Το Εσωτερικό μου Χωράφι: «... ή μένεις με τα σκουπίδια παρέα ή καθαρίζεις»

Ας υποθέσουμε πως το χωράφι σου είναι ένα στρέμμα, πόσο ελεύθερο χώρο έχεις για να σπείρεις; 
Έχεις βάλει φράγματα γύρω από τη σοδιά σου; 
Έχεις ξεριζώσει τα άγρια χόρτα; 
Το έχεις καθαρίσει από τα ζιζάνια; 
Πριν βιαστείς να απαντήσεις, αναλογίσου το χώρο που έχεις παραχωρήσει συνειδητά ή ασυνείδητα στους άλλους. 
Τα ξένα στοιχεία και τα σκουπίδια που έχεις μαζέψει στο χώρο σου, στο εσωτερικό σου χωράφι.

Τα ερωτήματα αυτά προέκυψαν ένα συνηθισμένο μου απόγευμα που σκεφτόμουν τι θα ήθελα στη ζωή μου και γιατί δεν με ικανοποιούσε το παρόν μου. 
Μάζεψα όλο μου το θάρρος και κοίταξα το χωράφι μου, όχι του γείτονα, το δικό μου χωράφι. Είχε πολύ δουλειά και ήθελε καθάρισμα. 
Δύσκολο και επίπονο να βρεις, να μαζέψεις και να πετάξεις τα σκουπίδια που είχαν μαζευτεί. Κακοσμία και ζιζάνια… 
Πολλά μάλιστα δυσκολεύεσαι και να τα πλησιάσεις. όμως εσύ και μόνο εσύ είσαι ο ιδιοκτήτης του χωραφιού. Κανείς δεν θα κάνει τη δουλειά για σένα. 
Επιλέγεις λοιπόν….. ή μένεις με τα σκουπίδια παρέα ή καθαρίζεις…
Και αποφάσισα το δεύτερο.

Ξεκίνησα από τα πιο παλιά γιατί αυτά είχαν και τη μεγαλύτερη δυσοσμία. 
Πήγα πίσω, πολύ πίσω, στην παιδική μου ηλικία. Μικρή εγώ και οι άλλοι μεγάλοι και Σπουδαίοι. Σκέφτηκα αυτό πρέπει να αλλάξει, μήπως κάποιους τους μεγαλοποιώ και τώρα; Σκάβοντας στο παρελθόν μου, έκανα και άλλες ανακαλύψεις, όπως η παιδική υπερβολή που είχα φυτέψει τόσο επιδέξια και που κουβαλούσα στην ενήλικη πια γυναίκα. 
Κουβαλούσα ακόμα και τη γονεϊκή φιγούρα και αυτό το βάρος ήταν ασήκωτο. Ήμουν πάντα παρέα με το νου μου να επιβλέπει, να κριτικάρει, να οδηγεί, να τρομοκρατεί. 
Σκέφτηκα πως δεν ήμουν ελεύθερη, κουβαλούσα μια μητέρα παρέα μου, γιατί δεν πίστευα στις δυνάμεις μου. 
Αυτό το κομμάτι όμως ήταν ξένο, δεν ήμουν εγώ. Μάλιστα ήταν μεταμορφωμένο ώστε να μην είναι αναγνωρίσιμο. Είχε πολλά πρόσωπα και άλλαζε μορφές ανάλογα την περίσταση. Σκέψεις και συναισθήματα φοβικά, ντροπής, υποταγής, παράπονα…και όλα αυτά ξένα και άχρηστα. 
Έπρεπε να αποφασίσω ή θα ήμουν παιδί και μαμά μαζί ή θα ήμουν εγώ –ενήλικη
Και αποφάσισα το δεύτερο.

Το επόμενο μου βήμα ήταν να πάρω πίσω τα κλειδιά από τη γη μου. 
Τα είχα μοιράσει δεξιά και αριστερά τώρα πια όμως έπρεπε να την προστατέψω. 
Έπρεπε να θυμηθώ που, σε ποιους και γιατί τα μοίρασα. Όλοι όσοι με πλήγωσαν είχαν ακόμα τα κλειδιά μου και μπορούσαν ακόμα να με ελέγχουν. 
Εάν όμως δεν είχα συναντήσει τους λάθος για μένα ανθρώπους πως θα ήξερα τώρα που θα βάλω τα φράγματα στο χωράφι μου; 
Με ποιους θα γειτνιάσω, ποιους θα απομακρύνω και ποιους θα καλοδεχτώ; Εδώ χρειάστηκε να φανώ γενναιόδωρη, να κάνω χώρο, να συγχωρέσω, να προσπεράσω, και να πάρω πίσω όλη αυτή τη δέσμευση ενέργειας.
Να πάρω πίσω, δηλαδή, τα κλειδιά μου.

Πως θα γύρευα, όμως, τα κλειδιά μου αν δεν έβαζα τα δικά μου παπούτσια; 
Γιατί με τα ξένα πόσο μακριά μπορείς να πας; Τα πόδια μου ήταν γεμάτα πληγές από όλα τα ξένα υποδήματα που είχα βάλει κατά καιρούς. Είχα πιαστεί κορόιδο, αφού ακόμα και ξυπόλητη θα πήγαινα πιο μακριά…
Είχα απορροφήσει σαν σφουγγάρι συναισθήματα άλλων και είχα δεχτεί με μια αυτόματη και άκριτη διαδικασία πεποιθήσεις άλλων. Τώρα όμως είχε έρθει η ώρα της διάκρισης. 
Ποια είμαι, τι θέλω, τι με αντιπροσωπεύει και τι με εξυπηρετεί; Βοηθός μου και σηματοδότης μου ήταν το σώμα μου και τα συναισθήματα μου. 
Ακόμα και η λύπη όταν είναι δική σου και όχι προβολή άλλων γίνεται γαλήνη και συμφιλίωση, εαυτού αγκάλιασμα. Μια πεποίθηση που έχεις ασπαστεί κριτικά γίνεται ολότελα δική σου. Δεν αμύνεσαι, δεν προσπαθείς να την επιβάλεις, δεν επιτίθεσαι, δεν διαφημίζεις. Είναι δική σου, είσαι εσύ και δεν έχεις ανάγκη να αποδείξεις τίποτα και σε κανέναν.

Το χωράφι μου είχε αρχίσει να αδειάζει και αυτό με τρόμαζε. 
Είχα συνηθίσει στις τοξίνες και ξαφνικά όλο αυτό το οξυγόνο ….. άβολο. Είχα συναναστραφεί με πολλούς τοξικούς ανθρώπους και πολύ συχνά είχα υπάρξει και εγώ. Δύσκολα βάζεις όρια στη δική σου τοξικότητα πόσο μάλλον στους άλλους. 
Παίζουν το ρόλο του θύματος, τον καημένο, έχουν ένα μόνιμο παράπονο παρέα με μια γκρίνια στη φωνή. Τους φταίει η βροχή, η ζέστη, οι γείτονες, οι γονείς, όλοι και φυσικά και εσύ. 
Όλοι φταίνε και πρέπει να νιώσουν ενοχές, γιατί αν δεν νιώσουν οι άλλοι ενοχές, τότε ποιος; Οι ίδιοι; 
Τους φαίνεται αδιανόητο κάτι τέτοιο.... Γιατί αυτό σημαίνει ανάληψη ευθυνών, απέναντι στον εαυτό σου, στους άλλους, αλλά και στην ίδια τη ζωή. 
Η ανάληψη της ευθύνης σου όμως σε καθιστά δημιουργό. Το παιχνίδι που παίζουν συνειδητά ή ασυνείδητα έχει μόνο ένα στόχο, το κέρδος ενέργειας. Αποφάσισα πως κανένας δεν θέλω να ξεφορτώσει τα σκουπίδια του στο χωράφι μου και φυσικά παίρνω το τιμόνι της ζωής μου και γίνομαι δημιουργός.

Πήρα τα κλειδιά μου, έβαλα τα παπούτσια μου και μπήκα πρώτη και καλύτερη στο χωράφι μου. 
«Ο κεντρικός χώρος θα είναι μόνο του αφεντικού», είπα μέσα μου, με λίγο εγωκεντρισμό. «Εμένα θα βάλω μέσα, εμένα ολόκληρη, εμένα δημιουργό, εμένα να ζω, εμένα και τα εσωτερικά μου θέλω, με τους ανθρώπους της ψυχής μου, με τις επιλογές μου, με τα λάθη μου, με τις αδυναμίες μου και αν η περιφέρεια αλλάξει στο βίωμα αυτού του όμορφου ταξιδιού, με απώλειες, συναντήσεις, επιλογές, λάθη, εγώ θα είμαι εδώ…..ολόκληρη»

Ελένη. Α. Πάσχου
Photo: Author/Depositphotos

enallaktikidrasi

Ο Συγγραφέας της Ζωής μου είμαι εγώ και...

... παρόλο που άλλοι έγραψαν τον πρόλογο, το υπόλοιπο έργο είναι δικό μου δημιούργημα.

Εσύ αποφασίζεις πώς θα εξελιχθεί η ιστορία σου. Σε κάθε στιγμή, έχεις τη δύναμη να ορίσεις την προσωπική σου ιστορία και να πεις:

– Όχι, δεν θα τελειώσει όπως άρχισε. Δε δέχομαι ν’ ακολουθήσω στερεότυπα, στα οποία γαλουχήθηκα μεν αλλά περιορίζουν την ελευθερία μου και με κρατούν μακριά από την αλήθεια μου.

    Δεν χρησιμοποιώ ως πρόφαση τα βιώματα του παρελθόντος μου για να παρεμποδίζω την ελευθερία μου, την αγάπη στον εαυτό μου, την αγάπη μου για τους άλλους. 

    Δεν επιτρέπω στις δυσκολίες των ανθρώπων που σχετίστηκαν μαζί μου στο παρελθόν να εισχωρήσουν σε μένα και να παρεμποδίσουν τη δική μου ωρίμανση. Δεν αφήνω την εικόνα που δανείστηκα να επηρεάσει το καθρέφτισμα του εαυτού μου και να αλλοιώσει τον τρόπο που βλέπω τον εαυτό μου και τον κόσμο.
    Σέβομαι την ελευθερία μου και εφοδιασμένος με τα ιδανικά μου αλλά χωρίς να είμαι δούλος τους, χαράζω το δρόμο μου με εκείνους που σέβονται την αξία τους και τη δική μου, αναλαμβάνω υπεύθυνα τη δημιουργικότητά μου και επιλέγω καταστάσεις όπου η αξία μου εκτιμάται.
    Συνομιλώ με τους φόβους μου, που αλλοιώνουν τον τρόπο που βλέπω τον εαυτό μου, την πραγματικότητά μου και τις σχέσεις μου, και τους αντιμετωπίζω ειρηνικά, συμφιλιωμένος με τον εαυτό μου.

    Τολμώ να ξεδιπλώσω τον εαυτό μου φτάνοντας στον πυρήνα του, ώστε να ανακαλύψω τι είναι αυτό που με φοβίζει αληθινά για να μην το μεταθέτω στους ανθρώπους μου, νομίζοντας πως ευθύνονται εκείνοι για τις πληγές που μου προκάλεσαν άλλοι.
    Ακούω προσεκτικά αυτό που μου λέει ο άνθρωπος με τον οποίο σχετίζομαι και αλλάζω τις συμπεριφορές εκείνες που βλάπτουν τον εαυτό μου και επηρεάζουν την ποιότητα των σχέσεων μου.
    Τολμώ να εκφράζω τα συναισθήματά μου για καθετί που μου προκαλεί σύγχυση στις σχέσεις μου, με σεβασμό στον εαυτό μου και στον άλλο άνθρωπο.
    Συμφιλιώνομαι με την ιδέα πως δεν χρειάζεται να τα έχω με όλους καλά και ότι δεν χρειάζομαι επιβεβαίωση για τις πράξεις εκείνες που αποφασίζω να τολμήσω. 

    Μαθαίνω να ακούω την καρδιά μου και να την ακολουθώ, παραμερίζοντας τις εντολές που μου δόθηκαν και οι οποίες με κρατούν εγκλωβισμένο στην ανελευθερία μου. Χωρίς να μεταθέτω την ευθύνη για την ελευθερία μου αλλά ούτε και την ανάγκη για την σκλαβιά μου αλλού, καλώντας τους άλλους να συμμαχήσουν είτε στη μία είτε στην άλλη περίπτωση, αναλαμβάνω προστατευτικά την ελευθερία του εαυτού μου και των συναισθημάτων μου.

Επιμένω στις σχέσεις εκείνες όπου νιώθω πως τα συναισθήματά μου γίνονται σεβαστά. Στους ανθρώπους που νιώθω ότι με αγαπούν αλλά κάνουν λάθη στον τρόπο που εκφράζουν τα συναισθήματά τους σε μένα, θα εκφραστώ με στόχο να βελτιώσω τη σχέση μας.
    Με ξεκάθαρο τρόπο εκφράζω τη χαρά μου και τη λύπη μου, το θυμό και τη γαλήνη μου, τον φόβο και την ηρεμία μου, χωρίς να με πτοούν οι διαφορετικότητές μας ούτε οι δυσκολίες που προκύπτουν από αυτές, γιατί είμαι αποφασισμένος να ζυμώσω οτιδήποτε μπορεί να ενωθεί ώστε να ευφρανθούμε μαζί «τον άρτον ημών τον επιούσιον» που θα τον απολαύσουμε μαζί, γνωρίζοντας πως είναι ένα έργο πλασμένο από αγάπη.

    Εγώ είμαι ο συγγραφέας της ζωής μου και παρόλο που άλλοι έγραψαν τον πρόλογο, το υπόλοιπο έργο είναι δικό μου δημιούργημα. Από μένα εξαρτάται αν θα είναι αληθινά αντάξιο μου και αν θ’ αντανακλά την εκτίμηση που νιώθω για τον εαυτό μου.

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΟΛΟΥΔΑΚΗ

πηγή

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Οι Τρίδυμες Αρετές: Αξιοπρέπεια, Αυτοεκτίμηση, Φιλότιμο

Γεμίζουν οι πλατείες πολλών Πόλεων, στην Χώρα μας και αλλαχού, με κάθε ηλικίας και εθνικότητας πολίτες  με μια φωνή έκκλησης για «αξιοπρέπεια». Συγκινητικό, αν μη τι άλλο, το θέαμα! Ένα πηγαίο συναίσθημα και ένα αίτημα… «λογικό» ενός Λαού που τόσα έχει δώσει στην Οικουμένη, αλλά πάντα νιώθει ... αδικημένος! 

Πώς  να ξεδιαλύνει κανείς  που βρίσκεται το δίκαιο και που το άδικο αρχίζει!

Έχει, άραγε, νόημα στην εποχή μας η λέξη αξιοπρέπεια! Μπορεί από μόνη της ως αίτημα να αποφέρει ουσιαστικό αποτέλεσμα! Ας τα δούμε  σύντομα, αλλά μεθοδικά.

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ

Αξιοπρέπεια: Είναι «ο τρόπος ζωής, κατά τον οποίο σέβεται κανείς τον εαυτό του, δεν τον ταπεινώνει, ώστε να κερδίζει τον σεβασμό των άλλων, δεν πέφτει σε μικρότητες. Η υπερηφάνεια με ευγένεια ήθους». Αυτά αναγράφει το λεξικό. Στην Αρχαία Ελλάδα δεν υπάρχει ακριβές αντίστοιχο της ρωμαϊκής έννοιας  αξιοπρέπεια [dignitas]. Μια πολιτική έννοια με ουσιώδη γνωρίσματα την ευγενή καταγωγή, το δημόσιο λειτούργημα και την κοινωνική προσφορά. Ένας βαθμός  ιερότητας την συγκαθόριζε την αξιοπρέπεια και το κύρος του Ρωμαίου αξιωματούχου, ως πρόσωπο. “Sanctus senatus”[Ιερά Σύγκλητος]. Όχι μόνον  προνόμιο, αλλά δεσμευτική επιταγή για αυτοπειθαρχία και γενναιοδωρία. Μια αίσθηση ανωτερότητας, «υψηλό φρόνημα». Μεγαλοψυχία. Η αξιοπρέπεια δεν έρχεται σε αντίθεση προς την ανθρωπιά αλλά την εμπεριέχει. Ο Κικέρων θεωρεί την αυτογνωσία, ως γνώση του προορισμού του ανθρώπου, βασική προϋπόθεση για την πραγμάτωση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Θεολογικά ο άνθρωπος θεωρήθηκε, ως εάν εικόνα του Θεού, καθόσον ως πνευματικό ον αποπνέει την αξιοπρέπεια του Δημιουργού του.  Βασίζεται στην ελεύθερη βούλησή του [αυτεξούσιο] ως προσώπου, που έχει την ιδιαίτερη δεκτικότητα του θείου. Έτσι η αξιοπρέπεια καθίσταται αθάνατη, καθόσον ως ουσία βασίζεται στην αιώνια τάξη, ανεξάρτητα από τον πεπερασμένο φορέα.

Σταδιακά άρχισε να διακρίνεται η αξιοπρέπεια σε δυο μορφές αξίας: στην ηθική που απονέμεται σε εκείνον που εκπληρώνει «τις υποχρεώσεις του ανθρώπου ως άνθρωπος» και στην «τιμητική κοινωνική θέση που χορηγείται λόγω εξαιρετικής προσφοράς».

Η αναγέννηση και η μεταρρύθμιση εξυμνούν την ομορφιά αυτού του Κόσμου και θεωρούν τον άνθρωπο ως ένα εξίσου όμορφο ον. Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια δεν βλάπτεται από την ευτέλεια της καταγωγής. Οι άνθρωποι δεν είναι δούλοι αλλά ζηλωτές της φύσης. Η θέση του ανθρώπου, ως στέμματος της δημιουργίας, εξασφαλίζει την ανταμοιβή για την αρετή του με τη θεία χάρη.

Η εξισωτική αντίληψη του φυσικού δικαίου στρέφεται κατά των αξιών στην ιεραρχικά δομημένη κοινωνία των τάξεων.

Ο Καντ θεωρεί τον άνθρωπο αυτοσκοπό και η αυτονομία είναι ο μοναδικός λόγος της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Ο Σίλλερ εναποθέτει  στον ίδιο τον άνθρωπο την αξιοπρέπεια σε σχέση με τα ειδικά πνευματικά και ηθικά χαρίσματά του.

Τον 19ο αιώνα αρχίζει ο υποβιβασμός της αξιοπρέπειας με την διάδοση των υλιστικών αντιλήψεων[ Φόϋρμπαχ και Μαρξ] μέχρι τον χυδαίο υλισμό [1860-1870] και της ωφελιμιστικής –λειτουργικής θεώρησης του ηθικού φαινομένου.

Ο Νίτσε υπογραμμίζει: «…ο άνθρωπος έχασε πάρα πολλά από την αξιοπρέπειά του, παρά τις προσπάθειες  όσων στη θέση του νεκρού θεού θέτουν την ηθική…».

Μια σχετική αναβίωση της αξιοπρέπειας οφείλεται στον αγώνα των νεοκαντιανών κατά των ωφελιμιστικών –ευδαιμονιστικών τάσεων χωρίς να επεκταθεί πολύ.

Παρά την ρητή αναφορά της έννοιας της αξιοπρέπειας στο προοίμιο της Χάρτας των Ηνωμένων Εθνών [26-06-1945] και στη «Γενική διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου» [10 Δεκ 1948] η καθολική αναγνώριση της αξιοπρέπειας του ανθρώπου δεν κατάφερε να αποκτήσει σημαντική δεσμευτικότητα, λόγω της αντιφατικής πολλαπλής φιλοσοφικής και πολιτικής χρήσης της.

Μέσα στο κλίμα της μαζικής κοινωνίας και της εμπορευματοποίησης των πάντων, που επικρατεί τις τελευταίες δεκαετίες η έκφραση «ανθρώπινη αξιοπρέπεια» έχει καταστεί μάλλον ένας κενός τόπος μεταξύ πολλών άλλων.

Αληθεύει, ίσως, αυτό που Γκαίτε αποφαίνεται: «τώρα ο άνθρωπος ως ποιητής του εαυτού του θα αποκτήσει αυτοσυνείδηση και θα δημιουργήσει μόνος του τις συνθήκες της ζωής του και θα θεμελιώσει μια ανεξάρτητη αξιοπρέπεια».

Αυτοεκτίμηση [self-esteem]: «Η προσωπική κρίση της αξίας του ατόμου, η οποία εκφράζεται  με τις στάσεις που αναπτύσσει απέναντι στον εαυτό του» [Coopersmith].   Είναι η ικανότητα [αρετή] να δίνει κάποιος αξία στον εαυτό του και να τον μεταχειρίζεται με αξιοπρέπεια, αλήθεια και αγάπη. Συνώνυμες έννοιες: [self-concept] αυτο-ιδέα, [self-image] αυτοεικόνα, [self-acceptance] αυτοαποδοχή κοκ.

Η αυτοεκτίμηση είναι πηγή ενέργειας. Όταν εκτιμώ το εαυτό μου έχω μεγαλύτερες πιθανότητες να αντιμετωπίσω τη ζωή με ειλικρίνεια και δύναμη. Όταν θεωρώ τον εαυτό μου υποτιμητικά νιώθω ως θύμα. Θεωρώ τους άλλους υπεύθυνους για τις πράξεις μου. Αισθάνομαι  δυσπιστία και απομόνωση, που προκαλούν κατάπτωση.

Η υψηλή αυτοεκτίμηση δεν πρέπει να συγχέεται με τον εγωισμό, που αποτελεί κακή μορφή  «ανωτερότητας». Η αυτοεκτίμηση είναι η αναγνώριση της αξίας του εαυτού μας. Το μόνο αντίδοτο στο φόβο της απόρριψης. Εντάσσεται στα γνωρίσματα που μοναδικά ανήκουν στον άνθρωπο και του προσδίδουν την  ανθρωπινότητα.

Οι ψυχολόγοι μας διαβεβαιώνουν ότι η αυτοεκτίμηση [θετική ή αρνητική] δεν είναι έμφυτη στο άτομο, αλλά είναι αποτέλεσμα της ποιότητας των εμπειριών  του και της αλληλεπίδρασης  με το ψυχολογικό και κοινωνικό περιβάλλον του.  Αυτοεκτίμηση, έστω και ελλιπής, εμφανίζεται από τα πρώτα χρόνια της ζωής και κρυσταλλώνεται σταδιακά. Το οικογενειακό περιβάλλον είναι ο πιο σπουδαίος παράγοντας, αλλά το σχολείο και η κοινωνική νοοτροπία τελικά ασκούν τεράστια επιρροή.

Επιβεβαιώνεται η θεωρία του αυτοκαθρεπτιζόμενου εαυτού [looking-glass self]  σύμφωνα με την οποία τα συναισθήματα που τρέφει το άτομο για τον εαυτό του αντανακλούν τα συναισθήματα των άλλων προς αυτό.

Η αύξηση της αυτοεκτίμησης είναι δυνατή ανεξάρτητα από την ηλικία και εδράζεται στην αυτογνωσία, τον  αυτοέλεγχο και την  αυτοπειθαρχία.

Όσο πιο πολύ εκτιμάει κανείς τον εαυτό του, τόσο πιο λίγα απαιτεί από τους άλλους.  Όσο πιο λίγα απαιτεί, τόσο περισσότερο τους εμπιστεύεται. Όσο πιο πολύ  εμπιστεύεται τον εαυτό του και τους άλλους τόσο πολύ ευκολότερα τους αγαπάει και λιγότερο τους φοβάται. Τόσο πιο πολλά οικοδομεί μαζί τους. Τόσο πιο πολύ τους γνωρίζει. Τόσο πιο στέρεοι είναι δεσμοί και οι γέφυρες ανάμεσα σε αυτόν και τους άλλους. Τόσο υγιής Κοινωνία δομείται….

Σήμερα κάτω από ένα ανελέητο βομβαρδισμό ανεξέλεγκτων πληροφοριών,  με  εύθραυστους οικογενειακούς δεσμούς, με αμβλυμμένες τις κλασσικές αξίες και με άκριτη «ισότητα» που οδηγεί σε γενική ισοπέδωση η υψηλή αυτοεκτίμηση καθίσταται μάλλον  ουτοπία. Στην καλύτερη περίπτωση να αναπτυχθεί ένας εγωισμός  που απέχει πολύ από την υψηλή αυτοεκτίμηση, από την οποία αναδύεται η ευσταθής αυτοπεποίθηση.

Το Φιλότιμο [philotimo]: Η έντονη συναίσθηση της τιμής. Η ενσυνείδητη προσπάθεια για ανταπόκριση στο καθήκον. Συσχετίζεται με την γενναιότητα, τη τιμιότητα, την ευθύτητα, την ευθιξία, τη μεγαλοψυχία, την άμιλλα και την ελληνική λεβεντιά.

Έχει ονομασθεί Ελληνικό Φιλότιμο, καθόσον είναι ιδιάζουσα έννοια του ελληνικού τρόπου σκέψεως και αντίδρασης.

Είναι αρετή και συνιστά την κινητήρια δύναμη για επιτεύγματα που εγγίζουν την έννοια του θαύματος. Στο ελληνικό φιλότιμο αποδίδονται όλα τα κατορθώματα της φυλής μας και η διαρκής παρουσία- προσφορά της στην Ιστορία  της Ανθρωπότητας.

Τις τελευταίες δεκαετίες φαίνεται ότι αμβλύνθηκε σημαντικά η έννοια Ελληνικό Φιλότιμο, γιατί ο εξωτερικός κίνδυνος που μας ενώνει δεν είναι τόσο ορατός και  πλημμυρίσαμε από την ατομική  «ευδαιμονία».

ΣΥΝΘΕΣΗ- ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Οι τρεις παραπάνω έννοιες συνιστούν η καθεμιά της μια διακεκριμένη αρετή, καθόσον είναι δυνατότητα ενέργειας αλλά και ειδοποιός δυνατότητα.

Αναδύονται από τη σύνθεση των ρυθμιστικών αξιών της αλήθειας, του κάλλους και του αγαθού. Ήτοι έχουν ρεαλιστικό, αισθητικό και ηθικό χαρακτήρα.

Είναι τρίδυμες αρετές με μόνη διαφορά μεταξύ τους  την εκάστοτε αναλογία και προτεραιότητα των συνιστωσών αξιών. Στην αξιοπρέπεια κυριαρχεί η ρεαλιστική αντικειμενικότητα, στην αυτοεκτίμηση η εσωτερική αρμονία  και στο φιλότιμο η ηθική στάση.

Και οι τρεις άπτονται της αξίας της ιερότητας, καθόσον αναφέρονται στον άνθρωπο ως πρόσωπο- υπέρτατη αξία.

Η καθεμιά ξεχωριστά προσφέρει αξιόλογη δύναμη σε ένα ορίζοντα εφαρμογής. Από την ταυτόχρονη, όμως, και αρμονική τους σύνθεση αναδύεται το ευγενές  πείσμα. Μια δυναμική αρετή που ανήκει αυθεντικά στην ιερότητα, ως κρυσταλλωμένη πεποίθηση με ισχυρό ρίζωμα στο καταπίστευμα των προγόνων μας και την ιερά παράδοσή μας.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Όταν συνδυασθούν αρμονικά οι αρετές της αξιοπρέπειας, της αυτοεκτίμησης και του ελληνικού φιλότιμου συγχωνεύονται οι ορίζοντες εφαρμογής τους, οπότε αναδύεται καινούργια δύναμη δράσεως το πανίσχυρο θετικό πείσμα.

Με αυτό το πείσμα, που εδράζεται σε στέρεα και υγιή θεμέλια των τρίδυμων αρετών, ο Έλληνας πάλεψε σε όλους τους αγώνες του.

Με το ευγενές  πείσμα γίνεται άλλος άνθρωπος.

Το μυαλό του ξελαμπικάρει και βλέπει την πραγματικότητα, όπως είναι και όχι όπως θα ήθελε να είναι.

Η καρδιά του πλημμυρίζει με αγνό παλμό.

Αναγνωρίζει τα λάθη του και διδάσκεται από αυτά. Αποδέχεται τις ενοχές του  και τις συνέπειες τους και δεν τις αποδίδει στους άλλους και στον …Εωσφόρο. Πνίγει τη μουρμούρα και βρίσκει το χαμόγελό του.  Τότε θεωρεί τον εαυτό του άξιο να αναλάβει τις ευθύνες του. Αξιοποιεί τις δυνάμεις του…

Συγχωνεύει τις αντιδικίες και στραγγαλίζει τη διχοστασία και τη διχόνοια.   Συνειδητοποιεί, ότι το ατομικό όφελος είναι συνάρτηση εκείνου του διπλανού του, γι΄αυτό τοποθετεί το δικό του συμφέρον κάτω από το εθνικό.

Εγκαταλείπει τον καφενέ και αρπάζει με θάρρος και αυτοπεποίθηση τα «όπλα» της ζωής και του αγώνα προόδου. Με τα δικά του χέρια οργώνει τα ευλογημένα  χώματα της Γης των Πατέρων του και παράγει  ασύγκριτα προϊόντα.

Σταματάει τις «καταλήψεις» και ανοίγει τα Σχολειά και τα Πανεπιστήμια για σπουδές και για μάθηση. Η οξύνοιά του κατεβάζει νέες ιδέες προόδου και ανάπτυξης. Καθαρίζει τις μοναδικές στον Κόσμο ακτές της θάλασσας της Πατρίδας του.

Σχεδιάζει και χτίζει μια νέα Χώρα. Ρυθμίζει, χωρίς υποδείξεις ξένων, όσα απαιτούνται για μια εύρυθμη Κοινωνία.

Δημιουργεί μια Πατρίδα σύγχρονη, η οποία ως εφάμιλλη  μπορεί να συνεργάζεται αρμονικά  στο σημερινό Παγκόσμιο γίγνεσθαι.

Εφαρμόζει τους Νόμους της Πολιτείας, γιατί έχει ξεκαθαρίζει στο μυαλό του ότι οι νόμοι περιορίζουν  στο βαθμό που απαιτεί η αρμονική  συνύπαρξη  το ύπατο αγαθό, την ατομική του ελευθερία,  αλλά η βία της αναρχίας την θανατώνει.

Με αυτά τα συναισθήματα, τις σκέψεις  και τα πιστεύω συνεργάζεται με τον συμπατριώτη του και δεν το καταπολεμάει. Τον αμιλλάται.

Με αυτό τον ψυχικό παλμό κατόρθωσε η φυλή μας, τα όσα μοναδικά  έχει  πετύχει.

Και είναι τότε, που οι Ξένοι νιώθουν  θαυμασμό και όχι οικτιρμό. Τότε υμνούν τα επιτεύγματα και προστρέχουν ως φιλέλληνες.

Έτσι ακριβώς έγινε σε όλους τους αγώνες του Έθνους μας.

Έτσι γράφηκε η Ένδοξη Ελληνική Ιστορία, από την αρχαιότητα έως την Παλιγγενεσία του 1821 και το Έπος της γενιάς του 1940.   

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Είμαστε απόλυτα πεπεισμένοι, το παράδειγμα των προγόνων μας το διδάσκει:     Ενωμένοι πετυχαίνουμε θαύματα. Η διχοστασία μας καταστρέφει.

Το γνωρίζουμε καλά, αλλά ο κακός εαυτός μας δεν μας αφήνει να το παραδεχτούμε.

Φταίει μόνον η ιδιοσυγκρασία της φυλής μας; Ίσως. Δεν θέλουμε να το πιστέψουμε.  

Πιστεύουμε ότι πιο πολύ φταίει η λαθεμένη κουλτούρα μας. Ένα μίγμα άκρατου ατομικισμού και προσωπικής ευδαιμονίας, που συνιστούν ουσιαστικά ένα είδος μηδενισμού, που καταλύει κάθε κοινωνικό δεσμό.

Δεν νιώθουμε, πια, ότι ανήκουμε σε ένα σύνολο, στο οποίο θα θέλαμε να ζήσουμε και εκείνο να μας φροντίζει.  Ζητάμε από τους άλλους να μας δώσουν ό,τι και εμείς ακόμη δεν είμαστε  σίγουροι ότι το αξίζουμε.

Την αξιοπρέπεια εμείς τη διασφαλίζουμε με τη στάση μας και δεν μας τη χαρίζει κανένας, όταν δεν  πείθουμε ότι την αξίζουμε.

Δεν απομένει παρά να αναπτύξουμε την προσωπική μας, αλλά και την εθνική μας αυθεντική υψηλή αυτοεκτίμηση. Να πιστέψουμε στον εαυτό μας με ειλικρίνεια και με ρεαλιστική βάση. Να τον αγαπήσουμε.  Να τον φροντίσουμε όπως το αξίζει.

Να αναπτύξουμε το Ελληνικό Φιλότιμο.

Τότε θα αναδυθεί σίγουρα το ευγενές πείσμα δράσεως.

Με αυτά τα νάματα να εμπνεύσουμε τα παιδιά μας.

Και τότε  το Εθνικό, με το οποίο είναι συνυφασμένο και το  προσωπικό, καλό, όπως  και η αξιοπρέπειά μας είναι  απόλυτα εξασφαλισμένα.

Όλα τούτα όμως  είναι εύγευστοι καρποί της σφαιρικής καλλιέργειας και ανάπτυξης της ανθρώπινης προσωπικότητας. Του ελεύθερου  ανθρώπου ως όλον.

Είναι έργο, σκοπός και επίτευγμα της  Παιδείας μας που ονομάζουμε Ολιστική Παιδεία. Κοντολογίς της Παιδαγωγίας και της Ανδραγωγίας.

Το οφείλουμε, θαρρούμε, στην Πατρίδα και τα παιδιά μας  να ασχοληθούμε όλοι μας μεθοδευμένα με επιμέλεια και φιλότιμο με αυτού του είδους την ευρύτατη Παιδεία.

Πρέπει και μπορούμε να αρχίσουμε με πείσμα. Ποτέ δεν είναι αργά.

Γράφει ο Δημήτρης Μπάκας

elzoni.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Όταν κάποιος δεν σας εκτιμά...

Αν δεν σε σέβεται, δεν έχει σημασία το πόσο λέει ότι σε "αγαπάει"

Η αληθινή αγάπη δεν μπορεί να προκύψει από ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από αρνητικότητα και χάος.

Όταν κάποιος δεν σας εκτιμά...

• Σας κάνει να νιώθετε ανίκανοι, δεν ενδιαφέρετε για τα όνειρά σας, τα σχέδια σας και τις δραστηριότητές σας.
• Σας αποθαρρύνει να ακολουθήσετε τα όνειρά σας
• Είναι μαζί σας από όφελος
• Διασκεδάζει με τους φόβους σας και τις ανασφάλειες σας
• Θέλει να ελέγχει τη ζωή σας και να αποτελεί προτεραιότητα σε όλα
• Θέλει να έχει αποκλειστική εξουσία για τις αποφάσεις σας
• Αγνοεί τις ανάγκες σας και εστιάζει μόνο στον εαυτό του

Και η λίστα συνεχίζεται. Όταν κάνετε μια σχέση πρέπει να μαθαίνετε να δίνετε κάποια πράγματα, αλλά δεν μπορείτε ποτέ να επιτρέψετε στον σύντροφό σας να σας χειραγωγεί νοητικά και συναισθηματικά.

ολόκληρο το άρθρο στην πηγή

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Όταν κάποιος σας φέρεται άσχημα... / Μαθήματα ζωής για μας και τα παιδιά μας

... έχετε τρεις επιλογές: να αντιδράσετε έξυπνα, να αφήσετε το συναίσθημα να σας καταβάλει, ή να αντιδράσετε επιθετικά.

Όταν ένα άτομο που σας φέρεται άσχημα ανήκει στο στενό σας κύκλο, θα πρέπει να του ξεκαθαρίσετε ότι, αν δεν αλλάξει συμπεριφορά, θα πρέπει να βάλετε την ευεξία σας πάνω απ’ όλα και θα αρχίσετε να το αποφεύγετε. 

Όταν κάποιος σας φέρεται άσχημα, έχετε τρεις επιλογές: να αντιδράσετε έξυπνα, να αφήσετε το συναίσθημα να σας καταβάλει, ή να αντιδράσετε επιθετικά.

Δεν είναι εύκολο να αντιμετωπίσετε αυτές τις συναισθηματικά έντονες καταστάσεις επειδή ενεργοποιούν πολύ συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου.

Παραδείγματος χάρη, όταν κάποιος σας φέρεται άσχημα ή σας απειλεί, περιοχές όπως ο προμετωπιαίος φλοιός, η αμυγδαλή, ο φλοιός του προσαγωγίου, και ο νησιωτικός φλοιός ενεργοποιούνται για να αντιδράσουν σε μία κατάσταση. 

Αυτές οι περιοχές συνδέονται με το ένστικτο της επιβίωσης και συχνά μας οδηγούν να αντιδράσουμε επιθετικά ή να φύγουμε μπροστά σε μια απειλητική κατάσταση.

Θα πρέπει να διαχειρίζεστε αυτές τις καταστάσεις με συναισθηματική νοημοσύνη. Με αυτόν τον τρόπο, ούτε ο φόβος ούτε ο θυμός θα μπορέσουν να καθορίσουν τον τρόπο αντίδρασής σας.

1. Δίνω την άδεια στον εαυτό μου να θυμηθεί ποιος/α είμαι και τι αξίζω
Όταν κάποιος σας απειλεί, ξεπερνά τα όρια της αποδεκτής συμπεριφοράς. Πράγματα όπως η περιφρόνηση, τα σκληρά λόγια, η ταπείνωση, και τα ψέματα, παραβιάζουν την αίσθηση της αυτοεκτίμησής μας.

Όταν περνάτε τέτοιες καταστάσεις, αισθάνεστε να σας επιτίθενται επειδή η αυτοαντίληψη, η αυτοεκτίμηση, και η προσωπική σας ακεραιότητα, πράγματα που χτίζονται δύσκολα, υπονομεύονται.

Αν σας πει κάποιος ότι “δεν είσαι καλός/η για τίποτα”, το τελευταίο πράγμα που πρέπει να κάνετε είναι να θυμώσετε ή να το πιστέψετε.

Το πρώτο βήμα είναι να μη λαμβάνετε τις απόψεις και τις αντιλήψεις των άλλων ως δεδομένα. Θα πρέπει να θυμάστε ότι είστε ικανοί/ες να κάνετε οτιδήποτε βάλετε στο μυαλό σας. Σύμφωνα με αυτή τη μελέτη, μια δυνατή αυτοεκτίμηση είναι ένα θεμελιώδες κομμάτι για την ευεξία σας και δε θα πρέπει να αφήνετε κανέναν να την επηρεάζει.
Αυτό που λέει κάποιος για εσάς ΔΕΝ σας καθορίζει. Έτσι, μην αφήσετε την αντίληψη ενός άλλου ατόμου να διαταράσσει την εσωτερική σας ισορροπία.

2. Δίνω άδεια στον εαυτό μου να περιορίσει την επιθετικότητά του
Φέρτε στο μυαλό σας την παρακάτω εικόνα: ένα χρυσό δακτυλίδι αιωρείται γύρω σας, σαν σωσίβιο. Είναι αυτό που σας βοηθά να επιβιώσετε σε διάφορες πτυχές της ζωής σας, με την οικογένεια, τη δουλειά, το σχολείο, κ.λπ..

Είναι αυτό που σας συντηρεί, η καθημερινή δύναμη η οποία σας βοηθά να συνεχίσετε. Αλλά, μια ωραία μέρα, κάποιος έρχεται και σας πλησιάζει πολύ.
Έρχεται από πίσω σας με μια μεγάλη βελόνα στραμμένη προς το σωσίβιό σας, θέλοντας να το τρυπήσει.
Μετά από αυτό νιώθετε να βουλιάζετε.

Μην αφήσετε να συμβεί κάτι τέτοιο. Έχετε κάθε δικαίωμα να το αποτρέψετε, να αμυνθείτε, να θέσετε όρια στο τι επιτρέπεται και τι όχι.
Πρόκειται για αρχή της πνευματικής υγείας: αν σας ενοχλεί κάτι, αντιδράστε και αμυνθείτε.
Πάνω απ’ όλα, μην αφήσετε κανέναν να σας πλησιάσει με σκοπό να σας πληγώσει.

3. Επιτρέπω στον εαυτό μου να είναι δυναμικός
Όταν κάποιος σας φέρεται άσχημα, τότε αναλαμβάνουν δράση τα συναισθήματα, προκαλώντας μια αντίδραση φόβου ή θυμού. 

Αυτά τα δύο συναισθήματα παρακάμπτουν εντελώς τις λογικές περιοχές του εγκεφάλου, εμποδίζοντάς σας να μιλήσετε με κουράγιο και σοφία.

Πρώτα απ’ όλα, θα πρέπει να ηρεμήσετε ώστε να μπορέσετε να μιλήσετε με δυναμικότητα. Σύμφωνα με μια έρευνα που διεξήχθη από το Πανεπιστήμιο του Santander στην Κολομβία, η δυναμικότητα είναι μια απαραίτητη κοινωνική δεξιότητα προκειμένου να μπορέσετε να εκφραστείτε σωστά και με ενσυναίσθηση ώστε να χτίσετε δεσμούς με άλλα άτομα.

Φανταστείτε ένα παλάτι, ένα λευκό δωμάτιο με ανοιχτά παράθυρα μέσα από το οποίο εισέρχεται ένα γαλήνιο φως. Μπείτε μέσα και αναπνεύστε. Τίποτα απ’ όσα λένε ή κάνουν οι άλλοι δε θα πρέπει ποτέ να σας κάνει να ξεχάσετε ποιοι/ες είστε και τι αξίζετε.

Όταν νιώθετε αρκετά ήρεμοι/ες, πείτε τη γνώμη σας. Το να μιλήσετε με δυναμικά σημαίνει ότι μπορείτε να μιλήσετε με σιγουριά, αλλά και με σεβασμό, ξεκαθαρίζοντας τι θα επιτρέψετε και τι όχι.

Μιλήστε χωρίς φόβο και υπερασπιστείτε τον εαυτό σας.

4. Επιτρέψτε στον εαυτό σας να φύγει, όταν κάποιος σας φέρεται άσχημα
Όποιο άτομο σας κακομεταχειρίζεται δεν αξίζει του χρόνου και της προσοχής σας. Ειδικότερα δεν αξίζει να βρίσκεται στον κοινωνικό σας περίγυρο. Ωστόσο, ορισμένοι άνθρωποι είναι ειδικοί στη δημιουργία προβλημάτων, σκορπίζοντας την κακή διάθεση και την περιφρόνησή τους σε όσους δεν τα αξίζουν.

Παρόλα αυτά, γνωρίζετε ότι, ορισμένες φορές, τα άτομα που σας φέρονται άσχημα είναι πολύ κοντά σας: συνάδελφοι, οικογένεια, ακόμη και ο/η σύντροφός σας. Στην τελευταία περίπτωση, θα πρέπει να γνωρίζετε πως σύμφωνα με μια μελέτη του Πανεπιστημίου της Χώρας των Βάσκων, υπάρχουν πολλά είδη κακομεταχείρισης και πως δεν πονά μόνο η σωματική βία.

Άλλος ένας απαραίτητος κανόνας για την πνευματική υγεία είναι να θυμάστε ότι όσοι σας φέρονται άσχημα δε σας σέβονται, ούτε συμμερίζονται τα αισθήματά σας.
Δεν είναι τρόπος ζωής να ζείτε με τέτοια ένταση και καταστροφικές δυναμικές.

Θα πρέπει να σκεφτείτε την κατάσταση και να πάρετε μια απόφαση: να πείτε καθαρά τι επιτρέπετε και τι όχι και να προειδοποιήσετε αυτά τα άτομα πως αν συνεχίσουν αυτή τη συμπεριφορά, θα πάρετε τις αποστάσεις σας.

Η συναισθηματική σας υγεία είναι πάνω απ’ όλα.

5. Επιτρέψτε στον εαυτό σας να επουλωθεί και να δυναμώσει, όταν κάποιος σας φέρεται άσχημα

Κάποιες φορές, τα άτομα που σας πληγώνουν περισσότερο είναι τα άτομα που βρίσκονται πιο κοντά στην καρδιά σας.

Όταν ένα άτομο σημαντικό για εσάς περάσει τα όρια του σεβασμού, “σπάνε” πολλά πράγματα μέσα σας.
Ορισμένες φορές, η διατήρηση αποστάσεων δεν είναι αρκετή. Ο λόγος είναι πως η απογοήτευση είναι ακόμη εκεί και πρέπει να την επουλώσετε.

Δώστε χρόνο στον εαυτό σας. Χρειάζεται να αφιερώσετε χρόνο προκειμένου να κάνετε πράγματα που θα θρέψουν την ψυχή σας: περπάτημα, συγγραφή, ζωγραφική, ταξίδια, ή η επίσκεψη σε έναν φίλο ή μία φίλη είναι πράγματα που μπορείτε να βάλετε στο πρόγραμμά σας.

Μπορείτε να βρείτε καταφύγιο σε πολλά πράγματα, αλλά ο καλύτερος τρόπος για να επουλώσετε τις πληγές είναι να περιβάλετε τον εαυτό σας με άτομα τα οποία σας αγαπούν αληθινά και αξίζουν την αγάπη σας. Οι τοξικές σχέσεις είναι κομμάτι της ζωής (σύμφωνα με μια μελέτη του Πανεπιστημίου San Buenaventira στην Κολομβία) και θα πρέπει να μάθετε να προστατεύεστε από αυτές.

Ωστόσο, αν νιώθετε ότι δε μπορείτε να διαχειριστείτε μια κατάσταση ή ένα συναίσθημα, το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε είναι να δείτε έναν/μία ειδικό που θα μπορέσει να σας βοηθήσει και να σας καθοδηγήσει.
Όπως υπάρχουν άνθρωποι που σας στεναχωρούν, έτσι υπάρχουν και άνθρωποι που σας αναζωογονούν και σας εμπνέουν. Αναζητήστε τους.

πηγή

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Πώς θα μάθουν τα παιδιά να λένε «ναι» στον εαυτό τους

Η αυτοεκτίμηση είναι κάτι που όπως ξέρουμε ξεκινάει και χτίζεται από την πολύ μικρή ηλικία του παιδιού, συνεχίζεται στην εφηβεία όπως και στην ενηλικίωσή του πιο συνειδητά βέβαια. Επειδή όμως ξεκινάει από τα πρώτα του χρόνια, όπου στην ουσία μπαίνουν οι βάσεις, ας δούμε κάποιους τρόπους που ενδεχομένως ωφελήσουν τους γονείς να βοηθήσουν το παιδί να ξεκινήσει με «γερά θεμέλια».

Ξεκινάμε με την πίστη από τον ίδιο τον γονιό στο παιδί του. Φανταστείτε ένα παιδί πως νιώθει όταν ο γονιός του το χαρακτηρίζει χαζό, ανόητο, του λέει ότι δεν καταλαβαίνει κλπ. Άρα λοιπόν, το παιδί χρειάζεται να νιώσει την ασφάλεια και τη σιγουριά που χρειάζεται στο οικογενειακό του περιβάλλον για να περάσει μετά στο να αισθανθεί πως ο γονιός του πιστεύει σε αυτό. Και για τα πρώτα βήματα, η αγάπη, η αποδοχή, η αίσθηση της σημαντικότητας, η αναγνώριση αναγκών και η ικανοποίησή τους-φροντίδα, είναι κάποια από τα κύρια στοιχεία που ο γονιός θα δώσει στο παιδί του…

Χρειάζεται να το επιβραβεύει όταν πετυχαίνει κάτι, χωρίς να βλέπει μόνο το αποτέλεσμα αλλά αναγνωρίζοντας την προσπάθειά του. Διαφορετικά το παιδί μαθαίνει πως μόνο το αποτέλεσμα μετράει και αν αποτύχει, πέφτει και η αυτοεκτίμησή του εφόσον δεν τα κατάφερε, χωρίς να βλέπει την προσπάθεια που έκανε ή και να μετρήσει ακόμα και τι ήταν αυτό που δεν πήγε καλά… Μην ξεχνάμε πως και μέσα από τις αποτυχίες μας μαθαίνουμε αν παρατηρήσουμε τι κάναμε ή δεν κάναμε με τον τρόπο που χρειαζόταν.

Ο γονιός χρειάζεται να δώσει χώρο στο παιδί του για να κινηθεί, να του δώσει το ελεύθερο να πάρει κάποιες πρωτοβουλίες, να το παροτρύνει να δοκιμάσει, να του αναθέσει κάποιες καθημερινές μικρές δουλίτσες – ανάλογα πάντα με την ηλικία του – ώστε το παιδί να μάθει να κινείται από μόνο του και να αναλαμβάνει και την ευθύνη του.

Το παιδί σας χρειάζεται να νιώθει την αγάπη σας αλλά και την αποδοχή σας. Μία αγάπη που δεν είναι υπό όρους αλλά δίνεται απλόχερα. Ακόμα και αν δεν σας αρέσει μία συμπεριφορά, μπορείτε να εστιάσετε σε εκείνη την συμπεριφορά και στο ότι δεν σας αρέσει, όχι να απορρίψετε γενικά το παιδί σας.

Έτσι, το παιδί σας θα μάθει σιγά σιγά να εμπιστεύεται τον εαυτό του, να νιώθει καλά με τις αποφάσεις και τις επιλογές του, να μπορεί να στηριχτεί στα πόδια του και να λέει ένα μεγάλο «ναι» στον εαυτό του…

Μαρίνα Μόσχα, Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Αγωγής Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείαςπηγή :mothersblog.gr

trikalaview.gr 

Οι τρόποι που οφείλει να χρησιμοποιεί ο γονιός για να βοηθήσει το παιδί του

Για την εκδήλωση και ενδυνάμωση των θετικών στοιχείων του εαυτού του

Είναι καθήκον κάθε γονιού να συμβάλει στη φυσιολογική ανάπτυξη του παιδιού του. Για να πετύχει αυτό το σκοπό με τον καλύτερο δυνατό τρόπο,  πρώτιστο μέλημά του είναι να ικανοποιεί τις βασικές συναισθηματικές του ανάγκες για αγάπη και ασφάλεια.

Αυτό σημαίνει ότι το παιδί πρέπει να απολαμβάνει της στοργής των γονιών του και να νιώθει ότι είναι αποδεκτό ανεξάρτητα από την ιδιοσυγκρασία και το είδος της συμπεριφοράς που εκδηλώνει κάθε φορά.

Όσο πιο εκρηκτικό ταμπεραμέντο εμφανίζει και όσο ακραία κι αν είναι μερικές φορές η συμπεριφορά του, ιδιαίτερα τα πρώτα τρία χρόνια της ζωής του, τόσο μεγαλύτερη ανεκτικότητα και υπομονή θα πρέπει να επιδεικνύει ο γονιός. Χρειάζεται λοιπόν ανοχή, συμπάθεια και κατανόηση. Χρειάζεται πειθαρχία που να διέπεται από αγάπη και λογική και όχι από επιθετικές επιτιμήσεις.

Πρέπει επίσης να το ενθαρρύνουμε να αποκτήσει το αίσθημα αυτοεκτίμησης και ανεξάρτητο χαρακτήρα. Η αυτοεκτίμηση είναι η αίσθηση που έχει κανείς για την προσωπική του αξία, το πόσο σημαντικός νιώθει, ανεξαρτήτως των επιτευγμάτων του.

Τα παιδιά με υψηλή αυτοεκτίμηση συνήθως είναι πιο κοινωνικά, προσαρμόζονται εύκολα σε νέες εμπειρίες τις οποίες απολαμβάνουν, επιδεικνύουν ενδιαφέρον σε διάφορα θέματα, είναι συνεργάσιμα, θέτουν υψηλούς στόχους και συχνά υιοθετούν ισχυρές απόψεις, ενώ επιπλέον τείνουν να βρίσκουν εναλλακτικές λύσεις στα προβλήματά τους.

Οι τρεις βασικότεροι παράγοντες, που θα βοηθήσουν τους γονείς να καλλιεργήσουν την αυτοεκτίμηση των παιδιών τους είναι:

• η απεριόριστη, η πραγματική αγάπη που μεταφέρεται  σε σταθερή βάση στο παιδί ό,τι κι αν κάνει και ό,τι κι αν πει, η οποία αποταμιεύεται στην ψυχή του από τη στιγμή που γεννιέται.
• η πειθαρχία όταν ασκείται με αγάπη, συνέπεια και το προσωπικό παράδειγμα των γονιών.
• Ο σεβασμός προς το παιδί, άμεσα και καθημερινά. Σέβομαι το παιδί μου σημαίνει πως προσπαθώ να γνωρίσω τον κόσμο του,  να επικοινωνήσω μαζί του με τη γλώσσα που αρμόζει στην ηλικία του, και δεν περιμένω από εκείνο να μιλάει ή να συμπεριφέρεται  ως ενήλικας.

Η τελική απόφαση για κάποια πράγματα θα πρέπει να παίρνεται από τους γονείς  π.χ. η υποχρέωση να πάει το παιδί στο σχολείο,  η ώρα ύπνου, το φαγητό.

Ο γονιός δεν πρέπει ποτέ να χάνει τη θέση του δηλαδή  μία θέση που θα βρίσκεται πολύ κοντά στον κόσμο του παιδιού του αλλά ταυτόχρονα και μία λίγο πιο ψηλά όπου θα είναι υπεύθυνος για την προστασία, την ασφάλεια και την έγνοια του. Αντί για κηρύγματα, να παίζουμε μαζί του, να μπούμε στον κόσμο του.

Το σημαντικό σε αυτό το σημείο είναι να κατανοεί ο γονιός τη διαφορετικότητα του παιδιού του και να αναγνωρίζει τα θετικά του στοιχεία, ακόμη κι αν δεν είναι αυτά που ακριβώς φαντάζεται.

Αντί να ελέγχω και να αξιολογώ ή να επιτιμώ συνεχώς το παιδί, κάτι που συνήθως έχει τα αντίθετα αποτελέσματα, θα προσπαθήσω να κατανοήσω τον κόσμο του, ώστε να κερδίσω τη σχέση μαζί του και όχι τη μάχη.

Δεν είναι κακό να προσπαθήσουμε  με τρόπο, ώστε να βοηθήσουμε το παιδί μας για  να βελτιωθεί σε κάτι και  όχι να το συντρίβουμε με στόχο να γίνει αυτό που εμείς επιθυμούμε ή ό,τι δεν καταφέραμε να γίνουμε εμείς οι ίδιοι.

Το πιο σημαντικό από όλα είναι πως κανείς δε χρειάζεται έγκριση για να είναι γονιός. Άλλωστε ένας ανεπαρκής γονιός διορθώνεται, αλλά η «απουσία» του γονιού από τη ζωή του παιδιού του θα   οδηγήσει σε ψυχική ορφάνια με τα σοβαρά επακόλουθά της.

Το παιδί έχει ανάγκη καθοδήγησης για να αποκτήσει τη σωστή στάση προς το φύλο του, να είναι κοινωνικό  και να δείχνει ενδιαφέρον προς τους συνανθρώπους του. Αυτά τα χαρακτηριστικά εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη ζεστή και ήρεμη ατμόσφαιρα που επικρατεί στο σπίτι χωρίς συνεχείς εντάσεις και υψηλούς τόνους και από το προσωπικό παράδειγμα των γονιών.

Ο γονιός αποτελεί το αντικείμενο απεριόριστου θαυμασμού και εκτίμησης για το παιδί του και έχει τεράστια σημασία ο τρόπος που συμπεριφέρεται προς το/τη σύζυγο και προς εκείνο.

Αξίζει λοιπόν οι  γονείς να μπουν σε μία διαδικασία αυτογνωσίας για να έχουν καλύτερο έλεγχο των σκέψεων, των συναισθημάτων  και της συμπεριφοράς τους  ούτως ώστε να εκδηλώνουν τη θετική πλευρά του εαυτού τους και  να αποτελούν θετικά πρότυπα για τα παιδιά τους. Η ανασφάλεια του παιδιού είναι μία σοβαρή αιτία οπισθοδρόμησης στο σχολείο.

Τα παιδιά ευδοκιμούν με την ενθάρρυνση παρά με την αποθάρρυνση, με τον έπαινο και την ανταμοιβή  και όχι με την τιμωρία. Ο υπερβολικός όμως έπαινος πρέπει να αποφεύγεται γιατί μπορεί να οδηγήσει σε έντονο φόβο της αποτυχίας πράγμα που δεν είναι επιθυμητό.

Πρέπει απόλυτα να αποφεύγονται η συνεχής επίκριση, η επιτίμηση, το μάλωμα, ο σαρκασμός, η προσβολή, η υποτίμηση, η ευνοιοκρατία, ο παρατεταμένος αποχωρισμός του παιδιού από τους γονείς του όταν δεν είναι αναγκαίο και η συνεχής σύγκρουση μαζί του.

Σημαντικό συστατικό της ανάπτυξης είναι η συνέπεια πράξεων και λόγων του γονιού γιατί χωρίς αυτήν κλονίζεται το αίσθημα εμπιστοσύνης του παιδιού.

Ο γονιός πρέπει να έχει φιλοδοξίες για το παιδί του όχι όμως τόσο υπερβολικές, ώστε να απαιτεί από αυτό περισσότερα από ό,τι του επιτρέπουν οι σωματικές και πνευματικές του δυνάμεις.  

Τα παιχνίδια διασκεδάζουν τα παιδιά και τους δίνουν τα ερεθίσματα για τη νοητική τους ανάπτυξη.

Το παιδί πρέπει να καθοδηγείται με τρόπο που η μάθηση να του δημιουργεί ευχαρίστηση, να θέλει να ανακαλύπτει και να δημιουργεί.

Μάθηση είναι διαδικασία που δεν σημαίνει να μαθαίνει το παιδί στο συντομότερο χρόνο αριθμητική και ανάγνωση. Περισσότερο είναι  ένας λεπτός και βασικός τρόπος που εμπεριέχει την κινητοποίησή του, ώστε να βρίσκει ενδιαφέρον στη διαδικασία της μάθησης, να αναπτύσσει την ικανότητα να δίνει προσοχή στους άλλους, να επιδίδεται με δραστηριότητα στην ικανοποίηση κάποιου σκοπού, να είναι σε θέση να αναβάλλει την ικανοποίηση επιθυμιών του για να αποκομίσει οφέλη στο μέλλον.

Περιλαμβάνει επίσης τη γνώμη που θα έχει για τους ενήλικες ως πηγή πληροφοριών και ιδεών, καθώς επίσης και τα συναισθήματα επιδοκιμασίας και ανταμοιβής.

Μέσω αυτού του τρόπου μάθησης το παιδί αναπτύσσει την εικόνα του εαυτού του,  θέτει τις βάσεις για να ξεκινήσει στη ζωή και διαμορφώνει τη στάση που θα κρατήσει προς τους συνομηλίκους του και τους ενήλικες.

Το παιδί από πολύ ενωρίς μπορεί να βρει ότι η μάθηση είναι μία ευχάριστη πρόκληση και όχι μία δυσάρεστη προσπάθεια.

Στο μικρό βρέφος πρέπει να δίνουμε την ευκαιρία να βλέπει πράγματα. Η μητέρα που αφήνει το μωρό της  στο καροτσάκι του να κλαίει μόνο του χωρίς τη δυνατότητα να βλέπει τίποτα άλλο εκτός από τους τέσσερις τοίχους του δωματίου, δεν είναι δυνατόν να αναπτυχθεί  στον ίδιο βαθμό με ένα άλλο μωρό που η δική του μητέρα ανταποκρίνεται στο κάλεσμά του, αφιερώνει χρόνο να παίξει μαζί του, του μιλάει, του γελάει, το ανασηκώνει  για να βλέπει τι συμβαίνει γύρω του και του επιτρέπει να παρακολουθεί μαζί της τις μαγευτικές δραστηριότητες στην κουζίνα.

Οι γονείς πρέπει να διαβάζουν στα παιδιά τους.  Το βρέφος των εννέα ή και δέκα  μηνών απολαμβάνει να κάθεται στα γόνατα της μητέρας του καθώς εκείνη του διαβάζει και του δείχνει τις διάφορες εικόνες του βιβλίου.

Στην αρχή καταλαβαίνει λίγο αλλά σύντομα μαθαίνει να απολαμβάνει το ρυθμό της ομοιοκαταληξίας, αντιλαμβάνεται την παράλειψη μιας λέξης και συμμετέχει στη ροή των γεγονότων, καθώς συνεχίζει το διάβασμα.

Ο γονιός χρειάζεται να παίζει με το παιδί του, όχι βέβαια όλες τις ώρες που είναι ξύπνιο. Είναι σημαντικό να του μαθαίνει να απολαμβάνει το παιχνίδι παίζοντας μόνο του, να σχεδιάζει τα παιχνίδια του, τις κατασκευές του.

Το παιχνίδι δεν πρέπει να είναι πολύ εύκολο. Χρειάζεται να νιώθει ικανοποίηση κάθε φορά που κατορθώνει κάτι δύσκολο αλλά δεν πρέπει να το αφήνουμε να αποτυγχάνει συχνά προσφέροντάς του με προθυμία  βοήθεια όταν την έχει ανάγκη.

Όταν αναπτύξουν την ικανότητα να χρησιμοποιούν τα χέρια, τους δίνουμε  χάντρες να περνούν, να χτίζουν με κύβους και να χρησιμοποιούν τέτοιου είδους κατάλληλα παιχνίδια. Στη διαδικασία της μάθησης  πρέπει να αισθάνεται ευχάριστα και να μην πιέζεται γιατί έτσι του δημιουργούμε αισθήματα ανασφάλειας και το παιδί νιώθει δυσάρεστα.

Η ποιότητα των συζητήσεων στο σπίτι είναι κάτι σημαντικό. Η τακτική να κρατάμε τα παιδιά σε άλλο δωμάτιο όταν έχουμε επισκέπτες, δεν είναι σωστή. Είναι καλό για το παιδί να ακούει τις συζητήσεις των ενηλίκων. Οι γονείς  να φροντίζουν να μιλούν προσεκτικά  μπροστά στο παιδί και να αφιερώνουν χρόνο για  να συζητούν μαζί τους.

Το παιδί διαρκώς ρωτάει  και ζητάει εξηγήσεις επειδή γνωρίζει ότι θα του δοθεί ο τρόπος μέσω του οποίου  θα δώσει απαντήσεις στα ερωτήματά του. Θα πρέπει να του διηγούνται  διάφορες ιστορίες και να ακούει συζητήσεις.

Τα  παιδιά όταν μεγαλώσουν αρκετά πρέπει να διδάσκονται τις ομοιότητες, τις σχέσεις, τις διαφορές, την αιτία και το αποτέλεσμα.

Να διδάσκονται  με τρόπο, ώστε να σκέπτονται σφαιρικά γύρω από ένα θέμα, να το εξετάζουν και από διαφορετική σκοπιά, να δίνουν διαφορετικές εξηγήσεις, να ζητούν αποδείξεις  για αυτά που λένε οι γονείς τους και για όσα βλέπουν ή ακούνε στην τηλεόραση.

Να παίρνουν μέρος στις συζητήσεις χωρίς όμως να γίνονται αγενείς.  Να ενθαρρύνονται να ρωτούν για την ακρίβεια αυτών που οι γονείς συζητούν και να ζητούν να μάθουν το λόγο που τα συζητούν. Υπάρχουν σπίτια που οι γονείς δυσφορούν όταν αμφισβητείται η αυθεντία τους με ερωτήσεις και δεν είναι ανεκτικοί σε ερωτήσεις λέγοντας μη συζητάς, δεν θέλω άλλη κουβέντα από σένα.

Τα παιδιά πρέπει να μάθουν να δείχνουν επιμονή και υπομονή, να ολοκληρώνουν κάθε  προσπάθειά τους. Να ενθαρρύνονται, ώστε να προσπαθούν με προσήλωση και να τους δίνεται λογική βοήθεια έτσι ώστε να αποφεύγεται  η αποτυχία και να πετυχαίνουν το σκοπό τους.

Έχουν ανάγκη να καλλιεργήσουν την περιέργεια δηλαδή το  έντονο ενδιαφέρον να μάθουν λεπτομέρειες σχετικές με κάποιο θέμα,  την πρωτοτυπία, τη δημιουργικότητα, ποιότητες που εμφυτεύονται στο σπίτι.

Να τους δίνεται η ελευθερία να εξερευνούν, να ανακαλύπτουν, να παίρνουν αποφάσεις, να ηγούνται και να καθοδηγούν. Τα παιδιά δεν πρέπει να αποθαρρύνονται από τυχόν δυσάρεστες συνέπειες της περιέργειάς τους.

Άλλοι σπουδαίοι παράγοντες είναι το ενδιαφέρον του γονιού για τη μόρφωση του παιδιού του, το οποίο πρέπει να συνειδητοποιήσει  πλήρως τη σπουδαιότητα της μόρφωσης, η αποφυγή αδικαιολόγητων απουσιών από το σχολείο και η σωστή επιλογή του σχολείου όταν είναι δυνατόν.

Καλό θα είναι το παιδί να έχει το δικό του δωμάτιο, όπου θα εργάζεται και οι γονείς να καθιερώσουν και να διατηρούν επαφή  με τους δασκάλους  και τους καθηγητές του σχολείου. 

Για την επιτυχή φοίτηση στο σχολείο είναι σημαντικό να δοθεί  προσοχή σε ορισμένους φυσικούς παράγοντες, όπως είναι η καλή διατροφή. Η παχυσαρκία πρέπει να προλαμβάνεται. Διαταραχές από την όραση, την ακοή και την ομιλία να διαγιγνώσκονται και να θεραπεύονται έγκαιρα.

Γράφει ο Eμμανουήλ Σταματίου, Παιδίατρος, Διεθνώς Πιστοποιημένος Σύμβουλος Γαλουχίας IBCLC.

rodiaki.gr

Πώς θα ενθαρρύνουμε τα παιδιά μας να εκφραστούν;

Ενθαρρύνοντας τα παιδιά μας να εκφραστούν, τα βοηθάμε να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση και να γίνουν δημιουργικά και ανεξάρτητα 

Τα παιδιά μας θα αποκτήσουν αυτοπεποίθηση και θα γίνουν δημιουργικά άτομα, αρκεί να τους δώσουμε το κατάλληλο περιβάλλον. Βοηθώντας τα να εκφράζουν τον εαυτό τους, τα βοηθάμε να εξελιχθούν στις καλύτερες εκδοχές του εαυτού τους καθώς μεγαλώνουν.

Το να μάθουμε στα παιδιά μας να εκφράζονται είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την ανάπτυξή τους – ειδικά όταν είναι ακόμη μικρά και δεν έχουν βιώσει μεγάλη πίεση από τους συνομηλίκους τους για να «ταιριάξουν». Ένα παιδί που μαθαίνει ότι έχει μεγαλύτερη σημασία να συμμορφώνεται στα κοινωνικά «πρέπει» θυσιάζοντας ή κρύβοντας στοιχεία της προσωπικότητάς του είναι πιο πιθανό να έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση.

Έτσι, ενθαρρύνοντας τα παιδιά μας να εκφραστούν, τα βοηθάμε να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση και να γίνουν δημιουργικά και ανεξάρτητα.

Πώς θα βοηθήσουμε τα παιδιά μας να εκφραστούν;

Δίνουμε έμφαση στις τέχνες

Οι τέχνες είναι ένας εύκολος τρόπος για να εκφράσουν τα παιδιά τα συναισθήματά τους χωρίς να πουν ούτε μία λέξη. Η ενασχόληση με τις τέχνες έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει τη σωματική, την ψυχική και τη συναισθηματική ευεξία μέσω της δημιουργικής αυτο-έκφρασης. Δεν χρειάζεται να περιοριστούμε μόνο στη ζωγραφική – οι τέχνες περιλαμβάνουν τη μουσική, τον χορό και το θέατρο. Ενθαρρύνουμε λοιπόν τα παιδιά μας να δοκιμάσουν διαφορετικές μορφές τέχνης και να εξερευνήσουν τις αγαπημένες τους.

Τα αφήνουμε να διαλέξουν τι θα φορέσουν

Όταν αφήνουμε τα παιδιά να φορέσουν ό,τι θέλουν, τους δίνουμε χώρο να εκφράσουν και να ορίσουν τα ίδια τον εαυτό τους. Ακόμη και τα μικρά παιδιά χρησιμοποιούν το ντύσιμο για να δείξουν στους άλλους την προσωπικότητά τους. Έτσι, επιτρέποντας στα μικρά μας να διαλέξουν τα ρούχα τους τούς δίνουμε την ευκαιρία να ορίσουν τον εαυτό του μέσω του στυλ τους. Η ανεξαρτησία δίνει επίσης την αίσθηση ελέγχου στα παιδιά, σε έναν κόσμο που δεν έχουν συχνά αυτή την ευκαιρία. Άλλωστε, εμείς ως γονείς παίρνουμε τις περισσότερες μεγάλες αποφάσεις για τη ζωή τους: πού θα ζήσουν, σε ποιο σχολείο θα πάνε και πού θα περάσουν τις διακοπές τους.

Προσφέρουμε ευκαιρίες επιλογής

Σταδιακά μαθαίνουμε στα παιδιά μας την έννοια της επιλογής. Όταν είναι νήπια, τους δίνουμε την επιλογή να διαλέξουν ένα παραμύθι για πριν τον ύπνο ή ένα παιχνίδι για να παίξουμε μαζί. Όταν τα παιδιά είναι λίγο μεγαλύτερα, τους δίνουμε περισσότερη ελευθερία αφήνοντάς τα να διακοσμήσουν το δωμάτιό τους ή να επιλέξουν το χτένισμα τους, για παράδειγμα. Μέσω των επιλογών τους, τα παιδιά θα είναι σε θέση να μάθουν τι τους αρέσει και τι όχι – κάτι που θα τα βοηθήσει στην κατανόηση του εαυτού τους καθώς μεγαλώνουν.

Ενθαρρύνουμε την εξερεύνηση

Είναι ζωτικής σημασίας να αφήσουμε τα παιδιά μας να εξερευνήσουν τα δικά τους ενδιαφέροντα αντί να τους επιβάλλουμε τις δραστηριότητες που εμείς έχουμε επιλέξει για αυτά. Είτε πρόκειται για μπαλέτο είτε για ρομποτική, τα παιδιά θα μάθουν καλύτερα τον εαυτό τους και τις κλίσεις τους αν κάνουν τα ίδια την επιλογή.

Αποδεχόμαστε τα συναισθήματά τους

Τα παιδιά μας μάς χρειάζονται περισσότερο όταν είναι λυπημένα, φοβισμένα ή θυμωμένα. Όταν αποδεχόμαστε τα συναισθήματα των παιδιών μας, τους δίνουμε τον χώρο να εκφραστούν και παράλληλα τα βοηθάμε να αποκτήσουν σταδιακά την ικανότητα να ηρεμούν μόνα τους τον εαυτό τους, μια ιδιαίτερα χρήσιμη ικανότητα για όλη τους τη ζωή. Έχουμε κατά νου ότι προκειμένου να υποχωρήσουν τα αρνητικά συναισθήματα, τα παιδιά θα πρέπει να μπορούν να μιλήσουν για αυτά, να τα κατονομάσουν και να νιώσουν ότι τα κατανοούμε. Αντί λοιπόν να βιαστούμε να πούμε το παιδί μας υπερβολικό, ακυρώνοντας τα συναισθήματά του, το ακούμε με ενδιαφέρον και κατανόηση.

vita.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Μεγαλώνοντας παιδιά με αυτοεκτίμηση

Μερικές φορές είναι εύκολο να παρατηρήσετε πότε τα παιδιά φαίνεται να αισθάνονται καλά για τον εαυτό τους, ενώ εξίσου εύκολο είναι να διαπιστώσετε πότε τα παιδιά έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση.

Τα παιδιά συγκεκριμένα με υψηλή αυτοεκτίμηση αισθάνονται ότι τα συμπαθούν, νιώθουν υπερήφανα για όλα όσα καταφέρνουν, νιώθουν σιγουριά για τον εαυτό τους.

Από την άλλη, τα παιδιά με πιο χαμηλή αυτοεκτίμηση μπορεί να κάνουν σκληρή αυτοκριτική, να νιώθουν ότι δεν είναι τόσο καλά όσα τα υπόλοιπα παιδιά της ηλικίας τους, να εστιάζουν στις αποτυχίες παρά στις στιγμές που επιτυγχάνουν, να μην έχουν ιδιαίτερα εμπιστοσύνη και να αμφιβάλλουν για το εάν μπορούν να κάνουν καλά πράγματα.

Γιατί είναι σημαντική η αυτοεκτίμηση

Τα παιδιά που αισθάνονται καλά για τον εαυτό τους έχουν την αυτοπεποίθηση να δοκιμάσουν νέα πράγματα. Είναι πιο πιθανό να δοκιμάσουν ξανά, ακόμα και αν την πρώτη φορά αποτύχουν. Αισθάνονται περήφανα για το τι μπορούν να κάνουν.

Η αυτοεκτίμηση βοηθά τα παιδιά να αντιμετωπίσουν τα λάθη. Βοηθά τα παιδιά να προσπαθήσουν ξανά, ακόμα κι αν αποτύχουν στην αρχή. Ως αποτέλεσμα, η αυτοεκτίμηση βοηθά τα παιδιά να τα πάνε καλύτερα στο σχολείο, στο σπίτι αλλά και με τους φίλους τους.

Τα παιδιά με χαμηλή αυτοεκτίμηση αντιθέτως, δεν αισθάνονται τόσο σίγουρα για τον εαυτό τους και δεν μπορούν να διαχειριστούν τα λάθη ή τις παροδικές αποτυχίες. Ως αποτέλεσμα μπορεί να αποθαρρυνθούν και να μην προσπαθήσουν όσο πραγματικά μπορούν.

Πώς μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί

Μερικές πρακτικές που μπορούν να ακολουθήσουν οι γονείς για να βοηθήσετε το παιδί να ενισχύσει την αυτοεκτίμησή του, περιλαμβάνουν:

Ενθαρρύνετε το παιδί να δοκιμάσει νέα πράγματα και να μάθει να τα κάνει καλά.
Όταν το παιδί μαθαίνει κάτι νέο, εξηγήστε του τι πρέπει να κάνει και πώς.
Φροντίστε να επιβραβεύετε το παιδί, επαινώντας το, χωρίς όμως να το κάνετε.

ΠΗΓΗ: in.gr
thesstoday.gr

Πώς να καλλιεργήσετε την αυτοεκτίμηση στο παιδί

Το παιδί έρχεται στον κόσμο με άγραφη, καθαρή την πλάκα του και η αίσθηση της αξίας και της εκτίμησης είναι ένα υποπροϊόν της μεταχείρησής του από τους μεγάλους.
Οι ενήλικοι ίσως να μην αντιλαμβάνονται ότι ο τρόπος με τον οποίο πιάνουν ένα παιδί μπορεί να συμβάλλει στην αυτοεκτίμησή του. Τα παιδιά μαθαίνουν να εκτιμούν τον εαυτό τους από τις φωνές που ακούνε, από τις εκφράσεις των ματιών των μεγάλων που τα κρατάνε στην αγκαλιά τους, από το μυϊκό τόνο της αγκαλιάς που τα κρατάει, από τον τρόπο που οι μεγάλοι ανταποκρίνονται στα κλάματά τους.

Αν το μωρό μπορούσε να μιλήσει, θα έλεγε: «Μ’ αγαπούν», «κανείς δε με προσέχει, αισθάνομαι απόρριψη, αισθάνομαι μοναξιά», «είμαι πολύ σημαντικό», «δε μου δίνουν σημασία. Είμαι φόρτωμα για τους άλλους». Όλα αυτά είναι προάγγελοι για τα κατοπινά μηνύματα, τα σχετικά με την αυτοεκτίμησή του.
Οι γονείς που τώρα ξεκινούν μ’ ένα μωρό, ας προσέξουν τις επόμενες παραγράφους, που θα τους βοηθήσουν να δημιουργήσουν περισσότερες ευκαιρίες για να αναπτυχθεί η αυτοεκτίμησή του.

1. Συνειδητοποίησε τον τρόπο με τον οποίο πιάνεις το μωρό. Αν εσένα σ’ έπιαναν έτσι, πώς θα αισθανόσουνα; Όταν πιάνεις το παιδί σου, σκέψου τι μαθαίνει το παιδί σου. Είναι το πιάσιμο σκληρό, απαλό, ψυχρό, αδύνατο, γεμάτο αγάπη, φόβο, άγχος; Πες στο παιδί σου τι αισθάνεσαι.
2. Μάθε να συνειδητοποιείς τις εκφράσεις των ματιών σου. Και παραδέξου τις: «Είμαι θυμωμένος», «φοβάμαι», «είμαι ευτυχισμένος» και τα λοιπά. Το σημαντικό είναι να δοθεί στο παιδί σου άμεση συναισθηματική πληροφόρηση από σένα για σένα.
3. Τα πολύ μικρά παιδιά έχουν την τάση να πιστεύουν ότι όλα γύρω τους συμβαίνουν εξαιτίας τους, τόσο τα καλά, όσο και τα άσχημα περιστατικά. Ένα σημαντικό μέρος της εκμάθησης του αυτοσεβασμού αποτελεί ο σαφής διαχωρισμός των περιστατικών που σχετίζονται με το παιδί από εκείνα που αφορούν κάποιον άλλον. Όταν μιλάς στο παιδί σου, να καθορίζεις επακριβώς σε ποιον αναφέρονται οι αντωνυμίες που χρησιμοποιείς. Για παράδειγμα, μια μητέρα που έχει θυμώσει με τη συμπεριφορά ενός από τα παιδιά της, μπορεί να πει: «Εσείς τα παιδιά ποτέ δε μ’ ακούτε όταν σας μιλάω!» Αυτή τη φράση την ακούνε και την πιστεύουν όλα τα παιδιά που τυχαίνει να είναι μπροστά, παρόλο που το μήνυμά της απευθύνεται ειδικά σε ένα.
4. Υποστηρίξτε την ικανότητα και την ελευθερία των παιδιών να σχολιάζουν και να ρωτάνε, ώστε το κάθε άτομο να μπορεί να πιστοποιήσει τι συμβαίνει. Στο παράδειγμα που ανέφερα παραπάνω, το παιδί που είναι ελεύθερο να ρωτάει, θα ζητήσει να μάθει: «Για μένα το λες;»

Χρησιμοποιώ μια μεταφορά που οι οικογένειες βρίσκουν πολύ χρήσιμη. Σκεφτείτε μια στρογγυλή πηγή που έχει εκατοντάδες μικρά σιντριβάνια. Φανταστείτε καθεμιά από αυτές τις μικρές τρύπες, σαν ένα σύμβολο της προσωπικής μας ανάπτυξης. Καθώς μεγαλώνουμε, όλο και περισσότερα σιντριβάνια ανοίγουν. Άλλα τελειώνουν και κλείνουν. Το σχέδιο των νερών συνεχώς αλλάζει. Μπορεί πάντα να είναι όμορφο.

Είμαστε δυναμικά όντα, σε συνεχή κίνηση. Καθεμιά από τις πηγές μας λειτουργεί ακόμη και στη νηπιακή μας ηλικία.
Το ψυχολογικό απόθεμα από το οποίο το νήπιο αντλεί αυτεκτίμηση είναι η συνισταμένη όλων των δράσεων, αντιδράσεων και αλληλεπιδράσεων μεταξύ των προσώπων που νοιάζονται γι’ αυτό το παιδί.
Απόσπασμα από το βιβλίο της Βιρτζίνια Σατίρ, «Πλάθοντας Ανθρώπους», Εκδόσεις Κέδρος.

Πηγή: mamagers.gr

tvxs.gr

Πώς ένας γονιός κάνει το παιδί του να έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση

H αυτοεκτίμηση είναι ένα από τα απαραίτητα χαρακτηριστικά που μπορεί να έχει ένας άνθρωπος, για να βαδίσει στη ζωή του κάνοντας τις επιλογές που του ταιριάζουν. Με βάση το επίπεδο της αυτοεκτίμησής του ο καθένας επιλέγει τους ανθρώπους και τις καταστάσεις που του αξίζουν. Πόσο ρόλο όμως παίζουν οι γονείς στη διαμόρφωση της αυτοεκτίμησης; Και πώς μπορεί ένας γονιός, όχι ηθελημένα φυσικά, να κάνει το παιδί του να έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση.

Ας τα πάρουμε όμως με τη σειρά…
Υπάρχουν τρεις βασικές αιτίες χαμηλής αυτοεκτίμησης. Η πρώτη είναι μια σειρά από αυτοκαταστροφικές αντιλήψεις, πεποιθήσεις και αξίες που έχετε αποδεχτεί από τους γονείς σας. Η δεύτερη αιτία είναι ένα σύνολο ταπεινωτικών χαρακτηρισμών, των οποίων γίνεστε αποδέκτες κατά τα σχολικά σας χρόνια, που σχηματίζεται λόγω των λανθασμένων και στρεβλών αντιλήψεων των δασκάλων και από άλλους παράγοντες όπως ο επαγγελματικός προσανατολισμός και τα τεστ νοημοσύνης. Η τρίτη αιτία πηγάζει από την αρνητική θρησκευτική εξαρτημένη μάθηση και την υπερβολική έμφαση που δίνει στα αισθήματα ενοχής και αναξιότητας. Παρότι υπάρχουν πολλοί άλλοι παράγοντες που συμβάλλουν στη δημιουργία χαμηλής αυτοεκτίμησης, οι τρεις παραπάνω είναι οι σημαντικότεροι. Το κεφάλαιο αυτό αναφέρεται στον πρώτο από αυτούς τους παράγοντες.
Μακράν ο ισχυρότερος παράγοντας που συμβάλλει στην ανάπτυξη χαμηλής αυτοεκτίμησης είναι η χαμηλή αυτοεκτίμηση των γονιών μας. Αυτό ισχύει ειδικά για τη μητέρα μας, το άτομο με το οποίο συνήθως περνάμε τα χρόνια κατά τα οποία διαμορφωνόμαστε. Επειδή οι περισσότεροι ενήλικοι παλεύουν με λανθασμένες αντιλήψεις, αξίες και πεποιθήσεις, οι ιδέες αυτές περνούν στα παιδιά σαν μεταδοτική ασθένεια μέσω συμπεριφορών, πράξεων και αντιδράσεων. Αν οι γονείς αισθάνονται ανεπαρκείς και υποδεέστεροι, εμείς, ως παιδιά, θα αισθανόμαστε ανάξιοι και ως αποτέλεσμα θα είμαστε ανίκανοι να αντιμετωπίσουμε ακόμη και τα απλούστερα προβλήματα στο σπίτι ή στο σχολείο. Ουσιαστικά, οι «λανθασμένες» εικασίες των γονιών μας γίνονται τα «δεδομένα» της ύπαρξής μας. Όσα ακολουθούν θα σας βοηθήσουν να αντιληφθείτε γιατί συμβαίνει αυτό.
Από τη στιγμή που γεννιέστε μέχρι την ηλικία περίπου των πέντε ετών, ο εγκέφαλός σας αναπτύσσεται ταχύτατα. Οι ψυχολόγοι αναφέρονται σε αυτή την περίοδο ταχείας ανάπτυξης ως περίοδο αποτύπωσης. Κατά τη διάρκειά της ο εγκέφαλός σας δεχόταν κρίσιμες και μόνιμες αισθητήριες εντυπώσεις, οι οποίες συνέβαλαν στη διαμόρφωση των συμπεριφορικών προτύπων σας. Εύκολα μπορείτε να αντιληφθείτε πως εάν ένας ή και οι δύο γονείς παρουσίαζαν χαμηλή αυτοεκτίμηση εκείνη την περίοδο, αυτό θα μπορούσε εύκολα να απορροφηθεί από τον ευεπηρέαστο εγκέφαλο του παιδιού.

Η χαμηλή αυτοεκτίμηση εμφανίστηκε όταν κάνατε το πρώτο σας λάθος και σας είπαν ότι ήσαστε «κακό παιδί».

Εσείς παρερμηνεύσατε τα λόγια αυτά και αισθανθήκατε ότι εσείς ήσαστε «κακοί», όταν στην πραγματικότητα μόνο οι πράξεις σας ήταν «κακές». Η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχει «κακό παιδί». Το μόνο «κακό» με οποιοδήποτε παιδί είναι η έλλειψη επίγνωσης σχετικά με το τι παράγει θετικά αποτελέσματα.
Προφανώς υπάρχουν συγκεκριμένα πράγματα που δεν πρέπει να κάνει ένα παιδί, τα οποία αναγκαία πρέπει να επισύρουν κάποια λογική μορφή σωφρονισμού. Όμως τα πράγματα αυτά από μόνα τους δεν κάνουν ποτέ ένα παιδί «κακό». Λέγοντάς σας ότι ήσαστε «κακό παιδί», σας έκαναν να ταυτιστείτε με τις πράξεις σας αντί να κατανοήσετε ότι οι πράξεις σας δεν είναι τίποτα παραπάνω από τα μέσα με τα οποία επιλέγετε να ικανοποιήσετε τις κυρίαρχες ανάγκες σας. Αν αυτό δεν γίνει κατανοητό από το παιδί και πιστεύει ότι είναι πραγματικά κακό, θα αναπτύξει αισθήματα αναξιότητας και κατωτερότητας, τα οποία θα προγραμματιστούν στο υποσυνείδητό του. Τα αισθήματα αυτά θα εκδηλωθούν στη συνέχεια ως ντροπή, αυτοκαταδίκη, τύψεις ή, το χειρότερο απ’ όλα, ενοχές.
Η χαμηλή ή αρνητική αυτοεκτίμηση αναπτύσσεται περαιτέρω μέσω της ευρείας συνήθειας να ταπεινώνουμε τα παιδιά κάνοντας συγκρίσεις. Όταν οι γονείς συγκρίνουν το παιδί με τον αδελφό, την αδελφή ή ιδίως με κάποιον εκτός της οικογένειας, το αίσθημα κατωτερότητας του παιδιού αυξάνεται. Υπό το φως των ελαττωμάτων που έχει αναγκαστεί να αποδεχτεί ως μέρος του χαρακτήρα του, συγκρίνει τον εαυτό του με παιδιά της ίδιας ηλικίας που θαυμάζει. Πιστεύοντας ότι είναι προικισμένα με περισσότερη δύναμη, ικανότητα, δημοτικότητα και αυτοπεποίθηση απ’ ό,τι αυτό, κυριεύεται από ένα καταστροφικό αίσθημα κατωτερότητας. Αν οι γονείς εξισορροπούσαν την επίκρισή τους με ενθαρρυντικές φράσεις όπως «παραείσαι καλό παιδί για να επιτρέψεις να συμβεί κάτι τέτοιο», ο αρνητικός προγραμματισμός αυτού του είδους μπορεί κατά κύριο λόγο να αποφευχθεί.

Η έλλειψη αναγνώρισης ή εκτίμησης της μοναδικότητας ενός παιδιού αποτελεί ένα άλλο κοινό σφάλμα που κάνουν οι γονείς.

Οι περισσότεροι δίνουν μικρή σημασία στα αισθήματα, στις επιθυμίες και τις απόψεις των παιδιών τους απορρίπτοντάς τα με ρητά όπως «Τα παιδιά πρέπει να σιωπούν» και «Η μαμά (ο μπαμπάς) ξέρει καλύτερα!». Συχνά, εισπράττουν τη διαφωνία ως προσωπική προσβολή ή κατάφωρη ασέβεια. Επιφανείς παιδοψυχολόγοι συμφωνούν ότι η συμπεριφορά αυτή οφείλεται στη χαμηλή αυτοεκτίμηση των γονιών που εκφράζεται ως ανάγκη να έχουν πάντα δίκιο.
Το γεγονός ότι μεγάλος αριθμός γονιών ζουν τη ζωή τους μέσω των παιδιών τους είναι ανησυχητικό. Έχοντας αποφασίσει πως το παιδί τους θα γίνει ό,τι εκείνοι επιθυμούσαν κρυφά ή ό,τι δεν έγιναν, πιέζουν το παιδί πέρα από τις δυνατότητές του. Επιθυμούν να πραγματοποιήσουν μέσω των παιδιών τους τα δικά τους απραγματοποίητα όνειρα επιτυχίας. Φυσικά αυτό γίνεται σε βάρος του παιδιού. Αυτό που δεν συνειδητοποιούν όλοι αυτοί οι γονείς, είναι ότι το παιδί δεν είναι ικανό να ανταποκριθεί στα παράλογα υψηλά τους πρότυπα, γιατί απλώς δεν έχει αναπτύξει –ή μπορεί και να μην κατέχει– τη συναισθηματική, νοητική ή σωματική ικανότητα για να το κάνει.
Η εξωτερική εμφάνιση αποτελεί επίσης βασικό αίτιο χαμηλής αυτοεκτίμησης και μάλιστα σε μεγαλύτερο βαθμό απ’ ό,τι της αποδίδεται συνήθως. Μερικά παιδιά πάσχουν από σωματική, νοητική και συναισθηματική αναπηρία λόγω ασυνήθιστης ή μη φυσιολογικής εξωτερικής εμφάνισης. Υπενθυμίζοντάς τους συνεχώς το πρόβλημα και λέγοντάς τους ότι είναι «πολύ χοντρά», «πολύ ψηλά», «πολύ αργά» κτλ., αναπτύσσουν βαθιά συναισθήματα κατωτερότητας που δύσκολα μπορούν να ξεπεραστούν.

cretablog.gr