Κάθε Μέρα και μια Καλή Πράξη!! - VIDEO Young magician makes homeless man very happy

Στην Βαρσοβία ένας νεαρός Πολωνός πλησιάζει έναν άστεγο, παίρνει στα χέρια του τον καφέ που κρατάει, τον κουνά ελαφρά και ως δια μαγείας... το χάρτινο ποτήρι γεμίζει με κέρματα!
«Αυτό είναι για σένα» λέει ο νεαρός την στιγμή που προσφέρει το ποτήρι με τα νομίσματα στον άστεγο. Εκείνος ξεπερνώντας το αρχικό σοκ αρχίζει να γελάει ευτυχισμένος!!

dinfo

Σπιτικό σαμπουάν με χαμομήλι!!

Για μαλλιά λαμπερά και υγιή,
χρησιμοποιήστε χαμομηλάκι!

Το χαμομήλι έχει καταπραϋντικές ιδιότητες
και δίνει λάμψη στα μαλλιά.

How To Make Chamomile Shampoo

Δείτε τη συνταγή στο πράσινο χαμομηλάκι 

Η Σεξουαλική Παρενόχληση-Κακοποίηση Παιδιών Δυο videos από το χαμομηλάκι

Επιπτώσεις, Συμπτώματα, Πρόληψη και Διαχείριση

Πρόλογος: Με αφορμή τα όσα διαδραματίστηκαν στο πρόσφατο παρελθόν στο νησί μας και τα οποία δυστυχώς ακόμα δεν έχουν τελειώσει (σε νομικό επίπεδο), θα ήθελα να παραθέσω ένα άρθρο με σχετική θεματολογία το οποίο θα ήθελα να αφιερώσω στις οικογένειες της Ιθάκης που τόσο πολύ μοχθούν έτσι ώστε να αναθρέψουν υγιή και δημιουργικά στην κοινωνία παιδιά. Επίσης θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους αυτούς που με τη στάση τους απέναντι σε αυτό το κοινωνικό γεγονός με “παρότρυναν” να συντάξω αυτό το άρθρο που όλο αυτό το χρονικό διάστημα το ανέβαλα για λόγους ευθιξίας. 

Τι είναι η σεξουαλική κακοποίηση:
Με τον όρο σεξουαλική παρενόχληση/κακοποίηση αναφερόμαστε στη με οποιονδήποτε τρόπο (λεκτική, οπτική, διαδικτυακή και σωματική) προσβολή της γενετήσιας αξιοπρέπειας του παιδιού, που το παραβιάζει, του προκαλεί ενοχές, φόβο, ντροπή, πόνο, αποστροφή.

Οι άνθρωποι αυτοί οι οποίοι επιδίδονται σε “οποιαδήποτε” επαφή με μικρά παιδιά με σκοπό την ικανοποίηση της ερωτικής τους επιθυμίας (Pedophilia, paedophilia, paraphilia), συνήθως εμπίπτουν σε κάποια κατηγορία ψυχιατρικής διαταραχής - σύμφωνα με το διαγνωστικό εργαλείο DSM-5 - αλλά σε οποιαδήποτε περίπτωση χρήζουν βοήθειας από ειδικό θεραπευτικό πλαίσιο κατάλληλο για τέτοια ζητήματα.

Το φαινόμενο της παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης συμβαίνει σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα από όσο γνωρίζουμε, όμως καλύπτεται από έντονη μυστικότητα

Σύμφωνα με τη «Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την προστασία του παιδιού από τη σεξουαλική εκμετάλλευση και σεξουαλική κακοποίηση (Lanzarote, 2007)» το ένα πέμπτο των παιδιών μας έχει έρθει αντιμέτωπο μία ή περισσότερες φορές με τέτοια ζητήματα. Πόσα όμως παιδιά θα καταφέρουν να το εκφράσουν και να το επικοινωνήσουν;

Στο άρθρο θα χρησιμοποιείται ο όρος σεξουαλική κακοποίηση δεδομένου ότι οποιαδήποτε μορφή σεξουαλικής παρενόχλησης είναι μια τραυματική εμπειρία, δηλαδή μια μορφή κακοποίησης για το παιδί.

Οι ενοχές, ο φόβος, η ντροπή, ο πιθανός στιγματισμός ή η διάλυση μιας ολόκληρης οικογένειας είναι στο μυαλό ενός μικρού παιδιού που έχει πέσει θύμα κακοποίησης, και δεν τολμά να το επικοινωνήσει με την οικογένειά του ή με άλλους ενήλικες που μπορεί να εμπιστεύεται.

Μελέτες αναφέρουν πως τα ¾ των παιδιών, που κακοποιούνται σεξουαλικά, δε θα μιλήσουν σε κανένα κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας για τα σχετικά περιστατικά. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η παιδική πορνογραφία με τα συνεχώς αυξανόμενα κρούσματα παιδοφιλίας.

Τα άτομα που έχουν αυτή την συμπεριφορά είναι άνθρωποι που δεν μπορούν να συνάψουν “υγιείς” ενήλικες διαπροσωπικές σχέσεις, και συνήθως είχαν “προβληματική παιδική ηλικία” (απόμακροι, μοναχικοί, χαμηλή αυτοπεποίθηση, επιλογή μικρότερων παιδιών για παρέα κ.α.). Η πλειοψηφία των δραστών είναι γνωστοί στο παιδί – θύμα και έχουν σχέση εξουσίας με το παιδί (συγγενείς, στενοί φίλοι, δάσκαλοι, ιερείς, γείτονες, προπονητές κ.α.) την οποία και χρησιμοποιούν για να το εκμεταλλευτούν και να εξασφαλίσουν τη σιωπή του.

Επιπτώσεις:
Οι μακροπρόθεσμες συνέπειες της παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης είναι πολύ σοβαρές και επηρεάζουν πολλούς τομείς της ζωής του ατόμου. Σεξουαλικά κακοποιημένα παιδιά συχνά παρουσιάζουν σοβαρά προβλήματα στη ψυχική τους υγεία και στη φυσιολογική εξέλιξη της σεξουαλικής τους ζωής, ως ενήλικες.

Οι άνθρωποι δείχνουν μία εξαιρετικά μεγάλη αντοχή σε τραυματικά γεγονότα και έχουν μία τεράστια δυνατότητα να ξεπερνούν αρνητικά βιώματα. Όμως σε ένα αρκετά μεγάλο ποσοστό μπορεί να έχουμε: (τάσεις αυτοκτονίας, εθισμό σε ναρκωτικά, αλκοολισμό, ψυχώσεις - σε περιπτώσεις που υπάρχει διείσδυση - ανορεξία, βουλιμία, κατάθλιψη, εξάρτηση από κακοποιητικές σχέσεις, φτωχή σεξουαλική ζωή, εμπλοκή σε πορνεία κ.α.), θέματα που μπορεί να σχετίζονται είτε άμεσα είτε έμμεσα με ενδεχόμενες αρνητικές συνέπειες παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης .

Συμπτώματα:
Ένα παιδί που ξαφνικά εμφανίζει ένα ή/και σε συνδυασμό με άλλα, κάποιο από τα παρακάτω συμπτώματα:

• Ταλαιπωρείται από εφιάλτες ή προβλήματα ύπνου σε διάρκεια
• Εμφανίζει ακατανόητη απόσυρση ή έντονη προσκόλληση σε κάποιον ενήλικα,
• Διακατέχεται από ασυνήθιστη μυστικοπάθεια,
• Παλινδρομεί σε προγενέστερες συμπεριφορές, π.χ. ενούρηση τη νύχτα,
• Παραπονιέται για ανεξήγητο φόβο συγκεκριμένων τοποθεσιών ή ατόμων,
• Μιλά για ένα καινούργιο μεγαλύτερο φίλο και φέρνει αδικαιολόγητα δώρα,
• Περιγράφει αυτό-τραυματισμό (κόψιμο και κάψιμο), αδικαιολόγητη ευαισθησία, πόνο ή μώλωπες στη στοματική ή γεννητική περιοχή,
• Παρουσιάζει ακατάλληλη σεξουαλική δραστηριότητα με παιχνίδια ή αντικείμενα,ενδεχομένως να έχει υποστεί κάποια μορφή σεξουαλικής κακοποίησης και χρειάζεται να το διερευνήσουμε προσεκτικά.

Πρόληψη και οικογένεια:
Καταρχήν δουλεύουμε ανελλιπώς επάνω στο κτίσιμο της αυτοεκτίμησης και αυτοπεποίθησης του παιδιού, παράλληλα διαμορφώνουμε μαζί του μια “ζεστή” ανοιχτή σχέση όπου θα υπάρχει ο χώρος να μας εμπιστευτεί ζητήματα που το απασχολούν των οποίων η θεματολογία θα μπορούσε να περιλαμβάνει και πτυχές του συγκεκριμένου θέματος (π.χ. κάποιος ενήλικας εκπέμπει σεξουαλικά υπονοούμενα προς το παιδί). 

Πρέπει να διδάξουμε στα παιδιά ότι έχουν το δικαίωμα να λένε όχι, όταν δε θέλουν να παίξουν, να τα γαργαλήσουν, να τα αγκαλιάσουν ή να τα φιλήσουν και δεν τα πιέζουμε ποτέ να κάνουν το αντίθετο από αυτό που θέλουν. Η πίεση αυτή πολλές φορές ασκείται στο παιδί γιατί οι γονείς πιστεύουν ότι με αυτό τον τρόπο τα παιδιά μαθαίνουν να είναι ευγενικά, έτσι τα παιδιά μαθαίνουν να μην ακούν τις ανάγκες τους αλλά να εκπληρώνουν προσδοκίες των γονιών τους.Μαθαίνουμε τα παιδιά να εκφράζουν τις προτιμήσεις τους και τους δίνουμε την δυνατότητα της επιλογής. Σε αντίθετη περίπτωση μεγαλώνουμε παιδιά που δεν αναπτύσσουν την ικανότητα της κριτικής σκέψης με αποτέλεσμα να δυσκολεύονται στη διαχείριση του «ΝΑΙ» και του «ΟΧΙ».
Διδάσκουμε στα παιδιά να σέβονται τους φόβους τους, να τους ακούνε και να τους ξεπερνάνε δημιουργικά. Στην αντίθετη περίπτωση, μπορεί όταν έρθει αντιμέτωπο με ένα περιστατικό αντί να το αντιμετωπίσει να καταπιέσει τον φόβο του και να μην αντιδράσει εποικοδομητικά για τον εαυτό του.
Είναι απαραίτητο να αξιολογούμε και να προσέχουμε με ποιόν αφήνουμε τα παιδιά μας. Αν το παιδί είναι δυσαρεστημένο με αυτόν που το προσέχει – φροντίζει – προπονεί…, οφείλουμε να συζητάμε με το παιδί για αυτό το θέμα και το διερευνούμε διεξοδικά ώστε να καταλάβουμε τι συμβαίνει.
Φροντίζουμε να είμαστε συνεπείς με τα παιδιά μας (Τηλεφωνούμε όταν αργούμε από την δουλειά, τους λέμε που βρισκόμαστε κ.α.), μόνο έτσι θα μάθουν και αυτά να είναι συνεπή στην επικοινωνία τους μαζί μας.
Φροντίζουμε να είμαστε πάντα διαθέσιμοι όταν το παιδί μας προσπαθεί να μας πει κάτι. Επίσης όταν είναι μακριά μας χρειάζεται να έχει ανά πάσα στιγμή την δυνατότητα να επικοινωνήσει μαζί μας ή με κάποιο πρόσωπο της εμπιστοσύνης μας που του έχουμε υποδείξει, και να το διεκδικεί αυτό όταν αισθάνεται την ανάγκη (π.χ. σε περίπτωση που είναι στο σχολείο και να πρέπει να το ζητήσει από τον δάσκαλο).
Εξηγούμε στο παιδί ότι εάν ένας ενήλικας χρειάζεται βοήθεια για κάποιο λόγο, μπορεί να την ζητήσει από έναν άλλον ενήλικα και όχι από αυτό, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις όταν το κρίνει σημαντικό χρειάζεται να ζητήσει την άδειά μας.
Φροντίζουμε να τα εκπαιδεύουμε σωστά στη χρήση του διαδικτύου και ελέγχουμε τακτικά σε ποιες διαδικτυακές περιοχές κινούνται αλλά και με ποιους συνομιλούν. Σε περίπτωση που οι συμβουλές μας για οποιοδήποτε λόγο δεν πιάνουν, τότε μπορούμε να ενεργοποιήσουμε ειδικά προγράμματα προστασίας στον υπολογιστή μας που αποτρέπουν την πρόσβαση σε περιοχές που εκτιμούμε ότι μπορεί να βλάψουν το παιδί.
Όλα τα μέλη της οικογένειας, από πολύ μικρή ηλικία έχουν δικαίωμα στον ιδιωτικό χώρο, όταν ντύνονται, πλένονται, κοιμούνται ή έχουν άλλες προσωπικές δραστηριότητες. Έτσι μαθαίνουν καλύτερα ότι κάποια ζητήματα τα κρατάμε για τον εαυτό μας και κάποια άλλα τα μοιραζόμαστε με τους άλλους.
Να γνωρίζουμε ότι αναμφισβήτητα η καλύτερη προστασία των παιδιών μας είναι η ενημέρωσή τους σχετικά με το σώμα τους και τις λειτουργίες του, η απενοχοποίηση της σεξουαλικότητάς τους μέσα από τη σωστή σεξουαλική διαπαιδαγώγηση και η ανοιχτή επικοινωνία παιδιού-γονιών, παιδιού-δασκάλων και δασκάλων-γονιών με εμπιστοσύνη και ειλικρινή διάλογο.
Τα παιδιά πρέπει να ξέρουν ότι το σώμα τους, η ψυχή τους, και το μυαλό τους, τους ανήκει, είναι δικά τους και πρέπει οι άλλοι να τα σέβονται.
Ενημερώνουμε τα παιδιά ότι μπορεί να υπάρχουν και κακόβουλοι άνθρωποι στην κοινωνία μας (τα “ψυλλιάζουμε”) και ότι έχουν κάθε δικαίωμα να αρνηθούν οποιαδήποτε πρόταση δεν τους αρέσει ή παραβαίνει τους κανόνες που έχουν θέσει για τον εαυτό τους και τις σχέσεις.
Η ενημέρωση ασφαλώς δίνει δύναμη, αλλά δε χρειάζεται να τρομάζουμε υπερβολικά τα παιδιά και σε τέτοιο βαθμό ώστε να χάσουν παντελώς την εμπιστοσύνη τους στον κόσμο των ενηλίκων.

Τέλος, είναι σημαντικό για τα παιδιά να αντιληφθούν ότι δεν είναι ποτέ φταίξιμο δικό τους αν κάποιος τα παρενοχλήσει και ότι η μεταξύ μας σχέση τους επιτρέπει ανά πάσα στιγμή συζητήσουν μαζί μας οτιδήποτε σχετικό.

Τρόποι αντιμετώπισης από την πλευρά της οικογένειας σε περίπτωση που κάτι πέσει στην αντίληψή μας:

Σε μια τέτοια περίπτωση, ως γονείς, μπορεί να νοιώσουμε παραβιασμένοι, εκτός ελέγχου, απελπισμένοι κ.α., και πολύ πιθανόν η αναστάτωση αυτή που συμβαίνει από όλα αυτά τα συναισθήματα να μη μας αφήσει να σκεφτούμε ψύχραιμα προς όφελος του παιδιού μας και της οικογένειάς μας, έτσι:

Ζητάμε βοήθεια από έναν ειδικό (Κρατικό φορέα, Ψυχολόγο, Κοινωνικό λειτουργό κ.α.) για το πώς θα πλησιάσουμε το παιδί είτε σε περίπτωση που κάτι υποψιαζόμαστε είτε σε περίπτωση που ήδη έχουμε επιβεβαιώσει ότι κάτι έχει συμβεί.

Πλησιάζουμε το παιδί ήρεμα (χωρίς πανικό) και προσπαθούμε να κτίσουμε ένα περιβάλλον εμπιστοσύνης και ασφάλειας όπου το παιδί θα μας ανοιχτεί. Του λέμε πως νιώθουμε (π.χ. σε αισθάνομαι απόμακρο/κλειστό στον εαυτό σου/λυπημένο και στεναχωριέμαι, ανησυχώ, φοβάμαι κ.α.). Του ζητάμε να δείξει εμπιστοσύνη και του λέμε ότι μπορεί να βασίζεται στην μεταξύ μας σχέση για οποιοδήποτε θέμα το απασχολεί, του τονίζουμε ότι δεν θα έχει οποιαδήποτε συνέπεια εάν μας μιλήσει.

Το ρωτάμε εάν έχει συμβεί κάτι που το έχει στεναχωρήσει ή του έχει φανεί παράξενο, εάν κάποιος το έχει πλησιάσει ή έχει κάποιο μυστικό το οποίο του έχει πει κάποιος και θα ήθελε να το μοιραστεί μαζί μας, του δίνουμε χρόνο και επιμένουμε ξανά και ξανά έως ότου τελικά καταλάβουμε τι συμβαίνει. 

Η έννοια της συγκάλυψης:
Σε καμία περίπτωση ΔΕΝ ΠΡΟΣΠΑΘΟΥΜΕ ΝΑ ΣΥΓΚΑΛΥΨΟΥΜΕ ΤΟ ΘΕΜΑ αλλά με νοιάξιμο, σεβασμό και υπευθυνότητα προς το παιδί, και παράλληλη συνεργασία με ειδικούς χειριζόμαστε την περίπτωση.

Πολλές φορές οι γονείς και ειδικά σε κλειστές κοινωνίες, αποφασίζουν ότι το να «κλείσουν», να βάλουν το θέμα δηλαδή κάτω από το χαλί, θα είναι η καλύτερη λύση για όλους και συνήθως αυτό συνδυάζεται με ελλειπή διαχείριση του θέματος και καταπίεσης σκέψεων και συναισθημάτων.

Αυτό είναι ένα τεράστιο λάθος, το θέμα της σεξουαλικής παρενόχλησης είναι μια τραυματική εμπειρία για το παιδί και χρειάζεται ειδική διαχείριση. Εάν το θέμα δεν “δουλευτεί” κατάλληλα θα παραμείνει κάτω από το χαλί και σε πολλές περιπτώσεις θα γιγαντώνεται παίζοντας καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη της προσωπικότητάς του αλλά και στις διαπροσωπικές του σχέσεις.

Με αυτή τη στάση του γονιού το παιδί μπερδεύεται πολύ, ενοχοποιείται, δεν καταλαβαίνει ποια είναι η θέση μας απέναντι στο θέμα της κακοποίησής του και δεν αισθάνεται την υποστήριξη που θα ήθελε παρότι μπορεί να δικαιολογεί μέσα του τη στάση μας και να δείχνει ότι όλα είναι καλά.
Επίσης το μήνυμα που του δίνεται είναι: «το να διεκδικείς το δικαίωμά σου σε έναν υγιή τρόπο ζωής είναι άσκοπο, θα στιγματιστείς και αυτό θα είναι εις βάρος σου», με αποτέλεσμα να δημιουργείται το συχνά παράδοξο φαινόμενο, δηλαδή ο θύτης να είναι ο “εντάξει” της υπόθεσης και το παιδί και η οικογένεια είναι αυτοί που ενοχοποιούνται και σωπαίνουν.

Επίσης αρχίζει να διαμορφώνει ένα μοντέλο εαυτού όπου θα ενδιαφέρεται περισσότερο να κρατήσει ισορροπίες στις σχέσεις του, να είναι καλό και να μην επιβαρύνει τους άλλους (εμάς στην προκειμένη περίπτωση) γενικά αλλά και ειδικά με τέτοια θέματα, θάβοντάς τα, και σε αντίστοιχες καταστάσεις ως ενήλικας πλέον είτε θα αναπαράγει την ίδια συμπεριφορά δηλαδή θα κουκουλώνει τα ζητήματα και θα υπομένει αντίστοιχες συμπεριφορές ώστε να κρατάει τις ισορροπίες (βλέπε: ψυχολογική ή/και σωματική κακοποίηση στο ζευγάρι), είτε θα είναι απόμακρο και θα δυσκολεύεται να εμπιστευτεί τον/την σύντροφό του.

Αρμόδιοι φορείς για την παιδική και εφηβική προστασία:

• Μαζί για το παιδί, Τηλ.: 11525
• Το χαμόγελο του παιδιού, Τηλ.: 1056
• ΚΕΣΑΘΕΑ (Κέντρο για την παιδική προστασία), Τηλ.: 1107

 Αρμόδιοι φορείς για το νομικό θέμα του ζητήματος οι κατά τόπους Εισαγγελίες και Αστυνομίες και για Ιθάκη:

• Εισαγγελία Κεφαλονιάς, Τηλ.: 2671022461
• Αστυνομία Ιθάκης, Τηλ.: 2674032205

ΝΩΝΤΑΣ ΛΟΡΑΝΔΟΣ
Κοινωνικός Λειτουργός
Οικογενειακός Θεραπευτής
Σύμβουλος εξαρτήσεων

Ithaca news

Να και το δικό μας στεφανάκι! Καλό μήνα να έχουμε!!

Ελεγεία σε μια ματωμένη Πρωτομαγιά - Ο «Επιτάφιος» του Γιάννη Ρίτσου

Ο «Επιτάφιος» του Γιάννη Ρίτσου

Πρωτομαγιά των λουλουδιών

Από την αρχαιότητα πολλοί λαοί γιόρταζαν το μήνα Μάιο με τελετές που συνδέονταν με την ευφορία των αγρών, την ανθοφορία και το φτάσιμο της άνοιξης. Έθιμα που διασώζει η Λαογραφία ή επιβιώνουν έως την εποχή μας δείχνουν ότι στη λαϊκή αντίληψη ο μήνας Μάιος συμβόλιζε τη νίκη του καλοκαιριού κατά του χειμώνα, την αναγέννηση και τελικά την επικράτηση της ζωής επί του θανάτου.

Η εργατική Πρωτομαγιά

Η διεθνής ιστορική συγκυρία, με το πέρασμα των χρόνων, έδωσε και μια άλλη διάσταση στην πρώτη μέρα του Μάη, καθώς η ημέρα αυτή συνδέθηκε με εργατικούς και συνδικαλιστικούς αγώνες.

Πρωτομαγιά του 1886: Στις ΗΠΑ 700.000 εργαζόμενοι κήρυξαν γενική απεργία. Βασικό αίτημα το 8ωρο εργασίας, 8ωρο μόρφωσης και ψυχαγωγίας και 8ωρο ύπνου. 100.000 απεργοί εργάτες διαδήλωναν στο Σικάγο, όταν δέχτηκαν την αστυνομική βία: ο απολογισμός φρικτός. Η πλατεία Haymarket στο Σικάγο βάφτηκε στο αίμα, ενώ πολλές ήταν οι συλλήψεις και εκτελέσεις. Ήταν η πρώτη ματωμένη Πρωτομαγιά. Το 1890 γιορτάστηκε για πρώτη φορά η Πρωτομαγιά ως ημέρα αφιερωμένη στις εργατικές διεκδικήσεις. Την πρωτομαγιά του 1891 η απεργία των υφαντουργών στη Γαλλία σημαδεύτηκε με ταραχές και νεκρούς διαδηλωτές. Τα επόμενα χρόνια οι εκδηλώσεις για την Πρωτομαγιά γίνονταν εκτός ωρών εργασίας στην αρχή, ενώ πολύ αργότερα καθιερώθηκε αργία για την ημέρα αυτή.

Η Πρωτομαγιά στην Ελλάδα

• Η πρώτη πρωτομαγιάτικη συγκέντρωση στην Ελλάδα έγινε το 1892 από το Σοσιαλιστικό Σύλλογο του Καλλέργη.
• Το 1894, στην αντίστοιχη συγκέντρωση, γίνονται πολλές συλλήψεις, ακόμα και του σοσιαλιστή Σταύρου Καλλέργη.
• Το 1922, όταν πια μεγάλες μάζες εργατών έχουν συγκεντρωθεί στην Ελλάδα, μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, γιορτάστηκε η Πρωτομαγιά στον Πειραιά, στον Ηλεκτρικό.
• Το 1924 απαγορεύτηκαν οι συγκεντρώσεις, υπήρξε 1 νεκρός εργάτης και 12 τραυματίες, αλλά η Πρωτομαγιά τελικά γιορτάστηκε με ομιλία στην πλατεία Κοτζιά, μπροστά στο Δημαρχείο.
• Το 1929 η κυβέρνηση Βενιζέλου έχοντας ψηφίσει το «Ιδιώνυμο» προχώρησε σε 400 συλλήψεις, κατάληψη γραφείων εργατικών συνδικάτων και κατασχέσεις εφημερίδας.

Η ματωμένη Πρωτομαγιά του 1936
Το Μάη του 1936 στη Θεσσαλονίκη μια αρχική απεργία των καπνεργατών πήρε διαστάσεις και έγινε πανεργατική. Μέσα σε λίγες μέρες το απεργιακό κύμα είχε εξαπλωθεί σε Ξάνθη, Αγρίνιο, Κομοτηνή, Σέρρες και Ελευσίνα. Ο Ι. Μεταξάς σε επίσκεψή του στη Θεσσαλονίκη είναι απόλυτος: οι Αρχές πρέπει να χτυπήσουν τους διαδηλωτές στο ψαχνό.
9 Μάη: στη διασταύρωση Εγνατίας και Βενιζέλου από τις σφαίρες των οργάνων της τάξης πέφτει νεκρός ο οδηγός Τάσος Τούσης. Οι διαδηλωτές εξοργισμένοι τοποθετούν το νεκρό πάνω σε μια πόρτα και τον περιφέρουν στους δρόμους της πόλης σε μια ιδιότυπη «λιτανεία» καταγγελίας, διαμαρτυρίας και αντίστασης. Οι νεκροί θα φτάσουν τους 12 και οι τραυματίες τους 300. Στο σημείο της συμπλοκής θα στηθεί αργότερα το Μνημείο του Καπνεργάτη. Η μάνα του νεκρού Τάσου Τούση, που πληροφορήθηκε τα γεγονότα, τρέχει, πέφτει πάνω στο νεκρό παιδί της και μοιρολογεί.

Την επόμενη μέρα ο «Ριζοσπάστης» δημοσιεύει τη φωτογραφία
με τη μάνα που θρηνεί το νεκρό παλικάρι, ενώ γύρω της
απλώνεται μια απέραντη ερημιά.

Ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος
Πρωτομαγιά του 1909 ήρθε στον κόσμο, στη Μονεμβασιά, ο Γιάννης Ρίτσος, ο ποιητής της Ρωμιοσύνης, ο ραψωδός κάθε ματωμένης Πρωτομαγιάς στον τόπο μας και στον κόσμο. Ο ποιητής ο πραγματικά λαϊκός, ο «στρατευμένος» στα βάσανα και στις έγνοιες του απλού ανθρώπου. Απλός και ανθρώπινος, και ο ίδιος, στάθηκε ανυπότακτος σε ό,τι θεωρούσε αδικία, βαρβαρότητα ή ευτέλεια, ασυμβίβαστος σε ό,τι ήταν το όραμά του και το κοινωνικό πιστεύω του. Ένας άλλος μεγάλος ποιητής μας, ο Κωστής Παλαμάς, εντυπωσιασμένος από τις συνθέσεις του Ρίτσου, θα αναγνωρίσει την αξία του λέγοντας:

«…Γλήγορο αργοφλοίσβιμα της γαλάζιας πλάσης
να παραμερίσουμε για να περάσεις…».

10 Μάη του ’36, ο Ρίτσος βλέπει στην εφημερίδα τη φωτογραφία της τραγικής μάνας, διαβάζει τις περιγραφές των αιματηρών συγκρούσεων και συγκλονίζεται. Όπως θα γράψει αργότερα, κλείστηκε στη σοφίτα του και κλαίγοντας σαν παιδί θα συνθέσει τον «Επιτάφιο». 11 Μάη, το ποίημα δημοσιεύεται στο «Ριζοσπάστη» και την ίδια ώρα εκδίδεται σε 10.000 αντίτυπα, ρεκόρ για την εποχή.Τόσο γρήγορα εξαντλήθηκε το βιβλίο που η δικτατορία της 4ης Αυγούστου δεν βρήκε παρά μόνο 250 αντίτυπα, τα οποία καίγονται στους στύλους του Ολυμπίου Διός μαζί με άλλα «ανατρεπτικά» βιβλία.

Ο «Επιτάφιος»
Όπως θα πει και ο ίδιος ο ποιητής, ήταν προετοιμασμένος, εξοπλισμένος για τη σύνθεση αυτή από τα παιδικά του χρόνια. «Ήταν έτοιμος ο λαϊκός στίχος, ο δεκαπεντασύλλαβος, από το κρητικό θέατρο, την Ερωφίλη και τον Ερωτόκριτο και από του Σολωμού τους «Ελεύθερους Πολιορκημένους». Ο «Επιτάφιος», μια σύνθεση από 20 τραγούδια (ποιήματα), από 8 ομοιοκατάληκτα δίστιχα το καθένα και 9 δίστιχα, τα δύο τελευταία, από πολλούς θεωρήθηκε συνέχεια του δημοτικού μας τραγουδιού και του ρεμπέτικου. Σε πρώτο πλάνο ο ανθρώπινος πόνος, η πανανθρώπινη Μάνα, η χήρα και φτωχιά που θρηνεί τον μονάκριβό της και μαζί της και ο ποιητής συμπάσχει, διαμαρτύρεται για την ανεπίτρεπτη επέμβαση στη ζωή των απλών, απροστάτευτων ανθρώπων.

Ο Θάνατος (Η συνειδητοποίηση από τη Μάνα) (Λόγια, τρόποι, κινήσεις που παραπέμπουν στο Δημοτικό τραγούδι ή σε μανιάτικο μοιρολόι) «Γιε μου, σπλάχνο των σπλάχνων μου, καρδούλα της καρδιάς μου, πουλάκι της φτωχιάς αυλής, ανθέ της ερημιάς μου… Πού πέταξε τ' αγόρι μου, πού πήγε, πού μ' αφήνει χωρίς πουλάκι το κλουβί χωρίς νερό η κρήνη. Πώς κλείσαν τα ματάκια σου και δεν θωρείς που κλαίω και δεν σαλεύεις δεν γρικάς τα που πικρά σου λέω…»	Το νεκρό σώμα: (ο έπαινος προς το νεκρό) «… Μαλλιά σγουρά που πάνω τους τα δάχτυλα περνούσα τις νύχτες που κοιμόσουνα και πλάι σου ξαγρυπνούσα, φρύδι μου, γαϊτανόφρυδο και κοντυλογραμμένο, καμάρα που το βλέμμα μου κούρνιαζε αναπαμένο, μάτια γλαρά που μέσα τους αντίφεγγαν τα μάκρη πρωινού ουρανού, και πάσκιζα μην τα θαμπώσει δάκρυ, χείλι μου μοσκομύριστο που ως λάλαγες ανθίζαν λιθάρια και ξερόδεντρα κι αηδόνια φτερουγίζαν…»
Ο Θρήνος «…Μέρα Μαγιού μου μίσεψες μέρα Μαγιού σε χάνω  άνοιξη, γιε, που αγάπαγες κι ανέβαινες απάνω  στο λιακωτό και κοίταζες και δίχως να χορταίνεις  άρμεγες με τα μάτια σου το φως της οικουμένης. Και με το δάχτυλο απλωτό μου τά΄δειχνες ένα ένα Τα όσα γλυκά, τα όσα καλά κι αχνά και ροδισμένα  Και μου ιστορούσες με φωνή γλυκιά ζεστή κι αντρίκια  τόσα όσα μήτε του γιαλού δεν φτάνουν τα χαλίκια.  Και μου 'λεγες πως όλ' αυτά τα ωραία θα ’ναι δικά μας  και τώρα εσβήστης κι έσβησε το φέγγος κι η φωτιά μας…»	Η Ύβρις (Η κορυφαία στιγμή της οργής, καθώς η Μάνα στρέφεται προς το Θεό) «…Ω Παναγιά μου, αν ήσουνα, καθώς εγώ, μητέρα, βοήθεια στο γιο μου θάστελνες τον Άγγελο από πέρα. Κι, αχ, Θε μου, Θε μου, αν ήσουν Θεός κι αν είμασταν παιδιά σου θα πόναγες καθώς εγώ, τα δόλια πλάσματά σου. Κι αν ήσουν δίκιος, δίκαια θα μοίραζες την πλάση, κάθε πουλί, κάθε παιδί να φάει και να χορτάσει. Γιε μου, καλά μου τάλεγε το γνωστικό σου αχείλι κάθε φορά που ορμήνευε, κάθε φορά που εμίλει: Εμεί ταγίζουμε ζωή στο χέρι : περιστέρι, κ' εμείς ούτ’ ένα ψίχουλο δεν έχουμε στο χέρι…»
Ο μετασχηματισμός - η Ανάσταση «…Κόσμος περνά και με σκουντά, στρατός και με πατάει κι εμέ το μάτι ουδέ γυρνά κι ουδέ σε παρατάει Και δες, μ΄ανασηκώνουνε, χιλιάδες γιους ξανοίγω, Μα, γιόκα μου, απ΄το πλάγι σου δε δύνουμαι να φύγω. Τώρα οι σημαίες σε ντύσανε. Παιδί μου εσύ κοιμήσου, Κι εγώ τραβάω στ΄αδέρφια σου και παίρνω τη φωνή σου. Ανάμεσά τους, γιόκα μου, θωρώ σε αναστημένο, Το θώρι σου στο θώρι τους μυριοζωγραφισμένο. Γιε μου, στ΄αδέρφια σου τραβώ και σμίγω την οργή μου, Σου πήρα το ντουφέκι σου, κοιμήσου εσύ πουλί μου…»

Ο «Επιτάφιος» του Γιάννη Ρίτσου και η μελοποίησή του
Ο «Επιτάφιος» αποτελεί ένα λαϊκό μοιρολόι. Ο 15σύλλαβος του δημοτικού μας τραγουδιού, άρτιος και εδώ, οι λέξεις απλές, πολύπαθες, δοκιμασμένες από τα άμεσα βιώματα του ποιητή, υπηρετούν το μοιρολόι της μάνας. Ο Ρίτσος ταυτίζεται με τον πόνο της μάνας, περνά μέσα από εξάρσεις και ταλαντώσεις υποκειμενικού πόνου σε μια αντικειμενικοποίηση: πίσω από τη μάνα που θρηνεί το μοναχογιό της υπάρχει η Πανανθρώπινη Μάνα, η αιώνια θλιμμένη για τα πάθη του Λαού. Ανασύροντας ο ποιητής στην επιφάνεια καταγραμμένες και επεξεργασμένες ήδη συλλογικές μνήμες, ανυψώνει το μοιρολόι της μάνας σε ισχυρή κατάφαση ζωής, αλλά και σε μανιφέστο ταξικής συνειδητοποίησης και μοχλό ταξικής πάλης.

Ο Ρίτσος και ο Θεοδωράκης
Ο Μίκης Θεοδωράκης σπούδαζε στο Κονσερβατόριο στο Παρίσι, όταν το 1958 έλαβε από το Γιάννη Ρίτσο τον «Επιτάφιο», στην οριστική του μορφή, με τα 162 δίστιχα, όπως υπήρχαν στη δεύτερη έκδοση που είχε γίνει λίγο πριν, το Δεκέμβρη του 1956. Η πνευματική και ιδιαίτερα η μουσική ζωή στο Παρίσι τον έχει απογοητεύσει και ο θρύλος της δυτικής μουσικής έχει διαλυθεί γι’ αυτόν. Στόχος του, όπως λέει, ήταν να δημιουργήσει «μουσικές τοιχογραφίες», που να τις νιώθει ο λαός, να τις λογαριάζει για κάτι εντελώς δικό του.

Ο «Επιτάφιος» συγκλονίζει το Θεοδωράκη με τη στιχουργική του δύναμη, με τη μεγαλόπνοη πνοή του, με την ισχυρή κατάφαση ζωής και την αναμέτρηση με το θάνατο, ενάντια στη λήθη. Μελοποίησε αμέσως 8 από τα ποιήματα και έστειλε από ένα αντίγραφο στο Ρίτσο, στο Χατζιδάκι και στο Βύρωνα Σάμιο, γιατρό και προσωπικό του φίλο. Η πρώτη ηχογράφηση έγινε τον Αύγουστο του 1960, με το Χατζιδάκι στην ενορχήστρωση και διεύθυνση, με ορχήστρα ελαφράς μουσικής και με ερμηνεύτρια που είχε επιλέξει ο ίδιος, τη Νάνα Μούσχουρη. Ο Μίκης δεν έμεινε ευχαριστημένος από το αποτέλεσμα: «ήταν ωραίο ελληνικό τραγούδι, αλλά προς το ελαφρό… Εγώ όμως ήθελα να πάρω τη ρίζα και η ρίζα για μένα ήταν το λαϊκό τραγούδι μαζί με τους εκφραστές του, το μπουζούκι και το λαϊκό τραγουδιστή. Αυτό ήταν μια πρόκληση και προς την Αριστερά και προς την ιντελιγκέντσια της εποχής…». Με αμηχανία είχε αντιμετωπίσει αυτή την εκτέλεση και ο ποιητής Ρίτσος, που κάπως αλλιώς είχε φανταστεί τη μελοποίηση του έργου του.

Ο Μίκης ήθελε μια καθαρά λαϊκή φωνή, που να γίνει η συνισταμένη των φωνών όλων των ανθρώπων, στο γιαπί, στο δρόμο, στην αγορά, στο Πανεπιστήμιο. Αγνοώντας τις αντιδράσεις της δισκογραφικής εταιρίας Columbia που δε συμφωνούσε με την επιλογή του Μπιθικώτση, ο Μίκης τον επιλέγει ως τραγουδιστή, αρχίζουν με εντατικό ρυθμό τις πρόβες και με την τεράστια συμβολή του Μανώλη Χιώτη, προκύπτει ένα έργο καταπληκτικό: Μακριά από το λυρισμό της Χατζιδακικής εκδοχής και την αβρή εκτέλεση της Μούσχουρη, αποδίδεται με μοναδική λεβεντιά και παλικαριά ο σπαραγμός της μάνας μπροστά στην άδικη δολοφονία του μοναχογιού, ο πόνος μπροστά στο τετελεσμένο γεγονός, που μετατρέπεται όμως σε ισχυρή κατάφαση ζωής, σε έλλειψη ηττοπάθειας και σε προσκλητήριο αγώνα και κοινής δράσης. Η δεύτερη αυτή ηχογράφηση έγινε το Σεπτέμβρη του 1960, με το Γρηγόρη Μπιθικώτση και με το μπουζούκι του Μανώλη Χιώτη. Σε παράσταση στο θέατρο «Ακροπόλ» παρουσιάστηκαν και οι δυο εκτελέσεις, πρώτα του Χατζιδάκι και μετά του Θεοδωράκη. Ο καθένας τους προλόγισε και επιχειρηματολόγησε για τη δική του εκδοχή. Όλα τα έντυπα της εποχής συμμετείχαν στο γεγονός με κριτικές της μιας ή της άλλης άποψης.

Σύμφωνα με άλλη εκδοχή (2) ο Λαμπρόπουλος της Columbia κάλεσε από το Παρίσι το Μίκη ως αντίπαλο δέος του Μάνου, διαθέτοντάς του συγχρόνως τους Μπιθικώτση και Χιώτη, οι οποίοι συνέβαλαν τελικά στην επιτυχία της δεύτερης αυτής εκτέλεσης. Η άποψη αυτή, πέρα από το ότι αδικεί το Μίκη και τη μουσική του παιδεία, δεν έχει βάση, καθώς δεν υπάρχουν ουσιαστικές διαφορές στη δομή των τραγουδιών μεταξύ της πρώτης και δεύτερης εκτέλεσης, παρά μόνο στην ενορχήστρωση. Απλά, η μια είναι λυρική και επιθαλάμια, η άλλη λαϊκή και στιβαρή. Άρα, η επιτυχία του «Επιτάφιου»(3) πρέπει να αποδοθεί σε μεγάλο βαθμό στη σύλληψη του Θεοδωράκη. Εξάλλου, ο Μίκης σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα μετά τον «Επιτάφιο» έγραψε τραγούδια σε ρυθμό ζεϊμπέκικο («Σαββατόβραδο», «Δραπατσώνα», «Ένα δειλινό», «Το φεγγάρι κάνει βόλτα», «Βρέχει στη φτωχογειτονιά» κλπ.), που έχουν απόλυτα τη δική του σφραγίδα, είτε τα έπαιξε ο Χιώτης είτε ο Καρνέζης κι ο Παπαδόπουλος είτε ο Ζαμπέτας. Ακολούθησε τρίτη ηχογράφηση, το 1963, με το Μίκη Θεοδωράκη - Μαίρη Λίντα - Μανώλη Χιώτη και ορχήστρα εγχόρδων. Ο«Επιτάφιος» του Γιάννη Ρίτσου σφράγισε μια εποχή λαϊκών αγώνων και ανέδειξε το Γιάννη Ρίτσο, τον ποιητή των οραμάτων μιας νέας, αναγεννησιακής Πρωτομαγιάς του ανθρώπου και του κόσμου όλου.

Σημειώσεις:

1. «Στα κονσέρτα των πρωτοποριακών με πιάνει το στομάχι μου από τους σνομπ… η μουσική πρωτοπορία απευθύνεται σε πολύ μικρό «σνομπ - μυημένο» κοινό… Έπλασα σιγά-σιγά μέσα μου το ιδανικό της ζωής μου: να δημιουργήσω ηχητικές τοιχογραφίες, όμως με υλικά απολύτως ζωντανά… αυτή την ηχητική τοιχογραφία να την νιώθει ο λαός, να τη λογαριάζει για κάτι εντελώς δικό του, που βγαίνει απ’ αυτόν…»
2. Γιώργος Ζαμπέτας: «Βίος και πολιτεία», επιμέλεια Ιωάννας Κλειάσιου, Εκδ. Ντέφι, Αθήνα 1997, σελ. 215-216
3. Απόσπασμα από επιστολή του Μίκη Θεοδωράκη που γράφτηκε στις 21/10/1960 στο Παρίσι και δημοσιεύτηκε στην Επιθεώρηση Τέχνης, τεύχος 73-74, τόμος ΙΓ΄, σελ.75

Βιβλιογραφία

• Φ. Γρηγοριάδη «Ιστορία της Σύγχρονης Ελλάδας», 1909-1940, εκδ. «Καπόπουλος», τόμος 4ος.
• Σπ. Λιναρδάτου «Πώς εφτάσαμε στην 4η Αυγούστου», εκδ. «Θεμέλιο», 1965.
• «Θέματα Παιδείας», τεύχος 23-24.
• Mario Vitti «Η γενιά του ’30 - Ιδεολογία και Μορφή», εκδ. «Ερμής», Αθήνα, 1982.
• Mario Vitti, «Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας», εκδ. «Οδυσσέας», Αθήνα, 1978.
• Αρχείο εφημερίδας «Ριζοσπάστης».

γράφει η Ελένη Σπυροπούλου