Ο Κικέρωνας, το Ρεβίθι, το Στραγάλι και ο Κοντορεβιθούλης

Ρεβίθι χωρίς κουκί (Πάει; Δεν πάει!)

Για σκέτο ρεβίθι, χωρίς κουκί, δεν ξέρω να έχει γραφτεί τραγούδι, εκτός αν έχετε εσείς κάτι υπόψη σας.

Θυμάμαι πριν από κάμποσα χρόνια, τότε που είχα κι εγώ μικρά παιδιά και πρόσεχα και τα άλλα, ένα πιτσιρίκι είχε ρωτήσει τη μητέρα του γιατί στο γνωστό παιδικό τραγούδι το κουκί και το ρεβίθι εμαλώσανε στη βρύση.

«Ποιο θα πιει πρώτο νερό», απάντησε η μητέρα, μια απάντηση πρακτική και όχι εντελώς άστοχη. Όσοι γεννήθηκαν σε σπίτια με τρεχούμενο νερό, δεν έχουν μνήμες από την καθημερινή διαδρομή με τη στάμνα στη βρύση, όπου, πέρα από τη συζήτηση και την αλληλοενημέρωση, υπήρχαν και οι αναπόφευκτες προστριβές για τη σειρά, μια και το γέμισμα της στάμνας βαστούσε πολλή ώρα κι έτσι κι αλλιώς δεν είναι σωστό να σου φάει η άλλη τη σειρά (το κουβάλημα του νερού ήταν γυναικεία δουλειά· άλλωστε, οι περισσότερες ήταν).
Εμείς για τις ανάγκες του άρθρου μπορούμε να υποθέσουμε ότι το κουκί και το ρεβίθι διαπληκτίστηκαν για το ποιο από τα δυο θα αποτελέσει το αντικείμενο του σημερινού άρθρου.
Αν και σπανιότερο στη καθημερινότητά μας, το κουκί είναι ασύγκριτα πιο ενδιαφέρον από γλωσσική-λαογραφική άποψη· όμως έχουμε ήδη αναφερθεί σε παλιότερα άρθρα μας σε μερικά από τα γλωσσικά του κουκιού, οπότε τελικά ο κλήρος έπεσε στο ρεβίθι.

Το ρεβίθι προέρχεται από το αρχαίο ερέβινθος, που δήλωνε και το φυτό και τον καρπό, και το επίθημα -νθος πάντα μας κάνει να σκεφτόμαστε δάνειο από κάποια μεσογειακή γλώσσα, και από το ερεβίνθιον προέκυψε το ρεβίνθιον και ρεβίθιον και ροβίθιον στα μεσαιωνικά χρόνια.
Τον τύπο ροβίθι που ήταν πολύ διαδεδομένος παλιότερα, ο Χατζιδάκις τον είχε εξηγήσει από την παρετυμολογική επίδρ. της λέξης «ρόβι» (άλλο όσπριο αυτό), αλλά ο Θ. Μωυσιάδης (και πιο πριν ο Φιλήντας) από την επίδρ. του χειλικού.
Σε κάθε περίπτωση, δεν έχει βάση η παλιότερη ορθογραφία ρεβύθι, που διατηρείται ακόμα. (Στην περίπτωση της *μπύρας, το αδικαιολόγητο ύψιλον εξηγήθηκε με την αναλογία του «ζύθος»· εδώ, δεν ξέρω πώς ξεφύτρωσε).

Στα λατινικά το ρεβίθι λέγεται cicer, ή πληρέστερα cicer arietinum, όπως είναι το βοτανικό του όνομα. Σε αυτή τη δεύτερη λέξη οι ασχολούμενοι με τα ζώδια ίσως αναγνωρίσουν το Aries, το πρώτο ζώδιο του κύκλου, τον δικό μας κριό.
Κριόμορφο είχαν αποκαλέσει το ρεβίθι οι Ρωμαίοι, διότι πράγματι αν το κοιτάξεις από κοντά έχει ένα κερατάκι σαν του κριαριού. Στην πρώτη όμως λέξη, που σήμερα οι Ιταλοί την προφέρουν τσίτσερ αλλά οι Ρωμαίοι της εποχής την πρόφερναν «κίκερ», θα αναγνωρίσουμε όλοι τον Κικέρωνα, τον μεγάλο λόγιο της εποχής της δημοκρατίας στη Ρώμη.

Ο Μάρκος Τούλιος Κικέρων (Cicero) είχε αυτό το επώνυμο επειδή, λέει ο Πλούταρχος, κάποιος πρόγονός του είχε στην άκρη της μύτης του μια χαρακιά σαν του ρεβιθιού (σε άλλες πηγές λέει ότι είχε στη μύτη ένα σπυρί σαν ρεβίθι, αλλά αυτό δεν το λέει ο Πλούταρχος). Όταν αποφάσισε ο Κικέρωνας να ασχοληθεί με την πολιτική, κάποιοι φίλοι του τον παρότρυναν να αλλάξει επώνυμο, αλλά εκείνος, που ήξερε πως ο άντρας κάνει τη γενιά, τους απάντησε πως θα κάνει το όνομα Κικέρωνας ένδοξο.
Και τα κατάφερε, αφού το όνομά του όχι μόνο εξακολουθεί και σήμερα να είναι γνωστό, αλλά επειδή έχει περάσει και στη γλώσσα σαν ουσιαστικό, τουλάχιστον στα ιταλικά, όπου cicerone είναι ο ξεναγός (και ειρωνικά ο πολύξερος)· αλλά και στη γλώσσα μας ακουγόταν παλιότερα η λέξη «τσιτσερόνε» για τους ξεναγούς, αν και δεν ξέρω αν χρησιμοποιείται και σήμερα· πάντως, γκουγκλίζεται.

Αυτό το λατινικό cicer έχει περάσει στη σημερινή ονομασία του ρεβιθιού στις περισσότερες ευρωπαϊκές γλώσσες, ας πούμε chick-peas στα αγγλικά ή pois chiches στα γαλλικά, παρόλο που οι Ισπανοί έχουν το ηχηρό (και μάλλον βάσκικο) garbanzo. Στα σέρβικα πάλι (και στην ακατονόμαστη γλώσσα των νοτίων γειτόνων τους) τα ρεβίθια λέγονται λεμπλεμπλιά, που μας θυμίζει τα δικά μας λεμπλεμπιά, που βέβαια έτσι λέμε εμείς τα στραγάλια, ιδίως τα μαλακά και γλυκά -η λέξη είναι τούρκικη.
Αλλά και τι είναι τα στραγάλια; Ρεβίθια καβουρδισμένα· φρυκτοί ερέβινθοι (όχι φρικτοί!) που έλεγε κάποιο παλιό λεξικό. Στα αραβικά, διαβάζω, το ρεβίθι είναι χούμους, που κι αυτό κάτι μας θυμίζει, γιατί ο χούμους είναι αλεσμένο ρεβίθι ανακατεμένο με ταχίνι.

Οι αρχαίοι τα ήξεραν λοιπόν τα ρεβίθια, που μάλιστα τα βρίσκουμε και στον Όμηρο («θρώσκουσιν κύαμοι μελανόχροες ή ερέβινθοι», Ν589) και τα είχαν σε μεγάλη εκτίμηση, τόσο ως ρεβίθια όσο και ως στραγάλια. Ο Ξενοφάνης περιγράφει μιαν ειδυλλιακή σκηνή, να ξαπλώνεις πλάι στο τζάκι, φαγωμένος, να πίνεις γλυκό κρασί, να μασουλάς ερεβίνθους και να διηγείσαι παλιές ιστορίες στους φίλους σου, «πόσω χρονώ ήσουν όταν ήρθαν οι Μήδοι;»: πὰρ πυρὶ χρὴ τοιαῦτα λέγειν χειμῶνος ἐν ὥρῃ ἐν κλίνῃ μαλακῇ κατακείμενον͵ ἔμπλεον ὄντα͵ πίνοντα γλυκὺν οἶνον͵ ὑποτρώγοντ΄ ἐρεβίνθους· τίς πόθεν εἶς ἀνδρῶν͵ πόσα τοι ἔτη ἐστί͵ φέριστε; πηλίκος ἦσθ΄ ὅθ΄ ὁ Μῆδος ἀφίκετο; [λέω: να μασουλάς ερεβίνθους, επειδή δεν είμαι βέβαιος αν εννοεί ρεβίθια, ή στραγάλια]

Στον μεσαιωνικό Πωρικολόγο πάλι βρίσκουμε τον Ροβίθιο τον κουκουβαγιομύτη· εκεί που οι Ρωμαίοι είδαν κέρατο κριαριού στη μυτούλα του ρεβιθιού (αλλά και οι αρχαίοι Έλληνες, κάποιαν ποικιλία ρεβιθιών την ονόμαζαν «κριούς») οι βυζαντινοί είδαν μύτη κουκουβάγιας, που μου φαίνεται πιο πετυχημένο.
...................
Το ρεβίθι πάντως χρησιμοποιείται συχνά για παρομοιώσεις μεγέθους. Και βέβαια, μπορεί ο Κοντορεβιθούλης , κοντός σαν ρεβίθι, να είναι πολύ μικρός, αλλά ένα σπυρί σαν ρεβίθι είναι μεγάλο, όπως και ένα πολύτιμο πετράδι· στη Φυλλάδα του Μεγαλέξαντρου βρίσκει κανείς «ρεβιθέινον μαργαριτάρι» που αυτό σημαίνει, μεγάλο σαν ρεβίθι. Καμιά φορά και ειρωνικά, όπως στο δημοτικό «Άντρα ψηλό μου δώσανε, ψηλό σαν το ρεβίθι» (είναι και παχύς σαν το βελόνι, αν θυμάμαι καλά).

Στην Κατοχή, που ο καφές είχε εξαφανιστεί, τον υποκαθιστούσαν με τριμμένο ρεβίθι (μερικοί και σήμερα το πίνουν αυτό) ή ακόμα και «κριθάρι ανακατεμένο με ρεβίθι», όπως βρίσκουμε σε ένα θεατρικό του Κοτζιούλα.

Υπάρχει κι ένας άλλος τρόπος, σπανιότερος αυτός, για να τρώμε τα ρεβίθια: χλωρά, πράσινα, αλατισμένα. Δεν το έχω δοκιμάσει, αλλά έχω ακούσει πως τα φρέσκα ρεβίθια τα πουλούσαν παλιότερα (ή ακόμα; ) στην Πάτρα στο δρόμο ή στις λαϊκές σε μάτσο, και τα λέγαν «τσίτσιρι» (ο Κικέρωνας ξαναχτυπάει). Τώρα που το σκέφτομαι, και στους στίχους του Ξενοφάνη που παρέθεσα πιο πάνω, μπορεί οι ερέβινθοι αυτοί να είναι χλωροί.

Φαγητό της φτωχολογιάς πάντως παρέμειναν τα ρεβίθια, όπως και τ’ άλλα όσπρια, και καλλιέργεια φτωχική και τα ίδια, αφού ευδοκιμούν και σε φτωχά εδάφη. Όταν η κυβέρνηση Δηλιγιάννη το 1895 είχε ρίξει τις τιμές των οσπρίων, ο Σουρής έγραψε στον Ρωμηό:

Τι Κορδόναρος αλήθεια!
με φασόλια και ρεβίθια
θα παχύνεις σαν γουρούνι
κι όπως λένε μερικοί
δεν θα τρώμε τη φακή
καθώς τώρα με πιρούνι.

θυμίζοντας την παλιά παροιμία «Τρώει τη φακή με το πιρούνι» που λεγόταν για τους πάμφτωχους, και που ξέχασα να την αναφέρω στο άρθρο για τη φακή που είχα δημοσιέψει εδώ πριν από μερικούς μήνες . Για τα ρεβίθια ανάλογη παροιμία δεν υπάρχει, ίσως επειδή είναι λίγο πιο εύκολο να τα τρως με το πιρούνι, αλλά και γενικότερα, εδώ που τα λέμε, για το ρεβίθι δεν έχω βρει καμιά παροιμία, αν και κατά πάσα πιθανότητα κάπου κάποια θα υπάρχει· ούτε παροιμιακή έκφραση έχω βρει, και εδώ μπορώ να πιθανολογήσω ότι μάλλον δεν υπάρχει καμία, τουλάχιστον γνωστή, γιατί τις περισσότερες τις έχουμε καταγράψει.

Μια και δεν έχω τίποτα το παροιμιακό ή φρασεολογικό με τα ρεβίθια, θα ακυρώσω τον τίτλο του άρθρου και θα κλείσω κάνοντας αναφορά, ακριβώς, στο κουκί και στο ρεβίθι. Η γνωστότερη παραλλαγή, που μαλώνανε στη βρύση και τα έβαλε φυλακή η φακή, δεν είναι καθόλου η μοναδική, Υπάρχουν πάμπολλες άλλες, και είναι πολλά τα δημοτικά που ξεκινάνε «να σας πω ένα παραμύθι / το κουκί και το ρεβίθι» για να συνεχιστούν απρόβλεπτα και ελαφρώς σουρεαλιστικά, όπως το εξής νισυριώτικο:

Το κουκί και το ρεβίθι
και του Φράγκου το κορίτσι
κάθεται στο παραθύρι
και φωνάζει γούι γούι
και κανείς δεν το ακούει
κι ώσπου νάρτει η μαμά του
και η σκύλα η αδερφή του
πέρασε ο άγγελος
και πήρε την ψυχή του.

Αλλά, παραμύθι είναι, όπως θέλουμε το συνεχίζουμε.

Με τον τίτλο «Το κουκί και το ρεβίθι» υπάρχει και ένα θεατρικό του Καμπανέλλη, που το ανέβασε ο θίασος Καρέζη - Καζάκου λίγο πριν πέσει η δικτατορία, μετά το «Μεγάλο μας τσίρκο», ενώ τα δυο τους τα βρίσκουμε και σε πολλά τραγούδια, σχεδόν πάντα σε ρίμα με το παραμύθι, όπως στο Παραμύθι του Ξυλούρη:

https://www.youtube.com/watch?v=qh3ZehztHMo

Ρεβιθοκεφτέδες Σίφνου!!

..............
περισσότερα εδώ
Το Χαμομηλάκι

Πολύτιμοι - ημιπολύτιμοι λίθοι και η δυστυχία που δίνουν στους ανθρώπους.

Λίθος στα αρχαία ελληνικά σημαίνει πέτρα.

Οι πολύτιμοι λίθοι είναι πετρώματα που αρχικά υπάρχουν στη γη.
Είναι πολύ σκληροί, έχουν έντονα χρώματα, λαμπυρίζουν στο φως και είναι πολύ σπάνιοι γι΄ αυτό κι έχουν μεγάλη αξία.
Χρησιμοποιούνται στα κοσμήματα και γενικά στη διακόσμηση αντικειμένων.
Για να πάρουν την τελική τους μορφή, οι πολύτιμοι λίθοι, αρχικά καθαρίζονται, μετά κόβονται και γυαλίζονται με ειδικά εργαλεία.

Διαμάντι

Το διαμάντι είναι ο πιο γνωστός και περιζήτητος πολύτιμος λίθος.
Συνήθως έχει διάφανο χρώμα και είναι πολύ σκληρό.
Το όνομά του προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη «αδάμας» που σημαίνει ακατανίκητος.
Κύριες χώρες παραγωγής διαμαντιών είναι η Ρωσία, η Κίνα, η Ινδία, η Νότια Αφρική, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό κ.α.

Ζαφείρι

Το ζαφείρι είναι ένας εξαιρετικός πολύτιμος λίθος.
Υπάρχουν πολλών ειδών ζαφείρια αλλά αυτά που έχουν μεγαλύτερη αξία είναι τα γαλάζια ζαφείρια.
Παρόλο που είναι αρκετά σκληρά, μπορούν να χαραχτούν και να δημιουργηθούν στην επιφάνειά τους διάφορα σχέδια.
Τα μεγαλύτερα κοιτάσματα ζαφειριών βρίσκονται στη Σρι Λάνκα, στην Αυστραλία, στην Ταϊλάνδη και σε χώρες της Αφρικής.

Ρουμπίνι

Το ρουμπίνι είναι ένας πολύτιμος λίθος που έχει χρώμα κόκκινο.
Η χώρα που παράγει τα περισσότερα ρουμπίνια στον κόσμο είναι η Μιανμάρ, στην Ασία.
Επίσης χώρες παραγωγής είναι η Τανζανία, η Κένυα, η Μαδαγασκάρη, το Αφγανιστάν, η Καμπότζη και άλλες.

Σμαράγδι

Το σμαράγδι είναι ένας πολύτιμος λίθος που έχει χρώμα βαθύ πράσινο.
Είναι γνωστό από την αρχαιότητα και θεωρούνταν λίθος της τύχης και της καλής υγείας.
Τα μεγαλύτερα ορυχεία σμαραγδιών βρίσκονται στην Κολομβία, στη Ζάμπια, τη Ζιμπάμπουε και σε άλλες χώρες.

Αμέθυστος

    Ο αμέθυστος έχει χρώμα μοβ και πήρε αυτό το όνομα γιατί στην αρχαία Ελλάδα πίστευαν ότι προστατεύει από τη μέθη.
Παλιότερα ήταν σπάνιος αλλά από τότε που βρέθηκαν μεγάλες ποσότητες αμέθυστου στη Βραζιλία και σε άλλες χώρες όπως στις ΗΠΑ, στη Ρωσία και στην Ινδία, έχασε πολλή από την αξία του.
Έτσι σήμερα, πολλοί δε θεωρούν τον αμέθυστο, πολύτιμο λίθο αλλά ημιπολύτιμο.

Ημιπολύτιμοι λίθοι.
Οι περισσότεροι ημιπολύτιμοι λίθοι δεν είναι τόσο σπάνιοι και έχουν μικρότερη εμπορική αξία.
Χρησιμοποιούνται σε δαχτυλίδια, βραχιόλια, φυλαχτά, καρφίτσες, μενταγιόν.
Παλαιότερα οι άνθρωποι πίστευαν ότι, πολλοί από αυτούς, φέρνουν τύχη και ευτυχία.

Δες στο παρακάτω βίντεο πώς ανακαλύπτουν τους πολύτιμους και ημιπολύτιμους λίθους μέσα στα πετρώματα της γης.

Δυστυχώς πολλές φορές, όση ομορφιά και λάμψη έχουν οι πολύτιμοι λίθοι, τόσο πόνο και δυστυχία δίνουν στους ανθρώπους.
Πάρα πολλοί άνθρωποι, ακόμη και παιδιά, δουλεύουν στα ορυχεία διαμαντιών, κάτω από άθλιες συνθήκες, σχεδόν σαν σκλάβοι.
Ακόμη, πολλές πλούσιες Ευρωπαϊκές και Αμερικάνικες εταιρίες πουλάνε όπλα σε χώρες της Αφρικής και προκαλούν πολέμους, μόνο και μόνο για να εκμεταλλεύονται τα ορυχεία των διαμαντιών.

Έτσι πολύς κόσμος αρνείται να αγοράσει «ματωμένα διαμάντια», όπως τα λένε, και άλλους πολύτιμους λίθους για να μη βοηθήσει στον θάνατο και στην εκμετάλλευση αθώων ανθρώπων.
Το χρήμα και ο πλούτος δε φέρνει ευτυχία στους ανθρώπους.

Αληθινά ευτυχισμένος είναι αυτός που έχει την καρδιά του γεμάτη αγάπη.

Χρωματιστή Τάξη
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

«Αβδηριτισμός», «Αβδηριτικό πάθος» και «Συβαριτισμός»

Αβδηριτισμός:

Η έκφραση «Αβδηριτισμός» σημαίνει μία πράξη ή μία σκέψη, που τη χαρακτηρίζει η προσπάθεια ανόητης επίδειξης. 
Πράγματι, αναφέρεται ότι οι Αβδηρίτες –κάτοικοι της πόλεως Άβδηρα, κοντά στις εκβολές του ποταμού Νέστου, στη Θράκη, είχαν μιαν ανόητη ματαιοδοξία και κατά την αρχαιότητα κυκλοφορούσαν εις βάρος τους ένα σωρό πειρακτικά ανέκδοτα.
Δύο από τα πιο γνωστά είναι τα εξής: 
Οι Αβδηρίτες αποφάσισαν κάποτε να κατασκευάσουν ένα υδραγωγείο, για να υδρεύσουν την πόλη τους, που δεν είχε νερό. Έτσι άρχισαν έναν έρανο και με το σημαντικό ποσόν που μάζεψαν, κατασκεύασαν μια μεγάλη δεξαμενή και μια εξ’ ίσου ωραιότατη καλλιμάρμαρη βρύση.

Όταν όλα αυτά ήταν έτοιμα, ανακάλυψαν ότι είχαν λησμονήσει το σπουδαιότερο: τη μεταφορά δηλαδή του νερού στην πόλη! Και επειδή στο μεταξύ τα λεφτά είχαν εξαντληθεί, έμειναν η δεξαμενή και η βρύση χωρίς νερό!

Κάποτε επισκέφτηκε τα Άβδηρα ο Διογένης ο Κυνικός. Όταν αντίκρισε τη μεγαλοπρεπέστατη και τεράστια πύλη της πόλης, η οποία βρισκόταν σε μεγάλη αντίθεση μπροστά στην έκταση, αλλά και τους κατοίκους της, είπε στους Αβδηρίτες: 

«Σας συνιστώ να φράξετε λίγο την πύλη σας, γιατί υπάρχει κίνδυνος να διαφύγει από εκεί μέσα ολόκληρη η πόλη σας ...».

Οι κάτοικοι των Αβδήρων, πόλης κατ' εξοχήν εύπορης και πλούσιας, δεν δίσταζαν ακόμα και με την πιο ελαφριά τους αδιαθεσία να καλούν τούς πιο διάσημους γιατρούς τής εποχής. Αυτό ονομάστηκε «αβδηριτικό πάθος» ή «μένος» (είδος παροδικής μανίας, συλλογική υποχονδρία)

Συβαριτισμός:

Η υπερβολική πολυτέλεια, η νωχέλεια εξ αιτίας της καλοπέρασης και η μαλθακότητα, πέρασαν στην ιστορία ως συβαριτισμός. 

Ας δούμε όμως για ποιο λόγο.
Οι Συβαρίτες, κάτοικοι της αρχαίας Συβάρεως, (Σύβαρις, Κρότων και Τάρας ήταν αρχαίες ελληνικές αποικίες της Κάτω Ιταλίας), ασχολούνταν συνεχώς με συμπόσια, θεάματα και απολαύσεις.

Η τρυφηλότητα της ζωής τους και οι υπέρμετρες σπατάλες, στις οποίες επιδίδονταν, έμειναν παροιμιώδεις στην ιστορία με τον όρο «Συβαριτισμός». 

Οι Συβαρίτες είχαν ως μόνο σκοπό τους, την ευζωία, την φιληδονία και αρέσκονταν μόνο σε υλικές απολαύσεις.
Η ευφορία της γης και η μεγάλη εμπορική κίνηση του λιμανιού της πόλης τους, οδήγησαν στο γρήγορο πλουτισμό των κατοίκων της, οι οποίοι επιδίδονταν σε πολυτελή διαβίωση και υπέρμετρες απολαύσεις. 
Ο τρόπος ζωής τους κατέστη παροιμιώδης. Διηγούνται πολλές ιστορίες για τη λατρεία που είχαν προς την πολυτέλεια.

Κάποιος Συβαρίτης λοιπόν, παραπονιόταν επειδή είχε πλαγιάσει σ’ ένα κρεβάτι με στρώμα το οποίο είχε πάνω του φύλλα από τριαντάφυλλα, κι έλεγε πως δεν είχε μπορέσει να κοιμηθεί όλη τη νύχτα, γιατί ένα ροδοπέταλο έτυχε να είναι διπλωμένο και τον ενοχλούσε!

Από την πόλη τους, είχαν απομακρύνει τους κόκορες, για να μην τους ξυπνούν το πρωί, ενώ ο Ηρόδοτος αναφέρει πως όταν ο Συβαρίτης Μυνδιρίδης πήγε μνηστήρας στη Συκιώνα για να ζητήσει σε γάμο την κόρη του Κλεισθένη συνοδευόταν από 1.000 δούλους, μεταξύ των οποίων ήταν και ο προσωπικός του μάγειρας, ειδικοί κυνηγοί, ψαράδες, κ.ο.κ.
Κατά τον Διόδωρο τον Σικελιώτη, ο Μινδυρίδης είχε ξεπεράσει σε πολυτέλεια όλους τους άλλους Συβαρίτες.

Όλες οι χειρωνακτικές εργασίες γίνονταν από δούλους και οι πολίτες ξεκουράζονταν σε πολυτελείς επαύλεις. Έτρωγαν εξωτικά εδέσματα, όντας εξαιρετικά κοιλιόδουλοι, ενώ οι μάγειροι και οι ζαχαροπλάστες που επινοούσαν νέα γλυκά ή φαγητά διατηρούσαν το προνόμιο της ευρεσιτεχνίας για ένα χρόνο.Οι προσκλήσεις για τα γεύματα έφταναν στους παραλήπτες τους ένα χρόνο πριν.

Aπαγόρευαν στους ξυλουργούς και στους σιδηρουργούς να δουλεύουν μέσα στην πόλη γιατί η εργασία τους ήταν πολύ θορυβώδης. 
Kάποιοι δρόμοι πλουσίων συνοικιών, ήταν σκεπασμένοι με τέντες για να προστατεύονται οι εκεί κάτοικοι από τον ήλιο και τη βροχή.

Κάποτε ένας Συβαρίτης, αρκετά εύπορος, μόλις είδε κάποιους εργάτες να δουλεύουν, αρρώστησε! Όταν το διηγήθηκαν αυτό το περιστατικό σε κάποιον άλλον Συβαρίτη, εκείνος τους είπε να μην απορούν για το συμβάν, γιατί και ο ίδιος ένοιωθε ήδη έναν πόνο στα πλευρά του, σαν να είχε κοπιάσει το ίδιο με τους εργάτες!

Στα βαλανεία (λουτρά), υπήρχαν ειδικά εκπαιδευμένοι λουτροχόοι οι οποίοι με πολύ αργές και προσεκτικές κινήσεις έριχναν το νερό πάνω στους λουομένους. Αυτό γινόταν για να μην τους ξαφνιάσουν από το πιθανόν καυτό ή παγωμένο ύδωρ.

Επίσης απαγορευόταν να κάνουν γρήγορες κινήσεις, ειδικά όταν το νερό ήταν πολύ ζεστό για να αποφύγουν στη βιασύνη τους να προκαλέσουν κάψιμο στους λουομένους! [Δειπνοσοφιστές 15 - 518 c].
Τον 6ο αιώνα π.Χ. οι Συβαρίτες ήρθαν σε σύγκρουση με τον Κρότωνα και μετά την ήττα του στρατού τους στον ποταμό Κράβη, το 510 π.Χ. οι Κροτωνιάτες, κατέλαβαν την πόλη τους και την κατέστρεψαν ολοσχερώς. 

Αυτό συνέβη διότι οι Συβαρίτες, λίαν απασχολημένοι με τις απολαύσεις τους, αδιαφόρησαν εντελώς για τους εξωτερικούς κινδύνους από τους οποίους απειλούνταν.

Γι' αυτό το λόγο, η πόλη τους εξαφανίστηκε από την ιστορία μέσα σε μία μόλις ημέρα. Όταν μετά από 65 χρόνια οι Aθηναίοι ίδρυσαν εκεί τη νέα αποικία των Θουρίων, δε βρήκαν κανένα ίχνος από την πάλαι ποτέ κραταιά και λαμπρή Σύβαρη.

Οι Συβαρίτες έδωσαν αφορμή λοιπόν, με τον τρόπο που ζούσαν, να πάρει το όνομά τους αυτή τη σημασία: Του υπερβολικά τρυφηλού βίου, της καλοπέρασης, του ατομικισμού, του ευδαιμονισμού και της οκνηρίας. Έκτοτε, χαρακτηρίζεται έτσι κάθε άνθρωπος αβροδίαιτος, που ζει με μαλθακότητα και πολυτέλεια.

melitilexeis
diolkos

Θερινό Ηλιοστάσιο: Ο ήλιος στα καλύτερά του! / Καλημέρα σας

    Η μεγαλύτερη μέρα του χρόνου για το βόρειο ημισφαίριο και αντιστρόφως η μικρότερη ημέρα για το νότιο ημισφαίριο...
    Κάθε χρόνο στις 20 ή 21 Ιουνίου (20 Ιουνίου 2024), ο ήλιος βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο του ουρανού στο βόρειο ημισφαίριο. 

    Έτσι, παρατηρείται η μεγαλύτερη μέρα του χρόνου για το βόρειο ημισφαίριο (θερινό ηλιοστάσιο, το λιοτρόπι, όπως το λέει ο λαός) και αντιστρόφως η μικρότερη ημέρα για το νότιο ημισφαίριο. 

Για το Βόρειο Ημισφαίριο είναι η επίσημη έναρξη του καλοκαιριού και για το Νότιο Ημισφαίριο του χειμώνα.

Λαογραφία
    Η ημέρα του θερινού ηλιοστασίου γιορτάζεται από αρχαιοτάτων χρόνων στην Ευρώπη με τιμές στον φωτοδότη και ζωοδότη Ήλιο. 

Οι σύγχρονοι παγανιστές τιμούν ιδιαίτερα το θερινό ηλιοστάσιο με επίκεντρο το μεγαλιθικό μνημείο του Στόουνχετζ στην Αγγλία. 

    Στον ελληνικό χώρο συνδυάζεται με τις φωτιές τ’ Αϊ Γιαννιού και τον Κλήδονα, δύο έθιμα που τελούνται την παραμονή του Γενεθλίου του Ιωάννου του Προδρόμου (23 Ιουνίου).

© SanSimera.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Εγκυκλο-παιδικά: Περί χασμουρητού...

Το χασμουρητό αποτελείται από την ταυτόχρονη εισπνοή αέρα και το τέντωμα των τυμπάνων των αφτιών, ακολουθούμενο από μια εκπνοή. 

Κατά τη διάρκεια του χασμουρητού, ο τυμπανικός υμένας στο μέσο αυτί συστέλλεται, δημιουργώντας έναν θόρυβο μέσα στο κεφάλι.

    Το χασμουρητό συμβαίνει όταν ο οργανισμός είναι καταβεβλημένος, μετά το ξύπνημα και κατά τη διάρκεια κουραστικών δραστηριοτήτων. Συνήθως συνδέεται με κόπωση, άγχος, υπνηλία ή ακόμα και πείνα. 

Στους ανθρώπους, το χασμουρητό προκαλείται συχνά από άλλους που χασμουριούνται (π.χ. βλέποντας ένα άτομο, μιλώντας με κάποιον στο τηλέφωνο που χασμουριέται) και είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα θετικής ανατροφοδότησης. 

Αυτό το «μεταδοτικό» χασμουρητό παρατηρήθηκε επίσης στους χιμπατζήδες, τους σκύλους, τις γάτες, τα πουλιά και τα ερπετά, αν και μπορεί να εμφανιστεί σε όλα τα είδη.
Χασμουρητό - Βικιπαίδεια (wikipedia.org)

χασμουριέμαι < μσν. *χασμούρα < αρχ. χάσμη < χαίνω
χασμούρημα <χασμουριέμαι
χασμουρητό <χασμουριέμαι
χάσμημα < αρχ. χασμῶμαι
χασμωδία < μτγν. χασμώδης < αρχ. χάσμη "χασμουρητό"]
χαύνος < αρχ. χαῦνος < χαίνω
χαυνότητα <αρχ. χαυνότης < χαῦνος
χαυνώνω <αρχ. χαυνόω-ῶ < χαῦνος
χαυνώνομαι
χαυνωμένος
χαύνωση <αρχ. χαύνωσις < χαυνόω-ῶ
χαυνωτικός <μτγν. χαυνωτικός < χαυνόω-ῶ
.....
χασμουρητό - Ομόρριζα, Παράγωγα, Ετυμολογία (Λεξικό Ομορρίζων Παραγώγων και Ετυμολογικό Λεξικό) - Lexigram

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Εγκυκλο-παιδικά: Νάρδος (Nardostachys jatamansi): Ένα αρωματικό βότανο των ημερών του Πάσχα

Αυτές τις άγιες ημέρες του Πάσχα, ακούμε συχνότατα το όνομα του νάρδου, που προέρχεται από ένα εύθραυστο αρωματικό βότανο, το ρίζωμα του οποίου παράγει το πολύτιμο από τα αρχαιότατα χρόνια, έλαιο του νάρδου.

Nardostachys jatamansi
Αναφέρεται σε τρία κείμενα του Ευαγγελίου: στο κατά Μάρκον (14, 3-9) στο κατά Ματθαίον (26, 6-13) και σε κείμενο του αγαπημένου μαθητή του Χριστού, του Απόστολου Ιωάννη (12, 1-7).

Λοιπόν… έξι ημέρες πριν από το Πάσχα, ο Ιησούς πήγε στη Βηθανία, όπου βρισκόταν ο πρώτος που είχε επιστρέψει από το Βασίλειο των Νεκρών, ο Λάζαρος. Εκεί, προσφέρθηκε δείπνο προς τιμήν Του.
Το δείπνο έφτιαξε η Μάρθα και η Μαρία η αδελφή του Λαζάρου. «Ην δε ο Λάζαρος, εις ήν των ανακειμένων συν αυτώ».

Μαζί Του ήταν και ο Λάζαρος.

Τότε η Μαρία, λαβούσα λίτραν μύρου νάρδου πιστικής πολυτίμου, ήλειψε τους πόδας του Ιησού, και εξέμαξε ταις θριξίν αυτής τους πόδας αυτού, η δε οικία επληρώθη εκ της οσμής του μύρου. (άπλωσε τα μαλλιά της και σκούπισε το μύρο από τα πόδια Του)

Μπορούμε να φανταστούμε το μέγεθος της γλυκύτητας του ελαίου αυτού, όπου γέμισε ολόκληρο το σπίτι από την ευωδιά του όπως αναφέρεται.

Ο Ιούδας ο Ισκαριώτης, που ήταν εκεί, είπε:
Γιατί να μην πουληθεί το μύρο αυτό 300 δηνάρια και να μην δοθεί στους φτωχούς; Τα 300 δηνάρια αντιστοιχούσαν τότε σε έξι μηνών εργασία από έναν εργάτη.

Ο Ιησούς τότε αποκρίθηκε:
Άφησε την. Αναλογίστηκε την ημέρα της ταφής μου και γι’ αυτό θέλησε να κάνει αυτό σε εμένα.
Από τότε ο νάρδος φέρνει πάντα στη θύμηση μας τη σκηνή αυτή της αγάπης και της ταπείνωσης η οποία αγγίζει το Θεό και προαναγγέλει την Ταφή του Ιησού.

Το έλαιο αυτό, συμπεριλαμβάνεται ανάμεσα σε άλλα 57 αρωματικά και πολύτιμα φυτά, τα οποία χρησιμοποιούνται για την παρασκευή του Αγίου Μύρου στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, την ημέρα της Κυριακής των Βαΐων. Παρασκευάζεται εκεί και αποστέλλεται σε όλες τις ορθόδοξες εκκλησίες ανά τον κόσμο.

Ο νάρδος, αναφέρεται και πολύ παλαιότερα, στο Άσμα Ασμάτων, το οποίο αποδίδεται στο βασιλιά Σολομώντα και βρέθηκε γραμμένο σε πάπυρο. 

«Αρωματικός νάρδος και κρόκος ανθούν εκεί, κανέλλα και κιννάμωμον και όλα τα δένδρα του Λιβάνου, η αρωματική σμύρνα, η αλόη και όλα τα εξαίρετα μύρα.»

Το άρωμα του αιθερίου ελαίου του νάρδου είναι θερμό, γήινο, γλυκόπικρο και ξυλώδες.

Ο νάρδος φύεται στα υψίπεδα του Νεπάλ και του Μπουτάν, αλλά και σε Κίνα και Ιαπωνία. Ανήκει στην οικογένεια των Valerianaceae δηλαδή της βαλεριάνας.
Όπως και η βαλεριάνα, χρησιμοποιείται στη σύγχρονη αρωματοθεραπεία για να καταπραΰνει τη νευρική ένταση και να ηρεμήσει την καρδιά. (ταχυκαρδία – αρρυθμία).
Καταπραΰνει επίσης βαθιές μορφές άγχους.

Ενεργειακά, φέρνει την αίσθηση της πίστης και της σταθερότητας. Βοηθά να αποδεχτούμε και να νοιώσουμε ευσπλαχνία. Θεραπεύει την απελπισία, τις αγωνίες μας και μας μεταφέρει στη γαλήνη του και τη ταπεινότητα του.

Ενεργώντας πάνω στην ενέργεια του ήπατος και κατ' επέκταση του αίματος, μπορεί να βοηθήσει κατά της ανεπάρκειας των ωοθηκών και κατά της αναιμίας. 

Ως βοηθητικό του ήπατος, συντελεί και στον καθαρισμό του δέρματος από δερματίτιδες και ψωρίαση.
Θεωρείται έλαιο μη τοξικό και μη ερεθιστικό.

πηγή

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Η Τσικνοπέμπτη και ο Καγιανάς - Living in Greece - Tsiknopempti

Η Τσικνοπέμπτη είναι μια ετήσια τελετή, της οποίας η αρχή χάνεται μέσα στους αιώνες. Η ημέρα που τρώγεται κρέας. Η λέξη Τσικνοπέμπτη προέρχεται από τις λέξεις «τσίκνα» (η μυρωδιά του καμένου ψημένου κρέατος) και «Πέμπτη». 

Living in Greece - Tsiknopempti

Μεσσηνιακός Καγιανάς με παστό ή σύγλινο

Η Τσικνοπέμπτη βρίσκεται στο μέσο των 3 εβδομάδων του εορτασμού του καρναβαλιού. Πρόκειται για τη Πέμπτη της 2ης εβδομάδας, της Κρεατινής.

Γιορτάζεται την Πέμπτη που είναι 11 ημέρες πριν την Καθαρά Δευτέρα. Είναι ημέρα χαράς αλλά και προετοιμασίας για τους Ελληνορθόδοξους χριστιανούς, καθώς η σαρανταήμερη περίοδος της Σαρακοστής πριν το Πάσχα πλησιάζει. 

Την μέρα αυτή επιβάλλεται από το έθιμο το ψήσιμο κρέατος στα κάρβουνα. 
 

Το παστό της Τσικνοπέμπτης

   Τσικνοπέφτη ήταν η μέρα που ετοίμαζαν το «παστό». Έβραζαν το λίπος με λίγο νερό, ραντίζοντάς το συγχρόνως με νερό. Το σούρωναν στη συνέχεια.
Αυτή ήταν η «γουρναλοιφή». Φυλαγόταν σε δοχεία (πήλινα).
Χρησιμοποιούνταν ως άρτυμα για όλη τη χρονιά.
Στον πάτο του λεβετιού (καζανιού) έμεναν οι τσιγαρίδες που νοστίμιζαν τα φαγητά (με χόρτα, αυγά, όσπρια).
Σε λεβέτι έβραζαν το κρέας με λίγο κρασί για να βγάλει λίπος, που με αυτό έβραζε. Έριχναν τα μπαχαρικά για νοστιμάδα και τα λουκάνικα, αφού τα καθάριζαν από την καπνιά. Πρόσεχαν μη τσικνιστούν γιατί θα χάλαγε όλο το παστό.
Μετά το βράσιμο καθάριζαν το κρέας από τα κόκαλα, έκοβαν τα λουκάνικα και τα τοποθετούσαν σε λαγήνες (δοχεία πήλινα), και τα περιέχεαν με λίπος για να σκεπαστούν οι μεζέδες. Ήταν το φαγητό για όλο το χρόνο. Μ' αυτό φίλευαν και τους ξένους.
 
Ονομαστό φαγητό από παστό ήταν οι καγιανάδες, οι αλιμοκαγιανάδες με κρεμύδι κι αυγά.
Διαδικασία εβδομάδας γιορταστική, με λιχουδιές λογιών - λογιών, κρασί, τραγούδι.

Κι έχει ο Θεός, αφού έδωσε για να έχει κι ο Χριστιανός για όλη τη χρονιά, όλα τα καλά. Και γουρναλοιφή, και τσιγαρίδες και λουκάνικα, και παστό και πυτιά, και γουρνοσάπουνο, και γουρνοτσάρουχα, αλλά και την καπνοσακούλα από τη φούσκα. Για τούτο πρέπουν τις μέρες αυτές γιορτάσια και χαρές. Και μεγάλη νάναι η χάρη Του.  

Στη υγειά μας, με καράτζαφλο, με συκώτι, με ψιλό κρεμύδι, με οματιές, κρασί και πειράγματα.

Η μάνα Γη μας τρέφει καλά, καιρός χαράς, καιρός να ξεχαστούμε, τώρα, κι αυτή την εβδομάδα, την εβδομάδα της «απολυτής», της «προφωνήσιμης» ή «προφωνής».

από Paidika

Καθημερινή Φυσική: Γιατί υπάρχουν οι εποχές;

Χειμώνας, Άνοιξη, Καλοκαίρι, Φθινόπωρο. 

Οι εποχές του χρόνου είναι τέσσερις και η καθεμία μας ξυπνάει διαφορετικές αναμνήσεις. 

Ξέρετε, 

ο Χειμώνας με τα κρυολογήματα και τις αρρώστιες, 

η Άνοιξη με τις αλλεργίες και τα φτερνίσματα, 

το Καλοκαίρι με τον καύσωνα και τα κουνούπια, και 

το Φθινόπωρο με τις βροχές που δεν σταματάνε ποτέ και ξεκινάνε πάντα τις πιο ακατάλληλες στιγμές. 

Τι λέγαμε; Ά, ναι…

Όποια και αν είναι η αγαπημένη σας εποχή, έχετε αναρωτηθεί ποτέ τον λόγο για τον οποίο συμβαίνουν;

Πιθανόν να έχετε ακούσει πως η τροχιά της Γης γύρω από τον Ήλιο είναι ελλειπτική.

Αυτό σημαίνει πως η Γη δεν κάνει (ούτε βλέπει) κύκλους γύρω από τον Ήλιο, αλλά ακολουθεί μια ελαφρώς οβάλ πορεία. 

Αν και οι εικόνες που δείχνουν την τροχιά της Γης είναι συνήθως υπερβολικές ως προς το αυγουλοειδές σχήμα της, η αλήθεια είναι πως το κοντινότερο και το μακρινότερο σημείο της Γης από τον Ήλιο διαφέρουν κατά περίπου 5 εκατομμύρια χιλιόμετρα.

.............

η συνέχεια εδώ

Η Πορφύρα και η Βύσσος - Το χρώμα των βασιλιάδων και το «μετάξι της θάλασσας»

Ἄνθρωπος δέ τις ἦν πλούσιος, καὶ ἐνεδιδύσκετο πορφύραν καὶ βύσσον...

Για την Πορφύρα όλο και κάτι γνώριζα. 

Σε κάποιες κοινωνίες απαγορευόταν διά νόμου να το φορέσει ένας κοινός θνητός

Οι δεσμοί του μοβ-πορφυρού χρώματος με τους βασιλιάδες και τις βασίλισσες χρονολογούνται από τον αρχαίο κόσμο, όπου οι αποχρώσεις του μοβ προορίζονταν αποκλειστικά και μόνο για την ανώτερη τάξη.

    Ο Πέρσης βασιλιάς Κύρος χρησιμοποιούσε ως βασιλική στολή έναν χιτώνα σε μοβ χρώμα, ενώ κάποιοι από τους Ρωμαίους αυτοκράτορες απαγόρευαν στους πολίτες να φορούν μοβ ρούχα επί ποινή θανάτου. Το μοβ-πορφυρό χρώμα ήταν ιδιαίτερα σεβαστό στη Βυζαντινή αυτοκρατορία όπου οι αυτοκράτορες φορούσαν μοβ χιτώνες, υπέγραφαν διατάγματα με τη μοβ μελάνη και τα παιδιά τους λεγόταν χαρακτηριστικά πως «γεννήθηκαν μέσα στα μοβ».

Ο λόγος που το μοβ χρώμα είχε βασιλική φήμη, ήταν θέμα προσφοράς και ζήτησης. Για πολλούς αιώνες η μοβ βαφή βρισκόταν μόνο στην αρχαία φοινικική πόλη της Τύρου, εκεί που σήμερα βρίσκεται ο σύγχρονος Λίβανος. Η «πορφύρα της Τύρου» προήλθε από ένα είδος θαλάσσιου κοχυλιού-σαλιγκαριού, που σήμερα είναι γνωστό με την επιστημονική ονομασία Bolinus brandaris και ήταν τόσο εξαιρετικά σπάνιο που άξιζε το βάρος του σε χρυσό. 

    Για να μαζέψουν την χρωστική από το συγκεκριμένο κοχύλι οι ειδικοί έπρεπε να ανοίξουν το κέλυφός του, να βγάλουν την βλέννα του και να την αφήσουν στο φως του ήλιου για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Χρειάζονταν περίπου 9.000 όστρακα για να δώσουν μόλις ένα γραμμάριο βαφής, αλλά το αποτέλεσμα ήταν μια ζωντανή και σταθερή απόχρωση του μοβ-πορφυρού (βαθυκόκκινο) χρώματος. 

Τα ρούχα από αυτή την χρωστική αυτή ήταν πολυδάπανα, ένα κιλό μωβ μαλλί κόστιζε περισσότερο απ’ ό,τι κέρδιζε η πλειοψηφία των ανθρώπων σε ένα χρόνο και ως εκ τούτου έγινε το σήμα κατατεθέν των πλούσιων και ισχυρών.

Για την Βύσσο ομολογώ ότι δεν είχα ιδέα

Άλλο η Βύσσος και άλλο ο βυσσός, που είναι ο βυθός (εξ ου και η άβυσσος)

Για την Βύσσο λοιπόν:
Βύσσος (Ζωολ.). Θύσανος λεπτών νηματίων που εκφύεται από τον λεγόμενο πόδα ορισμένων δίθυρων μαλακίων, όπως από τα γένη Anomia, Mytilus (το κοινό μύδι), Pinna, Venerupis κ.ά. Χρησιμεύει για τη στερεή προσκόλληση των μαλακίων αυτών σε βράχους, πέτρες, υδρόβια φυτά και άλλα στερεά υποστρώματα μέσα στο υδάτινο περιβάλλον ή για την προστασία τους (π.χ. στο μύδι). 

Η βύσσος εκκρίνεται από έναν ειδικό αδένα που ονομάζεται αδένας της βύσσου, ή βυσσογόνος αδένας· αρχικά είναι ένα μυξώδες υγρό που ύστερα από λίγο σκληραίνει και σχηματίζει ανθεκτικά μεταξώδη νήματα (Pinna) ή, σε μερικές περιπτώσεις, ασβεστοποιείται (Anomia). Τα μεταξώδη νήματα των μαλακίων του γένους Pinna ονομάζονται επίσης μετάξι της θάλασσας και χρησιμοποιούνται για την κατασκευή αραχνοΰφαντων υφασμάτων.

ygeiaonline

Η βύσσος φτιάχνεται από ένα υγρό που εκκρίνει η πίνα και στην αρχαιότητα ήταν η εκλεκτότερη υφαντική ύλη. Μόνο ένα άτομο εξακολουθεί να τη συλλέγει, να τη γνέθει και να την κάνει να λάμπει σαν χρυσός. 

Όλοι γνωρίζουμε πως το μετάξι, μία από τις πολυτιμότερες κλωστικές ίνες ζωικής προέλευσης, παράγεται από την κάμπια του μεταξοσκώληκα όταν φτιάχνει το κουκούλι της. Υπάρχει όμως και ένας άλλος, εξαιρετικά σπάνιος, τύπος μεταξιού, γνωστός ως «μετάξι της θάλασσας» ή βύσσος, ο οποίος φτιάχνεται από ένα υγρό που εκκρίνει η πίνα (Pinna Nobilis), ένα όστρακο που μοιάζει με τεράστιο μύδι.

Για τους αρχαίους Αιγυπτίους, τους αρχαίους Έλληνες και τους Ρωμαίους η βύσσος ήταν η εκλεκτότερη υφαντική ύλη, κυρίως εξαιτίας της ιδιότητάς της να λάμπει στον ήλιο. Σύμφωνα με το BBC, σήμερα είναι πολύ πιθανόν να έχει απομείνει μόλις ένα άτομο το οποίο μπορεί και εξακολουθεί να συλλέγει τη βύσσο, να τη γνέθει και να την κάνει να λάμπει σαν χρυσός: η Chiara Vigo από το Sant’Antioco, ένα νησί στο νοτιοδυτικό άκρο της Σαρδηνίας.

Chiara Vigo: The last woman who makes sea silk

    Κάθε άνοιξη εκείνη καταδύεται στα αστραφτερά νερά που περιβάλλουν το νησί της με στόχο να εντοπίσει τις πίνες που ζουν και αναπτύσσονται στην περιοχή και να αποσπάσει το (σκληροποιημένο έπειτα από κάποιο διάστημα) υγρό που εκκρίνουν. 

Συνήθως επιλέγει τις πρώτες πρωινές ώρες, ενώ πάντα συνοδεύεται από μέλη της ιταλικής Ακτοφυλακής καθώς η πίνα είναι προστατευόμενο είδος. Για να μπορέσει να συλλέξει γύρω στα 200 γραμμάρια βύσσου η Κιάρα Βίγκο πραγματοποιεί ως και 400 καταδύσεις!

    Στη συνέχεια αρχίζει να την υφαίνει, όχι όμως για να την πουλήσει αλλά για να τη χαρίσει σε όλους όσοι τη χρειάζονται, “σε απόκληρους, σε φτωχούς, σε ανθρώπους που βρίσκονται σε ανάγκη”, προσδιορίζοντας ότι προσφέρει τα υφάσματα που υφαίνει με το «μετάξι της θάλασσας» και σε νιόπαντρα ζευγάρια ή σε γυναίκες που επιθυμούν να αποκτήσουν παιδί καθώς θεωρείται πως το σπάνιο αυτό υλικό, πέρα από καλή τύχη, φέρνει και γονιμότητα.

patrasevents

Μετά απ' όλα αυτά ήρθε στο νου μου ο 103ος Ψαλμὸς του Δαυίδ
«ὡς ἐμεγαλύνθη τὰ ἔργα σου, Κύριε· πάντα ἐν σοφίᾳ ἐποίησας»

Εγκυκλο-παιδικά: Ο Ναύπλιος και ο Παλαμήδης (Μυθολογία)

Ο Παλαμήδης ήταν ήρωας της Τρωικής εκστρατείας, εφευρέτης, συγγραφέας και δημιουργός. Ήταν γιος του Ναύπλιου και της Ησιόνης και ξεχώριζε για τη σοφία του. 

Στον Παλαμήδη αποδίδονται η επινόηση των μέτρων και των σταθμών, η διαίρεση του έτους σε ώρες ημέρες και μήνες και η εφεύρεση διαφόρων παιχνιδιών (επιτραπέζιων και στρατηγημάτων) που ονομάζονται και του Παλαμήδους ή αθύρματα ή πεσσοί ή πεττοί.

Το όνομα Παλαμήδης
     Όπως είναι γνωστό τα ονόματα που έδιναν οι πρόγονοί μας στα νεογέννητα παιδιά τους κατά την τελετουργία της ονοματοθεσίας τους, εξέφραζαν κατά κανόνα την επιθυμία τους για την πραγματοποίηση κάποιας ευχής των γονέων, που θα αφορούσε στα χαρίσματα και τις ιδιότητες που θα τα χαρακτήριζαν στην μετέπειτα ζωή τους ή για να διαπρέψουν στο επαγγελματικό στάδιο που θα ακολουθούσαν.
     Ο βασιλιάς Ναύπλιος όπως φαίνεται ήθελε ο πρωτότοκος γιος που θα τον διαδεχόταν να είναι προικισμένος με σοφία, επινοητικότητα, και πρακτικό νου. Γι’ αυτό του έδωσε το όνομα Παλαμήδης (παλάμη + μήδομαι).
     Και όπως αποδείχθηκε ο Παλαμήδης ανταποκρίθηκε στις ευχές του ονοματοθέτη του, αφού τίμησε επάξια αυτό το τόσο αντιπροσωπευτικό γι’ αυτόν όνομα, στο οποίο πρόσωπο και δράση ταυτίζονται. Και ήταν ο πρώτος αλλά και ο μοναδικός στην Ιστορία που είχε αυτό το όνομα, από τα πανάρχαια χρόνια.

Το όνομα λοιπόν Παλαμήδης συνδυάζει την πρακτική (παλάμη) με την πνευματική (μήδης) σοφία.

Από την προηγούμενη ανάλυση προκύπτει επομένως η εικόνα μιας ηγεμονικής μορφής που εμπνέει σεβασμό και επιβάλλεται στους άλλους χάρη στις ικανότητές της να απλουστεύει και τα πιο δυσεπίλυτα προβλήματα, δίνοντας σοφές πρακτικές λύσεις.
................
ολόκληρο το άρθρο εδώ
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Σωκράτης - Animated Φιλόσοφοι (video για παιδιά και όχι μόνο)

Ο Σωκράτης έζησε στην Αθήνα (το 470 π.Χ. ή 469 π.Χ. - 399 π.Χ.) ήταν Έλληνας Αθηναίος φιλόσοφος και μία από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες του ελληνικού και παγκόσμιου πνεύματος και πολιτισμού και ένας από τους ιδρυτές της Δυτικής φιλοσοφίας. 
Ενδεικτικό της σημασίας του για την Αρχαία ελληνική φιλοσοφία είναι ότι όλοι οι Έλληνες φιλόσοφοι πριν από αυτόν ονομάστηκαν Προσωκρατικοί. 

    Αναρίθμητοι είναι οι μελετητές που έχουν ασχοληθεί με τον Σωκράτη, στους αιώνες που ακολούθησαν το θάνατό του, πολλοί από τους οποίους είναι ιδιαίτερα φημισμένοι, έτσι ώστε ο W.K.C. Gutrie να γράψει πως «στο τέλος ο καθένας έχει το δικό του, ως ένα βαθμό Σωκράτη, που δεν είναι ίδιος ακριβώς με τον Σωκράτη κανενός άλλου.»
περισσότερα εδώ

Σωκράτης - Animated Φιλόσοφοι

https://www.youtube.com/watch?v=E9Jnk-ng_BQ

Socrates

https://www.youtube.com/watch?v=DqNe5VO5M4c

René Laennec - Ρενέ Λαενέκ: Ο εφευρέτης του στηθοσκοπίου

    Γάλλος γιατρός, που επινόησε το 1816 το στηθοσκόπιο. Υπήρξε ιδρυτής της ανατομοκλινικής ιατρικής, που συγκρίνει τα συμπτώματα των νόσων με τις αλλοιώσεις που αυτές προκαλούν.

    Ο Ρενέ Τεοφίλ Ιασέντ Λαενέκ (René-Théophile-Hyacinthe Laennec) γεννήθηκε στις 17 Φεβρουαρίου 1781 στην πόλη Κενπέρ της Βρετάνης. 

    Έμεινε νωρίς ορφανός από μητέρα και σε ηλικία 12 ετών ο πατέρας του τον έστειλε στο θείο του Γκιγιέμ-Φρανσουά Λαενέκ, που ήταν πανεπιστημιακός γιατρός στη Νάντη. 

    Το νεαρό παιδί, που διακρινόταν για τη ευφυΐα του, ξεκίνησε από πολύ νωρίς σπουδές ιατρικής δίπλα στον θείο του, τις οποίες διέκοψε με προτροπή του πατέρας του, που ήταν δικηγόρος. Στη συνέχεια άρχισε να μελετά ελληνικά και να γράφει ποίηση. Όμως, η ιατρική παρέμενε η μεγάλη του αγάπη και σε ηλικία 18 ετών ξεκίνησε νέο κύκλο σπουδών στο Παρίσι με διάσημους γιατρούς της εποχής, όπως ο Γκιγιόμ Ντιπιτρέν και ο Ζαν-Νικολά Κορβιζάρ.

    Το 1806 διορίστηκε στο νοσοκομείο παίδων «Νεκέρ» των Παρισίων και άρχισε να διδάσκει παθολογοανατομία σε ειδικευόμενους γιατρούς. Το 1815 ανακοίνωσε στους μαθητές του τα πρώτα αποτελέσματα από την εφαρμογή της ακουστικής στη διάγνωση των θωρακικών νόσων. Για το σκοπό αυτό επινόησε το στηθοσκόπιο τον επόμενο χρόνο.

    Το 1819 δημοσίευσε το έργου του «Traité de l' auscultation médiate» («Πραγματεία περί εμμέσου ακροάσεως»), που επαύξησε τις γνώσεις για τις πνευμονικές παθήσεις. 

    Ο Λαενέκ συνεισέφερε, επίσης, στην κατανόηση ασθενειών, όπως η περιτονίτιδα, η κίρρωση του ήπατος και το μελάνωμα, ενώ η γνώση των ελληνικών τον βοήθησε να πλάσει τους ιατρικούς όρους «κίρρωση» και «μελάνωμα», οι οποίοι έκτοτε επιβλήθηκαν διεθνώς. Το 1822 έγινε λέκτορας στο Κολέγιο της Γαλλίας (College de France) και τον επόμενο χρόνο προήχθη σε καθηγητή.

    Ο Ρενέ Λαενέκ πέθανε από φυματίωση στην πόλη Πλοαρέ της Γαλλίας στις 13 Αυγούστου 1826, σε ηλικία 45 ετών.

Πηγή

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Γνωρίζετε ότι σήμερα μιλάμε την ομηρική γλώσσα;

«Από την εποχή που μίλησε ο Όμηρος ως τα σήμερα, μιλούμε, ανασαίνουμε και τραγουδούμε με την ίδια γλώσσα». 

Γιώργος Σεφέρης

 

Ποια Ελληνική λέξη είναι αρχαία και ποια νέα; Γιατί μια Ομηρική λέξη μας φαίνεται δύσκολη και ακαταλαβίστικη;
Οι Έλληνες σήμερα ασχέτως μορφώσεως μιλάμε ομηρικά, αλλά δεν το ξέρουμε, επειδή αγνοούμε την έννοια των λέξεων που χρησιμοποιούμε.

Για του λόγου το αληθές θα αναφέρομε μερικά παραδείγματα για να δούμε ότι η Ομηρική γλώσσα όχι μόνο δεν είναι νεκρή, αλλά είναι ολοζώντανη.

Αυδή είναι η φωνή. Σήμερα χρησιμοποιούμε το επίθετο άναυδος και το απηύδησα.

Αλέξω στην εποχή του Ομήρου σημαίνει εμποδίζω, αποτρέπω. Τώρα χρησιμοποιούμε τις λέξεις αλεξίπτωτο, αλεξίσφαιρο, αλεξικέραυνο αλεξήλιο, Αλέξανδρος (αυτός που αποκρούει τους άνδρες) κ.λπ.

Με το επίρρημα τήλε στον Όμηρο εννοούσαν μακριά, εμείς χρησιμοποιούμε τις λέξεις τηλέφωνο, τηλεόραση, τηλεπικοινωνία, τηλεβόλο, τηλεπάθεια κ.λπ.

Λάας ή λας έλεγαν την πέτρα. Εμείς λέμε λατομείο, λαξεύω.

Πέδον στον Όμηρο σημαίνει έδαφος, τώρα λέμε στρατόπεδο, πεδινός.

Το κρεβάτι λέγεται λέχος, εμείς αποκαλούμε λεχώνα τη γυναίκα που μόλις γέννησε και μένει στο κρεβάτι.

Πόρο έλεγαν τη διάβαση, το πέρασμα, σήμερα χρησιμοποιούμε τη λέξη πορεία. Επίσης αποκαλούμε εύπορο κάποιον που έχει χρήματα, γιατί έχει εύκολες διαβάσεις, μπορεί δηλαδή να περάσει όπου θέλει, και άπορο αυτόν που δεν έχει πόρους, το φτωχό.

Φρην είναι η λογική. Από αυτή τη λέξη προέρχονται το φρενοκομείο, ο φρενοβλαβής, ο εξωφρενικός, ο άφρων κ.λπ.

Δόρπος, λεγόταν το δείπνο, σήμερα η λέξη είναι επιδόρπιο.

Λώπη είναι στον Όμηρο το ένδυμα. Τώρα αυτόν που μας έκλεψε (μας έγδυσε το σπίτι) το λέμε λωποδύτη.

Ύλη ονόμαζαν ένα τόπο με δένδρα, εμείς λέμε υλοτόμος.

Άρουρα ήταν το χωράφι, όλοι ξέρουμε τον αρουραίο.

Το θυμό τον αποκαλούσαν χόλο. Από τη λέξη αυτή πήρε το όνομα της η χολή, με την έννοια της πίκρας. Λέμε επίσης αυτός είναι χολωμένος.

Νόστος σημαίνει επιστροφή στην πατρίδα. Η λέξη παρέμεινε ως παλινόστηση ή νοσταλγία.

Άλγος στον Όμηρο είναι ο σωματικός πόνος, από αυτό προέρχεται το αναλγητικό.

Το βάρος το αποκαλούσαν άχθος, σήμερα λέμε αχθοφόρος.

Ο ρύπος, δηλαδή η ακαθαρσία, εξακολουθεί και λέγεται έτσι – ρύπανση.

Από τη λέξη αιδώς (ντροπή) προήλθε ο αναιδής.

Πέδη, σημαίνει δέσιμο και τώρα λέμε πέδιλο. Επίσης χρησιμοποιούμε τις λέξεις χειροπέδες, τροχοπέδη.

Από το φάος, το φως προέρχεται η φράση «φαεινές ιδέες».

Άγχω, σημαίνει σφίγγω το λαιμό, σήμερα λέμε αγχόνη. Επίσης άγχος είναι η αγωνία από κάποιο σφίξιμο ή από πίεση.

Βρύχια στον Όμηρο είναι τα βαθιά νερά, εξού και τo υποβρύχιο.

Φερνή έλεγαν την προίκα. Από εκεί επικράτησε την καλά προικισμένη να τη λέμε «πολύφερνη νύφη».

Το γεύμα στο οποίο ο κάθε παρευρισκόμενος έφερνε μαζί του το φαγητό του λεγόταν έρανος. Η λέξη παρέμεινε, με τη διαφορά ότι σήμερα δεν συνεισφέρουμε φαγητό, αλλά χρήματα.

Υπάρχουν λέξεις, από τα χρόνια του Ομήρου, που ενώ η πρώτη τους μορφή μεταβλήθηκε – η χειρ έγινε χέρι, το ύδωρ νερό, η ναυς έγινε πλοίο, στη σύνθεση διατηρήθηκε η πρώτη μορφή της λέξεως.

Από τη λέξη χειρ έχομε: χειρουργός, χειριστής, χειροτονία, χειραφέτηση, χειρονομία, χειροδικώ κ.τ.λ.

Από το ύδωρ έχομε τις λέξεις: ύδρευση, υδραγωγείο, υδραυλικός, υδροφόρος, υδρογόνο, υδροκέφαλος, αφυδάτωση, ενυδρείο, κ.τ.λ.

Από τη λέξη ναυς έχομε: ναυπηγός, ναύαρχος, ναυμαχία, ναυτικός, ναυαγός, ναυτιλία, ναύσταθμος, ναυτοδικείο, ναυαγοσώστης, ναυτία, κ.τ.λ.

Σύμφωνα με τα προαναφερθέντα παραδείγματα προκύπτει ότι:

* Δεν υπάρχουν αρχαίες και νέες Ελληνικές λέξεις, αλλά μόνο Ελληνικές.

Η Ελληνική γλώσσα είναι ενιαία και ουσιαστικά αδιαίρετη χρονικά.

Από την εποχή του Ομήρου μέχρι σήμερα προστέθηκαν στην Ελληνική γλώσσα μόνο ελάχιστες λέξεις. (Αντίθετα, δημιουργήθηκε μεγάλος αριθμός από σύνθετες λέξεις, τα συστατικά των οποίων συνιστούν πρωτότυπες ή παράγωγες λέξεις της αρχαίας ελληνικής).

Η γνώση της ετυμολογίας και των εννοιών των λέξεων θα μας βοηθήσει να καταλάβουμε ότι μιλάμε τη γλώσσα της ομηρικής ποίησης, μια γλώσσα που, σημειωτέον, δεν ανακάλυψε ο Όμηρος αλλά προϋπήρχε χιλιετηρίδες πριν από αυτόν.

Φίλοι μου, προσθέστε και εσείς τις δικές σας γνώσεις που σχετικά με το υπό πραγμάτευση θέμα.

Η γνώση των εννοιών των λέξεων συμβάλλει στην καλύτερη μεταξύ μας επικοινωνία. 

Πηγές: Απολλώνιου Σοφιστού Λεξικόν κατά στοιχείον Ιλιάδος και Οδύσσειας Εκδόσεις Ηλιοδρόμιο.

πηγή