε: "Έλα μωρέ, και οι άλλοι τι έκαναν;". Να το θυμούνται αυτό το "Τι Πλαστήρας, τι Παπάγος" κάθε φορά που το 12χρονο θύμα βιασμών και μαστροπείας περνάει την πόρτα της ΓΑΔΑ για να καταθέσει ξανά το τραύμα της.
Κωστής Παπαϊωάννου
01 Νοεμβρίου 2022 15:18
    Ένα παιδί θύμα σεξουαλικής κακοποίησης μπορεί να επαναθυματοποιηθεί 14 φορές(!). Μπορεί να καλείται ξανά και ξανά, να θυμάται, να το βάζουν να ανακαλεί και να καταθέτει την τραυματική εμπειρία. Σε άλλα πρόσωπα κάποτε, σε άλλο χώρο. 
Μπορεί να μιλάει σε ανθρώπους άσχετους, χωρίς ειδίκευση, χωρίς γνώση του ειδικού χειρισμού που απαιτείται. 
Μπορεί να πέφτει στη δυσπιστία, την κακοπιστία, την ειρωνεία, τη μομφή ακόμα. «Μήπως έκανες κι εσύ κάτι;» Μπορεί να του ρίχνουν την ευθύνη: «Τι γύρευες εκεί ξανά αφού σου έκανε τέτοια πράγματα την πρώτη φορά;».

    Η στάση του ενήλικου αποδέκτη της κατάθεσης απέναντι στο παιδί μπορεί να το στηρίξει αλλά και να το υπονομεύσει, να το πληγώσει. Μπορεί να φέρει στιγματισμό ή να συντελέσει σε εσφαλμένη δικανική κρίση. Μπορεί να διαλευκάνει ή να συσκοτίσει. Σε κάθε περίπτωση όμως, στο επίκεντρο πάντα το πληγωμένο παιδί: προανάκριση, κύρια ανάκριση, ακροαματική διαδικασία, πραγματογνωμοσύνη, ιατροδικαστική εξέταση.

    Γιατί τα λέμε αυτά ενώ η 12χρονη μπαινοβγαίνει στη ΓΑΔΑ; 
Γιατί ο επανατραυματισμός θα μπορούσε να είναι μικρότερος αν είχε προχωρήσει μια άλλη πολιτική που είχε δρομολογηθεί από την προηγούμενη κυβέρνηση. 
Ποια πολιτική; Αυτή που έχει στο επίκεντρο την προστασία της τραυματισμένης ανηλικότητας. 
    Με μία και μόνη κατάθεση, σε χώρο φιλικό στα παιδιά, σε ειδικούς, με τη χρήση κάμερας για να μπορεί η κατάθεση να αξιοποιηθεί δικονομικά, χωρίς το θύμα να καταθέτει ξανά και ξανά την τραυματισμένη του ψυχή σε ανίδεους ενηλίκους με σαθρό σύστημα προστασίας των προσωπικών του δεδομένων.

    Είχε θεσμοθετηθεί ειδική δομή: Αυτοτελή Γραφεία Προστασίας Ανηλίκων Θυμάτων - «Σπίτι του Παιδιού» σε πέντε πόλεις. Συντάχτηκε το πρώτο πρωτόκολλο δικανικής συνέντευξης ανήλικων θυμάτων. Επιλέχθηκαν 10 επιστήμονες που θα στελέχωναν τις δομές. Εκπαιδεύτηκαν με χορηγία του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος ψυχολόγοι στο καλύτερο διεθνές κέντρο εκπαίδευσης σε θέματα δικανικής εξέτασης στις ΗΠΑ. Μισθώθηκαν κατάλληλες δομές προς στέγαση. 
Πρωτεργάτρια η Όλγα Θεμελή, καθηγήτρια Εγκληματολογικής Ψυχολογίας και συγγραφέας του συγκλονιστικού βιβλίου Τα παιδία καταθέτει. Μεγάλη η συνδρομή της τότε Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ξένης Δημητρίου.

    Και μετά πάγωσαν όλα. Το 2019 το υπουργείο Δικαιοσύνης τράβηξε χειρόφρενο, το έργο βαλτώνει. Ο Συνήγορος του Πολίτη μίλησε για σοβαρές καθυστερήσεις διοικητικών διαδικασιών, αδράνεια και παραλείψεις των αρμοδίων υπηρεσιών: «Ζητείται η διερεύνηση των παραπάνω αναφερόμενων διοικητικών παραλείψεων και λαθών που οδήγησαν στην παρούσα κατάσταση, καθώς και ενδεχόμενων πειθαρχικών ευθυνών».

    Στο μεταξύ στην Ελλάδα τα κακοποιημένα παιδιά καταθέτουν και ξανακαταθέτουν. Ενώ Σπίτια του Παιδιού λειτουργούν στην Ισλανδία από το 1998, στη Σουηδία από το 2005, στη Νορβηγία από το 2007, σε Δανία και Φινλανδία από το 2011. Μη σπεύσετε να πείτε «λογικό, εκεί είναι Σκανδιναβία». Κροατία, Λιθουανία, Τουρκία, Πορτογαλία, Κύπρος και Βουλγαρία δεν είναι σκανδιναβικές χώρες, αλλά έχουν ή αναπτύσσουν σχετικές δομές.

    Εδώ, το Υπουργείο Δικαιοσύνης δε θεώρησε ζήτημα σοβαρό να μειώσει τις πολύωρες καταθέσεις των παιδιών σε διαφορετικές υπηρεσίες, σε ακατάλληλους χώρους, σε πρόσωπα χωρίς γνώσεις και ειδική εκπαίδευση. Η σημερινή κυβέρνηση τράβηξε φρένο σε έναν μηχανισμό έτοιμο: με έτοιμο πλαίσιο, με δομές και πρόσωπα στη θέση τους. Έκαστος και οι προτεραιότητές του.

πηγή
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Ο Σκάρτος Άνθρωπος...

Όταν κάποιος αλλάξει γνώμη για σένα από λόγια άλλων...
τότε ευχαρίστησε τους άλλους. 
Μόλις σε απάλλαξαν από έναν σκάρτο άνθρωπο.

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Tuesday, 1 November 2022

Το πρόβλημά μας σήμερα δεν είναι τα κουρασμένα σώματα...

Το πρόβλημά μας σήμερα είναι οι κουρασμένες οι ψυχές.

Οι άνθρωποι οι τσακισμένοι.
Ένα ανθρωποφάγο σύστημα, που σε θέλει από το πρωί μέχρι το βράδυ, να τρέχεις σαν τρελός.
Να ζεις, μέσα στη στεναχώρια και το άγχος
Και άλλοτε ξέρεις κουράζονταν οι άνθρωποι. 
Και άλλοτε δούλευαν. Και άλλοτε τρέχανε. 
Ναι. Τραβούσανε πολλά…

Δεν είχαμε όμως αυτό εδώ το χάλι.

Ξέρεις τι σκέφτομαι καμιά φορά;
Όσο πιο κουρασμένος ψυχικά ο άνθρωπος, τόσο πιο ευάλωτος.
Όσο πιο ευάλωτος, τόσο πιο φοβισμένος.
Όσο πιο φοβισμένος, τόσο πιο εύκολα διαχειρίσιμος.
Καθένας, ας αναλογιστεί.
.............
πηγή
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Τα παιδιά που μαθαίνουν να ζωγραφίζουν έξω από τις γραμμές...

... γίνονται τελικά πιο ελεύθεροι ενήλικες; 

    Η διαδικασία της ζωγραφικής στην παιδική ηλικία, πέρα από τον ψυχαγωγικό χαρακτήρα της, έχει συνδεθεί και με τις έννοιες της μάθησης, της δημιουργίας, της διαπαιδαγώγησης. Αποτελεί εργαλείο γνωριμίας με τον ψυχισμό και τις σκέψεις των παιδιών, αλλά και εργαλείο μετάδοσης αρχών, ιδεών και κανόνων από τους ενήλιες στα παιδιά, με στόχο την διαπαιδαγώγησή τους.

Το δίλημμα της εκπαίδευσης στη ζωγραφική
    Αποδίδοντας αυτές τις ιδιότητες στην ζωγραφική, λοιπόν, δεν αποτελεί έκπληξη η ενασχόληση με τον τρόπο με τον οποίο είναι θεμιτό ή σωστό ή χρήσιμο να μάθουμε στα παιδιά να ζωγραφίζουν. 
    Πολλοί γονείς ρωτάνε και πολλοί εκπαιδευτικοί, παιδοψυχολόγοι και άλλοι ειδικοί προβληματίζονται αν πρέπει τελικά να προτρέπουμε τα παιδιά να ζωγραφίζουν μέσα στις γραμμές του σχεδίου ακολουθώντας τους κανόνες ή αν πρέπει να τα προτρέπουμε να βγαίνουν έξω από τις γραμμές, θεωρώντας πως έτσι θα τους εμφυσήσουμε μία αίσθηση ελευθερίας που θα αυξήσει την δημιουργικότητα και την φαντασία. 
    Τα τελευταία χρόνια, μέσα στα πλαίσια της έμφασης σε μία διαπαιδαγώγηση λιγότερο συντηρητική και αυστηρή σε δομές και κανόνες σε σχέση με παλαιότερα, φαίνεται πως η δεύτερη άποψη έχει γίνει πιο δημοφιλής.

    Στην δική μου προσωπική αναρώτηση καθ' όλη την διάρκεια της συνεργασίας μου με παιδιά απαντώ πως «όχι, δεν θέλω να μάθω στα παιδιά να ζωγραφίζουν έξω από τις γραμμές», καθώς δεν πιστεύω πως έτσι θα μάθουν να σκέφτονται «εκτός κουτιού». Αλλά, ούτε θέλω να μάθω στα παιδιά να ζωγραφίζουν σύμφωνα με τον κανόνα και να μείνουν εκεί. 
    Πολύ περισσότερο θέλω να μάθω στα παιδιά να πάρουν το χρόνο που χρειάζεται ώστε να μάθουν να ζωγραφίζουν μέσα στις γραμμές, να ταλαιπωρηθούν για να το μάθουν, να προσπαθήσουν, να κάνουν λάθος, να σβήσουν και να ξανασβήσουν μέχρι να τα καταφέρουν. Και μόλις τα καταφέρουν, την στιγμή που τα χρώματά τους ταυτίζονται με τις προκαθορισμένες γραμμές, να τους μάθω να παίρνουν έναν κουβά με χρώματα και να τα πετάνε με δύναμη πάνω στο δημιούργημά τους μέχρι που όλα να μοιάζουν με μία ακαθόριστη πανδαισία.

Σκοπός της εκπαίδευσης στη ζωγραφική
    Σκοπός δεν είναι να σκέφτεται κανείς έξω από το κουτί. Σκοπός δεν είναι να στέκεται έξω από αυτό, να παίρνει μία πέτρα και να το κάνει θρύψαλα. 
Σκοπός είναι να μπορεί να μπει μέσα στο κουτί, να το ανακαινίσει, να το αλλάξει, να δει τι θέλει να κρατήσει και τι θέλει να πετάξει και αν αποφασίσει, να το σπάσει σε χίλια κομμάτια. Αλλά εκ των έσω, όχι από την ασφάλεια της εξωτερικής παρατήρησης, να πετάει μία πέτρα στο άγνωστο.
    Μαθαίνουμε στα παιδιά είτε να συμβιβάζονται με έτοιμες, δημιουργημένες για αυτά, δομές είτε να αποδομούν άκριτα αυτό που δεν γνωρίζουν. Είτε στην μία περίπτωση είτε στην άλλη αυτό που διδάσκεται είναι η ακαμψία. Άκαμπτη οριοθέτηση ή άκαμπτη μη οριοθέτηση. Χάνεται η ευελιξία, η δυνατότητα επιλογής, η βαθιά και βιωματική γνώση πριν την απόδόμηση και μαζί τους χάνεται και η ικανότητα του παιδιού να μπορεί να πειραματιστεί με τα δικά του, προσωπικά όρια και να μπορέσει να τα πλάσει με τέτοιον τρόπο ώστε να τον εκφράζουν.
Πώς θα μάθει ένας ενήλικας να «σπάει» την καθεστηκυία σκέψη αν πρώτα ως παιδί δεν έχει γνωρίσει τί είναι αυτό που σπάει; 
Ποια είναι η ευχαρίστηση του να χορεύεις τα χρώματα σου πάνω στο χαρτί, αδιαφορώντας για τις γραμμές, εάν πρώτα δεν έχεις δει πώς είναι να εντάσσεσαι σε αυτές; 
Ποια είναι η αξία της απόρριψης, όταν κάποιος δεν γνωρίζει τί είναι αυτό που απορρίπτει;
Τι εστί συντηρητικό
    Υπό το πρίσμα της ετυμολογίας και αφού «συντηρητικό» είναι κάτι που διατηρείται με συνέπεια στα χρόνια, το ίδιο συντηρητικές μπορούν να θεωρηθούν τόσο οι απόψεις που είναι παγιωμένες στην ιδέα της αυστηρής ελευθεριότητας όσο και αυτές που είναι παγιωμένες στην ιδέα της αυστηρής, ορισμένης στενότητας.

    Στόχος δεν είναι εκμάθηση άκαμπτων μοτίβων, αλλά δυνατότητας ευέλικτης μετακίνησης σε ιδέες και συμπεριφορές. 
Τα παιδιά μπορούν να ζωγραφίζουν τόσο μέσα στις γραμμές όσο και έξω από αυτές χωρίς να θεωρείται δεδομένη η ορθότητα του ενός ή του άλλου, ώστε να μάθουν να ελίσσονται και στην ζωή τους μέσα ή έξω από τις γραμμές, και να γίνουν εν τέλει "ελεύθεροι ενήλικες", μιας και θα μπορούσε κανείς να πει πως η ελευθερία πάει "χέρι χέρι" με την ευελιξία. Και όλα αυτά τα γράφω αναγνωρίζοντας τον κίνδυνο, αυτές οι ίδιες οι ιδέες μου, να γίνουν συντηρητικές.

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου Ειρήνη Καραβασίλη
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Monday, 31 October 2022

Μια ζωή να πρέπει να κρατάς ισορροπίες...

Μια ζωή εσύ στη μέση. 
Μια ζωή να πρέπει να κρατάς ισορροπίες.

Να μην παρεξηγηθεί η πεθερά, να μην προσβληθεί ο άντρας, 
να μην θυμώσει η μάνα σου, να μην πληγωθούν οι φίλοι σου, 
να μην στεναχωρηθούνε τα παιδιά σου, οι νύφες, οι γαμπροί…
Και οι σκέψεις να μην έχουν τελειωμό…

«Και αν μετά δε μου μιλάνε; Και αν πάθουνε κάτι; 
Τι θα κάνω εγώ μετά; Και αν δεν μιλιούνται μεταξύ τους; 
Κρίμα δεν είναι να είμαστε μαλωμένοι; Μια οικογένεια είμαστε. Μια γειτονιά. Δεν μπορώ μαλώματα…Δε μπορώ τις φασαρίες…»
Και κάπως έτσι περνάει ο καιρός και μέρα με τη μέρα μπουκώνεις όλο και πιο πολύ…

Δε πάει όμως άλλο. Όλο αυτό πρέπει να σταματήσει.
Δεν το βλέπεις; Αρρωσταίνεις.
Δεν είναι θέμα εγωισμού… Είναι που χάνεις τον εαυτό σου.

Και όποιος παρεξηγηθεί, παρεξηγήθηκε.
Τι να κάνουμε τώρα… Δεν μπορείς να τρελαθείς εσύ.
Δεν είναι μικρά παιδιά. Μεγάλοι άνθρωποι είναι, ας κάνουν ό,τι καταλαβαίνουν…
Και... όποιος παρεξηγηθεί, παρεξηγήθηκε.

Πρόσεξε. Πρόσεξε, γιατί χάνεις τον εαυτό σου…

πηγή
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

© Το χαμομηλάκι | To hamomilaki