Ο Αριστοτέλης για την Παιδεία

    Στην 20η ενότητα των Πολιτικών του μπορούμε να συνάγουμε ορισμένα συμπεράσματα για τις καίριες θέσεις του απέναντι σε ένα τόσο σημαντικό θέμα.

    Το γεγονός πως ο μεγάλος φιλόσοφος επιλέγει τα «Πολιτικά», ένα βιβλίο που ασχολείται με την ορθή διακυβέρνηση της χώρας για να μιλήσει την εκπαίδευση, μας δείχνει πόσο σπουδαία είναι για αυτόν η σύνδεση μεταξύ πολιτείας και εκπαίδευσης. Φανερώνει την ευθύνη που η ίδια φέρει για την ορθή εκπαίδευση των πολιτών, θεωρεί πως πρωταρχικό της μέλημα πρέπει να είναι η έμφαση στην παιδεία.
    Ο Αριστοτέλης, ως ένας φιλόσοφος με σπάνια ευφυία και πνευματικότητα, είχε αντιληφθεί το σπουδαίο ρόλο της παιδείας για την ποιοτική αναβάθμιση της κοινωνίας μας αλλά και για την ηθική εξύψωση του κάθε ανθρώπου ξεχωριστά.
    Ο κύριος σκοπός της εκπαίδευσης για τον Αριστοτέλη είναι να δημιουργήσει ανθρώπους με ποιοτικό χαρακτήρα. 

    Η αρετή για τον Αριστοτέλη δεν είναι μία προσωπική επιτυχία του ανθρώπου που κατακτάται έξω από την οργανωμένη κοινωνία αλλά είναι αποτέλεσμα μίας ομαδικής προσπάθειας κοινωνικοποίησης, άρρηκτα συνυφασμένης με την πολιτική κοινωνία.
    Ο Αριστοτέλης προεκτείνει τη σκέψη του θεωρώντας πως η εκπαίδευση οφείλει να μαθαίνει στους νέους τις απαραίτητες γνώσεις οι οποίες χρειάζονται για την καθημερινότητά μας: αριθμητική, γραφή, ανάγνωση. Ο Αριστοτέλης επιπλέον, αναφέρει πως πρέπει να επιλέγουμε αυτά που θα καθιστούν έναν άνθρωπο ηθικότερο, όχι έρμαιο των κακών πράξεων και ευτελών επιθυμιών του.
    Και το κυριότερο για τον σπουδαίο φιλόσοφο: η εκπαίδευση οφείλει να έχει χαρακτήρα περισσότερο ηθικό και λιγότερο πρακτικό. Η διαμόρφωση ποιοτικού χαρακτήρα είναι το κεντρικό ενδιαφέρον της Παιδείας, η παράλληλη και ισότιμη εξάσκηση της ηθικής και διανοητικής αρετής η οποία θα οδηγήσει την κοινωνία συλλογικά στην ευδαιμονία.

πηγή

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Ο Πλάτωνας για την Εκπαίδευση

Ο Πλάτωνας πίστευε ότι η εκπαίδευση πρέπει να είναι κρατική, υποχρεωτική και ενιαία για όλους τους ελεύθερους πολίτες (άνδρες και γυναίκες), ώστε να υπηρετεί το δημόσιο καλό. 

Στην ιδανική «Πολιτεία» του, προωθούσε ένα δημόσια χρηματοδοτούμενο σύστημα που αφαιρούσε την εκπαίδευση από τα ιδιωτικά χέρια, εξαλείφοντας έτσι τις ταξικές ανισότητες στη μάθηση.

Η φιλοσοφία του για τη δημόσια και καθολική εκπαίδευση εστιάζεται στα εξής κύρια σημεία:

Υποχρεωτικότητα και Δημόσιος Χαρακτήρας: 

Η μόρφωση δεν μπορεί να αφήνεται στην επιλογή των γονέων ή στα ιδιωτικά συμφέροντα. 

Το κράτος πρέπει να ορίζει το πρόγραμμα σπουδών, να επιλέγει τους δασκάλους και να καλύπτει το κόστος για να εξασφαλίσει τη συνοχή της κοινωνίας.

Ισότητα Ευκαιριών: 

Ο Πλάτωνας υποστήριζε ότι η εκπαίδευση είναι απαραίτητη για κάθε ελεύθερο πολίτη, αναγνωρίζοντας μάλιστα από τότε ότι και τα δύο φύλα έχουν την ίδια ικανότητα να εκπαιδευτούν και να αναλάβουν ηγετικούς ρόλους στην πολιτεία.

Εκπαίδευση με Κριτήριο τις Κλίσεις: 

Παρόλο που το σύστημα ήταν ενιαίο, οραματίστηκε τη σταδιακή διαφοροποίηση. Σταδιακά το κράτος θα ξεχώριζε τους πολίτες με βάση τις φυσικές τους ικανότητες (μέσω εξετάσεων και αξιολόγησης), ώστε ο καθένας να λαμβάνει την κατάλληλη παιδεία για την θέση του στην κοινωνία (π.χ. παραγωγοί, φύλακες, φιλόσοφοι-βασιλείς).

Στόχος η Αρετή, όχι το Κέρδος: 

Σκοπός της δημόσιας παιδείας δεν ήταν η απόκτηση πλούτου, αλλά η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης, της ψυχικής ισορροπίας, της ηθικής αρετής και της δικαιοσύνης. Ξεκινούσε με τη «γυμναστική» για το σώμα και τη «μουσική» για την καλλιέργεια της ψυχής, και κατέληγε στα μαθηματικά και τη φιλοσοφία για τους μελλοντικούς ηγέτες.

AI
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Όταν το παιδί γυρίζει από το σχολείο φορτισμένο και... ξεφορτώνει.

    Ίσως το ζεις κι εσύ. Η δασκάλα λέει ότι «πήγε πολύ καλά σήμερα», «ήταν συνεργάσιμο», «έπαιξε με τα άλλα παιδιά». 

Κι όμως, μόλις κλείσει η πόρτα του σπιτιού… δάκρυα, φωνές, γκρίνια, αντιδράσεις για τα πιο απλά πράγματα: για το ποιο ποτήρι θα πάρει, τι θα φάει, γιατί δεν βρίσκει το αγαπημένο του παιχνίδι.
    Κι εσύ σκέφτεσαι: «Μα τι έγινε; Τι κάνω λάθος;»
Δεν κάνεις λάθος. Το παιδί σου δεν είναι κακό ούτε «κακομαθημένο». 

Το παιδί σου ξεφορτώνει. 

    Κρατούσε όλη μέρα μέσα του άγχος, προσπάθεια, ένταση, πληροφορίες, εντυπώσεις, συναισθήματα. Και τώρα που γύρισε κοντά σου, στον ασφαλή του άνθρωπο, αφήνεται. Σε εσένα που ξέρει πως θα το αγαπάς ακόμη κι όταν δεν είναι «ήσυχο» ή «τέλειο».
    Αυτό που βλέπεις δεν είναι «κατάρρευση». Είναι απελευθέρωση συναισθημάτων. Είναι σημάδι δεσμού. 

Είναι ο τρόπος του να σου λέει:
«Μαμά, μπαμπά… μαζί σου μπορώ να είμαι αληθινός.»
    Και ξέρω, δεν είναι εύκολο. Όταν έχεις κι εσύ κούραση, πίεση, άγχος… εκείνες οι στιγμές μοιάζουν βουνό. Όμως υπάρχει τρόπος να τις διαχειριστείς χωρίς φωνές, χωρίς απελπισία, χωρίς να νιώθει το παιδί σου ενοχές γι’ αυτό που αισθάνεται.
    Μπορούμε να μάθουμε να:
* Καταλαβαίνουμε τι κρύβεται πίσω από τις δύσκολες συμπεριφορές
* Συνδεόμαστε πρώτα συναισθηματικά και μετά βάζουμε όρια
* Χτίζουμε ρουτίνες αποφόρτισης μετά το σχολείο
* Διδάσκουμε στα παιδιά να ρυθμίζουν τα συναισθήματά τους
* Προστατεύουμε και τη δική μας ψυχική αντοχή ως γονείς

    Η γονεϊκότητα δεν είναι τέλεια. Είναι σχέση. 

Και κάθε σχέση έχει ανάγκη από κατανόηση, εργαλεία και στήριξη.

πηγή

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Αίσωπος: Ημίονος. Aesop - The Mule

Το μουλάρι.
Μια φορά το μουλάρι είχε γεμίσει καλά την κοιλιά του με κριθάρι. Βάλθηκε, που λέτε, να χοροπηδάει και να ξεφωνίζει μονάχο του:
«Πατέρα μου έχω το άλογο
το γοργοποδαράτο,
ίδιος με δαύτο είμαι κι εγώ,
όλος από πάνω ώς κάτω».
Έλα όμως που ξαφνικά προέκυψε κάποια ανάγκη και αμέσως πήρανε το μουλάρι και το τρέχανε πάνω-κάτω. Έτσι λοιπόν, όταν σταμάτησε πια το τρέξιμο, θυμήθηκε το κακόμοιρο ότι ο αληθινός πατέρας του είναι ο γάιδαρος, και κατέβασε σκυθρωπό τα μούτρα.
Το δίδαγμα του μύθου: Ακόμη και αν σε ανεβάσουν οι καιροί σε δόξες μεγάλες, μην ξεχνάς ποτέ από πού ξεκίνησες. Να το θυμάσαι: τούτη η ζωή είναι εντελώς αβέβαιη.

ΗΜΙΟΝΟΣ
[285.2] ἡμίονός τις ἐκ κριθῆς παχυνθεῖσα ἀνεσκίρτησε καθ᾽ ἑαυτὴν βοῶσα· «πατήρ μού ἐστιν ἵππος ὁ ταχυδρόμος, κἀγὼ δὲ αὐτῷ ὅλη ἀφωμοιώθην». καὶ δὴ ἐν μιᾷ ἀνάγκης ἐπελθούσης ἠναγκάζετο ἡ ἡμίονος τοῦ τρέχειν. ὡς δὲ τοῦ δρόμου πέπαυται, σκυθρωπάζουσα πατρὸς τοῦ ὄνου εὐθὺς ἀνεμνήσθη.
ὁ μῦθος δηλοῖ, ὅτι, κἂν ὁ χρόνος ἐνέγκῃ τινὰ εἰς δόξαν, τῆς ἑαυτοῦ ἀρχῆς μὴ ἐπιλαθέσθω· ἀβέβαιος γάρ ἐστιν ὁ βίος οὗτος.

The Mule
A Mule had had a long rest and much good feeding. He was feeling very vigorous indeed, and pranced around loftily, holding his head high.
"My father certainly was a full-blooded racer," he said. "I can feel that distinctly."
Next day he was put into harness again and that evening he was very downhearted indeed.
"I was mistaken," he said. "My father was an Ass after all."

Be sure of your pedigree before you boast of it.

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Ευριπίδη «Φοίνισσες»: H Tραγωδία της Διχόνοιας (Φιλαρχία και Ισότητα)

    Οι «Φοίνισσες», αυτή η τραγωδία της διχόνοιας, της εμφύλιας διαμάχης, είναι, ήταν, και θα παραμείνουν −όπως φαίνεται−, επίκαιρες. Ένας κόσμος που μένει τυφλός απέναντι στην Ιστορία και αρνείται να μάθει από το παρελθόν, συνεχίζοντας τις καταστροφικές επιλογές του διχασμού. 

    Παντού στον κόσμο οι λαοί μοιράζονται διαρκώς σε αντιμαχόμενα στρατόπεδα, μια τάση που πριμοδοτούν −διαχρονικά− οι περισσότεροι πολιτικοί, όλων των αποχρώσεων, χωρίς καμία διάθεση πραγματικής συνεννόησης και ουσιαστικού διαλόγου, καλώντας τους πολίτες να επιλέξουν στρατόπεδο, να διαλέξουν ανάμεσα σε «αυτούς» και σε «εμάς». 

    Ο Ευριπίδης στις «Φοίνισσες» βάζει έναν καθρέφτη απέναντί μας, ώστε να αναλογιστούμε την ευθύνη όλων μας για τη διαιώνιση αυτού του κλίματος διχασμού.

Γιάννης Μόσχος

Ο συμμαχικός στρατός των Αργείων με επικεφαλής τον εξόριστο Πολυνείκη έχει παραταχθεί έξω από τις πύλες της Θήβας. Στο εσωτερικό, η Ιοκάστη, σε μια απέλπιδα προσπάθεια αποτροπής του κακού, καλεί τους δύο γιους της να λύσουν τη διαφορά με ειρηνικό τρόπο.

Μετάφραση

Ιοκάστη προς Ετεοκλή

Γιατί, παιδί μου, σε έχει κυριέψει
η φιλαρχία; Γιατί; Δαίμονας άγριος είναι αυτή,
που ορμάει μέσα σε ευτυχισμένα σπίτια και σε πόλεις
και μόνο ερείπια αφήνει πίσω της. Γι᾽ αυτήν λοιπόν
έχασες το μυαλό σου; Όχι, παιδί μου. Αγκάλιασε την άλλην
την ισότητα, ό,τι καλύτερο στον κόσμο· αυτήν που ενώνει
φίλο με φίλο, χώρα με άλλη χώρα, σύμμαχο
με σύμμαχο. Η ισότητα είναι νόμος φυσικός, παιδί μου·
στο δυνατό πάντα θα στέκει ενάντιο το αδύνατο
και αυτό τον πόλεμο θα αρχίζει. Η ισότητα
όρισε να δεσπόζουν στους ανθρώπους μέτρα και σταθμά:
το σκοτεινό της νύχτας βλέμμα να μοιράζεται
μέρη ίσα στην πορεία του χρόνου με το φως του ήλιου·
κανένα από τα δυο τους δεν γογγύζει υποχωρώντας.

Αρχαίο Κείμενο

531 τί τῆς κακίστης δαιμόνων ἐφίεσαι

Φιλοτιμίας, παῖ; μὴ σύ γ᾽· ἄδικος ἡ θεός·

πολλοὺς δ᾽ ἐς οἴκους καὶ πόλεις εὐδαίμονας

εἰσῆλθε κἀξῆλθ᾽ ἐπ᾽ ὀλέθρῳ τῶν χρωμένων·

535 ἐφ᾽ ᾗ σὺ μαίνῃ. κεῖνο κάλλιον, τέκνον,

Ἰσότητα τιμᾶν, ἣ φίλους ἀεὶ φίλοις

πόλεις τε πόλεσι συμμάχους τε συμμάχοις

συνδεῖ· τὸ γὰρ ἴσον νόμιμον ἀνθρώποις ἔφυ,

τῷ πλέονι δ᾽ αἰεὶ πολέμιον καθίσταται

540 τοὔλασσον ἐχθρᾶς θ᾽ ἡμέρας κατάρχεται.

καὶ γὰρ μέτρ᾽ ἀνθρώποισι καὶ μέρη σταθμῶν

Ἰσότης ἔταξε κἀριθμὸν διώρισεν,

νυκτός τ᾽ ἀφεγγὲς βλέφαρον ἡλίου τε φῶς

ἴσον βαδίζει τὸν ἐνιαύσιον κύκλον,

545 κοὐδέτερον αὐτῶν φθόνον ἔχει νικώμενον.

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι