Showing posts with label Θέτω όρια. Show all posts
Showing posts with label Θέτω όρια. Show all posts

Thursday, 12 September 2024

Μη βασίζεσαι σε «δωροδοκίες», για να πείσεις το παιδί σου να ακολουθήσει βασικούς κανόνες

«Μπράβο Μαρία που μάζεψες τα παιχνίδια σου! Ορίστε, πάρε το κέικ που σου υποσχέθηκα, αφού είσαι τόσο καλό παιδί». 
Μοιάζει αρκετά αθώο... έτσι; 
Αφού η Μαρία διάβασε τα μαθήματά της, μάζεψε τα παιχνίδια της, φόρεσε τις πυτζάμες της και συμπεριφέρεται ακριβώς όπως της είπε η μητέρα της, γιατί να μην της παράσχει κίνητρο, επιβραβεύοντάς την με μία ιδιαίτερη απόλαυση; Είναι δίκαιο, σωστά;
Δεν είναι ασυνήθιστο οι γονείς να προσφέρουν στα παιδιά τους μία «ανταμοιβή», προκειμένου να τους δώσουν κίνητρο για να συμμορφωθούν με έναν κανόνα. 
«Εάν συμμαζέψεις το δωμάτιό σου, μετά θα σε πάω στον κινηματογράφο». «Εάν είσαι καλός με τη γιαγιά και μιλάς ευγενικά όλο το απόγευμα που θα είσαι μαζί της, μετά θα σου επιτρέψω να παίξεις αυτό το νέο παιχνίδι που θέλεις στο κινητό μου».
Προσοχή! Αυτό δεν είναι κίνητρο, είναι δωροδοκία! 
Και η δωροδοκία δεν είναι αποτελεσματική τεχνική ανατροφής των παιδιών. Στέλνει λάθος μηνύματα. Με αυτόν τον τρόπο το μόνο που κάνει ο γονιός, είναι να συνηθίζει το παιδί πάντα να θέλει «κάτι» ως αντάλλαγμα για να συμπεριφέρεται καλά, αντί να συμπεριφέρεται καλά απλώς επειδή κατανοεί ότι αυτό είναι το «σωστό».
Εάν βασίζεσαι σε δωροδοκίες για να παρέχεις κίνητρο στο παιδί σου, τότε μην εκπλαγείς εάν την επόμενη φορά που θα ζητήσεις από το οκτάχρονό σου να σε βοηθήσει να μαζέψεις τα πιάτα από το τραπέζι, για παράδειγμα, σε ρωτήσει κάτι όπως «και τι θα μου δώσεις εσύ μετά;».

Οπότε, ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στη «δωροδοκία» και την «επιβράβευση / κίνητρο»;
Εάν το παιδί σου ανταποκρίνεται θετικά στους κανόνες που έχεις θέσει, μπορείς να το επιβραβεύσεις λεκτικά («Μπράβο!», «Πολύ καλή δουλειά», «Τα πήγες πάρα πολύ καλά», «Καταπληκτικό, συνέχισε έτσι» κλπ) και να του δώσεις μία χαρούμενη, ζεστή αγκαλιά. Καλό είναι όμως να αποφύγεις να του τάζεις ιδιαίτερες απολαύσεις ως κίνητρο για μικρές, καθημερινές πράξεις συνεργασίας.

Δεν λειτουργεί έτσι η ζωή. Για παράδειγμα στον ενήλικο κόσμο, σε μία δουλειά δε λαμβάνεις bonus ή αύξηση μισθού, απλώς επειδή πηγαίνεις στην ώρα σου στην εργασία σου. Σωστά; Άρα γιατί να καλλιεργείς αυτού του είδους την προσδοκία στο παιδί σου;
Οι «ανταμοιβές» μπορούν ακόμα να υπάρχουν, αλλά ως επιβράβευση για κάποια ξεχωριστή προσπάθεια, όχι απλώς για την τήρηση των στοιχειωδών κανόνων. Ας υποθέσουμε ότι ο γιός σου καταβάλλει μεγάλη προσπάθεια για μία σχολική εργασία. «Τα δίνει όλα» και η προσπάθειά του βαθμολογείται με άριστα. 
Σε μία τέτοια περίπτωση μπορείς να αναγνωρίσεις την εξαιρετική προσπάθειά του, λέγοντας κάτι όπως «ξέρω πόσο συγκεντρωμένα και μεθοδικά δούλεψες γι’ αυτή την εργασία και είμαι πολύ περήφανη για ‘σένα. Τι λες; Πάμε να πάρουμε εκείνα τα αθλητικά παπούτσια που ήθελες; Και μπορείς να τα φορέσεις στο σχολείο αύριο!».
Συνοψίζοντας:
Αντί να βασίζεσαι σε «δωροδοκίες» για να πείσεις το παιδί σου να ακολουθήσει βασικούς κανόνες:

- Θέσε λογικούς κανόνες και εφάρμοζέ τους με συνέπεια.
- Διάλεξε δίκαιες συνέπειες για τη μη συμμόρφωση, οι οποίες να παρέχουν κίνητρο στο παιδί (π.χ. μπορείς να φας σοκολατάκι, μόνο εφόσον πρώτα έχεις φάει κανονικό φαγητό, μόνο εφόσον έχεις κάνει τα μαθήματά σου, μπορείς να δεις τηλεόραση, κλπ)
- Επικοινώνησε τους κανόνες και τις συνέπειες ξεκάθαρα με το παιδί σου, βάζοντας το να σου επαναλάβει όσα άκουσε, έτσι ώστε να ξέρεις ότι τα έχει κατανοήσει.
- Όταν οι κανόνες παραβιάζονται ή οι υποχρεώσεις αθετούνται, εφάρμοζε τις συνέπειες που έχουν οριστεί.

Και το βασικότερο:
Φρόντισε εσύ να είσαι ένα σωστό πρότυπο. Δώσε το παράδειγμα και δείξε στο παιδί σου ότι, όταν συμπεριφερόμαστε υπεύθυνα και κάνουμε καλές επιλογές, λαμβάνουμε πολύ περισσότερα από μία φευγαλέα «απόλαυση» ή «ανταμοιβή». Αισθανόμαστε χαρούμενοι, έχουμε αυτοπεποίθηση και μία αίσθηση ικανοποίησης. Κανένα παγωτό, παιχνίδι ή ταινία δε μπορούν να συγκριθούν με αυτά!

Αννίτα Νιάκα
sofokleousin

Sunday, 7 July 2024

Το κακομαθημένο παιδί. Υπάρχει λύση;

Πολλές φορές οι γονείς αναρωτιούνται αν το παιδί τους το έχουν κακομάθει. Όταν το παιδί περάσει στη νηπιακή ηλικία χρειάζεται αυστηρά όρια στη συμπεριφορά αλλά και τις απαιτήσεις του, ώστε να μάθει το ‘όχι’ και να μην κακομάθει.

Τα 6 κυριότερα χαρακτηριστικά ενός κακομαθημένου παιδιού:
- Δε δέχεται το ‘όχι’ και συχνά σας αγνοεί όταν του το λέτε, παραβιάζοντας κανόνες και θέλοντας να περνά πάντα το δικό του.
- Δεν το ικανοποιεί τίποτα και συνέχεια ζητά κάτι νέο.
- Έχει συχνά εκρήξεις θυμού προκειμένου να πετύχει κάτι που θέλει
- Πρέπει να το δωροδοκείτε, για να κάνει κάτι που του λέτε
- Δεν βοηθά στο σπίτι: Από μία ηλικία και μετά είναι καλό να βοηθούν τα παιδιά στο σπίτι, ώστε να μάθουν να μην περιμένουν τα πάντα να τα κάνουν οι άλλοι για εκείνα.
- Δε θέλει να μοιράζεται και θυμώνει, όταν πρέπει να το κάνει

Υπάρχει λύση!
Τι σημαίνει «κακομαθαίνω» ένα παιδί και πώς θα το περιορίσετε χωρίς να θυσιάσετε την πραγματική ανάγκη του παιδιού για αγάπη και προσοχή; Διαβάστε παρακάτω και οι απορίες σας θα λυθούν.

Δεν χωράει καμία αμφιβολία ότι το παιδί σας μοιάζει με αγγελούδι και η φυσική σας τάση είναι να ικανοποιείτε πάντα κάθε του ανάγκη και τα «θέλω» του. Αυτό όμως θα οδηγήσει μόνο σε στεναχώριες αργότερα στη ζωή του. Το άλμα από την προστασία που απολαμβάνει σαν νήπιο στις απαιτήσεις της σύγχρονης ζωής είναι τεράστιο. Τα όρια που πρέπει να βάζει ο γονιός στη συναισθηματική, σωματική, υλική και νοητική στοργή και αγάπη που προσφέρει είναι το αιώνιο δίλημμα.
Είτε μας αρέσει είτε όχι, ζούμε σε ένα κόσμο όπου τα όρια είναι απαραίτητα και γι’ αυτό πρέπει να διδάξουμε στα παιδιά μας, ήρεμα κι ωραία, ότι τα όρια υπάρχουν και ότι πρέπει να συμμορφώνονται με αυτά.

Τι σημαίνει κακομαθαίνω;
Η λέξη ‘κακομαθαίνω’ σημαίνει κάνω όλα τα χατίρια, τα έχω όλα χωρίς να κοπιάσω καθόλου. Το παιδί αποκτά την πεποίθηση ότι ο κόσμος και η κοινωνία θα κάνουν τα πάντα για δική του ευχαρίστηση, με αποτέλεσμα να εκδηλώνει αντικοινωνικό εγωισμό και εγωκεντρισμό.

Οι γονείς κακομαθαίνουν τα παιδιά τους με διάφορους τρόπους. Μπορεί να είναι υπερπροστατευτικοί, να τους αγοράζουν πάρα πολλά παιχνίδια ή να τους κάνουν όλα τα χατίρια. Ακόμα, μπορεί να επιβάλλουν στους άλλους την ιδιαίτερη μεταχείριση του παιδιού τους. Αυτό που θεωρούν αποδεκτό οι γονείς αποτελεί και το μέτρο του αποδεκτού για το παιδί.

Για να μην κακομαθαίνουμε τα παιδιά μας, πρέπει να τα διδάξουμε να ενδιαφέρονται για τους άλλους και ότι για οτιδήποτε κάνουν υπάρχουν συνέπειες και όρια. Το καλύτερο αντίδοτο είναι να αναπτύξετε στα παιδιά σας το αίσθημα της ευγνωμοσύνης και της εκτίμησης.

Το κακομαθημένο παιδί είναι εγωκεντρικό και απαιτητικό, δεν σκέφτεται τους άλλους και είναι δυσάρεστο στους γύρω του. Το κλασικό κακομαθημένο παιδί θεωρεί ότι το ίδιο και οι ανάγκες του είναι πιο σημαντικές από οτιδήποτε άλλο και κάνει τα πάντα για να πετύχει αυτό που θέλει. 
Είναι όμως σημαντικό να υπάρχει διάκριση ανάμεσα στη συμπεριφορά που είναι ανάλογη με την ηλικία του παιδιού και στα πείσματα και τους θυμούς στα οποία καλείστε να υποκύψετε. 
Οι ειδικοί λένε ότι ο πραγματικός εγωισμός ξεκινάει όταν τα παιδιά είναι μεταξύ 4 και 6 χρονών. Πριν από αυτήν την ηλικία το μωρό σας απλά επιζητά να ικανοποιήσει τις συναισθηματικές και σωματικές του ανάγκες.

Τι να αποφεύγετε;
Μην τα κακομαθαίνετε με υλικά αγαθά
Καθώς τα παιδιά κοινωνικοποιούνται αρχίζουν να συνειδητοποιούν τα υλικά αγαθά που έχουν τα άλλα παιδιά. 
Και αν ικανοποιείτε τις απαιτήσεις τους όταν συγκρίνουν αυτά που έχουν με εκείνα των άλλων παιδιών, τότε θα μεγαλώσετε παιδιά με εντελώς ανεδαφικές προσδοκίες σε σχέση με εσάς και τον κόσμο. 
Οι απαιτήσεις τους απλά θα γίνονται μεγαλύτερες και ακριβότερες, καθώς θα αρχίζουν να αντιλαμβάνονται όλα όσα υπάρχουν εκεί έξω. Ο κόσμος όμως δεν λειτουργεί έτσι και το παιδί σας μπορεί να το μάθει με τον πιο άσχημο τρόπο μεγαλώνοντας.

Μην τους στερείτε την προσοχή
Τα παιδιά ποτέ δεν ξεπερνάνε την ανάγκη για την προσοχή των γονιών τους. Διαθέστε τους το χρόνο σας γενναιόδωρα και ενθαρρύνετέ τα σε ότι κάνουν. Αυτού του είδους η προσοχή κάνει το παιδί σας να νοιώθει αποδεκτό σαν άτομο. Η ζεστασιά και η στοργή σας θα τα ενθαρρύνει να ανταποκρίνονται πιο θετικά στην καθοδήγησή σας. 
Όταν τους λείπει η προσοχή, τα παιδιά προσπαθούν να την αποκτήσουν με αρνητικό τρόπο κάνοντας πείσματα, γκρινιάζοντας ή προσκολλώνται στις μαμάδες τους. Για το μικρό παιδί ακόμα και η προσοχή του θυμωμένου γονιού είναι καλύτερη από την παντελή έλλειψή της. 
Προσπαθήστε να εστιάσετε στα θετικά πράγματα που κάνει το παιδί σας όταν είναι χαρούμενο και απασχολημένο. Για παράδειγμα, «Φαίνεται ότι σου αρέσει πολύ αυτό το παιχνίδι.» Λέγοντας τακτικά κάτι καλό στο παιδί συχνά αναιρεί την ανάγκη του να προσπαθήσει να αποσπάσει την προσοχή με λιγότερο αποδεκτούς τρόπους.

Αποφύγετε τις υπερβολές
Μερικές φορές τα παιδιά συμπεριφέρονται κακομαθημένα όταν οι γονείς υπερβάλλουν στα όσα κάνουν γι’ αυτά. Μην συνεχίζετε να κάνετε πράγματα για τα παιδιά σας όταν μπορούν να τα κάνουν μόνα τους. 
Για παράδειγμα, τα περισσότερα παιδιά του νηπιαγωγείου μπορούν να ντυθούν μόνα τους, να χτενίσουν τα μαλλιά τους και να τακτοποιήσουν τα παιχνίδια τους. 
Ενθαρρύνετε τα παιδιά σας να κάνουν όσο το δυνατόν περισσότερα πράγματα τους επιτρέπει η ηλικία τους και οι ικανότητές τους. 
Μπορείτε να ξεκινήστε σταδιακά προτείνοντας να κάνετε κάποια πράγματα μαζί. 
Καθώς μαθαίνουν τι πρέπει να κάνουν, μπορείτε σταδιακά να τα βοηθάτε λιγότερο κι έτσι μαθαίνουν να βασίζονται στον εαυτό τους.

Μην ξεχνάτε να βάζετε όρια
Τα παιδιά εύκολα ανακαλύπτουν τους κανόνες που μπορούν να παραβούν και οι γονείς το επιτρέπουν για διάφορους λόγους. Μερικοί επειδή θέλουν να αποφύγουν τις συνεχείς διαμάχες. Άλλοι δυσκολεύονται να αρνηθούν κάτι στο παιδί τους, επειδή φοβούνται ότι δεν θα είναι ευτυχισμένο.

Η αλήθεια όμως είναι ότι τα παιδιά θέλουν να ξέρουν ότι οι γονείς τους έχουν τον έλεγχο. Χρειάζονται δομή και όρια. Αν θέτετε κανόνες αλλά δεν τους επιβάλλετε, τα παιδιά μπορεί να πιστέψουν ότι οι κανόνες δεν ισχύουν για αυτά. Όταν επιμένετε να ακολουθούν τους κανόνες που τους έχουν εξηγηθεί από την αρχή, τα παιδιά μαθαίνουν την υπευθυνότητα και ότι δεν πρέπει να συμπεριφέρονται χωρίς σεβασμό στους άλλους.

Θυμηθείτε ότι τα παιδιά δυσκολεύονται να ακολουθήσουν τους κανόνες, όταν είναι άρρωστα, κουρασμένα, πεινασμένα ή βρίσκονται σε ένα άγνωστο ή συναρπαστικό καινούριο περιβάλλον. 
Σ’ αυτές τις περιπτώσεις πρέπει να ενεργείτε έγκαιρα και να τα βοηθάτε να καταλαβαίνουν ποιο είναι το ζητούμενο.

Σημαντικά όρια
Χωρίς σταθερές παραμέτρους, τα παιδιά θα σας δοκιμάζουν με κακή συμπεριφορά αναζητώντας απελπισμένα ένα σημείο αναφοράς ώστε να μεγαλώσουν και να αναπτυχθούν. Δεν είναι μικρογραφίες ενηλίκων, και δεν πρέπει να περιμένουμε να μεγαλώσουν πριν την ώρα τους. Πρέπει να χαρούν την παιδική τους ηλικία ήσυχα αφού θα ξέρουν ότι οι μεγάλοι έχουν τον έλεγχο.

Monday, 8 April 2024

Είναι κρίμα να μεγαλώνεις παιδιά από τιμωρίες χορτασμένα και από αγάπη νηστικά

Δε χωράει αμφιβολία πως ένα από τα δυσκολότερα πράγματα στον κόσμο είναι η ανατροφή των παιδιών. 
Μαμάδες και μπαμπάδες διαφόρων ηλικιών, από τη στιγμή που κρατούν στα χέρια τους το μωρό τους, έρχονται από τη μία αντιμέτωποι με τις ίδιες τους τις σκέψεις και από την άλλη με μία πληθώρα συμβουλών από τον στενό περίγυρο πους τους κάνει να πελαγώνουν. 
“KatyaZinaida Serebriakova - 1923
Τα πράγματα δυσκολεύουν λιγάκι περισσότερο από τη στιγμή που το παιδί παύει να περιορίζεται μέσα στον ασφαλή συναισθηματικά χώρο του σπιτιού και οδηγείται σταδιακά στην ανακάλυψη του κόσμου και κυρίως του εαυτού του μέσω του παιχνιδιού με άλλα παιδιά.

Ο περίγυρος είναι σκληρός. 
Είναι σκληρός και απότομος, τις περισσότερες φορές, με τα ξένα παιδιά και όχι με τα δικά του. Οδηγείται εύκολα σε αυθαίρετα συμπεράσματα και δεν είναι λίγες οι φορές που τολμάει να τα εκφράσει, χρησιμοποιώντας ως ασπίδα ασφαλείας το χιούμορ.

Η κοινωνία μας, που στην πραγματικότητα δεν είναι τίποτε άλλο, πέρα από εσένα κι εμένα, θέλει με κάθε κόστος την ομοιογένεια, ακόμη κι αν αυτό προϋποθέτει τη δυστυχία μακροπρόθεσμα. 
Βλέπω γονείς να τρέχουν σαν τρελοί σε ειδικούς γιατρούς, γιατί κάποιος θεώρησε ύποπτη την έντονη δραστηριότητα των παιδιών τους. 
Βλέπω τον προβληματισμό στα πρόσωπα των γονιών, που οι παρέες τους τούς περιθωριοποίησαν, γιατί βλέπεις το παιδί τους δεν ήταν αρκετά ήσυχο στις κοινές εξορμήσεις. 
Βλέπω και έχω βιώσει την πίεση που δέχονται οι γονείς, επειδή το παιδί τους εκφράζει στον απόλυτα υπερθετικό βαθμό τα συναισθήματά του, ευχάριστα ή δυσάρεστα. Εκείνος που βρίσκεται πάντοτε στη θέση του κατηγορουμένου είναι ο ανίκανος, κατά τη γνώμη κάποιων, γονιός.
Αυτός ο γονιός είναι πάντα η τραγική φιγούρα με το απολογητικό βλέμμα, που προσπαθεί μάταια να πείσει τους άλλους για το προφανές, ότι δηλαδή το παιδί του είναι απλά παιδί, το οποίο απλά προσπαθεί να προσδιορίσει τη θέση του μέσα στο χάος και καλείται να γνωρίσει τα συναισθήματά του, πριν καταφέρει να τα ελέγξει. 
Ακούω συχνά γονείς γύρω μου να μιλάνε για όρια, αλλά ελάχιστοι είναι εκείνοι που θα ασχοληθούν με τον τρόπο που ένα παιδί μαθαίνει να οριοθετείται. 
Είναι εύκολη η επιβολή ορίων σε ένα παιδί, όταν μάλιστα εσύ βρίσκεσαι σε θέση ισχύος, λόγω εμπειρίας, ηλικίας και δύναμης. Είναι εύκολο να επιβάλλεις τους κανόνες σου, να τιμωρείς όταν δεν εφαρμόζονται κατά γράμμα και να βλέπεις το παιδί σου να υπακούει ταχέως με ένα και μόνο κοίταγμά σου, από εκείνα που σκορπούν το φόβο ακόμη και στα ξένα παιδιά.

Το δύσκολο ξέρεις ποιο είναι; 
Να επιλέξεις τον άλλον τρόπο. 
Εκείνον για τον οποίο θα δεχτείτε κριτική κι εσύ και το παιδί σου,αλλά χάρη στον οποίο θα δεις μακροπρόθεσμα αποτελέσματα, έχοντας προστατέψει πρωτίστως τη συναισθηματική νοημοσύνη του παιδιού, το έχεις βοηθήσει να οριοθετηθεί σταδιακά, αφού πρώτα έχει καταλάβει τη σημασία των ορίων για την ασφάλειά και την ηρεμία του και το έχεις αντιμετωπίσει ως ίσο προς ίσο, χωρίς να χρειάζεται να υψώνεις το ανάστημά σου. 
Και τώρα κατάλαβες, γιατί ο άλλος τρόπος είναι πιο θελκτικός στην πλειοψηφία των γονέων. Η ευκολία του να επιβάλλεσαι κάνει τη σταδιακή οριοθέτηση δύσκολη και, κάποιες φορές, επίπονη για το ζεύγος γονέα-παιδί.
Δεν είναι ένα το ερώτημα στο οποίο πρέπει να απαντήσουμε. Το θέμα δεν είναι μόνο τί θέλουμε για τα παιδιά μας, αλλά και πώς θα το πετύχουμε. 
Και τελευταία μου δίνεται η αίσθηση πως αν καταφέρουμε να βρούμε το «πὠς», θα δούμε το παιδί να εντοπίζει μόνο του τη θέση του στον κόσμο. 
Αντί να απαιτούμε από τα παιδιά να σταματήσουν να γκρινιάζουν, οφείλουμε να προσπαθήσουμε να ανακαλύψουμε αυτό που το ενοχλεί μέσω του διαλόγου. 
Αντί να απαιτούμε από τα παιδιά να παίξουν μόνα τους στο δωμάτιο, οφείλουμε να σκεφτούμε αν αισθάνονται μοναξιά, ή αν μας έχουν χορτάσει σε ώρες παιχνιδιού. 
Αντί να παραπονιόμαστε για τα ξεσπάσματά τους και την αυθάδειά τους απέναντί μας, οφείλουμε να παρατηρήσουμε τους δικούς μας τρόπους απέναντί τους, όταν είμαστε κουρασμένοι, θυμωμένοι ή λυπημένοι. 
Αντί να λυπόμαστε που το παιδί μας εκφράζει ειλικρινώς κάθε του συναίσθημα, οφείλουμε πρώτα να αποδεχτούμε πως αυτό είναι το μόνο τίμιο και το οποίο θα έπρεπε να γίνει μάθημα και σε κάθε ενήλικα.
Τα παιδιά χρειάζονται όρια, κυρίως για να νιώθουν τα ίδια ασφαλή.
Χρειάζονται έναν γονιό διαθέσιμο 24 ώρες το εικοσιτετράωρο, να τους ακούει, να τους εξηγεί,να τους μαθαίνει, να τους καταλαβαίνει,να τους μιλάει για τις συνέπειες που επιφέρουν οι πράξεις τους,να τους θαυμάζει, να νιώθει υπερήφανος, να συγκινείται, να παραδέχεται τα λάθη του,να έχει πίστη, επιμονή, υπομονή και αγάπη που σκορπίζει στο άπειρο. 
Εκείνο που δε χρειάζονται είναι τους γονείς λοχίες, που επιφέρουν την τάξη στον λόχο τους με απαρχαιωμένες νουθεσίες και τιμωρίες. Κι επειδή από κριτική δηλώνουμε πλήρεις, ας περάσουμε στην αυτοκριτική, ο καθένας από εμάς και όλοι μαζί.

Είναι κρίμα να έχουμε παιδιά από τιμωρίες χορτασμένα και από αγάπη νηστικά.


Γράφει η Περσεφόνη Χρυσαφίδου
loveletters
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Tuesday, 27 June 2023

Σωστή Διαπαιδαγώγηση και να είσαι διαρκώς αρεστός στο Παιδί ΔΕΝ γίνεται

Πόσοι γονείς δεν ήρθαν την τελευταία δεκαετία της επαγγελματικής μου δράσης να μου ζητήσουν καθοδήγηση για εξαρτήσεις από πιπίλες, κουκλάκια και μπιμπερό! 
Μάλιστα, το ρεκόρ που κατέγραψα για εξάρτηση από μπιμπερό ήταν η περίπτωση ενός κοριτσιού δώδεκα ετών, μαθήτρια της έκτης δημοτικού!

Πρόκειται πάντα για το ίδιο πρόβλημα, το οποίο αντιμετωπίζουμε με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, επικαλούμενοι την ίδια δικαιολογία που χρησιμοποιούμε, όταν διαμαρτυρόμαστε για την εξάρτηση των παιδιών από την τηλεόραση, το playstation και τα ηλεκτρονικά παιχνίδια. 

Δεν θέλουμε να απαγορεύουμε. 
Και όταν επιχειρούμε να απαγορεύσουμε, το κάνουμε τόσο χαλαρά που είναι σαν να μην απαγορεύσαμε. 
Γιατί; 
Επειδή φοβόμαστε μήπως δημιουργήσουμε «ψυχικά τραύματα» στο παιδί — τεχνικός όρος που βρίσκεται σήμερα στο στόμα όλων των γονιών!

Είμαι σίγουρος ότι η δημιουργία μιας τέτοιας θεώρησης οφείλεται εν μέρει στην υιοθέτηση ενός συνονθυλεύματος από συμβουλές και παροτρύνσεις ψυχολογικού περιεχομένου. 
Δεν πιστεύω όμως ότι η θεώρηση αυτή θα είχε γνωρίσει τέτοια απήχηση, αν δεν χρησίμευε ως βολικότατο άλλοθι όχι τόσο στην τεμπελιά και την παθητικότητα των γονιών όσο στη βαθύτερη επιθυμία τους να είναι αρεστοί στα παιδιά τους.


Κι αν αυτή η γλυκερή ψευδοστοργή κατάφερε να εξελιχθεί σε επιδημία ή σε μόδα είναι ακριβώς γιατί επιτρέπει στους γονείς να ασκούν γοητεία στα παιδιά τους, και μάλιστα υπό τα ομόφωνα χειροκροτήματα του περίγυρού τους. Μόνο που η άσκηση γοητείας βρίσκεται ακριβώς στον αντίποδα της διαπαιδαγώγησης.

Διαπαιδαγωγώ σημαίνει επιβάλλω στο παιδί έναν περιορισμό ή μια στέρηση, η οποία έχει νόημα μόνο γι’ αυτό χωρίς να με ενδιαφέρουν οι επιπτώσεις στο άμεσο παρόν, αλλά τα μακροχρόνια αποτελέσματα.
Επειδή όμως συνηθίζουμε να βλέπουμε τον περιορισμό με κριτήριο την επίπτωσή του στο άμεσο παρόν, νομίζουμε ότι το παιδί δεν θα καταφέρει να αντέξει και ότι θα αντιδράσει αναπτύσσοντας αρνητικά συναισθήματα. Πολλές φορές μάλιστα νομίζουμε ότι το παιδί προσλαμβάνει τον περιορισμό, όπως θα τον προσλαμβάναμε εμείς στη θέση του. Και δεν συνειδητοποιούμε πόσο μεγάλο σφάλμα διαπράττουμε όταν σκεφτόμαστε με τέτοιον τρόπο.

Η σύγχυση που δημιουργείται στο μυαλό μας, όταν σκεφτόμαστε ότι το παιδί θα αντιδράσει όπως θα αντιδρούσαμε εμείς στη θέση του, ονομάζεται «προβολή». 
Προβάλλουμε στα βιώματα του παιδιού μια σειρά βιωμάτων που του είναι εντελώς άγνωστα. 
Η διεργασία αυτή επιτελείται πιο πολύ στις περιπτώσεις παιδιών που γεννιούνται με κάποια αναπηρία. Από τη συμπάθεια που μπορεί να νιώσει κανείς για ένα τέτοιο παιδί, το κυρίαρχο συναίσθημα των γονιών και του κόσμου είναι ο οίκτος. Αντιμετωπίζουμε τα βιώματα αυτών των παιδιών σαν να βρισκόμαστε στη θέση τους. Πράγμα που, αντί να βοηθά, δυσχεραίνει την κατάσταση.


Γιατί τα παιδιά αυτά δεν γνώρισαν τον κόσμο με δύο μάτια, με δύο πόδια ή δύο χέρια. Η αντίληψη που έχουν για τον κόσμο έχει διαπλαστεί μέσα από την ιδιαιτερότητά τους. 
Επομένως, ο οίκτος που προσλαμβάνουν από τους γύρω τους θα τους δημιουργήσει ένα πλαστό αίσθημα νοσταλγίας που τους είναι παντελώς άχρηστο.

Είναι απόλυτα σεβαστή η επιθυμία μας δημιουργήσουμε τις συνθήκες που θα βοηθήσουν τα παιδιά αυτά να ζήσουν όσο το δυνατόν καλύτερα. Δεν χρειάζεται όμως να επιβαρύνουμε τα βιώματα που αποκτούν μέσα από την αναπηρία τους με μια σειρά βιωμάτων που τους είναι παντελώς άγνωστα.

Τα πραγματικά προβλήματα πηγάζουν τελικά από τη σύγχυση που δημιουργείται στο μυαλό μας εξαιτίας της επιθυμίας να είμαστε αρεστοί στα παιδιά μας. 
Γιατί το παιδί που δέχεται έναν περιορισμό τον εκλαμβάνει με τον πιο φυσικό τρόπο του κόσμου, αρκεί ο γονιός που τον επιβάλλει να μην φοβάται ότι έτσι πληγώνει το παιδί. 
Όμως οι γονείς δεν θέλουν να νιώσουν ή να αντιμετωπίσουν την παραμικρή δυσαρέσκεια από την πλευρά των παιδιών τους.
Ορισμένοι μάλιστα παίρνουν ακραία μέτρα προφύλαξης, φτάνοντας στο έσχατο σημείο να εξηγούν διεξοδικά στο παιδί τη λαμπρή προοπτική που υπόσχεται αυτός ο περιορισμός τους: 
«Το κάνω για το καλό σου… Μια μέρα θα με ευγνωμονείς…».


Δεν χωρά αμφιβολία ότι κάθε φορά που προσπαθούμε να θέλξουμε ένα παιδί τού προξενούμε τεράστια ικανοποίηση.
 Και καθώς το παιδί ανταποκρίνεται αυτόματα σε αυτό, νιώθουμε κι εμείς ικανοποιημένοι. Μπορούμε λοιπόν να είμαστε «φίλοι».


Κι αυτή είναι η χειρότερη κακομεταχείριση που μπορούμε να επιφυλάξουμε σε ένα παιδί.

Aldo Naouri «Εκπαιδεύοντας τα παιδιά»
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Tuesday, 3 January 2023

«Άτακτες» συμπεριφορές των παιδιών που στην πραγματικότητα είναι φυσιολογικές - 10 Ways Kids Appear to Be Acting Bad But Aren't

Not Naughty: 10 Ways Kids Appear to Be Acting Bad But Aren't
Many of kids' so-called "naughty" behaviors are developmental and human.

Στο παρόν άρθρο παρουσιάζονται 10 συνθήκες κατά τις οποίες τα παιδιά μπορεί να φανεί ότι φέρονται «άτακτα», αλλά στην πραγματικότητα αυτό δεν ισχύει. Όταν αναγνωρίσουμε τις ομολογουμένως ανεπιθύμητες αυτές συμπεριφορές ως αντιδράσεις σε περιβαλλοντικές καταστάσεις, αναπτυξιακές φάσεις ή σε δικές μας πράξεις, θα μπορέσουμε να δράσουμε προληπτικά και με μεγαλύτερη βεβαίως ενσυναίσθηση.

10 συμπεριφορές των παιδιών που στην πραγματικότητα δεν είναι και τόσο «κακές»

1. Αδυναμία ελέγχου των παρορμήσεων
Πολλές φορές λέμε στο παιδί μας «μην το πετάξεις αυτό!», αλλά εκείνα το πετούν έτσι κι αλλιώς. 
Οι έρευνες υποδεικνύουν ότι οι περιοχές του εγκεφάλου που εμπλέκονται στον αυτοέλεγχο είναι ανώριμες μετά τη γέννηση και δεν έχουν αναπτυχθεί πλήρως μέχρι και το τέλος της εφηβείας. Αυτό εξηγεί το γιατί η ανάπτυξη του αυτοελέγχου είναι μια τόσο αργή και μακρόχρονη διαδικασία. 
Οι περισσότεροι γονείς υποθέτουν ότι τα παιδιά τους μπορούν να κάνουν πράγματα σε πρωιμότερες ηλικίες από εκείνες που όντως μπορούν. Υπενθυμίζοντας στους εαυτούς μας ότι τα παιδιά δεν μπορούνε πάντα να διαχειρίζονται τις παρορμήσεις τους (επειδή ο εγκέφαλός τους δεν είναι πλήρως ανεπτυγμένος) μπορεί να συμβάλλει στο να έχουμε μαλακότερες αντιδράσεις στη συμπεριφορά τους.

2. Υπερδιέγερση
Πηγαίνουμε τα παιδιά μας στην παιδική χαρά, στο σούπερ μάρκετ, επίσκεψη σε συγγενείς μέσα σε μια μόνο μέρα και αναπόφευκτα καταλήγουν να έχουν υπερδιέγερση, να καταρρέουν ή να γίνονται γκρινιάρικα. Αυτό το φορτωμένο πρόγραμμα αποτελεί πια σήμα κατατεθέν μιας σύγχρονης οικογενειακής ζωής.
Έχουμε μεταδώσει μέχρι και στα παιδιά μας τους γρήγορους ρυθμούς μας. Τα παιδιά βιώνουν μια «αθροιστική στρεσογόνα απόκριση» από τα πολλά ερεθίσματα, τις δραστηριότητες, τις επιλογές και τα παιχνίδια.
Όμως, χρειάζονται ισορροπία χρόνου. Όταν δημιουργούμε συνθήκες για λίγο χρόνο ηρεμίας και ξεκούρασης, η συμπεριφορά των παιδιών βελτιώνεται δραματικά.

3. Βασικές ανάγκες
Έχετε ποτέ καταλήξει νευριασμένοι ή νευρικοί εξαιτίας της πείνας ή της έλλειψης ύπνου; Τα μικρά παιδιά επηρεάζονται δέκα φορές περισσότερο από την έλλειψη αυτών των βασικών αναγκών, λόγω της κούρασης, της πείνας ή δίψας ή της αρρώστιας.
Η ικανότητα των παιδιών να χειριστούν συναισθήματα και συμπεριφορές μειώνεται κατά πολύ, όταν είναι κουρασμένα. Πολλοί γονείς επίσης παρατηρούν μια απότομη αλλαγή στη συμπεριφορά των παιδιών τους περίπου μία ώρα πριν τα γεύματα, αν ξυπνήσουν στη μέση της νύχτας ή αν αρρωστήσουν.
Τα παιδιά δεν μπορούν πάντα να επικοινωνήσουν τις ανάγκες τους, ότι για παράδειγμα θέλουν νερό, ένα σνακ ή λίγη ξεκούραση.

4. Έκφραση έντονων συναισθημάτων
Ως ενήλικες, έχουμε διδαχθεί να τιθασεύουμε και να αποκρύπτουμε τα έντονά μας συναισθήματα, συχνά απωθώντας τα, αντικαθιστώντας τα ή στρέφοντας αλλού την προσοχή μας. 
Τα παιδιά όμως δεν το κάνουν ακόμα αυτό. 
Όταν εκφράζουν δυνατά συναισθήματα όπως κλάμα ή φωνές, προτείνεται οι γονείς να αφήνουν τα παιδιά τους ελεύθερα να το κάνουν, χωρίς να τα τιμωρούν ή τα επιπλήττουν κάθε φορά.

5. Αναπτυξιακή ανάγκη για κίνηση
«Μείνε ακίνητη», «Μην κυνηγάς τον αδερφό σου γύρω από το τραπέζι», «Μη χτυπάς συνέχεια αυτή τη μπάλα», «Μη χοροπηδάς πάνω στον καναπέ»!
Τα παιδιά έχουν μια έντονη αναπτυξιακή ανάγκη να κινούνται. Έχουν μεγάλη ανάγκη να περάσουν χρόνο έξω, να κάνουν ποδήλατο και skate, να παίξουν με το χώμα, να κυλιστούν κάτω από διάφορα πράγματα και να τρέξουν.
Αντί να χαρακτηρίζουμε «κακό» ένα παιδί επειδή είναι δραστήριο, ίσως είναι καλύτερο να οργανώσουμε μια σύντομη επίσκεψη στην παιδική χαρά. Η κίνηση είναι απαραίτητο στοιχείο της ανάπτυξης τους.

6. Προγραμματισμένα να αντιστέκονται και να δρουν ανεξάρτητα
Μια ζεστή μέρα μπορεί να προκαλέσει μέχρι και καυγά μέσα σε μια οικογένεια. Ο μαθητής της δευτέρας δημοτικού θα υποστηρίξει ότι έχει αρκετή ζέστη και θέλει να φορέσει σορτς, ενώ η μητέρα θα επιμείνει στο παντελόνι.
Το θεωρητικό μοντέλο του Erik Erikson (1963) υποστηρίζει ότι τα νήπια προσπαθούν μόνα τους να κάνουν πράγματα και ότι παιδιά προσχολικής ηλικίας παίρνουν την πρωτοβουλία να δράσουν μόνα τους.
Αν και είναι ενοχλητικό κάτι τέτοιο, γιατί προφανώς θα κάνουν και λάθη, αυτά κάνουν ό,τι υποτίθεται ότι πρέπει να κάνουν – τα δικά τους σχέδια, τις δικές του αποφάσεις και χτίζουν την ανεξαρτησία τους.

7. Ικανότητες που τα μπερδεύουν
Όλοι διαθέτουμε κάποιες ιδιαίτερες ικανότητες, κάποια χαρακτηριστικά που όμως σε κάποιες περιπτώσεις μας παγιδεύουν. Ίσως μπορούμε να συγκεντρωθούμε τέλεια, αλλά δυσκολευόμαστε να επανέλθουμε στην πραγματικότητα.
Ίσως είμαστε ευαίσθητοι, αλλά επηρεαζόμαστε και αρνητικά αρκετά εύκολα.
Τα παιδιά λειτουργούν παρομοίως: μπορεί να είναι πολύ καλοί μαθητές, αλλά όταν κάνουν κάπου λάθος, να εκνευρίζονται πολύ. Μπορεί να είναι προσεκτικά, αλλά αυτό να τους εμποδίσει κάποιες φορές να εμπλακούν σε νέες δραστηριότητες. Αν αναγνωρίσουμε πότε οι ανεπιθύμητες συμπεριφορές τους αποτελούν μια άλλη έκφανση των δυνατών τους σημείων, θα μπορέσουμε να αντιδράσουμε με μεγαλύτερη κατανόηση.

8. Έντονη ανάγκη για παιχνίδι
Το παιδί σας πασαλείβει το πρόσωπο του με γιαούρτι, θέλει να παίξετε κυνηγητό, όταν εσείς κάνετε δουλειές, ή σας κρύβει τα ρούχα. Αυτές οι φαινομενικά «κακές» συμπεριφορές είναι στην ουσία κάλεσμα για παιχνίδι.
Τα παιδιά λατρεύουν να κάνουν χαζομάρες και αστεία. Χαροποιούνται με τη σύνδεση που έρχεται μέσω του γέλιου, της έκπληξης και του ενθουσιασμού. Το παιχνίδι σίγουρα απαιτεί κάποιο χρόνο και γι’ αυτό συγκρούεται με το καθημερινό φορτωμένο πρόγραμμα των ενηλίκων.
Όταν όμως οι γονείς βρίσκουν συγκεκριμένο χρόνο για παιχνίδι μέσα στη μέρα, τα παιδιά δεν χρειάζεται να εκλιπαρούν γι’ αυτό.

9. Αντίδραση στη διάθεση των γονέων
Πολυάριθμες είναι οι έρευνες πάνω στην συναισθηματική μετάδοση που δείχνουν ότι χρειάζονται χιλιοστά του δευτερολέπτου για να περάσουν από το ένα άτομο στο άλλο, συναισθήματα όπως ο ενθουσιασμός, η χαρά, η λύπη, ο φόβος και ο θυμός· και αυτό συνήθως συμβαίνει χωρίς συνειδητοποίηση. 
Τα παιδιά επηρεάζονται σημαντικά από τη διάθεση των γονιών τους. Αν είμαστε στρεσαρισμένοι, προβληματίζονται κι εκείνα. Αν είμαστε ήρεμοι και προσγειωμένοι, ακολουθούν και τα παιδιά.

10. Απόκριση σε αντικρουόμενα όρια
Στη μία βόλτα, τους αγοράζετε καραμέλες. Στην επόμενη τους το αρνείστε γιατί δεν θα φάνε το βραδινό τους. Και ύστερα εκείνα φωνάζουν και χτυπιούνται.
Το ένα βράδυ διαβάζετε στα παιδιά σας πέντε παραμύθια, αλλά το επόμενο ισχυρίζεστε ότι έχετε χρόνο μόνο για ένα και εκείνα παρακαλούν για περισσότερα.
Όταν οι γονείς είναι ασυνεπείς ως προς αυτά που λένε, είναι φυσικό τα παιδιά να μπερδευτούν και να αρχίζουν να φωνάζουν και να κλαίνε. Όπως ακριβώς και οι ενήλικες, έτσι και τα παιδιά θέλουν να γνωρίζουν τι να περιμένουν. Η ρουτίνα και το καθημερινό πρόγραμμα βελτιώνουν κατά πολύ τη συμπεριφορά των παιδιών.

Αν και κατανοούμε τη συμπεριφορά των παιδιών, χρειαζόμαστε ακόμα περαιτέρω διερεύνηση. Ο καθορισμός σαφών ορίων θα συμβάλει στην ανάπτυξη πιο θετικών συμπεριφορικών μοτίβων.
Και ίσως έτσι όταν σκεφτόμαστε αυτούς τους παράγοντες, να μπορούμε να αποφύγουμε να αποκαλούμε συνεχώς τα παιδιά μας «άτακτα». Αντί αυτού να θεωρούμε ότι ανταποκρίνονται σε συνθήκες, στην εξέλιξη και στην επεξεργασία στοιχείων του εγώ τους, όπως ακριβώς και οι ενήλικες.

Erin Leyba, ατομική ψυχοθεραπεύτρια και σύμβουλος γάμου
enallaktikidrasi

Monday, 23 September 2019

Βάλτε, επιτέλους, όρια στην παιδική παντοδυναμία

Ο διάσημος παιδίατρος Aldo Naouri προειδοποιεί:
Τα σημερινά παιδιά δεν πάνε καλά. 
Μπορεί να είναι υγιέστερα, αλλά είναι υπερκινητικά, έχουν προβλήματα στο σχολείο και δυσκολεύονται να αυτονομηθούν. 
Τι φταίει; Ο υπερβολικός φιλελευθερισμός στο σπίτι, απαντά ο πιο γνωστός παιδίατρος της Γαλλίας.
Δύο γεγονότα, καθ΄ όλα ευπρόσδεκτα, άλλαξαν κατά τη δεκαετία του ΄70 τον ρόλο των παιδιών στις δυτικές κοινωνίες.
Το ένα ήταν η επικράτηση της αντισύλληψης: το παιδί, προϊόν πλέον απόφασης και όχι τύχης, τοποθετήθηκε στην κορυφή του οικογενειακού οικοδομήματος.
Το άλλο ήταν η μετάβαση από την κοινωνία των στερήσεων στην κοινωνία της αφθονίας. 
Πριν από τη δεκαετία του ΄70, το κυρίαρχο μήνυμα της ανατροφής ήταν: «Δεν μπορείς να τα έχεις όλα».
Σήμερα, τα παιδιά μαθαίνουν όχι μόνο πώς μπορούν, αλλά πώς δικαιούνται κιόλας να τα έχουν όλα. Η αίσθηση της ματαίωσης, ουσιώδης για την ανάπτυξή τους, έχει εξαφανιστεί. Με την έννοια αυτή, τα παιδιά των μεσαίων τάξεων είναι πιο «κακομαθημένα» από εκείνα των πλουσίων.

Αυτά λέει στο περιοδικό Le Ρoint ο παιδίατρος Aldo Naouri, που προκαλούσε ...

.......................
η συνέχεια εδώ: hamomilaki.blogspot.com
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Monday, 15 January 2018

Δεν γίνεται ένα παιδί ενός έτους να είναι χειριστικό
The Manipulation Myth

Εδώ και αρκετά χρόνια επικρατεί η άποψη ότι τα παιδιά είναι χειριστικά από κούνια και για να μην μας “πάρουν τον αέρα”, πρέπει από βρέφη να τους βάζουμε όρια, να μην τα παίρνουμε αγκαλιά γιατί θα μάθουν στα χέρια και θα γίνουν κακομαθημένα. 

Αργότερα ως νήπια, αν εκδηλώσουν μια κρίση θυμού, βιαζόμαστε να πούμε ότι προσπαθούν να μας χειριστούν και να μας “εξουσιάσουν”. 
Πόσο εύκολο είναι να δεχτούμε ότι ΔΕΝ υπάρχουν χειριστικά παιδιά, αλλά παιδιά που εκφράζουν ανεκπλήρωτες ανάγκες με τρόπο που μόνο τα ίδια ξέρουν;
Αν το προσεγγίσουμε με την βοήθεια των νευροεπιστημών, θα δούμε ότι η δομή του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνη για τις εκτελεστικές λειτουργίες, όπως είναι η λήψη αποφάσεων, η επίλυση προβλημάτων κλπ. ενεργοποιείται πολύ μετά τη γέννηση του βρέφους. 
Παρ' ότι ο ευαίσθητος στην αφή σωματοαισθητικός φλοιός είναι ενεργός πριν από τη γέννηση, η εμφάνιση άλλης δραστηριότητας στον συγκεκριμένο φλοιό, ο οποίος τελικά ελέγχει την εκούσια κίνηση, τον συλλογισμό και την αντίληψη, αρχίζει δύο ή τρεις μήνες ύστερα από αυτήν.
Οι πρόσθιοι λοβοί αρχίζουν να ενεργοποιούνται ανάμεσα στους έξι μήνες και το ένα έτος, πυροδοτώντας την ανάπτυξη των συναισθημάτων, των δεσμών, του σχεδιασμού, της εν ενεργεία μνήμης και της προσοχής. 
Μια αίσθηση του εαυτού του αρχίζει να αναπτύσσει το παιδί καθώς τα κυκλώματα του βρεγματικού και του μετωπιαίου λοβού αρχίζουν να γίνονται πιο ολοκληρωμένα, γύρω στους 18 μήνες, ενώ μια αίσθηση ότι οι άλλοι άνθρωποι έχουν το δικό τους, ξεχωριστό πνεύμα, αναπτύσσεται στην ηλικία των τριών ως τεσσάρων ετών.
Από τα παραπάνω καταλαβαίνουμε ότι ένα παιδί 1 έτους δεν μπορεί να είναι χειριστικό.

Πολλοί δυστυχώς γονείς καταφεύγουν στο να προσπαθούν να επιβληθούν στα παιδιά τους. 
Ο φαύλος κύκλος της εξουσίας και της επιβολής ορίων, μας κάνει να χάνουμε τον έλεγχο και να ματαιωνόμαστε ως γονείς. Όσο συνεχίζουμε και στηρίζουμε αυτόν τον φαύλο κύκλο εξουσίας, τόσο θα νιώθουμε ότι χάνουμε το παιχνίδι. Και θα προσπαθούμε να επιβληθούμε περισσότερο! 
Τα παιδιά μας, σε όποια ηλικία και να είναι, το μόνο που έχουν ανάγκη, είναι γονείς που να μπορούν να αποκωδικοποιούν την συμπεριφορά τους και να λεκτικοποιούν τις ανάγκες τους. 
Όταν ένα 2χρονο παιδί αλλάζει συμπεριφορά ή είναι “άτακτο”, δε σημαίνει ότι είναι κακομαθημένο. 
Αλλά ότι προσπαθεί να μας επικοινωνήσει μία ανάγκη του. Συνεπώς δεν έχει νόημα να του βάλουμε όρια, αλλά να δούμε τι είναι αυτό που αντιμετωπίζει. 
Και πώς μπορούμε να το βοηθήσουμε. Η εξουσία είναι η εύκολη λύση! Είναι όμως βοηθητική μακροπρόθεσμα ή αντίθετα όταν φτάσουν στην εφηβεία θα γίνει η έκρηξη;

Τις περισσότερες φορές, η αντιδραστική συμπεριφορά που εκδηλώνουν τα παιδιά είναι ο καθρέπτης του οικογενειακού κλίματος. 
Καθώς συντονίζονται με το οικογενειακό συναίσθημα. Όταν επικρατεί ένταση στην οικογένεια (πχ. καβγάδες μεταξύ των γονέων, η ένταση της δουλειάς να μεταφέρεται και σπίτι και να ξεσπάμε με το παραμικρό στα παιδιά), εκείνα το εισπράττουν. 
Δεν ξέρουν πώς να το εξωτερικεύσουν και γι’ αυτό η συμπεριφορά τους αλλάζει. Στην ουσία αγχώνονται, καθώς βλέπουν ότι οι ανάγκες τους για στοργή, αγάπη και σημασία δεν καλύπτονται. Και το διεκδικούν με τρόπο γνώριμο για τα ίδια. 

Είναι πολύ σημαντικό να δούμε πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τους εαυτούς μας ως γονείς να γίνουμε καλύτεροι, δρώντας με συνέπεια. Κι αν δεν αλλάξει η συμπεριφορά των παιδιών μας, τότε να δούμε τι άλλο θα μπορούσαμε να κάνουμε.

Μαρίνα Κρητικού
Ψυχολόγος Υγείας – Οικογενειακη/ Συστημική Σύμβουλος
themamagers

Thursday, 5 October 2017

Δεν δίνουμε στο παιδί ό,τι ζητά, επειδή «μικρό είναι ακόμη»
Saying No to Children in a Yes Culture

Αν το παιδί παίρνει ό,τι ζητά γιατί «μικρό είναι ακόμη», 
πώς θα αλλάξει αργότερα;

Δεν δείχνετε την αγάπη σας με το να κάνετε όλα τα χατίρια του παιδιού. Τα «όχι» είναι απαραίτητα, θέτουν όρια και φραγμούς, προφυλάσσουν, διδάσκουν. Αν το παιδί συνηθίσει να παίρνει ότι ζητά γιατί « μικρό είναι ακόμη », θα δυσκολευτείτε πολύ να αλλάξετε συμπεριφορά αργότερα.

Αφήστε που θα του δώσετε την εντύπωση ότι μπορούμε να ικανοποιούμε πάντοτε όλες μας τις επιθυμίες. 
Γνωρίζετε πολύ καλά ότι δεν μπορούμε. Μην παραπληροφορείτε λοιπόν το παιδί! Βάλτε κανόνες και σεβαστείτε τους. Οι σταθεροί οικογενειακοί κανόνες διευκολύνουν όλα τα μέλη.
Αποφασίστε κάθε πότε μπορεί να ικανοποιείτε κάποιο αίτημα του παιδιού:

🎀 Αν,για παράδειγμα, βγαίνετε μαζί για ψώνια και ζητά να αγοράζει και κάτι για τον εαυτό του, μπορεί να συμφωνήσετε μαζί του πως θα αγοράζετε ένα πράγμα τη φορά (να ξέρει ότι θα τηρήσετε τη συμφωνία αλλά δεν θα αγοράσετε ποτέ δύο). 

🎀 Αν πρόκειται για κάτι μέσα στο καθημερινό διαιτολόγιο πχ κάποια παξιμαδάκια σπέσιαλ, μια τυρόπιτα, μια πίτσα, μπορεί να το αγοράζετε σε κάθε έξοδο, αλλά πάντα με φειδώ, ή τυρόπιτα ή πίτσα ή παγωτό… 
🎀 Αν πρόκειται για κάποιο παιχνίδι, αποφασίστε αν θέλετε να το δεχτείτε ή ξεκαθαρίσετε ότι δεν αγοράζετε παιχνίδια στο σούπερ μάρκετ. Πείτε «εδώ ερχόμαστε για τρόφιμα και είδη του σπιτιού» ή «δεν ήρθαμε για παιχνίδια σήμερα». Σε ό,τι αποφασίσετε, δείξτε συνέπεια και μην υποχωρείτε για να γλυτώσετε τη γκρίνια του.
Τα ίδια όρια μπορείτε να βάλετε και σε μη υλικές απαιτήσεις. 
🎀 Αν το πιτσιρίκι σας, 20 μηνών ζητά «αγκαλίτσα» την ώρα που εσείς μεταφέρετε τα ψώνια από το αυτοκίνητο και τα τακτοποιείτε στο ψυγείο, μπορείτε να πείτε: 
«Τώρα αμέσως, αγάπη μου. Περίμενε να βάλω πρώτα τα πράγματα στη θέση τους». 
Το να αρνηθείτε να ανταποκριθείτε αμέσως σ΄αυτό που ζητά δε σημαίνει σκληρότητα ούτε παραμέληση. Σημαίνει απλά ότι θα διδαχθεί να περιμένει. Σπουδαία κατάκτηση!

🎀 Όταν μιλάτε στο τηλέφωνο αφήνει τα παιχνίδια του και ορμά να σας διακόψει. Δείξτε του το δείκτη του ρολογιού και πείτε ότι όταν φτάσει στο επόμενο σημαδάκι (5΄) θα σταματήσετε το τηλεφώνημα και θα είστε όλη δική του. 
Αυτές οι μικρές καθυστερήσεις σιγά σιγά θα δώσουν στο παιδί να καταλάβει ότι δεν μπορεί να έχει πάντα αυτό που θέλει και όταν το θέλει. 
Δεν είναι μια σπουδαία γνώση;
Σεβαστείτε τις επιθυμίες του παιδιού αλλά μην υποχωρείτε σ΄αυτές.

Αν γκρινιάζει συνεχώς η κόρη σας γιατί θέλει ακόμη μια Barbie μην πείτε: «Είπα ΟΧΙ! Μου τρύπησες τ΄αυτιά με τη γκρίνια σου!» 
Μην της κάνετε διάλεξη για το πόσο αχόρταγη είναι και πόσα φτωχά παιδάκια δεν έχουν να φάνε κλπ κλπ. Δε μειώνετε καθόλου την επιθυμία της για τη Barbie. Θα εξακολουθήσει να τη θέλει και ίσως θα ντρέπεται κι από πάνω που ζητά κάτι που εσείς θεωρείτε παράλογο. Καλύτερα είναι να δηλώστε ότι σέβεστε την επιθυμία της «Ναι, πράγματι είναι πολύ ωραία αυτή η Barbie».
Ύστερα, ανάλογα με τη δική σας πολιτική, μπορείτε να πείτε: 

🎀 «Δεν έχουμε λεφτά τώρα. (Τούτο, μόνο αν είναι αλήθεια, δηλαδή αν πράγματι η προτεινόμενη αγορά υπερβαίνει τους οικονομικούς σας σχεδιασμούς). Όμως θα μαζεύω σιγά σιγά λεφτά για να σου την πάρω στα γενέθλιά σου» 
🎀 «Δεν μπορούμε να αγοράσουμε Barbie τώρα. Αλλά, αφού σ΄αρέσει τόσο, θα σου την πάρω τα Χριστούγεννα». 
🎀 «Να το πεις στον παππού, όταν σε ρωτήσει τι δώρο θέλεις για τη γιορτή σου».
Τα «ΟΧΙ» που λέτε μπορούν να θέτουν όρια χωρίς να είναι επώδυνα, τραυματικά, ταπεινωτικά, απογοητευτικά για το παιδί.
Να μερικές φράσεις άρνησης διπλωματικών γονιών:
🎀 «Όχι σήμερα. Μια άλλη φορά ίσως.»

🎀 «Θα έρθω να παίξουμε μόλις τελειώσω τους λογαριασμούς μου.»
🎀 «Άσε με να το σκεφτώ και θα σου απαντήσω αργότερα.»
🎀 «Βάλτο στον κατάλογο με τα πράγματα που θέλεις πολύ και θα δούμε.»
🎀 «Εντάξει, σε καταλαβαίνω που θέλεις να μείνεις αργά, όπως ο αδελφός σου. Όταν γίνεις κι εσύ 12 χρονών θα κοιμάσαι αργότερα.»
🎀 «Ωραία θα ήταν να είχαμε κήπο, ώστε να μπορούσαμε να πάρουμε ένα σκυλάκι.»
🎀 «Ε, καλά, κι εγώ θα ήθελα τώρα ένα παγωτό. Αλλά σε 10 λεπτά θα είναι έτοιμο το φαγητό. Θύμισέ μου να πάρουμε ένα κουτί το Σάββατο που θα πάμε για ψώνια.»
🎀 «Στη δική μας οικογένεια δεν επιτρέπουμε να παίζουν τα παιδιά με πυροβόλα όπλα.»
🎀 «Υπάρχουν μερικά όχι που σε άλλη περίπτωση μπορεί να γίνουν ναι. Αυτό το όχι θα μείνει όχι!»

Απόσπασμα από το βιβλίο της Ελένης Βαλάσση-Αδάμ 

«Γονιός δεν γεννιέσαι, γίνεσαι» εκδ. ΕΛΙΖΑ.

Saturday, 16 September 2017

Ανατρέφω με πρόγραμμα το παιδί μου, δεν το κυβερνώ

Γράφει η Λίνα Παπαδοπούλου

«Φράου Χέλγκα», «Χίτλερ», «Δικτάτορα» και τόσα άλλα έχω ακούσει να με αποκαλούν, από τον σύζυγό μου, μέχρι τις άλλες μητέρες, επειδή τηρώ ένα πρόγραμμα με τα παιδιά, 3 και 5 ετών αντίστοιχα.
Εκτός από στυγνή ντομινατρίξ μάνα, έχω κατηγορηθεί από τον περίγυρο ότι βάζω κανόνες για να περνάω καλύτερα εγώ, και όχι τα παιδιά μου. Αν και δεν είμαι άνθρωπος που παρασύρομαι από τη γνώμη τρίτων, είναι γεγονός πως επηρεάστηκα. Επηρεάστηκα σε βαθμό να κάτσω και να σκεφτώ αν είμαι υπερβολική. Και είδα ότι δεν ήμουν.
Πάντα ακολουθούσα μια ρουτίνα με τα παιδιά, καθώς έχω διαβάσει ότι ειναι ό,τι σημαντικότερο για αυτά.
Το πρόγραμμα δίνει στο παιδί μια αίσθηση ασφάλειας και σταθερότητας. Όταν το παιδί ξέρει πότε θα φάει, θα παίξει και θα κοιμηθεί είναι πιο ήρεμο και αυτό είναι κάτι που έχω παρατηρήσει. Είναι πιο δομημένο, πιο συγκροτημένο και λιγότερο σκόρπιο. Θα μπορούσα να πω ότι δεν έχει άγχος και ούτε γκρίνιες. Γιατί ξέρει ότι τώρα είναι η ώρα του ύπνου, ή ώρα του φαγητού κ.λ.π. Εννοείται ότι τα Σαββατοκύριακα ακολουθώ ένα πιο ελεύθερο πλάνο (που δεν ξεφεύγει ποτέ από τον ύπνο) για να καταλαβαίνουν και τα παιδιά αλλά κι εμείς οι γονείς τη διαφορά του Σαββατοκύριακου από τις καθημερινές.

Όταν το παιδί έχει μπει σε ένα πρόγραμμα, αυτό με βοηθά και όταν πρέπει να το αφήσω στους γονείς μου, οι οποίοι το μόνο που έχουν να κάνουν είναι να το τηρήσουν. Έτσι μπορούν να κρατήσουν τα παιδιά χωρίς να βασανίζονται, να κουράζονται αλλά και χωρίς απρόοπτα.
Το παιδί παράλληλα αποκτά μια αυτονομία εφόσον ξέρει πλέον τι πρέπει να κάνει και πότε και δεν χρειάζεται τις δικές μου υποδείξεις. Αν αυτό διευκολύνει τη δική μου ζωή, που τη διευκολύνει, τόσο το καλύτερο, γιατί θα πρέπει να απολογηθώ γι’ αυτό; Έχετε σκεφτεί όμως πόσο θα διευκολύνει και τη δική του στο μέλλον, όταν θα έχει σχολείο ή υποχρεώσεις, όταν θα έχει μάθει από μικρό να συντονίζει τις «δουλειές» τους;

Έχω συναναστραφεί με γονείς και παιδάκια που δεν είχαν πρόγραμμα και είδα τη διαφορά. Τη μία κοιμόντουσαν στον καναπέ, την άλλη στο δωμάτιο των γονιών, την άλλη στο δικό τους, έτρωγαν ακατάστατες ώρες και αυτό προκαλούσε έναν τεράστιο εκνευρισμό τόσο στα παιδιά όσο και στους γονείς τους. 
Δεν ξέρω τι κάνουν λάθος, και δεν με νοιάζει. Δεν κρίνω τους ανθρώπους, αλλά το αποτέλεσμα που είδα πως το μόνο που προκαλούσε ήταν ένα χάος για όλους.
Τα παιδιά μας δεν είναι από τη φύση τους ανυπάκουα ή κακομαθημένα. Δεν έχουν ανάγκη να χαλιναγωγηθούν όταν τους εξηγείς γιατί πρέπει να γίνονται μερικά πράγματα. 
Τα παιδιά αντιδρούν στους «κανόνες», όταν δεν τους καταλαβαίνουν και όχι γιατί είναι από τη φύση τους επαναστάτες. Αν εξηγήσουμε στο παιδί μας ότι είναι καλό να κοιμηθεί νωρίς γιατί την επόμενη θα είναι ξεκούραστο για να παίξει περισσότερο, θα το καταλάβει και μετά θα του γίνει μια καλή συνήθεια.

Θα ήθελα λοιπόν να πω στους επικριτές μου ότι δεν κυβερνώ το παιδί μου, αλλά το αναθρέφω με έναν τρόπο που το κάνει πιο ήρεμο και παράλληλα ανεξάρτητο. 
Αυτό δεν με κάνει Χίτλερ, αλλά το αντίθετό του. Γιατί χωρίς πρόγραμμα δεν υπάρχει ελευθερία. 
Ένα παιδί το οποίο μεγαλώνει σε ένα περιβάλλον χωρίς κανόνες είναι ένα παιδί σκλαβωμένο σε μια «θολή» δομή, μέσα στην οποία δεν μπορεί να μάθει να είναι συνεργάσιμο και υπεύθυνο.

Tuesday, 11 July 2017

Το παιδί αξίζει τον σεβασμό των γονιών του, αλλά δεν είναι ίσο με αυτούς

Από τον σημαντικότερο παιδίατρο της Γαλλίας, Αλντό Ναουρί.

Τα σημερινά παιδιά δεν πάνε καλά. 

Μπορεί να είναι υγιέστερα, αλλά είναι υπερκινητικά, έχουν προβλήματα στο σχολείο και δυσκολεύονται να αυτονομηθούν
Τι φταίει; 
Ο υπερβολικός φιλελευθερισμός στο σπίτι, απαντά ο πιο γνωστός παιδίατρος.

Δύο γεγονότα, καθ΄ όλα ευπρόσδεκτα, άλλαξαν κατά τη δεκαετία του ΄70 τον ρόλο των παιδιών στις δυτικές κοινωνίες. 
Το ένα ήταν η επικράτηση της αντισύλληψης: το παιδί, προϊόν πλέον απόφασης και όχι τύχης, τοποθετήθηκε στην κορυφή του οικογενειακού οικοδομήματος. 
Το άλλο ήταν η μετάβαση από την κοινωνία των στερήσεων στην κοινωνία της αφθονίας. 
Πριν από τη δεκαετία του ΄70, το κυρίαρχο μήνυμα της ανατροφής ήταν: «Δεν μπορείς να τα έχεις όλα». 
Σήμερα, τα παιδιά μαθαίνουν όχι μόνο πώς μπορούν, αλλά πώς δικαιούνται κιόλας να τα έχουν όλα. Η αίσθηση της ματαίωσης, ουσιώδης για την ανάπτυξή τους, έχει εξαφανιστεί. 
Με την έννοια αυτή, τα παιδιά των μεσαίων τάξεων είναι πιο «κακομαθημένα» από εκείνα των πλουσίων.

Αυτά λέει στο περιοδικό Le Ρoint ο παιδίατρος Αλντό Ναουρί, που προκαλούσε πάντα θόρυβο με τα βιβλία του, είτε επέκρινε το δικαίωμα του μωρού να τρέφεται όποτε θέλει είτε καταδίκαζε την παντοδυναμία των μητέρων. 
Με το τελευταίο του βιβλίο, που κυκλοφόρησε την περασμένη εβδομάδα με τον τίτλο «Εκπαιδεύοντας τα παιδιά μας» (εκδ. Οdile Jacob), ζητά από τους γονείς να ξεχάσουν την ψυχανάλυση και την ψυχοκινητική αγωγή των παιδιών τους και να αναλάβουν ξανά τον ρόλο τους στο σπίτι. 
Το θεμέλιο της εξουσίας τους τονίζει- δεν είναι η οργή ούτε βέβαια το ξύλο, αλλά η ιεραρχία και η επίγνωση αυτής της ιεραρχίας. 
Το παιδί αξίζει τον σεβασμό των γονιών του, αλλά δεν είναι ίσο μ΄ αυτούς. 
Και το μεγαλύτερο κακό που μπορούν να του κάνουν είναι να φοβούνται μήπως το «τραυματίσουν». Κάπως έτσι φτάσαμε να βλέπουμε οκτάχρονα παιδιά με μπιμπερό ή με πιπίλα…


Ο Ναουρί τα έχει -ξανά!- κυρίως με τις μητέρες. 

Μπροστά στην τεράστια μητρική και επαγγελματική πίεση που δέχονται, λέει, βρήκαν έναν απλό τρόπο να θεραπεύσουν τον ναρκισσισμό τους: τέθηκαν στην υπηρεσία των παιδιών τους. 
Η εργαζόμενη μητέρα νομίζει πως επειδή λείπει αρκετές ώρες από το σπίτι πρέπει το βράδυ να «επανορθώσει», ενώ θα έπρεπε να γνωρίζει ότι πέντε λεπτά μετά την επιστροφή της το μωρό αισθάνεται σαν να μην είχε φύγει ποτέ από κοντά του. 
Ο πατέρας, από την πλευρά του, επενδύει πλέον πολύ περισσότερο χρόνο στα παιδιά του από παλιά, αλλά η θέση του δεν αναγνωρίζεται ούτε από τη μητέρα ούτε από την κοινωνία. Δεν είναι αρκετή μια πατρική άδεια δεκαπέντε ημερών. Πρέπει να γίνει αποδεκτός ο διαλεκτικός του ρόλος στην εκπαίδευση: να ενθαρρύνει τη θηλυκότητα της μητέρας και να «σπάσει» την αποκλειστική της σχέση με το παιδί.

Ο 70χρονος παιδίατρος δεν έχει καμιά αμφιβολία: η κυριότερη ένδειξη καλής ανατροφής ενός παιδιού είναι η ηρεμία του…

© Το χαμομηλάκι | To hamomilaki