Είναι τα Μοναχοπαίδια Εγωκεντρικά, Μοναχικά και Κακομαθημένα; / Only Children: Lonely and Selfish?

Οι γονείς θα πρέπει να θυμούνται ότι, είτε μεγαλώνουν ένα παιδί,
είτε παραπάνω από ένα, είναι αυτοί που θα δώσουν τις σωστές κατευθύνσεις στα παιδιά τους μέσα από την ανατροφή και τη διαπαιδαγώγηση που ακολουθούν.

Only Children: Lonely and Selfish?

    Παρόλο που οι εποχές έχουν αλλάξει και όλο και περισσότερες οικογένειες έχουν μόνο ένα παιδί (είτε από επιλογή είτε λόγω συνθηκών), αρκετά συχνά τα μοναχοπαίδια κουβαλάνε πάνω τους ταμπέλες και λανθασμένα στερεότυπα.

    Οι αντιλήψεις που επικρατούν για αυτά τα παιδιά τις περισσότερες φορές βασίζονται απλά και μόνο σε μία ερώτηση “Έχεις αδέλφια;”. Αν η απάντηση είναι όχι, τότε ταυτόχρονα αρχίζουν και ενεργοποιούνται τα στερεότυπα – άρα είσαι κακομαθημένος, εγωιστής, μόνος κ.α.

    Εκτός όμως από τα παιδιά που μπορεί να χαρακτηρίζονται αρνητικά από το κοινωνικό τους περιβάλλον, είναι και οι ίδιοι οι γονείς που μπαίνουν σε σκέψεις πιστεύοντας ότι ίσως το παιδί τους βρίσκεται σε μειονεκτική θέση σε σύγκριση με τα παιδιά που μεγαλώνουν με αδέρφια. Είναι άραγε αυτές οι αντιλήψεις αληθινές, ή πρόκειται για μύθους και απλά στερεότυπα; Στη βιβλιογραφία αναφέρονται πάρα πολλά στερεότυπα και μύθοι που αφορούν τα μοναχοπαίδια. Οι πιο συχνοί και οι πιο δημοφιλείς μύθοι που αναφέρονται σε αυτά τα παιδιά, αναλύονται παρακάτω.

Μύθος 1ος: Τα μοναχοπαίδια είναι κακομαθημένα.

    Το πιο επαναλαμβανόμενο στερεότυπο για τα μοναχοπαίδια είναι ότι είναι κακομαθημένα. Στην βιβλιογραφία χρησιμοποιείται πολύ συχνά ο όρος “εκθρόνιση”, για να περιγραφεί η κατάσταση του παιδιού που μόλις έχει αποκτήσει αδερφάκι. 

Το παιδί που μέχρι πρότινος ήταν το κέντρο της προσοχής και απολάμβανε “βασιλική” μεταχείριση, ξαφνικά εκθρονίζεται όταν ένα άλλο παιδί έρχεται στον κόσμο. Αργά ή γρήγορα το παιδί αυτό θα πρέπει να συμβιβαστεί με τη νέα πραγματικότητα και να αρχίσει να μοιράζεται. Από την άλλη πλευρά όμως, το μοναχοπαίδι δεν εκθρονίζεται ποτέ και συνεχίζει να λαμβάνει τη συνεχή και αμέριστη προσοχή των γονιών του. Αυτό το γεγονός είναι που δίνει την αφορμή για να δημιουργηθεί ο μύθος των κακομαθημένων παιδιών.

Ποια είναι η αλήθεια;

    Αν και είναι γεγονός ότι το μοναχοπαίδι απολαμβάνει την αμέριστη προσοχή των γονιών του, είναι λανθασμένη η αντίληψη ότι αυτή η προσοχή θα κακομάθει απαραίτητα το παιδί. Η καλή ή κακή συμπεριφορά του παιδιού στην πραγματικότητα εξαρτάται από την ανατροφή και τα όρια που θέτουν οι γονείς στην διαπαιδαγώγησή του. Είναι επομένως καθαρά στο χέρι των γονιών το πώς θα συμπεριφερθούν στο παιδί και τι ισορροπίες θα κρατήσουν στη διαπαιδαγώγησή του.

Μύθος 2ος: Τα μοναχοπαίδια είναι εγωιστές.

    Ένας επίσης πολύ δημοφιλής μύθος είναι ότι τα μοναχοπαίδια σκέφτονται μόνο το εγώ τους, δεν έχουν ιδέα του πώς είναι να μοιράζεσαι και να νοιάζεσαι για τους άλλους. Με άλλα λόγια είναι εγωιστές γιατί μεγαλώνουν μόνα τους και έχουν και τους γονείς τους που τα κακομαθαίνουν.

Ποια είναι η αλήθεια;

    Όλα τα μικρά παιδιά κατευθύνονται από εγωκεντρική σκέψη και είναι κτητικά με τα πράγματα που θεωρούν δικά τους. Ταυτόχρονα, τα περισσότερα παιδιά στην εφηβεία εξαιτίας των ορμονικών και ψυχικών αλλαγών, μπορεί να εμφανίσουν επιθετική στάση ή επαναστατική διάθεση η οποία μπορεί να παρερμηνευθεί ως εγωισμός.

    Επομένως, ο εγωισμός δεν είναι αποκλειστικό χαρακτηριστικό των παιδιών που δεν έχουν αδέλφια. Δεν είναι λίγες εκείνες οι φορές που τα παιδιά δεν θέλουν να μοιράζονται πράγματα με τα αδέλφια τους. Στην πραγματικότητα, οι γονείς είναι αυτοί που θα ενθαρρύνουν τέτοιες συμπεριφορές, και αν όχι ανάμεσα στα αδέλφια, μπορούν με μεγάλη ευκολία να ενισχύσουν τη μοιρασιά και τη φροντίδα των άλλων με τους φίλους, τους συμμαθητές και με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας.

Μύθος 3ος: Τα μοναχοπαίδια είναι πολύ μοναχικά.

    Οι περισσότεροι γονείς που έχουν μόνο ένα παιδί ζουν με το φόβο ότι το παιδί τους μεγαλώνει μόνο του και αργότερα θα έχει να αντιμετωπίσει τον κόσμο χωρίς να έχει ένα άτομο που θα το ενώνουν δεσμοί αίματος για να ακουμπήσει πάνω του στα δύσκολα.

Ποια είναι η αλήθεια;

    Σίγουρα οι οικογενειακοί δεσμοί λειτουργούν ως μαξιλάρι ασφαλείας στα δύσκολα, αλλά τα μοναχοπαίδια τις περισσότερες φορές νιώθουν άνετα όταν είναι μόνα τους και είναι σε θέση να απασχολούν πιο εύκολα τον εαυτό τους χωρίς να εξαρτώνται από άλλους και από φίλους. Το να είσαι μόνος σου δεν σημαίνει ...

Μοναχοπαίδι δεν σημαίνει μονάχο παιδί

Οι περισσότεροι άνθρωποι -συχνά συμπεριλαμβανομένων και των διαφόρων ειδικών επιστημόνων- έχουμε την τάση να βλέπουμε και να ερμηνεύουμε τα πράγματα με τρόπο που να επιβεβαιώνει την πεποίθησή μας… 

Μια τέτοιου είδους περιρρέουσα ατμόσφαιρα έχει αρκετές φορές ως συνέπεια την ενσωμάτωση/υιοθέτηση από τα μοναχοπαίδια αυτών των αρνητικών παραστάσεων ή προκαταλήψεων με αποτέλεσμα να επηρεάζεται τόσο η αυτοεκτίμηση όσο και η εικόνα που τα ίδια έχουν για τον εαυτό τους.
Οι πιθανές αρνητικές συνέπειες, όμως, δεν σταματούν εδώ. 

Όλοι μας έχουμε ακούσει από γονείς του περίγυρού μας – κι ίσως, αρκετοί από εμάς να’ χουμε κάνει το ίδιο – την έκφραση:
«Λέμε να του κάνουμε ένα αδελφάκι για να μην είναι μόνο του».
Η γέννηση ενός παιδιού, όμως, που δεν είναι αποτέλεσμα της αυθεντικής προσωπικής επιθυμίας δύο γονέων που αντέχουν να αναλάβουν μια τέτοια ευθύνη αλλά υπαγορεύεται από άλλους παράγοντες και λόγους, εμπεριέχει δυνητικά προϋποθέσεις εμφάνισης διαφόρων προβλημάτων/δυσκολιών, όπως π.χ. παραμέληση, κακοποίηση, ψυχοσυναισθηματικές δυσκολίες κ.τ.λ.

Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα

Τι είναι άραγε καλύτερο; 

Να έχει ένα παιδί ολόκληρο το πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου για τον εαυτό του, όταν πηγαίνει διακοπές; 

Να μη χρειάζεται να τσακώνεται για το ποιος θα παίξει με ένα συγκεκριμένο παιχνίδι; 

Ή το να’χει ένα αδελφάκι να παίζει μαζί του δίπλα στη θάλασσα/σπίτι και να μπορεί να μοιράζεται μνήμες/εμπειρίες/ευθύνες; 

Η απάντηση δεν είναι εύκολη. 
Σε κάθε περίπτωση, υπάρχουν τα υπέρ και τα κατά.
Η απάντηση περί πλεονεκτημάτων και μειονεκτημάτων δεν είναι ποτέ απλή, αλλά σύνθετη. 

Κάθε φορά εξαρτάται από την οπτική που προσεγγίζουμε το ερώτημα που τίθεται. Κάθε κατάσταση έχει τα δικά της πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. 

Η ύπαρξη των οποιωνδήποτε μειονεκτημάτων, όμως, δεν είναι απαραίτητα κάτι το καθοριστικό, τραγικό, μη αναστρέψιμο ή μη αναπληρώσιμο.

Για παράδειγμα, η ύπαρξη άλλων αδελφών έχει διαφορετική επιρροή/επίπτωση στο κάθε αδέλφι ξεχωριστά:
– π.χ. ανάλογα με τη σειρά γέννησής του,
– τη διαφορά ηλικίας από τα υπόλοιπα αδέλφια,
– τη συγκεκριμένη κάθε φορά οικογενειακή κατάσταση,
– διάφορα γεγονότα ζωής (π.χ. διαζύγιο),
– κρίσεις (π.χ. θάνατος, ασθένεια, ανεργία κ.α.).

Πάντως, έχουν γίνει εκατοντάδες έρευνες που επιχείρησαν να συγκρίνουν διάφορες παραμέτρους της ζωής και στοιχεία χαρακτήρα μοναχοπαιδιών και παιδιών που έχουν αδέλφια. Δεν κατέδειξαν, όμως, την ύπαρξη σημαντικών πλεονεκτημάτων ή μειονεκτημάτων που να σχετίζονται με τον αριθμό των παιδιών μιας οικογένειας.

Ως πλεονεκτήματα, αναφέρονται τα εξής:

– Το μοναχοπαίδι, ως μοναδικός αποδέκτης των συναισθημάτων και του χρόνου των γονιών του, καλύπτει, συνήθως, με το παραπάνω αυτές του τις ανάγκες. Με την προϋπόθεση, βέβαια, οι γονείς του να’ ναι σε θέση να τις καλύψουν. Να μην υπερβάλουν και να αισθάνονται καλά που έχουν ένα μόνο παιδί.
– Τα μοναχοπαίδια έχουν, συχνά, καλύτερες σχολικές επιδόσεις, προφανώς εξαιτίας του ότι οι γονείς μπορούν να διαθέτουν περισσότερο χρόνο και ενέργεια.
– Οι γονείς έχουν περισσότερο χρόνο για τον εαυτό τους.
– Μικρότερη οικονομική πίεση, σε περίπτωση οικονομικής στενότητας.

Ως μειονεκτήματα, αναφέρονται τα εξής:

– Τα μοναχοπαίδια είναι πιο ευάλωτα, σε περίπτωση που η οικογένεια αντιμετωπίζει διάφορα προβλήματα ή εντάσεις. Η ύπαρξη αδελφών μπορεί να μειώσει τις επιπτώσεις ανάλογων καταστάσεων σε ένα παιδί.

– Αρκετές φορές, ένα μοναχοπαίδι αισθάνεται μεγαλύτερη πίεση στο να τα καταφέρει καλά στη ζωή του.
– Το μοναχοπαίδι δεν έχει (στον ίδιο τουλάχιστον βαθμό) δυνατότητα διαχείρισης:
~ της επιθετικότητας του,
~ διαφόρων συγκρούσεων,
~ διαπραγμάτευσης και δοκιμής διαφόρων στρατηγικών διαχείρισης έντονων διαπροσωπικών καταστάσεων και συναισθημάτων, όπως η διεκδίκηση της προσοχής και της αγάπης των γονιών, η αδελφική αντιζηλία κ.α.

Όλα αυτά, όμως, σταδιακά, μπορούν ν’ αντισταθμισθούν μέσα απ’ την επαφή με συνομηλίκους στον παιδικό σταθμό, στον ελεύθερο χρόνο κι αργότερα στο σχολείο.
– Σχεδόν όλα τα μοναχοπαίδια νιώθουν πολύ μεγαλύτερη πίεση, ευθύνη κι άγχος, όσον αφορά στην ενδεχόμενη μελλοντική φροντίδα των ηλικιωμένων γονιών τους.

Επίλογος

Καμιά έρευνα στον κόσμο δεν είναι σε θέση να δώσει απόλυτες απαντήσεις για το τι είναι σωστό ή λάθος για τον καθένα μας. Το τι είναι σημαντικό, από υπαρξιακή άποψη, για τον κάθε άνθρωπο-ενήλικα ή παιδί-δεν μπορεί ν’ απαντηθεί, παρά μόνο με γενικούς όρους.
Κάτι ανάλογο ισχύει και για το αν αποτελεί πλεονέκτημα ή μειονέκτημα να είναι κάποιος μοναχοπαίδι ή όχι. Η διαμόρφωση της προσωπικότητάς μας, η ψυχική ισορροπία κι η ανθρώπινη ευτυχία εξαρτώνται από πάρα πολλούς παράγοντες. 

Κανένας αριθμός αδελφών δεν μπορεί από μόνος του να τους καθορίσει.
Το σημαντικότερο απ’ όλα είναι η ποιότητα της σχέσης των γονιών κι αυτής της σχέσης γονέων-παιδιού. 

Το ταμπεραμέντο με το οποίο γεννιόμαστε. Κατά δεύτερο λόγο, η κοινωνικο-οικονομική κατάσταση της οικογένειας, το σύστημα κοινωνικής φροντίδας και, τέλος, διάφορα σημαντικά γεγονότα ζωής.

Και ποτέ να μην ξεχνάμε πως μοναχοπαίδι δεν σημαίνει μονάχο παιδί…

Σάββας Ν. Σαλπιστής, Ph.D., Κλινικός Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπευτής

The Mamagers Team

«Ένα γράμμα στις μαμάδες που έχουν μόνο ένα παιδί…»

Η ανασφάλεια ενός παιδιού που μεγαλώνει μόνο του οφείλεται στον γονιό και όχι στο παιδί. Το παιδί σας έχει εσάς και εσείς εκείνο. Έχει την αγάπη από όλη την οικογένεια και δεν θα του λείψει ποτέ.

Σαν εμένα αναγκάζεστε να ακούτε φράσεις που αναφέρονται στο σύνδρομο του ενός παιδιού και στην μοναξιά που νιώθει ένα μοναχοπαίδι. Ξέρω πως κάθε φορά που ακούτε αυτές τις φράσεις νιώθετε την καρδιά σας να πονάει και να προσπαθείτε να αιτιολογήσετε πως δεν είναι εγωιστικό να κάνετε μόνο ένα παιδί και να μην δώσετε ένα αδερφάκι στο παιδί σας.

Ίσως να έχετε ένα παιδί επειδή οι υπόλοιπες εξωσωματικές δεν πέτυχαν όπως η πρώτη. Ίσως σας πήρε πολύ καιρό να συλλάβετε το πρώτο παιδί σας και πλέον έχετε μεγαλώσει για να μπείτε σε αυτή την διαδικασία.

Ίσως να μην έχετε την οικονομική δυνατότητα να αποκτήσετε ένα ακόμη παιδί.Ίσως να είχατε μια άσχημη επιλόχειο κατάθλιψη και δεν μπορούσατε να βρείτε τον εαυτό σας.

Μπορεί να νιώθετε πως ένα παιδί έχει ολοκληρώσει την οικογένειά σας.

Ότι και να συμβαίνει δεν χρειάζεται να υπερασπιστείτε και να αιτιολογήσετε την επιλογή σας σε κανέναν.

Παρά τα όσα πιστεύουν οι γύρω σας.Το παιδί σας δεν θα νιώθει μόνο του αφού θα έχει εσάς. Το να έχεις ένα αδερφάκι δεν σημαίνει πως θα έχεις μια σίγουρη φιλία ή πως δεν θα νιώθει μόνο το παιδί σας.

Η ανασφάλεια ενός παιδιού που μεγαλώνει μόνο του οφείλεται στον γονιό και όχι στο παιδί. Το παιδί σας έχει εσάς και εσείς εκείνο. Έχει την αγάπη από όλη την οικογένεια και δεν θα του λείψει ποτέ.

Είστε μια μοναδική μητέρα που έχει ένα μοναδικό παιδί και αυτό είναι μοναδικό…

Λ.Μ
Πηγή
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Τα μοναχοπαίδια, μπορεί να μεγαλώνουν με διαφορετικό τρόπο, μπορεί να είναι όμως εξίσου φοβερά!

Η κριτική δίνει και παίρνει.

Λες και το αν είσαι καλός γονιός εξαρτάται από τον αριθμό των παιδιών που έφερες στον κόσμο!

Όσα παιδιά κι αν έχετε, δεν υπάρχει περίπτωση να μην σας κριτικάρουν!

Όλοι έχουν απόψεις για κάθε περίπτωση.

— Δεν έχεις ακόμα αποκτήσει παιδάκι;

«Άντε, κάντε ένα παιδάκι, τι περιμένετε;»

— Έχεις ένα παιδάκι; 

«Γιατί, καλέ, δεν κάνετε άλλο ένα;»

— Έχεις δυο αγοράκια;

«Τώρα να πάτε για την κόρη» (έχουν το του μελλοντολόγου χάρισμα αυτοί)

— Έχεις ένα και ένα;

«Τώρα κλείσατε, μια χαρά είναι» (είναι του οικογενειακού προγραμματισμού αυτοί)

— Έχεις δυο κοριτσάκια;

«Να πάτε τώρα και για το γιο» (του μελλοντολογικού κλαμπ και αυτοί)

— Έχεις τρία παιδάκια;

Τώρα τα πράγματα αρχίζουν και δυσκολεύουν για τους κριτές.

«Όλα παιδιά είναι;» (Ναι, ναι! Ακόμα το ρωτούν αυτό!)

«Τρία καλά είναι, φτάνουν τόσα» (υπάρχουν και άλλου είδους σχολιαστές, που ευχαρίστως θα επενέβαιναν χειρουργικά προκειμένου να μην κάνετε άλλο παιδί)

— Έχεις από τέσσερα και πάνω;

«Άλλη δουλειά δεν κάνετε;»... και άλλα παρεμφερή, πολύ "διακριτικά" και "ευπρεπή"...

👦👧👦👧👦👦

Δεδομένου του ό,τι κάθε παιδί είναι μοναδικό και πολύτιμο και ως εκ τούτου όλα (όσα παιδιά κι αν έχουμε) πρέπει να τα μεγαλώνουμε ως μοναχοπαίδια, ας σταματήσουμε να ρωτάμε, να σχολιάζουμε -με διάθεση φανερά επικριτική- το τι επιλέγει (ή εκ των πραγμάτων υποχρεώνεται) κάθε ζευγάρι να κάνει στη ζωή του.

Με λίγα λόγια, κοιτάμε το σπίτι μας, τα δικά μας παιδιά και προσπαθούμε να είμαστε -το δυνατόν- πιο σωστοί στην ανατροφή του παιδιού ή των παιδιών μας.

το χαμομηλάκι

👦👧👦👧👦👦

Διαβάστε 

5 φράσεις που δεν πρέπει να πείτε σε γονείς με μοναχοπαίδι

Παρά το γεγονός ότι υπάρχουν πολλές έρευνες που υποστηρίζουν ότι τα μοναχοπαίδια είναι εξίσου ευτυχισμένα, υγιή και καλά προσαρμοσμένα στην οικογένεια σε σχέση με τους συνομηλίκους τους που έχουν αδέλφια, τα παλιά στερεότυπα εξακολουθούν να υπάρχουν, να εκνευρίζουν τους γονείς και να στεναχωρούν τα παιδιά.

Ήρθε η ώρα να συνειδητοποιήσουμε κάτι που τα μοναχοπαίδια και οι γονείς τους ήδη γνωρίζουν: 

Τα μοναχοπαίδια μπορεί να μεγαλώνουν με διαφορετικό τρόπο, αλλά είναι εξίσου φοβερά! 
Με αυτό κατά νου, διαβάστε μια λίστα με ενοχλητικά σχόλια που πρέπει να αποφύγετε σε κοινές παρέες γονέων με μοναχοπαίδια.

1. «Πρέπει να αισθάνεται πραγματικά μόνος»
Πρώτα απ' όλα, υπάρχει μια σημαντική διαφορά μεταξύ του να είσαι μόνος και του να νιώθεις μόνος. 

Τα μοναχοπαίδια είναι στην πραγματικότητα λιγότερο πιθανό να αισθάνονται μοναξιά επειδή έχουν μεγαλύτερη εμπειρία στο να ζουν μόνα. 
Νιώθουν άνετα με τον εαυτό τους και συχνά έχουν πλούσια εσωτερική ζωή. 
Είναι σημαντικό να βεβαιωθείτε ότι αυτά τα παιδιά έχουν πολλές ευκαιρίες για να παίξουν με τα άλλα παιδιά, οπότε αν πραγματικά ανησυχείτε για το μοναχοπαίδι που παίζει μόνο του στη γειτονιά, να ξέρετε ότι οι γονείς του θα ήταν πολύ χαρούμενοι εάν στέλνατε το παιδί σας να παίξει μαζί του!

2. «Θα πρέπει να είναι πολύ εύκολο μόνο με ένα παιδί»
Λοιπόν, ναι και όχι. 

Ναι, οι γονείς που έχουν μόνο ένα παιδί δεν χρειάζεται να κάνουν το διαιτητή σε τσακωμούς ανάμεσα στα αδέρφια ή να περάσουν σχεδόν μια δεκαετία αλλάζοντας πάνες. 
Όμως, ίσως έκαναν αυτή την επιλογή διότι γνώριζαν ότι θα είχαν πρόβλημα να διαχειριστούν μια μεγαλύτερη οικογένεια. 
Όταν οι γονείς με περισσότερα από ένα παιδιά έχουν αρχίσει να διαμαρτύρονται για το καθημερινό άγχος, αρκεί να θυμηθούν ότι επέλεξαν να έχουν μια μεγαλύτερη οικογένεια.

3. «Δεν θέλεις να τον κακομάθεις, έτσι δεν είναι;»
Οι γονείς με ένα παιδί έχουν εσωτερικεύσει αυτό το στερεότυπο τόσο βαθιά, που οι περισσότεροι είναι πολύ αγχωμένοι για να μην κακομάθουν το παιδί τους. 

Ακόμα κι έτσι, είναι δεδομένο ότι ένα το μοναχοπαίδι πρόκειται να πάρει πιο εστιασμένη την προσοχή από τους γονείς του. 
Έρευνες δείχνουν ότι αυτό έχει θετικό αντίκτυπο στην αυτοεκτίμηση, τα επιτεύγματα, τη νοημοσύνη των παιδιών, αλλά ότι μπορούν ακόμα και να ζήσουν περισσότερο!

4. «Δεν μοιάζει με μοναχοπαίδι»
Όλα τα παιδιά έχουν εγωιστικές στιγμές, αλλά τα μοναχοπαίδια χαρακτηρίζονται πιο γρήγορα με αυτές τις ταμπέλες σε σχέση με τα παιδιά από μεγαλύτερες οικογένειες. 

Αντίθετα, μερικοί άνθρωποι βλέπουν ένα μοναχοπαίδι που έχει κατανόηση και κοινωνικές δεξιότητες σαν ένα σπάνιο πλάσμα. 
Η πραγματικότητα είναι ότι όλα τα παιδιά είναι στη διαδικασία απόκτησης αυτών των δεξιοτήτων και θα πρέπει να τους επιτραπούν κάποια λάθη καθώς μεγαλώνουν.

5. «Δεν θα κάνετε άλλο παιδί;»
Αυτές είναι πολύ προσωπικές ερωτήσεις. 

Μερικοί γονείς είναι στην ευχάριστη θέση να απαντήσουν ότι ένα παιδάκι αρκεί, όμως άλλοι μπορεί να έχουν οδυνηρούς λόγους πίσω από αυτό, όπως οικονομικά προβλήματα, προβλήματα γάμου, ιατρικές παθήσεις. 
Η πιο σωστή απάντηση είναι «Είχαμε το ένα που θέλαμε, έτσι αποφασίσαμε να σταματήσουμε να προσπαθούμε».

 

infokids

Tο παιδί που δεν «εκθρονίστηκε»

Συνήθως, όχι. 

Υπάρχουν, όμως, ορισμένα πράγματα που οι γονείς τους πρέπει να προσέχουν.

Παιδί προνομιούχο το μοναχοπαίδι; 

Πολλοί πιστεύουν πως ναι. Είναι, όμως, έτσι; Λόγω της απουσίας αδελφών, ένα μοναχοπαίδι μπορεί να αντιμετωπίσει ειδικά προβλήματα που να έχουν επιπτώσεις και στο μέλλον του. Επειδή δεν είναι ποτέ ανώδυνο το να είναι κανείς η μοναδική αγάπη των γονιών του, το μεγάλωμα ενός παιδιού χωρίς αδέλφια χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Σήμερα οι οικογένειες με ένα παιδί πληθαίνουν, για πολλούς λόγους. Τα περισσότερα ζευγάρια δεν αποφασίζουν να κάνουν περισσότερα παιδιά επειδή φοβούνται τις οικονομικές και τις πρακτικές υποχρεώσεις που συνεπάγεται η μεγαλύτερη οικογένεια.

Tο παιδί που δεν «εκθρονίστηκε»

Ένα παιδί χωρίς αδέλφια δεν χρειάζεται να μοιραστεί με κανέναν αυτό το πολύτιμο αγαθό που είναι η αγάπη των γονιών του, δεν περνά από την επώδυνη εμπειρία της «εκθρόνισης» από τον καινούργιο «διάδοχο» που διεκδικεί εξίσου, αν όχι παραπάνω, όλα όσα πλουσιοπάροχα παρέχονταν στον «ένα και μοναδικό». 

Δεν χρειάζεται επίσης ως «επόμενο» και μικρότερο, έπειτα από ένα ή περισσότερα αδέλφια, να παλέψει για να διεκδικήσει τη θέση του, να δώσει μάχη, να θυμώσει, να κάνει ελιγμούς και συμβιβασμούς και να πονέσει για να κερδίσει την αναγνώριση και το σεβασμό των μεγαλύτερων αδελφών, που συχνά είναι αμείλικτοι και δεν «χαρίζουν κάστανα». 

Και, βέβαια, μπορεί να απολαμβάνει με μεγαλύτερη αφθονία όχι μόνο το συναισθηματικό αλλά και τον υλικό πλούτο της οικογένειας, να έχει περισσότερες «ευκαιρίες». Όλα αυτά, έως ένα βαθμό, είναι πράγματι πλεονεκτήματα και δεν μπορούν να αμφισβητηθούν.

Οι παγίδες

Σήμερα, οι εποχές έχουν αλλάξει και κανείς πια δεν δίνει βάση σε αυτά που κατά καιρούς πιστεύονταν, όταν μετά τους μεγάλους πολέμους του τελευταίου αιώνα το δημογραφικό πρόβλημα ήταν τόσο μεγάλο, 

που τα μοναχοπαίδια αντιμετωπίζονταν με καχυποψία και πολλές προκαταλήψεις ως εξ ορισμού προβληματικά, εγωκεντρικά, ακοινώνητα, ανώριμα, υπερευαίσθητα, κακομαθημένα. 

Σίγουρα, όμως, το μεγάλωμα ενός παιδιού χωρίς άλλα αδέλφια κρύβει ορισμένες παγίδες, αν όχι για κανέναν άλλο λόγο, μόνο και μόνο γιατί μαζί με τα αγαθά και τις «ευκαιρίες» που δεν μοιράζονται, δεν μοιράζονται ούτε τα οποιαδήποτε «λάθη» των γονιών και οι δυσκολίες της οικογενειακής ζωής.

H προστασία των συναισθημάτων

Επειδή βρίσκεται στο επίκεντρο της προσοχής όλων -συχνά εκτός από τους γονείς υπάρχει, στις μεσογειακές οικογένειες ιδιαίτερα, και μια στρατιά συγγενών, γιαγιάδων, παππούδων και θείων-, το μοναχοπαίδι είναι συχνά υπερπροστατευμένο. Προσοχή όμως: Yπερπροστασία δεν είναι μόνο η υπερβολική προστασία του παιδιού από κινδύνους, ο φόβος για την ασφάλεια και τη σωματική του ακεραιότητα, γιατί αυτός, αν υπάρχει, κάλλιστα μπορεί να καταδυναστεύει εξίσου και δύο και τρία παιδιά. 

H υπερπροστατευτικότητα στα μοναχοπαίδια είναι περισσότερο συναισθηματική κι έχει να κάνει με τη στενή σχέση που υπάρχει μεταξύ γονιών (ή γονιού) και παιδιού. Ένας γονιός μάς διηγείται: 

«Eίχα περάσει τόσο άσχημα στο σχολείο, που είχα τρομερή αγωνία για την κόρη μου, όταν ήταν να πάει στην α΄ δημοτικού, ότι μπορεί να φοβάται, να την πειράξουν, να μην τα καταφέρει, να της φερθούν άσχημα τα άλλα παιδιά. Πράγματι, πήρε από την αρχή το σχολείο από φόβο, παρόλο που δεν συνέτρεχαν ιδιαίτεροι λόγοι. Έκλαιγε και πονούσε η κοιλιά της κάθε πρωί. Όποτε έβρισκα το παραμικρό πρόσχημα, την κρατούσα σπίτι. 

Συζητώντας το θέμα, συνειδητοποίησα ότι όλος μου ο φόβος είχε να κάνει μόνο με τις δικές μου εμπειρίες και δεν είχε καμία απολύτως σχέση με το παιδί μου. Όταν κατάφερα -με πολλή προσπάθεια ομολογώ- να χαλαρώσω λίγο, η κατάσταση αμέσως βελτιώθηκε και η μικρή τα βρήκε στο σχολείο της μια χαρά».

«Εγώ φοβάμαι ή το παιδί μου;»

Ανάμεσα σε γονείς και παιδιά υπάρχει συναισθηματική ταύτιση, με την έννοια ότι πολύ συχνά οι γονείς μπερδεύουν τα συναισθήματά τους με αυτά του παιδιού τους, προβάλλουν σε αυτό τις αγωνίες, τις απογοητεύσεις, τις αδυναμίες τους και ταυτόχρονα του τις επιβάλλουν. 

Συχνά δεν μπορούν να αντέξουν τη ...