Αταλάντη, η μοναδική γυναίκα Αργοναύτης - Atalanta Myth

Ταξίδεψε με τον Ιάσονα και τους Αργοναύτες στην αναζήτηση για το χρυσόμαλλο δέρας, αλλά είναι πιο γνωστή για τις περιπέτειες της, μετά την αναζήτηση, συμπεριλαμβανομένου του κυνηγιού του Καλυδώνιου κάπρου, του αγώνα με τον Ιππομένη, και για την απρεπή συμπεριφορά σε ένα ναό του Δία.

Η Αταλάντη, που μαζί με τον σύζυγό της Μελανίωνα καταλήγουν μεταμορφωμένοι σε λιοντάρια, πληρώνοντας την ιερόσυλη λόγω πάθους επιλογή να ικανοποιήσουν τον έρωτά τους μέσα σε ένα ιερό, συνδέεται με τον αρκαδικό κύκλο αλλά και με βοιωτικούς μύθους. 
Επομένως, το γενεαλογικό της δέντρο εμφανίζεται μπερδεμένο ανάλογα από ποια οπτική γωνία αφηγείται κανείς τον μύθο της.

Η Αταλάντη παλεύει με τον Πηλέαστους αγώνες
 «Άθλα επί Πελία».

Πατέρας της θεωρούνταν ο Ίασος (ή Ιάσιος) και παππούς της ο Λυκούργος που καταγόταν από τον Αρκάδα, τον επώνυμο ήρωα της περιοχής· ή ο Μαίναλος, ο επώνυμος ήρωας του βουνού της Αρκαδίας· ή ο Σχοινέας, γιος του Αθάμαντα και της Θεμιστώς, επώνυμος ήρωας της βοιωτικής πόλης Σχοίνος στις όχθες του Ασωπού ποταμού, ανάμεσα στην Θήβα και την Ανθηδόνα, μία από τις βοιωτικές πόλεις που πήραν μέρος στον Τρωικό πόλεμο (Ιλ. Β 497).
Ο πατέρας της, επειδή επιθυμούσε μόνο αγόρια, την εξέθεσε, δηλαδή την εγκατέλειψε στο βουνό Παρθένιο. 

Όμως μια αρκούδα πήγαινε συχνά και τη θήλαζε, μέχρις ότου τη βρήκαν κυνηγοί που την περιμάζεψαν και την ανέθρεψαν. Όταν μεγάλωσε η Αταλάντη, δεν θέλησε να παντρευτεί, διαφύλαξε την παρθενία της και περνούσε τον καιρό της κυνηγώντας στις ερημιές, πάντα οπλισμένη, όπως η προστάτριά της Άρτεμη. 

 https://www.youtube.com/watch?v=624E4Y-HKXs

 

Όταν οι Κένταυροι Ροίκος και Υλαίος επιχείρησαν να τη βιάσουν, τους χτύπησε με τα βέλη της και τους σκότωσε. Πήρε μέρος στους αγώνες που οργανώθηκαν προς τιμή του Πελία, πάλεψε με τον Πηλέα και νίκησε στο τρέξιμο ή και στην πάλη. Ακόμη, πήρε μέρος με τα πιο άριστα παλικάρια στο κυνήγι του Καλυδώνιου κάπρου, ο αριθμός των οποίων ποικίλει από δεκαπέντε μέχρι τριάντα πέντε.

Όταν συγκεντρώθηκαν, ο Οινέας τους φιλοξένησε για εννιά μέρες· τη δέκατη, επειδή ο Κηφέας και ο Αγκαίος και κάποιοι άλλοι δεν καταδέχονταν να βγουν στο κυνήγι με μια γυναίκα, ο Μελέαγρος, αν και παντρεμένος με την Κλεοπάτρα, κόρη του Ίδα και της Μάρπησσας, επειδή ήθελε να αποκτήσει παιδιά και με την Αταλάντη, τους ανάγκασε να βγουν μαζί της στο κυνήγι. 
Περικύκλωσαν τον κάπρο, αλλά ο Υλαίος και ο Αγκαίος σκοτώθηκαν από το θηρίο, ενώ τον Ευρυτίωνα τον χτύπησε θανάσιμα με το ακόντιο ο Πηλέας άθελά του. 
Πρώτη η Αταλάντη τραυμάτισε με τα βέλη της το ζώο στη ράχη, δεύτερος ο Αμφιάραος στο μάτι· όμως ο Μελέαγρος το χτύπησε στους λαγόνες και το σκότωσε,  πήρε το τομάρι του ζώου και το έδωσε στην Αταλάντη. 
Αλλά οι γιοι του Θέστιου, επειδή δεν ανέχονταν να πάρει το βραβείο της ανδρείας μια γυναίκα, ενώ ήταν παρόντες άνδρες, της άρπαξαν το τομάρι, λέγοντας ότι σύμφωνα με τη συγγενική τάξη τούς ανήκει, αφού ο Μελέαγρος δεν επιθυμούσε να το πάρει. 
Οργισμένος ο Μελέαγρος, σκότωσε τα παιδιά του Θέστιου και έδωσε το τομάρι στην Αταλάντη. 
Η Αλθαία, γεμάτη θλίψη για τον θάνατο των αδελφών της, άναψε πάλι τον δαυλό που είχε σβήσει όταν γεννήθηκε ο γιος της -οι Μοίρες είχαν ορίσει ότι θα πέθαινε αν καιγόταν ολόκληρος-, και ο Μελέαγρος ξαφνικά πέθανε.

Όταν αργότερα η Αταλάντη βρήκε τους γονείς της, επειδή ο πατέρας της προσπαθούσε να την πείσει να παντρευτεί, πήγε σε τόπο μήκους ενός σταδίου, έμπηξε στη μέση έναν πάσαλο με ύψος τρεις πήχεις· από εκείνο το σημείο όρισε να ξεκινούν οι επίδοξοι μνηστήρες και αυτή έτρεχε οπλισμένη από πίσω, τους έδινε δηλαδή έναν αέρα νίκης· αν έφτανε κάποιον, θα τον σκότωνε, αν δεν τον έπιανε, θα τον παντρευόταν. 
Και αυτό είτε γιατί ήθελε να μείνει πιστή στην Άρτεμη είτε γιατί ένας χρησμός της είχε φανερώσει πως αν παντρευόταν θα μεταμορφωνόταν σε ζώο.

Και ενώ ήδη πολλοί είχαν χαθεί από το ακόντιο της Αταλάντης, ο Ιππομένης, γιος του Μεγαρέα, ή ο Μελανίων, γιος του αδελφού του πατέρα της Αμφιδάμαντα, επομένως πρωτοξάδελφος της Αταλάντης, που την ερωτεύτηκε, ήρθε για να πάρει μέρος στον αγώνα δρόμου, φέρνοντας μαζί του χρυσά μήλα που τα είχε από την Αφροδίτη, είτε από ένα ιερό της θεάς στην Κύπρο είτε από τον κήπο των Εσπερίδων, και καθώς έτρεχε μπροστά, τα έριχνε κάτω. 

Και εκείνη έσκυβε να τα μαζέψει, είτε από περιέργεια είτε από έρωτα για τον νέο, και τελικά νικήθηκε. 

Έτσι την παντρεύτηκε ο Ιππομένης ή Μελανίωνας. Και λέγεται ότι κάποτε, ενώ κυνηγούσαν μαζί, μπήκαν στο τέμενος του Δία (ή της Κυβέλης) και την ώρα του έρωτά τους, μεταμορφώθηκαν σε λιοντάρια από τον οργισμένο Δία, καθώς πιστευόταν ότι τα λιοντάρια δεν ενώνονται μεταξύ τους αλλά με λεοπαρδάλεις.

Στην περιοχή της Επιδαύρου μια πηγή ονομαζόταν της Αταλάντης, γιατί εκεί η Αταλάντη, διψασμένη μετά από ένα κυνήγι, χτύπησε τον βράχο και ανέβλυσε η πηγή. Από τον άνδρα της, ή από τον Άρη, ή από τον Μελέαγρο, απέκτησε ένα γιο, τον Παρθενοπαίο, που πήρε μέρος στην πρώτη εκστρατεία των Θηβών.

Η Αταλάντη, σε ένα επίπεδο μυθικό, είναι το πρότυπο της κοπέλας που διακατέχεται από δυνάμεις περισσότερο αρσενικές, είναι επομένως «αντιπρότυπο» κοινωνικό και μόνο ως εξαίρεση μπορεί να θαυμάζεται.

greek-language
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Ιάσονας, ο μονοσάνδαλος — Η Αργοναυτική εκστρατεία

Ο Ιάσονας ήταν γιος του βασιλιά της Ιωλκού, Αίσονα και της Πολυμήδης, αρχηγός της Αργοναυτικής εκστρατείας.

Πριν απ’ αυτή διακρίθηκε στην εξόντωση του Καλυδώνιου κάπρου.

Άνηκε στην οικογένεια των Αιολιδών της Ιωλκού.

Ο πατέρας του, θέλοντας να προστατέψει τον Ιάσονα από τις επιβουλές του σφετεριστή Πελία, προσποιήθηκε ότι ο Ιάσονας είχε πεθάνει, ενώ κρυφά και μέσα στη νύχτα τον οδήγησε στον Κένταυρο Χείρωνα, στο βουνό Πήλιο, όπου ο Ιάσονας εκπαιδεύτηκε στο σώμα και το πνεύμα.

Όταν έγινε 20 χρονών, ξεκίνησε το δρόμο του για την Ιωλκό.
Στην πορεία, ο νέος συνάντησε την Ήρα, που εμφανίστηκε υπό τη μορφή μιας ασθενούς γριάς, ζητώντας του να την περάσει από τον ποταμό Άναυρο.
Ο Ιάσονας πρόθυμα πέρασε τη γριά από το ποτάμι, έχασε όμως το ένα του σανδάλι στον πάτο του ποταμού. Λίγες μέρες μετά εμφανίστηκε μονοσάνταλος μπροστά στον Πελία, ζητώντας του το θρόνο που δικαιωματικά του άνηκε.

Ενώ ο συγκεντρωμένος λαός σκόπευε να θυσιάσει στο θεό Ποσειδώνα ζώα, για να τιμήσει τη δύναμή του, σάστισε και έμεινε άναυδος από το έκπαγλο κάλλος του νεανία, ο οποίος έμοιαζε πολύ με τον Απόλλωνα...

Όμως, ο Πελίας, τρομοκρατημένος από την πραγματοποίηση της προφητείας ότι η ζωή του και ο θρόνος του θα κινδύνευαν από ένα μονοσάνταλο συγγενή του, δέχθηκε να του τον παραχωρήσει μόνο εάν αυτός πήγαινε στην Κολχίδα και του έφερνε το Χρυσόμαλλο Δέρας, στου οποίου τη ράχη είχε ταξιδέψει ο Φρίξος και η Ελένη, πιστεύοντας ότι ο Ιάσονας δεν θα τα κατάφερνε και θα παρέμενε στο θρόνο.

Ο Ιάσονας, όπως πάντα, πρόθυμα εκτέλεσε το καθήκον του. Φθάνοντας στην Κολχίδα, ο Ιάσονας κατάφερε να αρπάξει το Δέρας, χάρη στη βοήθεια της κόρης του βασιλιά της Κολχίδας, Αιήτη, και ξακουστής μάγισσας, Μήδειας, η οποία τον είχε ερωτευτεί παράφορα. Έτσι, επέστρεψε νικηφόρος στην Ιωλκό με τη Μήδεια σύζυγό του.

Με την επιστροφή του Ιάσονα, ο Πελίας αρνήθηκε να του παραδόσει το θρόνο. Η Μήδεια όμως, βλέποντας ότι ο Πελίας παρέμενε αδιάλλακτος, έπεισε τις κόρες του να τον διαμελίσουν, τάχα για να τον ξανανιώσουν. Ο λαός της Ιωλκού, μετά το αποτρόπαιο έγκλημα, αντέδρασε και παρέδωσε το θρόνο στο γιο του Πελία, Άκαστο. Έτσι, ο Ιάσονας και η Μήδεια αναγκάστηκαν να εγκατασταθούν στην Κόρινθο όπου έζησαν για δέκα χρόνια μαζί. Όμως, μετά από τη δεκάχρονη συμβίωση, ο Ιάσονας ερωτεύτηκε τη Γλαυκή (ή Κρέουσα), κόρη του βασιλιά Κρέοντα της Κορίνθου, την οποία και έκανε γυναίκα του. Η Μήδεια, εξοργισμένη και πληγωμένη από την απόρριψη αποφάσισε να εκδικηθεί και σκότωσε όχι μόνο την αντίζηλό της αλλά και τα παιδιά της, Μέρμερο και Φέρητα.

Στη συνέχεια, για να αποφύγει την οργή του Ιάσονα, δραπέτευσε με το άρμα της, δώρο του θεού Ήλιου, το οποίο έσερναν φτερωτοί δράκοι, και έφτασε στην Αθήνα, όπου της προσέφερε άσυλο ο βασιλιάς Αιγέας. Έτσι, ο Ιάσονας έμεινε μόνος στην Κόρινθο μέχρι το τέλος της ζωής του. Το καράβι του, την Αργώ, είχε αφιερώσει στο θεό Ποσειδώνα, γι’ αυτό και καθημερινά επισκεπτόταν το πλοίο, θυμούμενος την εκστρατεία στην Κολχίδα και λησμονώντας τη θλίψη του. Μια μέρα, ενώ κοιμόταν στη σκιά της Αργώς, ένα σάπιο δοκάρι έπεσε και τον σκότωσε, τερματίζοντας τη ζωή του τόσο πολυταξιδεμένου ήρωα. Ο Ιάσονας ήταν αγαπητός ήρωας και τιμόταν σε ιερά σε όλη την Ελλάδα.

hellas mythology

Το χρυσόμαλλο δέρας δεν ήταν μύθος: Στα ίχνη των Αργοναυτών - In the traces of the Argonauts

Το χρυσόμαλλο δέρας δεν ήταν καθαρά αποκύημα της φαντασίας των αρχαίων Ελλήνων, αλλά βασιζόταν σε ιστορικά δεδομένα του τρόπου απόληψης χρυσού.  
.

Η απόληψη του πολύτιμου μετάλλου γινόταν με προβιές, κυρίως προβάτων, τις οποίες βουτούσαν οι μεταλλευτές μέσα στο ποτάμι, όπου και εγκλωβίζονταν τα ψήγματα του χρυσού. Στη συνέχεια οι προβιές στέγνωναν και τινάζονταν για να συλλεχθεί ο χρυσός ή καίγονταν για να αποληφθούν οι σβόλοι του χρυσού. 

 
«Με την πάροδο του χρόνου και την εξέλιξη των τεχνικών, οι προβιές τοποθετούνταν σε σταθερά ξύλινα ρείθρα μέσα στην κοίτη του ποταμού» εξήγησε ο Μάρκος Βαξεβανόπουλος, υποψήφιος διδάκτορας γεωλογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, σε διάλεξη που έδωσε στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Βόλου, με θέμα: «Αρχαία μεταλλεία: Από το Πήλιο του Ιάσονα, στο Λαύριο του Πεισίστρατου».
Όπως υπογραμμίζει στην ομιλία του, το αξιόλογο στα φιλολογικά έργα για την Αργοναυτική εκστρατεία, αλλά και τον Τρωικό πόλεμο είναι ότι τα οικονομικά κέντρα της εποχής και τα γεωστρατηγικά σημεία τοποθετούνται προς την περιοχή του Εύξεινου Πόντου. «Και όχι άδικα», εξηγεί, «καθώς τα γεγονότα που περιγράφονται τοποθετούνται χρονικά περίπου στο πέρασμα από την Εποχή του Χαλκού στην Εποχή του Σιδήρου».
Πρόσφατα, στην περιοχή της Γεωργίας, μελετήθηκαν χώροι με την αρχαιότερη εξόρυξη και μεταλλουργία σιδήρου- περίπου το 1400 π.Χ. Αυτό δείχνει ότι στην ευρύτερη περιοχή του Εύξεινου Πόντου έχουμε το πέρασμα από τη μεταλλουργία του χαλκού, στη μεταλλουργία του σιδήρου. 
«Άρα, όχι άδικα», συμπεραίνει, «ο Ηρόδοτος τοποθέτησε τη φυλή των Χαλύβων, που επεξεργάζονταν το σίδηρο, σε εκείνη την περιοχή». 
Οι αιώνες γνώσης σε θέματα μεταλλευτικής και μεταλλουργίας οδηγούν σταθερά στην ανακάλυψη της απόληψης και της χύτευσης του σιδήρου. Πιθανότατα, οι ταξιδευτές της εποχής μεταφέρουν στον ελλαδικό χώρο τις γνώσεις για το νέο μέταλλο. Η νέα εποχή θα σημαδευτεί από τα πιο ισχυρά, πιο γερά στην κρούση, σιδερένια όπλα.
Όπως πιθανολογεί, άλλωστε, ο κ.Βαξεβανόπουλος, η λεγόμενη «Κάθοδος των Δωριέων» έχει σχέση με την κάθοδο της γνώσης σε θέματα μεταλλευτικής και μεταλλουργίας.
«Ας μην ξεχνάμε ότι ο βασικός μοχλός της οικονομίας και των επιμέρους λειτουργιών της ήταν η κατοχή των μετάλλων και των μεταλλοφόρων περιοχών» διευκρινίζει.

Αρχαία μεταλλεία στο Πήλιο
Ο Ιάσονας, όμως, δεν ξεκίνησε από μία περιοχή, χωρίς γνώσεις μεταλλευτικής και μεταλλουργίας. Οι κάτοικοι της αρχαίας Ιωλκού γνωρίζουν το χρυσό και το χαλκό, ως μέταλλα. Το Πήλιο μέχρι πρότινος δεν ήταν γνωστό για την παρουσία χρήσιμων μετάλλων.
«Κι όμως», ...