Δεν συγκρίνουμε ποτέ το παιδί μας με κανένα άλλο παιδί / “Don’t compare your child to others.

Οι άνθρωποι είναι μοναδικοί. 

Ειδικά όταν είναι μικροί και πιστεύουν ότι ο μπαμπάς είναι σούπερμαν, η μαμά η πιο όμορφη… 

Ακόμη κι αν μας ρωτήσει ένα παιδί: μαμά ποια είναι πιο όμορφη; 

Η Κατερίνα ή εγώ; 

“Don’t compare your child to others. There’s no comparison between the sun and the moon. They shine when it is their time!”

Η πολιτικά ορθή απάντηση είναι: σας αγαπώ και τις δύο και η κάθε μια έχει τον τύπο της.

Όλα τα παιδιά θέλουν οι γονείς τους και η ευρύτερη οικογένεια να τα αποδέχονται άνευ όρων, άνευ ορίων. Εάν πετύχει η συνταγή στην παιδική ηλικία, ως ενήλικος το παιδί πολύ δύσκολα θα πάρει λάθος αποφάσεις, πολύ δύσκολα θα γίνει αντικείμενο κακοποίησης. Η πλήρης αποδοχή στο σπίτι είναι εκ των ων ουκ άνευ. «Είσαι το παιδάκι μου και σε αγαπώ».

Όταν υπάρχουν και αδέλφια η κατάσταση είναι πιο περίπλοκη. 

Οι γονείς, χωρίς να το θέλουν, δείχνουν αδυναμία σε κάποιο παιδί και αυτό είναι τραγωδία. 

Έχω ζήσει στη σκιά μιας μεγαλύτερης, ομορφότερης και εξυπνότερης αδελφής η οποία ήταν η αδυναμία του πατέρα μας. Οτιδήποτε έκανα, αμέσως το συγκρίνανε με αυτά που κατάφερνε η αδελφή μου. Μέχρι που μεγαλώσαμε και καταλάβαμε ότι ήμασταν και οι δύο αγαπημένες κόρες. Αχ! Αυτά τα πρωτοτόκια!

Υπάρχουν ακραίες περιπτώσεις που το παιδί είναι πραγματικά δύσμορφο, έχει τσιριχτή φωνή ή είναι ενοχλητικό, κ.λπ. ....

Προς το παρόν να πούμε ότι κάθε άνθρωπος έχει ταλέντα και χαρακτηριστικά που τον κάνουν μοναδικό. 

Αυτό τονίζουμε στο «άσχημο» παιδί. 

Αρνούμαστε να τον συγκρίνουμε με οποιονδήποτε!

Στο παιδί που τσιρίζει μάλλον εξαιτίας μας (γιατί φωνάζουμε και εμείς στο σπίτι) δίνουμε την ιδέα για πέντε λεπτά κάθε μέρα να μιλάμε όλοι σιγά, μετά να γίνουν δέκα, κ.ο.κ. 

Το παιδί με ενοχλητική συμπεριφορά θέλει «αποκωδικοποίηση». 

Και όσο πιο νωρίς συμβουλευτούμε κάποιον ειδικό, τόσο καλύτερα. Ενδέχεται να μπορεί και αυτή η περίπτωση να μπορεί να λυθεί με ευφάνταστο τρόπο. Κάνουμε καταλόγους της συμπεριφοράς του παιδιού, καταλήγουμε με κοινή συμφωνία ποιες είναι οι επιθυμητές συμπεριφορές και ποιες όχι. 

Συναποφασίζουμε τους κανόνες. Δηλαδή παιχνίδι. Θα εκπλαγείτε πόσα προβλήματα μπορούν να λυθούν μέσω του παιχνιδιού.

Ξαναγυρνάμε στην απαγορευμένη σύγκριση. 

Κανένας δεν είναι καλύτερος από το παιδί μας και, κυρίως, κανένα παιδί δεν αγαπάμε πιο πολύ από το δικό μας. Δεν λέμε εκκωφαντικά ψέμματα, γιατί τα παιδιά δεν είναι ανόητα. 

Θυμηθείτε τον έρωτα: πόσο αντικειμενικά είναι «εκείνος» πιο όμορφος, πιο έξυπνος, πιο… από οποιονδήποτε άλλον άντρα; Καθόλου, αλλά του λέμε σε κάθε στιγμή τα αθώα ψέμματα του έρωτα. 

Και οι γονείς το ίδιο πρέπει να κάνουν. 

Να τονίζουν τα θετικά του παιδιού, να το ενισχύουν όταν βελτιώνεται, να του δείχνουν την αγάπη τους συνεχώς. Κανένας δεν συνετίστηκε ποτέ επειδή τον συνέκριναν με κάποιον καλύτερο και, από την άλλη, κανένας δεν πέθανε από υπερβολική αγάπη.

Γι αυτό, καθρέφτη-καθρεφτάκι μου, ποια είναι η πιο όμορφη; 

Η πιο καλή, η πιο έξυπνη, μοναδική αποδεκτή απάντηση είναι:

Εσύ, ματάκια μου.

«Σας ασπάζομαι… Ελένη» είναι η δεκαπενθήμερη στήλη της Ελένης Χοντολίδου (κάθε Δευτέρα πρωί) στην Parallaxi, με την ιδιότητά της ως Αναπληρώτριας Καθηγήτριας Σχολικής Παιδαγωγικής και Λογοτεχνικής Εκπαίδευσης

parallaximag.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Όταν οι γονείς συγκρίνουν – Πώς νιώθουν τα παιδιά;

Μια πολύ συχνή συνήθεια που έχουμε οι άνθρωποι, είναι να συγκρίνουμε τη ζωή μας και τον εαυτό μας με τους άλλους ανθρώπους και τις ζωές τους. Μπορεί να συγκρίνουμε τα αυτοκίνητα, τα σπίτια, τις θέσεις εργασίας, την οικονομική επιφάνεια, τις σχέσεις, την κοινωνική δημοφιλία και ούτω καθεξής. Στο τέλος της ημέρας όμως, αυτή η συνήθεια μπορεί να καταρρακώσει την αυτοεκτίμησή μας και να δημιουργήσει μέσα μας πολλά αρνητικά συναισθήματα.

Τι γίνεται όμως όταν δεν προκαλούμε εμείς τη σύγκριση αλλά κάποιος άλλος μας βάζει σε αυτήν τη διαδικασία; 

Με άλλα λόγια, πώς νιώθουμε όταν οι άλλοι μας συγκρίνουν, και πιο συγκεκριμένα, τι γίνεται όταν οι γονείς συγκρίνουν τα παιδιά;

Όταν οι γονείς συγκρίνουν τα παιδιά…

“Γιατί δεν πήρες τόσο καλούς βαθμούς όπως ο/η τάδε;”, 

“Δες πόσο καλά συμπεριφέρεται ο/η τάδε….”, 

“Ο/η τάδε τα πηγαίνει καλύτερα από εσένα. Γιατί δεν κάνεις ό,τι και αυτός;” 

Σας θυμίζουν κάτι αυτές οι φράσεις; 

Αν ναι, τότε σίγουρα έχετε πέσει στην παγίδα της σύγκρισης. Παρόλο που είναι δύσκολο να αντισταθούμε σε αυτή μιας και έχουμε την τάση να αξιολογούμε την πρόοδο μας σε κάθε τομέα της ζωής μας ελέγχοντας και συγκρίνοντας τις επιδόσεις των γύρων μας, στο τέλος πρόκειται για μια ανώφελη δραστηριότητα γιατί πάντοτε θα υπάρχει κάποιος που είναι καλύτερος από εμάς. 

Όταν οι γονείς συγκρίνουν, προκαλούν άγχος τόσο στον ίδιο τους τον εαυτό όσο και στα παιδιά τους, αναφέρουν οι ειδικοί.

Για να γίνει όμως λίγο πιο κατανοητή η θέση των παιδιών όταν οι γονείς τους τα συγκρίνουν, ας αντιστρέψουμε για λίγο τα παραπάνω παραδείγματα και στη θέση του παιδιού ας βάλει ο καθένας τον εαυτό του. 

Πώς θα νιώθατε αν ο/η σύζυγος σας έλεγε, 

“Γιατί δεν πήρες τόση αύξηση όπως ο/η τάδε;”, 

“Δες πόσο ωραίο σώμα έχει ο/η τάδε…”, 

“Ο/η τάδε τα πηγαίνει καλύτερα από εσένα. Γιατί δεν κάνεις ότι και αυτός-ή;”

Πόσο καλά πιστεύατε ότι θα νιώθατε με τον εαυτό σας; 

Πόσο κίνητρο θα σας έδινε αυτού του είδους η σύγκριση για να προσπαθήσετε για το καλύτερο; 

Πόσο καλή θα ήταν η ποιότητα της σχέσης σας όταν θα κυκλοφορούσε ανάμεσά σας το φάντασμα πρότυπο; 

Οι περισσότεροι από εμάς φαντάζομαι πως έχουμε απαντήσει αρνητικά σε όλα τα παραπάνω ερωτήματα.

Η σύγκριση ακόμα και όταν δεν το συνειδητοποιούμε εμπεριέχει υποτίμηση και βλάπτει την αυτοεκτίμηση του ατόμου. Ακόμα και αν έχουμε τις καλύτερες προθέσεις, ακόμα και αν πιστεύουμε πως η σύγκριση θα αποτελέσει κίνητρο για καλύτερες επιδόσεις στο μέλλον, στην πραγματικότητα λειτουργεί αποθαρρυντικά αντί να ενθαρρύνει!

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς;
Οι γονείς θα πρέπει να θυμούνται πως το κάθε παιδί αναπτύσσεται με διαφορετικούς ρυθμούς. Υπάρχουν παιδιά που αναπτύσσονται νωρίτερα, άλλα αργότερα και κάποια με πιο σταθερό ρυθμό καθώς μεγαλώνουν. Όταν οι γονείς συγκρίνουν τις επιδόσεις και τα αποτελέσματα των παιδιών τους, μπορεί να διαμορφώσουν μία εικόνα που να μην είναι και τόσο ρεαλιστική.

Οι γονείς θα πρέπει να δίνουν έμφαση και να έχουν ως σημείο αναφοράς την προσπάθεια και την πρόοδο που κάνει το παιδί τους! 

Για παράδειγμα, “Τα γράμματά σου είναι πολύ καλύτερα από χτες ή από των προηγούμενων ημερών!”, “Έχεις κάνει μεγάλη βελτίωση τις τελευταίες μέρες ή βδομάδες στον τρόπο που οργανώνεις τα πράγματά σου!”

Οι γονείς θα πρέπει να θυμούνται πως τα παιδιά όπως και οι μεγάλοι, έχουν διαφορετικές κλίσεις, ενδιαφέροντα, δυνατά και αδύναμα σημεία. 

Από το να συγκρίνουν οι γονείς τα παιδιά, είναι προτιμότερο να τα βοηθήσουν να βρουν τις ικανότητες και τα ενδιαφέροντά τους! Μπορεί για παράδειγμα ένα παιδί να μην είναι πολύ καλό στο ποδόσφαιρο όπως είναι το παιδί του γείτονα, αλλά μπορεί να είναι πολύ καλό στη ζωγραφική! Οι γονείς θα πρέπει να αναγνωρίζουν πως τα δυνατά σημεία ή τα ενδιαφέροντα του παιδιού τους, μπορεί να είναι τελείως διαφορετικά από αυτά των φίλων ή των αδελφών τους.

Τέλος αλλά εξίσου σημαντικό είναι ότι πρέπει οι προσδοκίες που έχουν οι γονείς από τα παιδιά τους να είναι ρεαλιστικές. 

Όλοι οι γονείς έχουν όνειρα για τα παιδιά τους, αλλά αυτά δεν μπορεί να μην είναι σύμφωνα με τα ταλέντα και τα ενδιαφέροντα των παιδιών. Αν για παράδειγμα οι προσδοκίες των γονιών είναι πολύ υψηλές, το παιδί είναι πολύ πιθανό να οδηγηθεί στην παραίτηση.

Για να βοηθήσουν οι γονείς το παιδί, θα πρέπει να θυμούνται πως τα παιδιά δεν τρέχουν σε αγώνα ταχύτητας στην ομιλία, στην ανάγνωση, στη γραφή, στα μαθηματικά ή σε οτιδήποτε άλλο. 

Το κάθε παιδί είναι μοναδικό και του αξίζει να προοδεύσει με το δικό του ρυθμό! 

Οι γονείς θα πρέπει να είναι περήφανοι για τις επιδόσεις τους και την προσπάθειά τους στο σχολείο, στα αθλήματα και στις άλλες δραστηριότητες. Να γιορτάζουν μαζί τα πρώτα τους βήματα και τις μεγάλες τους στιγμές!
Parentshelp.gr

Βιβλιογραφία:

• Association for Psychological Science (2008). 
• Social Comparisons in Early Childhood. ScienceDaily. Retrieved August18, 2013, from http://www.sciencedaily.com-/releases/2008/10/081030123949.htm  
• Chafel, J. A. (1986). Social Comparisons by Young Children: A Structural Analysis. Early Childhood Research Quartely, 1, 155-165.
• Craig, G. J. & Baucum, D. (2002). Human Development. Prentice Hall, USA.