Τα Παιδιά δεν χρειάζονται Ψυχολόγο αλλά…

Όσα χρειάζονται τα παιδιά αντί του ψυχολόγου

Γιατί οι σημερινοί γονείς 

καταφεύγουν τόσο συχνά στους παιδοψυχολόγους;

Οι σημερινοί γονείς είναι διαφορετικοί από τους πιο παλιούς. Αλλιώς μεγάλωσε τα παιδιά της η γιαγιά μου, αλλιώς μεγαλώνουμε εμείς τα δικά μας. 

Η γιαγιά έστελνε τα παιδιά στις αλάνες για παιχνίδι, εμείς τα μαντρώνουμε σε παιδότοπους και εξωσχολικές δραστηριότητες. 

Η γιαγιά έδινε το ελεύθερο στον δάσκαλο να κάνει ό,τι καταλαβαίνει για να μάθει το παιδί γράμματα, ενώ εμείς ασχολούμαστε διεξοδικά με την εκπαίδευσή του. 

Ο συναισθηματικός κόσμος του παιδιού δεν υπήρχε ούτε σαν έννοια ενώ οι οθόνες και τα ηλεκτρονικά παιχνίδια ήταν επιστημονική φαντασία.

Τότε, τα παιδιά ήταν απλώς παιδιά και είχαν πολύ ξεκάθαρο ρόλο μέσα στην οικογένεια. 

Στη δική μου γενιά, αντίθετα, η διαπαιδαγώγηση των παιδιών είναι η βασική μας προτεραιότητα και συχνά, διυλίζουμε τόσο πολύ τον κώνωπα, που τελικά αισθανόμαστε ανεπαρκείς να τα μεγαλώσουμε σωστά. 

Επιπρόσθετα, οι παιδαγωγικές μέθοδοι είναι, πλέον, πολλές αλλά και αντικρουόμενες μεταξύ τους. Μπερδευόμαστε, σαστίζουμε, αναρωτιόμαστε και όταν κάτι δεν πάει καλά, καταφεύγουμε στη γνώμη των ειδικών.

Τα παιδιά δεν χρειάζονται ψυχολόγο αλλά…

... την αγάπη μας
Το νέο κοινωνικό πλαίσιο αποτελείται από δύο γονείς που, συνήθως, δουλεύουν αρκετά, παιδιά που απασχολούνται πολλές ώρες σε εξωσχολικές δραστηριότητες, ελάχιστη επαφή με τη φύση και λίγο ελεύθερο χρόνο. Όλα αυτά, σε συνδυασμό με τις ανασφάλειες των γονιών που προαναφέραμε, τους γεμίζουν ενοχές τις οποίες καλύπτουν με υλικά αγαθά και πολλά χατίρια! 

Ένα παιδί, όμως, δεν "γεμίζει" συναισθηματικά με ύλη αλλά με αγάπη. Η αγάπη είναι το μέσο που θα το ολοκληρώσει, κι αυτό επιζητά πίσω από τις απαιτήσεις του.

Η παιδική ηλικία είναι η περίοδος που γεμίζουμε την προσωπική μας τράπεζα αγάπης! Συγκεντρώνουμε μπόλικα αποθέματα από τους δικούς μας ανθρώπους, στα οποία καταφεύγουμε στην ενήλικη ζωή μας όταν κάτι δεν πάει καλά.

… όρια και κανόνες
Εκτός από αγάπη, ή μάλλον για να γίνει αντιληπτή η αγάπη μας, τα παιδιά χρειάζονται όρια και κανόνες. Πρέπει να γνωρίζουν πως στη ζωή, όλες οι διαδικασίες διέπονται από κανόνες – άλλοτε ευχάριστους, άλλοτε δυσάρεστους. Ένα οριοθετημένο παιδικό περιβάλλον, λοιπόν, επιτρέπει στην οικογένεια να συμβιώνει αρμονικά, να εκφράζεται ελεύθερα και να λειτουργεί με σεβασμό και χωρίς περιττές εντάσεις. 

Δημιουργεί, δηλαδή, ένα ασφαλές περιβάλλον μέσα στο οποίο το παιδί μεγαλώνει σωστά και μαθαίνει να είναι προσαρμοστικό και ευέλικτο σε κάθε νέο, οριοθετημένο περιβάλλον.

… κατανόηση και αποδοχή
Συχνά, επηρεασμένοι από την εποχή που τρέχει ιλιγγιωδώς και αλλάζει δομές και απαιτήσεις μέρα τη μέρα, οι απαιτήσεις που έχουμε από τα παιδιά μας είναι πέρα από την ηλικία και την παιδικότητά τους. Κοινώς, ξεχνάμε ότι είναι παιδιά και αδυνατούμε να τα καταλάβουμε και να τα αποδεχτούμε. Δεν είναι τυχαίο πως το όριο ηλικίας της εφηβείας, της πρώτης τους σεξουαλικής επαφής ή της πιο ώριμης συμπεριφοράς τους έχει κατέβει τουλάχιστον 3 χρόνια. 

Ωστόσο, η μη κατανόηση και η μη αποδοχή της παιδικότητάς τους, κάνουν τους γονείς να παρανοούν ή να μην βλέπουν καν αυτό που χρειάζεται ένα παιδί για να μεγαλώσει και να σταθεί στα πόδια του. 

Το αποτέλεσμα είναι ολέθριο, αφού αυτό που αρνείσαι να δεις, έχει ως αποτέλεσμα έντονες ή βίαιες αντιδράσεις, εξαρτήσεις, παραβατικότητα και ψυχολογικά προβλήματα.

… να αποδεχτούμε πως δεν είμαστε τέλειοι
Όλοι οι γονείς είμαστε άνθρωποι και όχι ρομπότ. Τις σχέσεις μας με τα παιδιά μας τις διακατέχουν πολλά και διαφορετικά συναισθήματα, πάθος, φαντασία ή προσδοκίες και άρα σπάνια είμαστε απόλυτα αντικειμενικοί ή νηφάλιοι. Τα λάθη, λοιπόν, είναι αναπόφευκτα. Το ζητούμενο είναι να τα αντιλαμβανόμαστε, να τα παραδεχόμαστε και να τα διορθώνουμε. 

Να υιοθετήσουμε έναν τρόπο ζωής με ανοιχτούς ορίζοντες, ελεύθερη σκέψη, αντίληψη και τη δύναμη να ζητάμε συγνώμη, να σκύβουμε πάνω από τα λάθη και τα προβλήματά μας, να τα λύνουμε και να πηγαίνουμε παρακάτω.

… να κοιτάζουμε με αγάπη και προσοχή όσα μας λένε τα παιδιά μας

Είναι γεγονός πως, όταν παρακολουθούμε με προσοχή και συγκεντρωμένα τα παιδιά μας, εννέα στις δέκα φορές μας επικοινωνούν την ανάγκη τους και μας λένε πώς ακριβώς θέλουν να τους φερθούμε. Κι αν έχετε αμφιβολία επ’ αυτού, σας θυμίζω την περίοδο που το παιδί ήταν νεογέννητο αλλά, παρόλα αυτά, είχε έναν μαγικό τρόπο να επικοινωνεί μαζί μας. Κανείς δεν μπορεί να είναι τέλειος.

Αρκεί να είναι κοντά στο παιδί του, να το ακούει, να το καταλαβαίνει, να το δέχεται και να το αγαπάει. Από κοντά αλλά και απόσταση ασφαλείας, δίνοντάς του το περιθώριο να «αναπνέει» και να ανθίζει συνεχώς.

ilovestyle
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Τα παιδιά δεν θέλουν ψυχολόγο. Γονείς θέλουν!

Πώς προέκυψε το συμπέρασμα ότι τα παιδιά θέλουν γονείς και όχι ψυχολόγο;

Εδώ και 4-5 χρόνια, συναναστρεφόμενος με κόσμο σε διάφορες δημόσιες δραστηριότητες ή στην ιδιωτική μου θεραπευτική πρακτική, οι περισσότεροι γονείς μού έλεγαν το εξής: «Έχουμε προβλήματα με το παιδί. Μήπως πρέπει να το πάω σε ψυχολόγο;» Από την αδρή λοιπόν κατεύθυνση που τους έδινα, ακούγοντας λίγα πράγματα, πρόσεξα ότι 9 στις 10 φορές τούς έλεγα ότι σαν γονείς να κάνετε αυτό, εκείνο, και κατέληγα να τους λέω ότι το παιδί δεν χρειαζόταν ψυχολόγο, αλλά γονείς. Αυτή η φράση καμπάνισε σιγά σιγά στο μυαλό μου, μάζεψε όλες αυτές τις θεραπευτικές εμπειρίες και γνώσεις που βρίσκονται πίσω από αυτό το βιβλίο και άνοιξε τον δρόμο για να γεννηθεί η άποψη ότι 9 φορές στις 10 τα παιδιά δεν θέλουν ψυχολόγο, αλλά γονείς. Μιλώντας, βέβαια, πάντα για συνηθισμένα παιδιά, με συνηθισμένους γονείς, σε συνηθισμένες οικογένειες. Εκεί πέρα είναι κατά κανόνα θέμα ανατροφής και όχι θεραπείας.

Πότε ξεκινάει η διαπαιδαγώγηση ενός παιδιού;
Η διαπαιδαγώγηση ξεκινάει πριν ακόμα γεννηθεί το παιδί, από τη στιγμή που υπάρχει μέσα στη φαντασία και στην επιθυμία των γονέων. Οι γονείς τότε καλούνται να ρυθμιστούν οι ίδιοι σωστά, ώστε να μπορέσουν να ανταποκριθούν στη γονεϊκή λειτουργία, να μπορέσουν να λειτουργήσουν ως γονείς. 

Αν δεν είναι έτοιμοι αυτοί, όταν γεννηθεί το παιδί, θα υπάρξουν τριβές. Διότι, δυστυχώς, τα περισσότερα πράγματα δεν τα συζητούν οι άνθρωποι, γιατί τα θεωρούν αυτονόητα. Είναι αυτά που έχουν οι ίδιοι σαν ηθικές αξίες και σαν τεχνογνωσία, φυτεμένα βαθιά μέσα στο μυαλό τους από τις προηγούμενες γενιές, από τους γονείς τους. 

Υπάρχει μεν με τα χρόνια εξέλιξη, αλλά υπάρχει και ένας πυρήνας ηθικών αναφορών και μια γενική ιδέα του κόσμου, που μεταβιβάζεται έστω και ασυνείδητα.

Μπορούμε να αποφύγουμε τα λάθη των γονιών μας; Τι γίνεται αν κάποιος δεν συμφωνεί με τον ηθικό πυρήνα των γονιών του;
Το πρώτο που πρέπει να γίνει είναι να είναι κανείς ειλικρινής με τον εαυτό του και να εξετάσει πολύ προσεκτικά και με νηφαλιότητα τι είναι σωστό και τι λάθος, τι μπορεί να κρατήσει και τι όχι. 

Η σχέση παιδιού και γονιού είναι γεμάτη πάθος και περιστατικά, που σημαίνει ότι δεν έχουμε αρκετή απόσταση ώστε να κρίνουμε. Συνεπώς δεν πρέπει να βιαζόμαστε να μετατοπίσουμε στους γονείς μας τα λάθη και τις ευθύνες. Θα πρέπει να αναρωτηθούμε μήπως υπερβάλλουμε κάπου, επηρεασμένοι από τις δύσκολες συναισθηματικές διαστάσεις που έχουν οι στενές σχέσεις, όπως είναι αυτές μεταξύ παιδιών και γονιών. 

Από τη στιγμή που είναι ειλικρινής και στοχαστεί, και ενδεχομένως κουβεντιάσει και με κάποιους ανθρώπους που εμπιστεύεται, είναι στο χέρι του να πει δεν θα το κάνω έτσι, θα το κάνω αλλιώς.

Τι σημαίνει, όμως, να είσαι γονιός;
Το να είσαι γονιός είναι τέχνη, που σημαίνει ότι απαιτεί τεχνογνωσία και ευαισθησία, είναι στάση ζωής. Μέχρι και την προηγούμενη γενιά, αυτή η μετάβαση γινόταν αυθόρμητα. 

Όμως με τις ραγδαίες αλλαγές στις Δυτικές κοινωνίες, έχουν χαθεί πολλές κοινές αναφορές ανάμεσα στους γονείς μας και στους σημερινούς νέους γονείς. Το αποτέλεσμα είναι να υπάρχουν χάσματα και στην τεχνογνωσία πώς μεγαλώνεις ένα παιδί, αλλά και στην αίσθηση του κόσμου που χαρακτηρίζει τη μία γενιά μετά την άλλη. 

Υπάρχει, λοιπόν, ένα κομμάτι που μεταδίδεται κοινωνικά, υπάρχει όμως κι ένα κομμάτι που εξαρτάται από τις παρούσες συνθήκες κάθε φορά, και είναι αλήθεια ότι αυτή η τέχνη του γονιού μαθαίνεται. Είτε διδάσκεται ρητά, είτε με έμμεσο αυθόρμητο τρόπο. Γονιός λοιπόν γίνεσαι, δεν γεννιέσαι.           

Τι χρειάζεται ένα παιδί για να μεγαλώσει σωστά;
Ένα παιδί για να μεγαλώσει σωστά θέλει αγάπη και κανόνες. Για να είμαι πιο ακριβής, δεν θέλει αγάπη γενικώς. Αλλιώς αγαπάς τον εραστή σου και την ερωμένη σου, αλλιώς αγαπάς τον φίλο σου, τον γνωστό σου, κάποιον συγγενή. Κάθε αγάπη πρέπει να ταιριάζει με τον δέκτη της. Το παιδί θέλει έντεχνη αγάπη, με ειδική συνταγή. Αυτή η συνταγή έχει τρία συστατικά.

Το πρώτο είναι η παρουσία, το δεύτερο η αποδοχή και το τρίτο η άφοβη καθοδήγηση.

Η παρουσία σημαίνει ότι το παιδί θέλει να αισθάνεται ότι οι γονείς του ήταν ανέκαθεν εκεί, πριν έρθει αυτό στον κόσμο, και θα είναι πάντα εκεί ό,τι και να γίνει. Μπορεί να το μαλώσουν, να του πουν οτιδήποτε, αλλά θα του πουν «μα τι είναι αυτό που έκανες, ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ». Δηλαδή θα είναι πάντα κοντά του.

Το δεύτερο είναι η αποδοχή. Ότι δηλαδή θα κάνει κάτι σωστά, κάτι άλλο λάθος, θα είναι και όμορφο και άσχημο, αλλά θα αγαπιέται επειδή είναι παιδί τους. Που σημαίνει ότι οι γονείς λένε στο παιδί «σε θέλουμε να υπάρχεις έτσι όπως είσαι. Έχεις μια θέση μεταξύ μας». Αυτό είναι τεράστιας σημασίας για το παιδί, γιατί έτσι νιώθει την αποδοχή και στον έξω κόσμο.

Η άφοβη καθοδήγηση σημαίνει ότι κρατάς το παιδί σου σταθερά από το χέρι για να παίξει, για να πάτε βόλτα κ.ο.κ., και όπου πρέπει το συγκρατείς ή του δείχνεις τι πρέπει να κάνει.

Είναι σαν να θέτεις όρια;
Είναι κάτι παραπάνω από όρια. Ο κανόνας είναι βαθύτερη...