Πώς θα ενθαρρύνουμε τα παιδιά μας να εκφραστούν;

Ενθαρρύνοντας τα παιδιά μας να εκφραστούν, τα βοηθάμε να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση και να γίνουν δημιουργικά και ανεξάρτητα 

Τα παιδιά μας θα αποκτήσουν αυτοπεποίθηση και θα γίνουν δημιουργικά άτομα, αρκεί να τους δώσουμε το κατάλληλο περιβάλλον. Βοηθώντας τα να εκφράζουν τον εαυτό τους, τα βοηθάμε να εξελιχθούν στις καλύτερες εκδοχές του εαυτού τους καθώς μεγαλώνουν.

Το να μάθουμε στα παιδιά μας να εκφράζονται είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την ανάπτυξή τους – ειδικά όταν είναι ακόμη μικρά και δεν έχουν βιώσει μεγάλη πίεση από τους συνομηλίκους τους για να «ταιριάξουν». Ένα παιδί που μαθαίνει ότι έχει μεγαλύτερη σημασία να συμμορφώνεται στα κοινωνικά «πρέπει» θυσιάζοντας ή κρύβοντας στοιχεία της προσωπικότητάς του είναι πιο πιθανό να έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση.

Έτσι, ενθαρρύνοντας τα παιδιά μας να εκφραστούν, τα βοηθάμε να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση και να γίνουν δημιουργικά και ανεξάρτητα.

Πώς θα βοηθήσουμε τα παιδιά μας να εκφραστούν;

Δίνουμε έμφαση στις τέχνες

Οι τέχνες είναι ένας εύκολος τρόπος για να εκφράσουν τα παιδιά τα συναισθήματά τους χωρίς να πουν ούτε μία λέξη. Η ενασχόληση με τις τέχνες έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει τη σωματική, την ψυχική και τη συναισθηματική ευεξία μέσω της δημιουργικής αυτο-έκφρασης. Δεν χρειάζεται να περιοριστούμε μόνο στη ζωγραφική – οι τέχνες περιλαμβάνουν τη μουσική, τον χορό και το θέατρο. Ενθαρρύνουμε λοιπόν τα παιδιά μας να δοκιμάσουν διαφορετικές μορφές τέχνης και να εξερευνήσουν τις αγαπημένες τους.

Τα αφήνουμε να διαλέξουν τι θα φορέσουν

Όταν αφήνουμε τα παιδιά να φορέσουν ό,τι θέλουν, τους δίνουμε χώρο να εκφράσουν και να ορίσουν τα ίδια τον εαυτό τους. Ακόμη και τα μικρά παιδιά χρησιμοποιούν το ντύσιμο για να δείξουν στους άλλους την προσωπικότητά τους. Έτσι, επιτρέποντας στα μικρά μας να διαλέξουν τα ρούχα τους τούς δίνουμε την ευκαιρία να ορίσουν τον εαυτό του μέσω του στυλ τους. Η ανεξαρτησία δίνει επίσης την αίσθηση ελέγχου στα παιδιά, σε έναν κόσμο που δεν έχουν συχνά αυτή την ευκαιρία. Άλλωστε, εμείς ως γονείς παίρνουμε τις περισσότερες μεγάλες αποφάσεις για τη ζωή τους: πού θα ζήσουν, σε ποιο σχολείο θα πάνε και πού θα περάσουν τις διακοπές τους.

Προσφέρουμε ευκαιρίες επιλογής

Σταδιακά μαθαίνουμε στα παιδιά μας την έννοια της επιλογής. Όταν είναι νήπια, τους δίνουμε την επιλογή να διαλέξουν ένα παραμύθι για πριν τον ύπνο ή ένα παιχνίδι για να παίξουμε μαζί. Όταν τα παιδιά είναι λίγο μεγαλύτερα, τους δίνουμε περισσότερη ελευθερία αφήνοντάς τα να διακοσμήσουν το δωμάτιό τους ή να επιλέξουν το χτένισμα τους, για παράδειγμα. Μέσω των επιλογών τους, τα παιδιά θα είναι σε θέση να μάθουν τι τους αρέσει και τι όχι – κάτι που θα τα βοηθήσει στην κατανόηση του εαυτού τους καθώς μεγαλώνουν.

Ενθαρρύνουμε την εξερεύνηση

Είναι ζωτικής σημασίας να αφήσουμε τα παιδιά μας να εξερευνήσουν τα δικά τους ενδιαφέροντα αντί να τους επιβάλλουμε τις δραστηριότητες που εμείς έχουμε επιλέξει για αυτά. Είτε πρόκειται για μπαλέτο είτε για ρομποτική, τα παιδιά θα μάθουν καλύτερα τον εαυτό τους και τις κλίσεις τους αν κάνουν τα ίδια την επιλογή.

Αποδεχόμαστε τα συναισθήματά τους

Τα παιδιά μας μάς χρειάζονται περισσότερο όταν είναι λυπημένα, φοβισμένα ή θυμωμένα. Όταν αποδεχόμαστε τα συναισθήματα των παιδιών μας, τους δίνουμε τον χώρο να εκφραστούν και παράλληλα τα βοηθάμε να αποκτήσουν σταδιακά την ικανότητα να ηρεμούν μόνα τους τον εαυτό τους, μια ιδιαίτερα χρήσιμη ικανότητα για όλη τους τη ζωή. Έχουμε κατά νου ότι προκειμένου να υποχωρήσουν τα αρνητικά συναισθήματα, τα παιδιά θα πρέπει να μπορούν να μιλήσουν για αυτά, να τα κατονομάσουν και να νιώσουν ότι τα κατανοούμε. Αντί λοιπόν να βιαστούμε να πούμε το παιδί μας υπερβολικό, ακυρώνοντας τα συναισθήματά του, το ακούμε με ενδιαφέρον και κατανόηση.

vita.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Αυτά που έμαθα συζητώντας με το παιδί μου

Από τότε που γεννήθηκε ο γιος μου, έχω μάθει πολλά από αυτόν. Τα παιδιά θα σας διδάξουν όλων των ειδών τα πράγματα. Πολλά από αυτά τα μαθήματα είναι απροσδιόριστα, προέρχονται από την παρατήρηση της φυσικής συμπεριφοράς των παιδιών, κάτι εντελώς ανεμπόδιστο από προκαταλήψεις, φόβο ή προκαθορισμένες έννοιες κάθε είδους.

Ωστόσο, αρχίζετε πραγματικά να μαθαίνετε πολλά, όταν μεγαλώνουν αρκετά, ώστε να μπορούν να μιλήσουν. Τα παιδιά λένε τα πιο τρελά πράγματα, κάποια από αυτά απίστευτα αστεία, κάποια άλλα όμως εξαιρετικά εύστοχα. Δεν μπορώ να ισχυριστώ ότι γνωρίζω τι θα φέρουν τα επόμενα δέκα χρόνια για εμάς, αλλά τώρα ο μεγαλύτερος μου γιος είναι έξι ετών και υπάρχουν τόσα πολλά πράγματα που έχω αποκομίσει από τις συζητήσεις μαζί του. Δεν γνωρίζω ποιος ήταν αυτός που πρώτος είπε ότι ο δάσκαλος μαθαίνει περισσότερα από τον μαθητή, απ΄ό,τι το αντίθετο, αλλά είναι πέρα για πέρα αλήθεια.

Να τρία σημαντικά πράγματα που έμαθα από το παιδί μου

1. Οι άνθρωποι είμαστε συναισθηματικά «σφουγγάρια»

Τα παιδιά εσωτερικεύουν τα πάντα. Ασχέτως του τι συμβαίνει γύρω του, ο γιος μου απορροφά τα πάντα και αυτό το γεγονός αλλάζει το πώς μιλά, αντιδρά και πράττει σε σχέση με τους άλλους. Είναι εκπληκτικό το να παρατηρεί κανείς αυτή τη διαδικασία να λαμβάνει χώρα, όταν τα παιδιά είναι ακόμα τόσο μικρά. Εντούτοις, αυτό δε σταματά στην παιδική ηλικία- απλά είναι δυσκολότερο να το διακρίνουμε αργότερα.

Αυτή η συνεχής κατάσταση απορρόφησης συνεχίζεται και στα ενήλικα χρόνια και μάς επηρεάζει με πραγματικά αξιοσημείωτους τρόπους: Οι άνθρωποι από τους οποίους περιτριγυρίζεστε, καθορίζουν πραγματικά το ποιοι θα γίνετε. Τα πράγματα που ακούτε, διαβάζετε και παρακολουθείτε, επηρεάζουν το πώς νιώθετε για τον εαυτό σας, τον κόσμο γύρω σας, αλλάζουν ακόμα και το πώς συμπεριφέρεστε. Και όλα αυτά μαζί επηρεάζουν τη στάση σας απέναντι στη ζωή.

Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που χρειάζεται να προσέχω για το τι απορροφά ο γιος μου, από τα τηλεοπτικά προγράμματα μέχρι τα παιχνίδια, τους φίλους που κάνει και όλα τα υπόλοιπα, έτσι κι εσείς χρειάζεται να προσέχετε επίσης ποια είναι τα ερεθίσματά σας και τι απορροφάτε τελικά- γιατί στην κυριολεξία αυτά είναι που σας διαμορφώνουν.

2. Η οπτική γωνία αλλάζει τα πάντα

Συχνά, τα παιδιά βλέπουν τα πράγματα από μια διαφορετική οπτική γωνία απ’ ότι εμείς οι ενήλικες και αυτό μπορεί να μας κάνει να συνειδητοποιήσουμε ότι ο δικός μας τρόπος μπορεί να είναι και λάθος ή τουλάχιστον λίγο διαστρεβλωμένος.

Ορισμένες φορές, ο γιος μου θα πει κάτι που θα με κάνει να σαστίσω. Μπορεί να μιλάμε για κάτι που συμβαίνει στον κόσμο, κάτι νέο που μπορεί να του διδάσκω ή που έμαθε ο ίδιος στο σχολείο, όπως για μια διαφορετική κουλτούρα ή έναν πόλεμο, ακόμα και κάτι σχετικό με την επιστήμη, και ξαφνικά θα μου κάνει μια ερώτηση, στην οποία δεν θα ξέρω τι να απαντήσω.

Και άλλες φορές, δεν είναι τόσο η διαφορετική οπτική που θα εκφράσει ένα παιδί και θα αλλάξει τον τρόπο που σκέφτεστε ή νιώθετε, όσο το ότι τελικά επιβεβαιώνει αυτό που ήδη γνωρίζατε βαθιά μέσα σας. Αυτό το παιδί, χωρίς κανένα κοινωνικό φίλτρο ή προκατάληψη (στοιχεία που ένας ενήλικας έχει), θα εκφράσει αυτό που σκέφτεται, επειδή δεν βλέπει λόγο να πει ψέματα, δεν έχει κανένα λόγο να κακομεταχειριστεί τα ζώα ή να πληγώσει κάποιον άλλο κλπ.

Ως ενήλικες, αν μπορούμε να μάθουμε να βλέπουμε τα πράγματα από μια φρέσκια, νέα οπτική γωνία, όπως συχνά κάνουν τα παιδιά, δεν θα είμαστε μόνο πιο ευτυχισμένοι (κάνοντας και τους γύρω μας λίγο πιο ευτυχισμένους επίσης), αλλά θα μπορέσουμε και να αξιοποιήσουμε τη δημιουργικότητά μας και να επιλύσουμε προβλήματα πιο αποτελεσματικά, δεξιότητες που αξίζει να εκμεταλλευτούμε.

3. Η ικανότητά μας να εκφραζόμαστε επιδρά στην ευεξία μας

Ορισμένες φορές, ο μικρότερος γιος μου δυσκολεύεται να επικοινωνήσει το πώς νιώθει για κάτι. Είναι τεσσάρων, οπότε βρίσκεται σε εκείνη την ηλικία όπου μπορεί να μιλήσει καλά, αλλά δεν γνωρίζει απαραιτήτως πώς να περιγράψει επαρκώς ορισμένα πράγματα.

Όταν δεν γνωρίζει μια λέξη, για παράδειγμα, θα εκνευριστεί, επειδή δεν θα έχει καταφέρει να αποκαλύψει σωστά το πώς νιώθει. Αυτή η ανικανότητα να μας εκφράσει το πώς νιώθει προκαλεί σύγχυση (και αποτελεί βασικό λόγο που τα μωρά επίσης κλαίνε) και επηρεάζει τον τρόπο που σκέφτεται και νιώθει.

Ευτυχώς, είναι σχετικά σύντομη περίοδος για τα παιδιά, αφού τελικά καταφέρνουν πολύ σύντομα να υιοθετήσουν τη γλώσσα που ακούνε από τους γονείς και το περιβάλλον τους. Εντούτοις, δυστυχώς, αυτή η ανικανότητα να εκφραστούν αποτελεσματικά, επεκτείνεται στην ενήλικη ζωή με παρόμοιο τρόπο.

Πολλοί άνθρωποι δεν είναι καλοί στο να επικοινωνούν αυτά που νιώθουν. Χωρίς μια τέτοια ικανότητα, η ψυχική και σωματική μας υγεία μπορεί να επηρεαστεί κατά πολύ. Όταν κάποιος σάς θυμώνει, επιλέγετε να του φωνάξετε ή να του εξηγήσετε τι σας προκαλεί; Όταν φοβάστε, το θάβετε μέσα σας ή ζητάτε τη στήριξη κάποιου για να σας δώσει δύναμη; Τελικά, όσο καλύτερα μπορείτε να εκφραστείτε στους άλλους, τόσο καλύτερα θα είστε ψυχολογικά, και όχι μόνο.
Άρθρο του Matt Valentine 
akappatou.gr

Στεφανία Μελενικιώτη, Βοηθός Δημοσιογράφου, Τελειόφοιτη Πολιτικής Επιστήμης

https://cretedoc.gr

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Άσκηση για την Ανάπτυξη και Βελτίωση της Γραπτής Έκφρασης και της Ορθογραφίας

Πρόκειται για μια απλή αλλά αποτελεσματική άσκηση με στόχο την ανάπτυξη και βελτίωση της γραπτής έκφρασης και της ορθογραφίας. Μπορεί να γίνει σε παιδιά κάθε ηλικίας -δημοτικό και γυμνάσιο- αρκεί το επίπεδο δυσκολίας να είναι κατάλληλο για το κάθε παιδί.

1. Επιλέγετε ένα θέμα και ζητάτε από το παιδί να βρει σχετικές λέξεις. Για να καταλάβετε τι εννοώ θα δώσω ένα παράδειγμα: Το θέμα μου είναι η θάλασσα. Γράφω τη λέξη σε ένα χαρτί. Προαιρετικά ζητάω από το παιδί να ζωγραφίσει κάτι σχετικό.
   Ζητάω από το παιδί να σκεφτεί λέξεις σχετικές με την θάλασσα.
2. Αν δεν μπορεί εύκολα να σκεφτεί, τότε δίνουμε εμείς κάποιες λέξεις, ώστε να κάνουμε το παιδί να μπει στη διαδικασία να σκεφτεί και να ανατρέξει στο λεξιλόγιο που ξέρει.
3. Γράφουμε τις λέξεις στο χαρτί. Κατά προτίμηση γράφει το παιδί, ώστε να γίνεται παράλληλα εξάσκηση στην ορθογραφία. π.χ. άμμος, ήλιος, καλοκαίρι, βάρκα, ψάρια, φουρτούνα, κύμα, κοχύλια, ομπρέλα, πετσέτα κ.λ.π
4. Στο τέλος, αν υπάρχει χρόνος και διάθεση, ζητάμε από το παιδί να διαλέξει 3-5 από αυτές τις λέξεις και να φτιάξει μικρές προτάσεις ή να γράψει μια μικρή ιστορία με θέμα τη θάλασσα.

• Μπορούμε να κάνουμε λίστες με λέξεις ανά είδος, δηλαδή ξεχωριστές στήλες για τα ρήματα, τα ουσιαστικά, τα επίθετα - έτσι κάνουμε εξάσκηση και στην διάκριση των λέξεων.
• Μπορούμε να επιλέξουμε το θέμα σύμφωνα με τα ενδιαφέροντα του παιδιού.
• Μπορούμε να φτιάξουμε όσο μεγάλη λίστα θέλουμε!
• Η λίστα των λέξεων μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως λίστα ανάγνωσης, αν το παιδί έχει δυσκολία στην ανάγνωση.
• Μπορείτε να εκτυπώσετε σχετική εικόνα με το θέμα της άσκησης από το ίντερνετ - θα βρείτε άπειρες ιδέες, ακόμα και χαρτιά γραφής με εικόνες.

Σοφία Τσιντσικλόγλου - Ειδική Παιδαγωγός
paidagwgos

Το Χαμομηλάκι