Τσιμπήματα από υμενόπτερα

Στην Ελλάδα συναντά κανείς τη μέλισσα που παράγει το μέλι και το κερί, την κοινή σφήκα με κιτρινόμαυρες ραβδώσεις που κάνει φωλιές είτε στο χώμα, ή κάτω από πέτρες ή στις γωνίες των σπιτιών και τη μεγάλη σφήκα (vespa orientalis) που είναι καφέ χρώματος και ανάλογα με την γεωγραφική περιοχή λέγεται και σκούργος ή σερσένι ή σερσέκι.

Τα έντομα αυτά δεν είναι επιθετικά και επιτίθενται μόνο όταν κινδυνεύσουν τα ίδια ή οι φωλιές τους. Με τα δήγματα ή τα κεντρίσματά τους αδειάζουν το δηλητήριό τους ή αφήνουν όλο το κεντρί τους (μέλισσες) μέσα στο δέρμα και προκαλούν αντιδράσεις του οργανισμού που μπορεί να είναι ακόμη και απειλητικές για τη ζωή.

Ας δούμε λοιπόν αναλυτικά ποιες είναι οι αντιδράσεις του ανθρώπινου οργανισμού μετά από δήγμα υμενοπτέρου.

Το τσίμπημα ενός υμενόπτερου φυσιολογικά προκαλεί στο δέρμα μία μικρή τοπική αντίδραση που οφείλεται στην τοξική δράση του δηλητηρίου. Η φυσιολογική αυτή αντίδραση εξαρτάται από το σημείο του νυγμού, δηλαδή αν ένα άτομο τσιμπηθεί σε κάποιο σημείο όπως το χέρι ή το πόδι θα παρουσιάσει τοπικό ερεθισμό με εξάνθημα και μικρό πρήξιμο (συνήθως διαμέτρου 5-6 cm) πόνο ή και φαγούρα. Αν τσιμπηθεί στο βλέφαρο η αντίδραση θα είναι πιο ενοχλητική εξ αιτίας του διαφορετικού είδους του ιστού και της λεπτότητας του οργάνου.

Αν δηλαδή το άτομο τσιμπηθεί σε μαλακούς ιστούς όπως χείλη, γλώσσα, βλέφαρα κλπ τότε η αντίδραση θα είναι σαφώς εντονότερη, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το άτομο είναι αλλεργικό στο δηλητήριο του εντόμου. Η βλάβη παρέρχεται πλήρως σε 2-3 μέρες χωρίς ιδιαίτερη φροντίδα.

Όταν το άτομο είναι αλλεργικό στο δηλητήριο του εντόμου, τότε μπορούν να εμφανιστούν διαφορετικής βαρύτητας αντιδράσεις που κυμαίνονται από την μεγάλη τοπική αντίδραση μέχρι τη βαριά συστηματική αναφυλαξία (αλλεργικό shock).

Η ΜΕΓΑΛΗ ΤΟΠΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ είναι δερματική αντίδραση σαφώς μεγαλύτερης εκτάσεως από την απλή τοπική που οφείλεται απλά στη δράση του δηλητηρίου και η αντίδραση εξαρτάται από το σημείο του σώματος που θα γίνει το τσίμπημα. Αν π.χ τσιμπηθεί η παλάμη του χεριού θα εμφανισθεί οίδημα και ερυθρότητα μέχρι τον αγκώνα ή και όλο το χέρι και μπορεί να συνυπάρχει λεμφαγγειϊτιδα και διόγκωση των συστοίχων λεμφαδένων. Βακτηριακή μόλυνση δεν συμβαίνει συνήθως λόγω πιθανόν της βακτηριοστατικής δράσης του δηλητηρίου. Δίνει όμως το πρώτο μήνυμα ότι το άτομο πρέπει να επισκεφθεί αλλεργιολόγο για να λάβει οδηγίες για μελλοντικό τσίμπημα, που μπορεί να είναι περισσότερο απειλητικό..

ΗΠΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΦΥΛΑΞΙΑ Στην περίπτωση αυτή, μετά το τσίμπημα σε κάποιο σημείο του σώματος, μπορεί να εμφανισθεί δερματικό εξάνθημα κνιδωτικό (σαν να έχει τριφτεί το δέρμα με τσουκνίδα), που μπορεί να επεκτείνεται πέραν από τη θέση του τσιμπήματος, ακόμη και σε ολόκληρο το σώμα, παραμένει όμως πάντοτε στο δέρμα και δεν επηρεάζει άλλους ιστούς(βλεννογόνους). Στην περίπτωση αυτή δεν υπάρχουν συνήθως άλλα συμπτώματα εκτός από τον έντονο κνησμό. Αυτή η αντίδραση είναι σοβαρότερη από την τοπική αλλά αν περιορισθούν τα συμπτώματα ΜΟΝΟΝ στο δέρμα, δεν εγκυμονεί κινδύνους για την ζωή του ανθρώπου.

***ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΦΥΛΑΞΙΑ, είναι η σοβαρότερη αντίδραση και συνήθως εμφανίζεται λίγα λεπτά (2-30)`μετά από το τσίμπημα. Εμφανίζεται κνησμός σε παλάμες και πέλματα, αρχικά διάχυτη ερυθρότητα (κοκκίνισμα) σε όλο το σώμα, μετά κνιδωτικό εξάνθημα όπως περιγράφηκε προηγουμένως, ή οίδημα ακόμη και σε απομακρυσμένα σημεία από το τσίμπημα, καταρροή, ρινική συμφόρηση, ξηρός βήχας, συμπτώματα ασθματικής κρίσης, βράχνιασμα, ‘‘θάμπωμα’’ στα μάτια, ζάλη. Μπορεί ακόμη και απώλεια των αισθήσεων. Η αρτηριακή πίεση πέφτει (μερικές φορές δεν μπορεί να μετρηθεί), ο σφυγμός γίνεται αδύναμος και συχνός.

Μπορεί ακόμη να εμφανισθούν και άλλα συμπτώματα ανάλογα με την βαρύτητα της αντίδρασης και από άλλα όργανα η οργανικά συστήματα όπως από το γαστρεντερικό που συνίστανται σε διάρροια, κοιλιακό άλγος, ναυτία, εμετό και από το νευρικό σύστημα συμπτώματα με τη μορφή σύγχυσης, λιποθυμίας, σπασμών ή και κώματος και αποτελούν συνήθως επακόλουθα καρδιαγγειακής καταπληξίας.

Τα παραπάνω συμπτώματα μπορεί να εμφανισθούν όλα ή συνδυασμός αυτών με διαφορετική ένταση κάθε φορά.

Πολύ σπάνια μπορεί να εμφανισθεί κεραυνοβόλος συστηματική αναφυλαξία με αποτέλεσμα την μοιραία κατάληξη. Συνήθως υπάρχει χρόνος εξαιρετικά περιορισμένος και μόνο αν ο πάσχων και το περιβάλλον είναι ενήμεροι για το τι πρέπει να πράξει και εφοδιασμένο με τα κατάλληλα φάρμακα, μπορεί να αντιμετωπίσει άμεσα την κατάστασή του μέχρις ότου βρεθεί υπό ιατρική φροντίδα.

Εδώ θα κάνουμε μία παρένθεση στις αλλεργικές αντιδράσεις για να αναφέρουμε στην περίπτωση«δηλητηρίασης» του οργανισμού σε περίπτωση μεγάλου αριθμού τσιμπημάτων.

Πιο συγκεκριμένα όταν τα τσιμπήματα είναι περισσότερα από 50 για παιδί και περισσότερα από 80 για ενήλικο , η τοξική αντίδραση είναι αναμενόμενη παρά το γεγονός ότι η θανατηφόρος δόση ενίεται σε περίπτωση εκατοντάδων ή χιλιάδων νυγμών.

Σε περίπτωση μοιραίου μετά από πολλαπλά τσιμπήματα, αυτό επέρχεται μετά πάροδο αρκετών ημερών και αποδίδεται σε νεφρική ανεπάρκεια, διαταραχές της πήξης του αίματος ή νέκρωσης του εγκεφάλου που φαίνεται ότι προκαλούν άμεσα τα πεπτίδια μελιτίνη, απαμίνη και οι κινίνες που διεισδύουν στο Εγκεφαλονωτιαίο Υγρό.

ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ ΣΕ ΠΟΛΛΑΠΛΑ ΔΗΓΜΑΤΑ ΕΠΙΒΑΛΛΕΤΑΙ Η ΑΜΕΣΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. 

Πριν ασχοληθούμε με την αντιμετώπιση των αντιδράσεων από δήγμα εντόμου ας επιχειρήσουμε πρώτα να απαντήσουμε σε μερικές ερωτήσεις.


1η ερώτηση: Αλλεργικό άτομο με άλλης μορφής αλλεργία πχ άσθμα πρέπει να έχει μαζί του αδρεναλίνη;

Απάντηση: αν δεν υπάρχουν ενδείξεις ευαισθητοποίησης στο δηλητήριο των υμενοπτέρων τότε δεν υπάρχει κανένας λόγος να έχει μαζί του το τσαντάκι με τα φάρμακα.

2η ερώτηση: Αν το άτομο είναι αλλεργικό στην μέλισσα θα είναι και στην σφήκα ;
Απάντηση: Δεν είναι το σύνηθες. Πρακτικά οι διασταυρούμενες αντιδράσεις στην μέλισσα και τις σφήκες είναι ανύπαρκτες. Αντίθετα συχνά υπάρχουν διασταυρούμενες αντιδράσεις στο δηλητήριο των διαφόρων σφηκών. Θεωρητικά επειδή υπάρχει μία ουσία κοινή στο δηλητήριο όλων των εντόμων, η υαλουρονιδάση, μπορεί να εμφανισθεί διασταυρούμενη αντίδραση, όμως πολύ σπάνια η ουσία αυτή αποτελεί τον κύριο παράγοντα της συστηματικής αναφυλαξίας.

3η ερώτηση: ‘Περνάει’ η υπερευαισθησία στα υμενόπτερα με τον καιρό;

Απάντηση: Ναι αν το άτομο δεν τσιμπηθεί για 5 χρόνια από το ίδιο έντομο (συνήθως για διάστημα > 5 χρόνια). Στην περίπτωση αυτή υπάρχει πιθανότητα, υπολογίζεται σε 40%, να απαλλαγεί το άτομο από την αλλεργική αυτή προδιάθεση. 
Το πρόβλημα όμως είναι αρκετά σοβαρό για να αφήνεται στην τύχη του και στη φυσική επιλογή. Άρα καταλήγει κανείς στη λύση της προσπάθειας απευαισθητοποίησης. 

Πρέπει επίσης να τονισθεί ότι για 2-3 εβδομάδες μετά την εκδήλωση αλλεργικής αντίδρασης οι δερματικές εξετάσεις μπορεί να είναι αρνητικές. Αυτό σημαίνει ότι η προσωρινά ανενεργός αυτή περίοδος δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ότι αποτελεί απαλλαγή από το πρόβλημα.

4η ερώτηση: Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο να αναπτύξουν συστηματική αναφυλαξία στο δηλητήριο των υμενοπτέρων;

Απάντηση: Ο κανόνας είναι ότι αυτοί που εκτίθενται περισσότερο στα δήγματα έχουν αυξημένη πιθανότητα να αναπτύξουν αλλεργία στο δηλητήριο (μελισσοκόμοι – γεωργοί-κτηνοτρόφοι και όσοι γενικά είναι εκτεθειμένοι στη φύση.

Για την ευαισθητοποίηση απαιτούνται προηγούμενα τσιμπήματα λιγότερα για τη σφήκα και περισσότερα για τη μέλισσα.

5η ερώτηση: Υπάρχει εποχική κατανομή στην εμφάνιση κρουσμάτων δηγμάτων υμενοπτέρων;

Απάντηση: Ναι, οι μέλισσες τσιμπούν συνήθως τους πρώτους καλοκαιρινούς μήνες, ενώ οι σφήκες προς το τέλος του καλοκαιριού και το φθινόπωρο.

6η ερώτηση: Υπάρχουν πληθυσμιακές ομάδες που οι θάνατοι από αναφυλαξία είναι συχνότεροι;

Απάντηση: Ναι σε ηλικιωμένα άτομα και σε παιδιά μικρότερα των 10 χρονών.

Πως πρέπει λοιπόν να αντιδράσουμε σε ένα δήγμα υμενοπτέρου;

Α. ΓΕΝΙΚΑ

1. ψυχραιμία
2.Αφαίρεση του κεντριού γρήγορα γιατί όσο παραμένει απελευθερώνεται δηλητήριο που επιτείνει την αντίδραση (μέλισσα).
3. Τοπικά επιθέματα πάγου.
4.Αντισταμινικά για τον κνησμό.
5.Τοπικά αντιϊσταμινικά.
Συνήθως αυτά αρκούν όταν είναι η πρώτη φορά που ένα υμενόπτερο μας τσιμπάει και γενικά όταν η αντίδραση είναι μικρή τοπική.

Β. Όταν κάποιος εμφανίζει μεγάλη τοπική ή ήπια συστηματική αναφυλαξία.
1.Όλα τα παραπάνω και επιπλέον τοπικά και από το στόμα κορτικοειδή (κορτιζόνη).
2.Σίγουρα πρέπει να επισκεφθεί ειδικό γιατρό(αλλεργιολόγο). Εκείνος θα κρίνει αν πρέπει να προχωρήσει σε έλεγχο (ο οποίος περιλαμβάνει δερματικές δοκιμασίες η και εξετάσεις αίματος) και να του δώσει κατάλληλες οδηγίες.
Στις περιπτώσεις αυτές δεν συνιστάται η έναρξη ειδικής θεραπείας απευαισθητοποίησης.

Γ. Τι πρέπει να κάνει κάποιος που εμφάνισε σοβαρή συστηματική αντίδραση.
1. Θα πρέπει να έχει προηγηθεί ενημέρωση ώστε ο ασθενής να έχει μαζί του ένα τσαντάκι με συσκευή αδρεναλίνης με την οποία είναι δυνατόν να χορηγηθεί αδρεναλίνη άμεσα ακόμη πάνω από τα ρούχα, αντισταμινικά και ένεση ή σταγόνες ή χάπι κορτιζόνης.

Υπάρχουν γενικές οδηγίες αποφυγής;
Ναι και είναι:

• Αποφυγή πανικού και ξαφνικών περιστροφικών κινήσεων σε παρουσία εντόμου. Τα έντομα γίνονται επιθετικά όταν αισθάνονται ότι απειλούνται. Π.χ. είστε στο αυτοκίνητο και αντιλαμβάνεστε την παρουσία εντόμου. ΜΗΝ ΠΡΟΣΠΑΘΗΣΕΤΕ ΝΑ ΕΞΟΝΤΩΣΕΤΕ ΤΟ ΕΝΤΟΜΟ. Ανοίξτε τα παράθυρα, φροντίστε αμέσως να παρκάρετε προσωρινά όπου μπορέσετε, κατεβείτε από το αυτοκίνητο, ανοίξτε όλες τις πόρτες και είναι βέβαιο ότι το έντομο θα αποδράσει χωρίς να επιτεθεί.

• Οι οδηγοί μοτοσυκλέτας θα πρέπει να έχουν πάντοτε κατεβασμένη τη ζελατίνη προστασίας του κράνους και να μην οδηγούν ποτέ γυμνοί πάνω από τη μέση ή με κοντό παντελονάκι.
• Τα υμενόπτερα είναι πιο επιθετικά αργά τις απογευματινές ώρες και σε θερμό και υγρό περιβάλλον και όταν απειλούνται. Επίσης κατά την διαδικασία του τσιμπήματος εκκρίνουν φερορμόνες που παρακινούν και άλλα έντομα να επιτεθούν.
• Μείνετε μακριά από μέρη που συναθροίζονται τα έντομα π.χ ανοιχτούς κάδους απορριμάτων, σάπια φρούτα, ανθισμένα λουλούδια και πατητήρια σταφυλιών κ.α.
• Αποφύγετε να φοράτε αρώματα, λακ, αντιηλιακά με έντονες οσμές διότι προσελκύουν έντομα.
• Τα εντομοαπωθητικά (spray ή gel) δεν είναι αποτελεσματικά.
• Μην φοράτε χαλαρά ενδύματα με έντονα χρώματα και σχέδια, προτιμήστε χρώμα λευκό- πράσινο (χακί) και ανοιχτό καφέ.
• Αποφύγετε τις κηπουρικές εργασίες και κάνετε τις μόνο αν φοράτε καπέλο γάντια, μακριά ρούχα.
• Μην αφήνετε υπολείμματα τροφών στην ύπαιθρο.
• Τοποθετήστε ειδικές σίτες στα παράθυρα.
• Φοράτε πάντα κλειστά υποδήματα ιδίως έξω από το σπίτι.
• Μην ξεχνάτε κράνος και γάντια όταν οδηγείτε μοτοσυκλέτα.
• Προσέχετε όταν ψαρεύετε στην ακτή γιατί μαζεύονται έντομα (ιδίως σφήκες)
• Σε περίπτωση επίθεσης εντόμων καλύψετε το κεφάλι και τα χέρια με υφάσματα και απομακρυνθείτε σε ασφαλές σημείο με ηρεμία
• Έχετε κινητό όταν εργάζεστε στην εξοχή ή εκδράμετε.

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΦΥΛΑΞΙΑΣ

1. Συνεκτίμηση άλλων παραγόντων όπως ασθένειες και λήψη φαρμάκων γιατί μπορεί να χρειάζεται μείωση της δόσης ή αντίθετα κάποια φάρμακα ελαττώνουν την δράση της αδρεναλίνης.
2. ξαπλώνουμε τον άρρωστο έχοντας το σημείο του δήγματος πιο χαμηλά από την καρδιά
3. κάνουμε ένεση αδρεναλίνης η οποία μπορεί να επαναληφθεί μετά από 20’.
4. χορηγούμε αντισταμινικά
5. αν έχει δύσπνοια κάνουμε εισπνοή με βρογχοδιασταλτικά
6. χορηγούμε σταγόνες ή χάπι κορτιζόνης ή καλύτερα ένεση
7. μεταφέρεται ο ασθενής σε νοσοκομείο για 24ωρη παρακολούθηση ακόμη και αν έχει βελτιωθεί η κλινική εικόνα γιατί υπάρχει ο κίνδυνος υποτροπής
8. αφαίρεση κεντριού.
   

Όπως αναφέρεται και παραπάνω σε περίπτωση που ο ασθενής εμφανίσει σοβαρή συστηματική αναφυλακτική αντίδραση είναι σε πολύ αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσει σοβαρότερο επεισόδιο κάποια επόμενη φορά και για αυτό είναι απαραίτητη η άμεση αλλεργιολογική εκτίμηση.
Ο αλλεργιολόγος θα προσδιορίσει το υπεύθυνο έντομο (μέλισσα ή σφήκα και το είδος). Αυτό γίνεται από το ιστορικό αφ’ ενός και από τις δερματικές εξετάσεις ή τα Rast αφ’ ετέρου.

Σε κάθε περίπτωση απαιτείται παρακλινικός έλεγχος ακόμη και αν ο ασθενής είναι μελισσοκόμος και αναγνωρίζει τα έντομα ή υπάρχει στο σημείο του νυγμού κεντρί και άρα πρόκειται για μέλισσα ή ακόμη και αν υπάρχει το «πειστήριο του εγκλήματος» δηλαδή το νεκρό έντομο και οπωσδήποτε όταν δεν συμβαίνει τίποτε από τα ανωτέρω και ο ασθενής είναι πανικόβλητος και δεν μπορεί να δώσει καμιά πληροφορία.

Ο παρακλινικός έλεγχος μας δίνει την βεβαιότητα για το είδος του εντόμου ώστε να γνωρίζουμε από τι έντομο θα πρέπει να απευαισθητοποιηθεί ο ασθενής.

Επίσης ανοσοθεραπεία δηλαδή η απευαισθητοποίηση αποτελεί την καλύτερη επιλογή για τα άτομα με τεκμηριωμένες σοβαρές αναφυλακτικές αντιδράσεις.

Παρέχει προστασία που φθάνει σχεδόν σε επίπεδα ίασης. Η τεχνική της βασίζεται στην προοδευτικά αυξανόμενη χορήγηση δηλητηρίου μέχρι η χορηγούμενη δόση να αντιστοιχεί σχεδόν στο δηλητήριο αυτό δύο εντόμων.

Είναι αποτελεσματικής διάρκειας τουλάχιστον 5 χρόνια, αλλά πρέπει να γίνεται με όλους τους αυστηρούς κανόνες γιατί πάντα υπάρχει ο κίνδυνος πρόκλησης επεισοδίου συστηματικής αναφυλαξίας.

Σε παιδιά < 5 ετών δεν συνιστάται η έναρξη ανοσοθεραπείας με γνώμονα ότι ο κίνδυνος από νέο τσίμπημα είναι μικρότερος ενώ οι πολλές ενέσεις πιθανόν να έχουν ψυχολογική επίπτωση στο παιδί.

Στην Ελλάδα συναντά κανείς τη μέλισσα που παράγει το μέλι και το κερί, την κοινή σφήκα με κιτρινόμαυρες ραβδώσεις που κάνει φωλιές είτε στο χώμα, ή κάτω από πέτρες ή στις γωνίες των σπιτιών και τη μεγάλη σφήκα (vespa orientalis) που είναι καφέ χρώματος και ανάλογα με την γεωγραφική περιοχή λέγεται και σκούργος ή σερσένι ή σερσέκι.

paidiatriki.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Τι να κάνετε αν τσιμπήσει ο,τιδήποτε το παιδί σας

Δεν είναι λίγες οι φορές που τα παιδιά στα καλά καθούμενα κλαίνε σπαρακτικά όταν τα τσιμπήσει κάτι και η αλήθεια είναι ότι σαν γονείς αργούμε να αντιληφθούμε το λόγο για τον οποίο κλαίει αν δεν μας το πει το ίδιο αμέσως.

The boy is bitten by mosquitoes on a dark background.
On the blackboard with chalk painted mosquitoes

Η μάχη με τους ανεπιθύμητους επισκέπτες του καλοκαιριού είναι άνιση. Είτε πρόκειται για κάποιο κουνούπι, για κάποια μέλισσα, σφήκα ή ακόμη και τσούχτρα, τα αντανακλαστικά της μαμάς δεν είναι πάντα σε θέση να προλάβουν ένα από τα παραπάνω τσιμπήματα. Γι’ αυτό θα πρέπει να είναι καλά οργανωμένη και ενημερωμένη για το τι πρέπει να κάνει στην περίπτωση κάποιου τσιμπήματος.

Αρχικά πριν πάτε οπουδήποτε (διακοπές, βόλτα, στο χωριό, στο πάρκο, στην παραλία) θα πρέπει να έχετε πάντα ένα τσαντάκι πρώτων βοηθειών με πράγματα που ίσως χρειαστείτε. Έτσι λοιπόν από την τσάντα σας δεν θα πρέπει να λείπει, το εντομοαπωθητικό σε μορφή σπρέι, μια κορτιζονούχα κρέμα, στικ αμμωνίας, ή κάποιο μεικτό τοπικό σκεύασμα με κορτιζόνη και αντιβιοτικό. Αν το παιδί σας είναι αλλεργικό και σας έχει δώσει εντολή ο γιατρός σας, μην ξεχάσετε να βάλετε στην τσάντα σας μια ένεση ανδρεναλίνης.
Η αδρεναλίνη είναι το έσχατο μέσο αντιμετώπισης μιας αναφυλακτικής αντίδρασης, η χρήση της οποίας αποφασίζεται μόνο σε περίπτωση καταπληξίας (σοκ) ή οιδήματος του λάρυγγα. Η αδρεναλίνη είναι η πρώτη και μοναδική αποτελεσματική θεραπεία της αναφυλακτικής αντίδρασης από τη στιγμή που θα αναγνωρίσετε ότι ο ασθενής πάσχει από αυτή. Αν προσπαθήσετε να θεραπεύσετε την αναφυλακτική αντίδραση με τα δευτερεύοντα φάρμακα (κορτιζόνη και αντιισταμινικά) είναι πιθανό να χάσετε πολύτιμο χρόνο, αφήνοντάς τη να εξελιχθεί και να οδηγήσει, πιθανά, σε πτώση της πίεσης ή οίδημα λάρυγγα. Τότε, ίσως και η αδρεναλίνη να μη μπορεί να αντιστρέψει την κατάσταση! Η κοινή πεποίθηση ότι η θεραπεία μιας αναφυλακτικής αντίδρασης είναι η ένεση κορτιζόνης είναι εσφαλμένη.

Το τσίμπησε και τώρα τι κάνω;
Αρχικά προσπαθήστε να κρατήσετε την ψυχραιμία σας, ιδίως αν το παιδί βάλει τα κλάματα. Προσπαθήστε να εντοπίσετε το σημείο όπου έχει τσιμπηθεί το παιδί σας, ώστε να του δώσετε τις πρώτες βοήθειες.

Στη συνέχεια βάλτε επάνω στο τσίμπημα μια κρύα κομπρέσα (αν δεν έχετε βάλτε ένα κρύο μπουκαλάκι με νερό) και μετά διάλυμα αμμωνίας.

Αν διαπιστώσετε ότι υπάρχει κεντρί (στην περίπτωση τσιμπήματος σφήκας ή μέλισσας) , απευθυνθείτε στο γιατρό. Αν επιχειρήσετε να το αφαιρέσετε εσείς, μπορεί να το σπρώξετε πιο μέσα. Αν δεν υπάρχει εναλλακτική, δοκιμάστε να το κάνετε με ένα τσιμπιδάκι φρυδιών. Αν το παιδί έχει φαγούρα, θα πρέπει να ενημερώσετε τον παιδίατρο για να του χορηγήσει την κατάλληλη δόση αντιισταμινικού.

Τι να προσέξετε
Θα πρέπει να προσέξετε να μην επιμολυνθούν τα τσιμπήματα τα οποία το παιδί έχει την τάση να ξύνει. Δεν θέλετε εκτός από το τσίμπημα να έχετε να αντιμετωπίσετε και τον σταφυλόκοκκο. Γι’ αυτό φροντίστε τα νύχια του να είναι κομμένα και πάντα να του θυμίζετε να μην ξύνει την περιοχή.

Αν πρόκειται για το πρώτο σοβαρό τσίμπημα του παιδιού, δώστε προσοχή μην τυχόν και εμφανίσει κάποια αλλεργική αντίδραση.
Απευθυνθείτε άμεσα σε γιατρό αν το η περιοχή είναι αρκετά κόκκινη, πρησμένη, πονάει, το παιδί νιώθει ότι «καίγεται», έχει έντονο κνησμό και δύσπνοια.

Mothersblog.gr
newsitamea.gr

Πώς θα ανακουφίσετε το παιδί από τα τσιμπήματα των εντόμων

Με φυσικούς τρόπους και χωρίς να σας πιάσει πανικός

Τα καλοκαίρια με τα παιδιά μας είναι γεμάτα ευκαιρίες για τη δημιουργία υπέροχων αναμνήσεων, καθώς μπορούμε να περάσουμε περισσότερο χρόνο μαζί τους στη φύση. Δυστυχώς, εκτός από εμάς τις υψηλές θερμοκρασίες απολαμβάνει και ένα πλήθος εντόμων, τα οποία σε καμία περίπτωση δεν θα περιφρονούσαν το απαλό δερματάκι του μωρού μας.

Αντισταθείτε στον πειρασμό των μαύρων σκέψεων: Στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων, τα τσιμπήματα δεν αποτελούν αιτία ανησυχίας, αν και σίγουρα είναι υπεραρκετά για να ακούσετε άφθονη παιδική γκρίνια. Οι παρακάτω συμβουλές θα σας βοηθήσουν να τη μειώσετε και αυτή!

Επενδύστε στην πρόληψη
Αν έχετε κήπο επιβεβαιώστε ότι δεν υπάρχουν σημεία που να συγκεντρώνουν στάσιμα νερά και ελέγξτε για σφηκοφωλιές. Ακόμη και αν μένετε σε διαμέρισμα, όμως, μία κουνουπιέρα στο κρεβάτι του παιδιού θα βελτιώσει κατά πολύ την κατάσταση. 

Τα φυσικά εντομοαπωθητικά, όπως η σιτρονέλα και η λεβάντα, αλλά και οι διάφορες εντομοπαγίδες που κυκλοφορούν στο εμπόριο θα κρατήσουν μακριά τον φτερωτό εχθρό χωρίς να εκθέσετε το μικρό σας σε χημικά.
Όταν τρώτε έξω, φροντίστε να καλύπτετε το φαγητό, ιδιαιτέρως τις γλυκές τροφές, για να μην προσελκύσει σφήκες ή μέλισσες. 

Για τους ίδιους λόγους, αποφύγετε τη χρήση αρωματισμένων αφρόλουτρων ή κρεμών, όπως και τα έντονα χρώματα στα ρούχα του παιδιού. 

Τέλος, αν έχετε κατοικίδια προμηθευτείτε αμπούλες αποπαρασίτωσης. Με αυτόν τον τρόπο όχι μόνο θα περιορίσετε σημαντικά τον κίνδυνο για ψύλλους ή τσιμπούρια στο σπίτι, αλλά θα προστατεύσετε και τους τετράποδους φίλους σας από ασθένειες όπως το καλαζάρ, το οποίο δεν προσβάλλει τους ανθρώπους αλλά είναι εξαιρετικά επικίνδυνο για τους σκύλους.

Αναγνωρίστε τον υπαίτιο Όσο και να προσπαθήσετε, η αλήθεια είναι ότι είναι σχεδόν αδύνατον το καλοκαίρι να τελειώσει χωρίς το παιδί σας να αποκτήσει ούτε ένα κόκκινο σημαδάκι. Όταν αυτό αναπόφευκτα συμβεί, παρακολουθήστε το παιδί για τυχόν ενδείξεις αλλεργικής αντίδρασης, όπως είναι το οίδημα, τα πρησμένα χείλη ή γλώσσα και η δυσκολία στην αναπνοή. 

Αν παρατηρήσετε κάτι τέτοιο, πηγαίνετέ το άμεσα στο νοσοκομείο. Κατά τα άλλα παραμείνετε ψύχραιμοι παρά τις φωνές του και κινηθείτε ανάλογα με το είδος του ιπτάμενου εγκληματία.

Αν το τσίμπησε κουνούπι
Πρώτα από όλα, μην το αφήσετε να το ξύσει. Ναι, το ξέρουμε ότι έχει δίκιο, όπως ξέρουμε και ότι είναι αρκετά δύσκολο να το πείσετε. Ωστόσο, όταν ξύνουμε τα τσιμπήματα του κουνουπιού κάνουμε το αίμα μας να κυλά πιο γρήγορα προς την περιοχή, με αποτέλεσμα οι τοξίνες που εκλύει το έντομο να διαχέονται περισσότερο. 

Επιπλέον, αν το κάνει να ματώσει διατρέχει κίνδυνο μόλυνσης, ενώ δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιούμε τα περισσότερα ανακουφιστικά σκευάσματα πάνω σε ανοιχτή πληγή.
Εκτός από τις διάφορες αντιισταμινικές αλοιφές που μπορείτε να βρείτε στα φαρμακεία, υπάρχουν αρκετά φυσικά προϊόντα που θα ανακουφίσουν γρήγορα το μικρό σας. Αν έχετε αλόη, χαράξτε ελαφρά κάποιο σημείο του φυτού και εφαρμόστε το τζελ που θα βγει επάνω στο τσίμπημα. Αφήστε το να στεγνώσει και επαναλάβετε αν χρειαστεί. 

Άλλη μία λύση είναι να βράσετε περίπου 15 γραμμάρια αποξηραμένο βασιλικό σε δύο κούπες νερό και με ένα καθαρό πανί να τρίψετε το ζωμό στην περιοχή, αφού πρώτα κρυώσει αρκετά. 

Αν η μικρή σας δεν έχει αρκετή υπομονή, τα ψιλοκομμένα φρέσκα φύλλα βασιλικού μπορούν επίσης να λειτουργήσουν ανακουφιστικά.
Φυσικά, δεν θα μπορούσαμε να παραλείψουμε την πατροπαράδοτη επιλογή της επάλειψης της περιοχής με λίγο ξίδι. Σε περίπτωση, όμως, που δεν αντέχετε τη μυρωδιά, μπορείτε αντ’ αυτού να κρατάτε στο ψυγείο ένα φακελάκι χαμομηλιού σε νερό: Αν το ακουμπήσετε για περίπου δέκα λεπτά επάνω στο τσίμπημα του παιδιού, η ενόχληση θα υποχωρήσει.

Αν το τσίμπησε μέλισσα ή σφήκα Απομακρύνετε το κεντρί με μία πιστωτική κάρτα, αφού την καθαρίσετε με λίγο οινόπνευμα. Μην χρησιμοποιήσετε τσιμπιδάκι για τα φρύδια, καθώς η πίεση που θα ασκήσετε θα σπρώξει το δηλητήριο πιο βαθιά στο δέρμα του. 

Εφαρμόστε μια κρύα κομπρέσα ή λίγο πάγο τυλιγμένο σε μία πετσέτα πάνω στο τσίμπημα. Το κρύο θα μουδιάσει την περιοχή απαλύνοντας τον πόνο του παιδιού. Το τζελ αλόης, η κρέμα από καλέντουλα και το αιθέριο έλαιο λεβάντας έχουν επίσης καταπραϋντικές ιδιότητες.

Αν το τσίμπησε τσιμπούρι Το κυριότερο που πρέπει να κάνετε σε αυτή την περίπτωση, είναι να αφαιρέσετε το τσιμπούρι, και αυτό συνήθως δεν είναι εύκολο. Θα χρειαστείτε ένα τσιμπιδάκι για τα φρύδια και λίγο αντισηπτικό διάλυμα, με το οποίο θα καθαρίσετε καλά το δέρμα γύρω από το τσιμπούρι. 

Στη συνέχεια, θα ακουμπήσετε το τσιμπιδάκι στο δέρμα του παιδιού και αφού πιάσετε το τσιμπούρι από το κεφάλι και όχι το σώμα θα το τραβήξετε προς τα επάνω, με αργές και σταθερές κινήσεις και ασκώντας την ίδια ποσότητα πίεσης σε όλη τη διάρκεια. Πρέπει να είστε πολύ προσεκτικοί ώστε να μην συνθλίψετε το τσιμπούρι, πράγμα που θα κάνει ακόμη πιο δύσκολη την αφαίρεσή του. Τέλος, καθαρίστε και πάλι την περιοχή με το αντισηπτικό σας διάλυμα. Αν δεν είστε σίγουροι ότι μπορείτε να απομακρύνετε το τσιμπούρι με ασφάλεια, προτιμήστε να επιφορτίσετε τον παιδίατρό σας με αυτή την υποχρέωση. 

Έτσι κι αλλιώς, καλό είναι να τον επισκεφθείτε και να του ζητήσετε να εξετάσει την περιοχή, καθώς κάποιες φορές τα τσιμπούρια είναι φορείς επικίνδυνων βακτηρίων που μπορούν να απειλήσουν την υγεία του παιδιού σας.

ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΠΡΑΣΣΑ
imommy.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Τι να κάνεις όταν τσιμπήσει το παιδί σφήκα

Οι αποδράσεις στη φύση τα έχουν κι αυτά.

Πρόσφατα συνάντησα μια φιλική μας οικογένεια με δύο παιδιά. Ο μικρός τους είχε σχεδόν παραμορφωμένο το μισό του πρόσωπο, καθώς τον είχε τσιμπήσει σφήκα όχι μία αλλά δύο φορές μέσα σε μια βδομάδα!
Από τα τσιμπήματα αυτά κινδυνεύουν κυρίως τα παιδιά που ζουν στην εξοχή αλλά και όλα τα υπόλοιπα που κάνουν τις διακοπές τους.

Τι πρέπει να γνωρίζεις για το τσίμπημα της σφήκας:

• Όταν τσιμπήσει, δεν αφήνει πίσω το κεντρί της.
• Το τσίμπημά της μπορεί να αποβεί σοβαρό σε αλλεργικά άτομα.
• Μπορεί να προκαλέσει μόλυνση καθώς μεταφέρονται άμεσα μικρόβια.
• Προκαλεί μια τοπική φλεγμονώδη αντίδραση του δέρματος, αποτέλεσμα του δηλητηρίου που εισχωρεί στον οργανισμό.

Τα συμπτώματά του είναι: τοπική κοκκινίλα, πρήξιμο, πόνος ή φαγούρα που μπορούν να διαρκέσουν από αρκετές ώρες μέχρι αρκετές ημέρες.

Πώς να αντιδράσεις: 

• Καθάρισε την περιοχή και βάλε πάγο για το πρήξιμο.
• Δώσε στο παιδί κάποιο αντιϊσταμινικό ή κορτιζονούχο κρέμα για τη φαγούρα ή και κάποιο παυσίπονο.
• Εάν το τσίμπημα είναι στο λαιμό ή στο στόμα, δώστε του ένα παγάκι να βάλει στο στόμα.

* Αν δεν υπάρχει πρόσβαση σε φάρμακα, βάλε μαγειρική σόδα, αμμωνία, ξύδι ή λεμόνι.

Συντάκτης : Αλεξάνδρα Παπαδάκη

allyou.gr

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Εντομοαπωθητικά και παιδί

Τα εντομοαπωθητικά είναι πολύ χρήσιμα τόσο στους ενήλικες αλλά πολύ περισσότερο στα παιδιά.
Τα κουνούπια δεν είναι μόνο ενοχλητικά με αποτέλεσμα πολλές φορές να μην αφήνουν ένα παιδί να κοιμηθεί.

Δυστυχώς κάποιες φορές μπορεί επίσης να μεταφέρουν ιούς οι οποίοι μπορεί να προκαλέσουν ασθένειες στο παιδί, όπως τον ιό του Νείλου.

Πρόσφατα αναφέρθηκαν αρκετά κρούσματα στην Ελλάδα από τον ιό του Νείλου. Γι αυτό αν το παιδί θα παίξει ή θα κινηθεί σε χώρους που υπάρχουν κουνούπια καλό είναι να το προστατεύσουμε με ένα εντομοαπωθητικό. Τα κουνούπια δεν κυκλοφορούν μόνο τη νύκτα αλλά και την ημέρα άσχετα αν δεν τα βλέπουμε ή δεν τα ακούμε, γι αυτό καλό είναι να χρησιμοποιείτε εντομοαπωθητικά συνεχώς.

Γιατί τα κουνούπια τσιμπούν τα παιδιά, ενήλικες;
Τα κουνούπια τσιμπούν τους ανθρώπους (Παιδί, ενήλικα) γιατί χρειάζονται μια πρωτεΐνη την οποία βρίσκουν στο ανθρώπινο αίμα. Η ουσία αυτή χρησιμοποιείται για να φτιάξουν τα αυγά τους. Τα κουνούπια ελκύονται από τη μυρωδιά του δέρματος (Γι αυτό μερικά παιδιά ελκύουν πολύ περισσότερο τα κουνούπια) και από το διοξείδιο του άνθρακα που βρίσκεται στον αέρα που εκπνέει ένα παιδί.

Πώς δρα ένα εντομοαπωθητικό;
Τα εντομοαπωθητικά δεν σκοτώνουν τα κουνούπια. Απλά τα απωθούν. Γι αυτό θα δείτε ή θα ακούσετε κουνούπια να κυκλοφορούν γύρω από το παιδί με το εντομοαπωθητικό.

Ποίο εντομοαπωθητικό είναι κατάλληλο για το παιδί;
Τα εντομοαπωθητικά που κυκλοφορούν στην αγορά χωρίζονται σε δυο ουσιαστικές κατηγορίες:

• A. Τα εντομοαπωθητικά που περιέχουν μια τοξική ουσία που λέγεται N,N-diethyl-m-toluamide και συνήθως γράφεται σαν "DEET".
• B. Εντομοαπωθητικά που περιέχουν αιθέρια έλαια.

Α. Εντομοαπωθητικά που περιέχουν "DEET"
Όλοι γνωρίζουμε ότι η N,N-diethyl-m-toluamide (DEET) είναι μια τοξική ουσία. Καμία μελέτη δεν υπάρχει στην βιβλιογραφία για το ποια συγκέντρωση DEET είναι ασφαλής για τα παιδιά. Η Επιτροπή περιβαλλοντικής υγείας της ΑΑΡ έχει πρόσφατα ανακοινώσει ότι η χρήση εντομοαπωθητικών με DEET στα παιδιά με συγκέντρωση 10% εμφανίζονται να είναι τόσο ασφαλείς όσο τα προϊόντα με μια συγκέντρωση 30% όταν χρησιμοποιείται σύμφωνα με τις κατευθύνσεις στις ετικέτες προϊόντων.
Η αποτελεσματικότητα των εντομοαπωθητικών εξαρτάται από την περιεκτικότητα του προϊόντος στο φάρμακο. Φαίνεται πιο κάτω.

• Συγκέντρωση 23.8% DEET στο εντομοαπωθητικό παρέχει προστασία για 5 ώρες.
• Συγκέντρωση 20% DEET στο εντομοαπωθητικό παρέχει προστασία για 4 ώρες.
• Συγκέντρωση 6.65% DEET στο εντομοαπωθητικό παρέχει προστασία για 2 ώρες.
• Συγκέντρωση 4.75% DEET στο εντομοαπωθητικό παρέχει προστασία για 1.5 ώρες.

Από ποία ηλικία μπορούν να χρησιμοποιηθούν εντομοαπωθητικά στα παιδιά;
Εντομοαπωθητικά με χαμηλές συγκεντρώσεις DEET μπορεί να χρησιμοποιηθούν από την ηλικία 2 μηνών και άνω.

Β. Εντομοαπωθητικά που περιέχουν αιθέρια έλαια.
Τα εντομοαπωθητικά αυτά δεν περιέχουν συνθέσεις αιθέριων ελαίων. Είναι από πολύ παλιά γνωστό ότι τα αιθέρια έλαια απωθούν τα κουνούπια. Το γεγονός ότι εξατμίζονται πολύ γρήγορα σημαίνει πως η δράση τους είναι μόνο για λίγο χρονικό διάστημα. Πρόσφατα όμως δημιουργήθηκαν εντομοαπωθητικά από φυσικά αιθέρια έλαια, τα οποία απελευθερώνονται σταδιακά με αποτέλεσμα να έχουν δράση για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Οι ακόλουθες οδηγίες – συμβουλές είναι χρήσιμο να δοθούν στους γονείς από το παιδίατρο σε περίπτωση που οι γονείς επιλέξουν εντομοαπωθητικά που περιέχουν DEET.

• Κατά τη χρησιμοποίηση της απωθητικής ουσίας σε ένα παιδί, εφαρμόστε την πρώτα στα χέρια σας και μετά στο παιδί σας. Αποφύγετε τα μάτια και το στόμα των παιδιών.
• Γονείς, μην εφαρμόζετε εντομοαπωθητικά στα χέρια των παιδιών. Τα παιδιά έχουν τη τάση να βάζουν τα χέρια στο στόμα.
• Γονείς, μην επιτρέπετε στα μικρά παιδιά να βάζουν μόνα τους εντομοαπωθητικά.
• Γονείς, μην εφαρμόζετε εντομοαπωθητικά στο δέρμα κάτω από τα ρούχα του παιδιού.
• Να φυλάτε τα εντομοαπωθητικά σε χώρους που δεν είναι προσβάσιμος στα παιδιά.

Εντομοαπωθητικά που περιέχουν αιθέρια έλαια – Χαρακτηριστικά

1. Μεγάλη διάρκεια δράσης. 24ωρη δράση που διαρκεί μέχρι και δεκαπέντε μέρες.
2. Τα εντομοαπωθητικά που περιέχουν αιθέρια έλαια μπορούν να χρησιμοποιηθούν από έγκυες, βρέφη (Καροτσάκια, κρεβατάκια), άτομα με δερματικές αλλεργίες.

Αδάμος Χατζηπαναγής, Παιδίατρος
paidiatros.com

Καλοκαιρινές «απειλές»: Τσιμπήματα, δαγκώματα, εγκαύματα...

Το καλοκαίρι ομολογουμένως είναι απόλαυση να είσαι εκτός σπιτιού, στην παραλία ή το βουνό. Όπου κι αν προτιμάτε να περνάτε τον ελεύθερο χρόνο σας, δυστυχώς το δέρμα σας είναι εκτεθειμένο σε διάφορες «απειλές».

Οι κεραίες της τσούχτρας (ή μέδουσας) περιέχουν δηλητήριο που μπορεί να προκαλέσει επώδυνα και μερικές φορές απειλητικά για την ζωή τσιμπήματα. Το τσίμπημα είναι τυχαίο συνήθως και προκύπτει όταν κολυμπάτε ανάμεσα σε κοπάδια από μέδουσες ή προσπαθείτε να τις πιάσετε. 
Ο πόνος που προκαλεί το τσίμπημα είναι έντονος, στο σημείο εκδηλώνεται κνησμός και οίδημα ενώ σε σπάνιες περιπτώσεις ακολουθεί εμετός και μυϊκοί σπασμοί. Έχουν τέλος καταγραφεί περιστατικά δύσπνοιας, κώματος και θανάτου. 
Ένα σπιτικό αντίδοτο είναι να βάλετε ξύδι στο σημείο του τσιμπήματος ώστε να απενεργοποιηθούν οι νηματοκύστες. 
Πάντως σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται εξειδικευμένη ιατρική φροντίδα.

Τα κουνούπια και εμείς... ~ To χαμομηλάκι

Τα κουνούπια δεν είναι απλά ενοχλητικά. Το τσίμπημα τους προκαλεί κνησμό ή και δερματική λοίμωξη. Είναι φορείς του ιού του Δυτικού Νείλου, του δάγγειου πυρετού και άλλων σοβαρών ασθενειών. Για να προστατευθείτε από τα κουνούπια, χρησιμοποιήστε εντομοαπωθητικά όταν βρίσκεται σε ανοικτούς χώρους, φορέστε ρούχα που καλύπτουν το σώμα και μην αφήνετε νερά να λιμνάζουν στις βεράντες και την αυλή σας.

περισσότερα στην πηγή: health.in.gr

Κίνδυνοι από ενοχλητικά έντομα και ερπετά...

Μέλισσες, σφήκες, κουνούπια, φίδια, σκορπιοί μπορεί να είναι βλαβερά για την υγεία μας.

Τις περισσότερες φορές το τσίμπημα είναι ακίνδυνο, βάζουμε μια αλοιφή που έχουμε μαζί μας. Άν υπάρξουν επιπλοκές, δεν χρειάζεται πανικός.

Οι μέλισσες και οι σφήκες εάν δεν τις ενοχλήσεις... δεν τσιμπάνε. Σπάνια θα επιτεθούν χωρίς αφορμή. Η σφήκα δεν πεθαίνει μετά από ένα τσίμπημα.

Το τσίμπημα τους προκαλεί γρήγορα πόνο και πρήξιμο, αλλά συνήθως τα συμπτώματα υποχωρούν έπειτα από μερικές ώρες. Εάν δεν υποχωρήσει, πηγαίνετε στο πλησιέστερο νοσοκομείο, κεντρό υγείας ή φαρμακείο. Καλό είναι για αυτές τις περιπτώσεις να έχετε μαζί σας ένα τσιμπιδάκι(που βγάζετε τα φρύδια), για να απομακρύνετε το κεντρί. Έπειτα τοποθετήστε στο σημείο πάγο ή κάτι κρύο όπως νερό... εάν φυσικά έχετε.

Πιο επικίνδυνο όμως θεωρείται το δάγκωμα φιδιού ή σκορπιού. 

Τα συμπτώματα που προκαλεί το δάγκωμα, είναι έντονος πόνος, 

πρήξιμο και μούδιασμα. Το μούδιασμα θα απλωθεί από το σημείο που έχετε το δάγκωμα στο σώμα. Καλέστε πρώτα ιατρική βοήθεια ή προσπαθήστε να απευθυνθείτε στο κοντινό νοσοκομείο. Μέχρι να έρθει κάποιος ειδικός, ξαπλώστε τον ασθενή ώστε το σημείο του δαγκώματος να βρίσκεται πιό χαμηλά από την καρδιά. Αυτό θα καθυστερήσει την μόλυνση από το δηλητήριο.

Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε και ένα κομμάτι ύφασμα που θα χρησιμεύσει σαν επίδεσμος, στο σημείο που έχετε το δάγκωμα, προσοχή όμως να υπάρχει κάποια απόσταση.

Στο ελεύθερο camping παραμονεύουν πολλοί κίνδυνοι! 

Προσέχτε να μην έχει κοντά δέντρα έκει που θα τοποθετήσετε την σκηνή γιατί υπάρχει κίνδυνος για φίδια και σκορπιούς στην παραλία.

Οι σκορπιοί ζουν στην έρημο ή σε περιοχές με θερμό τροπικό κλίμα. Είναι περισσότερο δραστήριοι τη νύχτα, στη διάρκεια της ημέρας όμως κρύβονται, συνήθως μέσα σε δροσερούς εσωτερικούς ή εξωτερικούς χώρους με σκιά.

Εάν σας τσιμπήσει σκορπιός, μπορεί να βάλετε τοπικά πάγο και να ακινητοποιήσετε την περιοχή που σας έχει τσιμπήσει. Σίγουρα όμως να αναζητήσετε άμεση ιατρική φροντίδα.

Τα τσίμπημα του κουνουπιού το θεωρούμε αθώο σε σχέση με τα άλλα.Πρέπει όμως να λάβουμε τα κατάλληλα μέτρα και σ αυτό.

Προσοχή να έχετε τα απαραίτητα μαζί σας και να υπάρχει κοντά έστω ένα φαρμακείο.

πηγή