Showing posts with label Αρνητικά Βιώματα της Παιδικής Ηλικίας. Show all posts
Showing posts with label Αρνητικά Βιώματα της Παιδικής Ηλικίας. Show all posts

Tuesday, 22 March 2022

Τα εκπληκτικά οφέλη μιας Δύσκολης Παιδικής Ηλικίας

Όταν ακούω κάποιον να λέει ότι η παιδική του ηλικία ήταν η πιο ωραία περίοδος της ζωής του, σκέφτομαι: φίλε, είχες μια πολύ ασήμαντη ζωή.
Winston Churchill
Surprising Benefits for Those Who Had Tough Childhoods
........
Ποιο είναι το όφελος μιας τραυματικής παιδικής ηλικίας;

Σαφώς, το ερώτημα αυτό δεν είναι εύκολο να απαντηθεί, καθώς κάθε ψήγμα άγχους στην ανατροφή, αποτελεί ένα ψυχοπιεστικό παράγοντα. Κάποιοι αντιμετωπίζουν την φτώχεια και την δυσχέρεια, κάποιοι την κατάχρηση, ενώ κάποιοι άλλοι ζουν σε ένα περιβάλλον αστάθειας και συναισθηματικής αποστέρησης. 
Αυτές οι εμπειρίες αποτελούν την βάση της επιστημονικής ερευνητικής κοινότητας που υποστηρίζει ότι οι ιστορίες, όπως της Σάρας, δεν είναι αποτέλεσμα μιας γραμμικής διαδικασίας αιτίας-αποτελέσματος.
Οι πρώιμες εμπειρίες του ανθρώπου επιδρούν στην διαμόρφωση του εγκεφάλου, κάνοντας μερικούς από αυτούς τους ανθρώπους πιο αδύναμους και κάποιους πιο δυνατούς
Συνεπώς, όπως συμβαίνει συνήθως, πολλές από τις συμπεριφορές προσαρμογής που υιοθετούν τα παιδιά σε δύσκολες περιβαλλοντικές συνθήκες, είναι άκρως λειτουργικές στην ενήλικη ζωή.

Ελάχιστοι από αυτούς που έχουν υποφέρει κατά την διάρκεια της παιδικής τους ηλικίας, θα επιθυμούσαν το ίδιο για το παιδί τους. Ωστόσο, ένας τέτοιος άνθρωπος που κατάφερε να επιβιώσει από τις κακουχίες της παιδικής του ηλικίας καταλήγει στο εξής συμπέρασμα: Θα ήθελα να είναι όλα ένα ψέμα, αν δεν γνώριζα το πόσο τελικά με βοήθησαν στην μετέπειτα ζωή μου.

Η δημιουργία μίας νέας προοπτικής
Τα μειονεκτήματα που επιφέρει μια δύσκολη ανατροφή είναι πια τεκμηριωμένα. Η θεωρία υποστηρίζει πως οι δυσκολίες στην πρώιμη ηλικία, οδηγούν σε αποτυχίες στην ενήλικη ζωή, καθώς η τιμωρητική παιδική εμπειρία μπορεί να αποτελέσει εμπόδιο στην αξιοποίηση του πραγματικού δυναμικού.

Τα άτομα αυτά, είναι πιθανό να είναι πιο ευάλωτα στην εκδήλωση καταθλιπτικής συμπτωματολογίας και εμφανίζουν χαμηλότερες επιδόσεις σε δοκιμασίες αξιολόγησης του νοητικού δυναμικού και της μνήμης. Επίσης, φαίνεται να διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο για εμφάνιση σωματικών παθήσεων, οι οποίες μπορεί να κυμαίνονται από χρόνιο πόνο στην πλάτη μέχρι σοβαρή καρδιοπάθεια.

Ένα ακόμα χαρακτηριστικό τους είναι η αντίληψη της πλειονότητας των καταστάσεων ως δυνάμει απειλητικές. 
Αυτού του είδους η γνωστική δυσλειτουργία είναι πιθανό να προκαλέσει δυσκολίες στην ικανότητα σύναψης ισχυρών δεσμών και συμμαχιών, που είναι βοηθητικοί για την επιβίωση τους σε κοινωνικό και επαγγελματικό επίπεδο. Είναι ουσιαστικά ένα βιολογικό φαινόμενο. Πιο συγκεκριμένα, το σύστημα αυτών των ανθρώπων που έχει σχεδιαστεί για να ρυθμίζει την ανταπόκρισή τους στο στρες, έχει την τάση είτε να υποτιμά είτε να υπερεκτιμά τις καταστάσεις, υποστηρίζει ο ψυχολόγος ερευνητής Ντάνιελ Κίτινγκ, από το Πανεπιστήμιο του Mίτσιγκαν.

Η υπερεκτίμηση ωθεί το άτομο να αντιδράσει σε ερεθίσματα που δεν αποτελούν σημαντική απειλή για τον εαυτό ή τον κόσμο. 
Το αποτέλεσμα αυτής της συμπεριφοράς είναι η διαμόρφωση ενός παιδιού ανήσυχου, που δρα ακανόνιστα, το οποίο μετατρέπεται σε έναν αποσυρμένο έφηβο και τελικά σε έναν ενήλικά που ταράζεται με το παραμικρό ερέθισμα.
Ωστόσο, μια τέτοια «ακραία» θέση, ώθησε ερευνητές ψυχολόγους του Πανεπιστημίου Radboud στην Ολλανδία, να δημοσιεύσουν μια καλά τεκμηριωμένη μελέτη, υποδηλώνοντας ότι το σενάριο θα μπορούσε να αναστραφεί ή τουλάχιστον με κάποιο τρόπο να τροποποιηθεί.
Πρόσφατες μελέτες, έδειξαν ότι άτομα που είχαν μια χαοτική παιδική ηλικία, παρουσίαζαν αυξημένη ικανότητα ανίχνευσης και παρακολούθησης των περιβαλλοντικών απειλών και είχαν την τάση να ανακαλούν τα αρνητικά συμβάντα. 
Ήταν δυνατόν, υπό τις κατάλληλες συνθήκες, τα παιδιά αυτά να είχαν καλύτερες επιδόσεις, από ό,τι αναμενόταν, στην αποτελεσματική συλλογή πληροφοριών, αξιολόγησης των ανθρώπων και άλλες ικανότητες λογικής.
Οι πλειοψηφία των ερευνών σε παιδιά με δύσκολη ανατροφή εστιάζουν στα αρνητικά τους σημεία. Ο δικός μας στόχος είναι να ανακαλύψουμε και να δώσουμε στο φως τα δυνατά σημεία αυτών των ανθρώπων, να βρούμε σε τι τελικά είναι καλοί, υποστηρίζουν οι ερευνητές.
Οι ψυχολόγοι που έχουν στρέψει το ενδιαφέρον τους προς αυτό τον στόχο, βασίζονται στην αρχή της φυσικής εξέλιξης της ζωής, η οποία υποστηρίζει ότι οι άνθρωποι διαμορφώνουν την ζωή τους με βάση το περιβάλλον στο οποίο μεγάλωσαν. 
Κατά γενική ομολογία, λοιπόν, όσοι μεγάλωσαν σε ένα ασφαλές περιβάλλον με επαρκείς υλικούς πόρους τείνουν να χρησιμοποιούν πιο «αργές» στρατηγικές για την αντιμετώπιση των συνθηκών- ελέγχουν εξονυχιστικά, αναβάλουν την ικανοποίηση, αποφεύγουν τον γάμο σε μικρές ηλικίες- δηλαδή ακολουθούν τα πρότυπα, με τα οποία μεγαλώνουν παιδιά της μεσαίας-ανώτερης τάξης.

Στον αντίποδα, βρίσκονται εκείνοι που βίωσαν μια δύσκολη παιδική ηλικία, οι οποίοι φαίνεται να έχουν μια τάση για πιο «γρήγορες» στρατηγικές αντιμετώπισης- κάνουν σεξ σε μικρότερη ηλικία από τον μέσο όρο ή γίνονται γονείς πιο νωρίς στη ζωή. Η μακροπρόθεσμη «ανταμοιβή» για τους τελευταίους είναι μικρότερη και το μέλλον τους πιο ασταθές.

Όμως γιατί να σκεφτόμαστε αν η αργή ή γρήγορη στάση είναι σωστή ή λάθος; Δεν είναι μια σκέψη απόλυτη και περιοριστική; Δεν θα ήταν καλύτερο να σκεφτούμε με γνώμονα την ανάγκη προσαρμοστικότητας για κάθε παιδί ή ενήλικα; Για παράδειγμα, ένα παιδί, που μεγαλώνει σε ένα υγιές και στοργικό οικογενειακό πλαίσιο, αν έχει μια καραμέλα και του ζητήσουμε να περιμένει μισή ώρα για να του δώσουμε μία ακόμα, δεν θα το κάνει;

Αντίθετα, ένα παιδί, που βρίσκεται σε ένα στερητικό και χαοτικό περιβάλλον, όπου η φροντίδα (υλική και συναισθηματική) δίνεται σποραδικά, μπορεί και να μην περιμένει, κάτι τέτοιο όμως δεν είναι λογικό; Το να αρπάζει κανείς ό,τι μπορεί από αυτά που του δίνεται, σε αυτή την περίπτωση, δεν θα μπορούσαμε να το χαρακτηρίσουμε ως παρορμητικό ή ανυπόμονο, καθώς αποτελεί μια στρατηγική, η οποία εξυπηρετεί μια βασική ανάγκη του.

Συνεπώς, το πρώτο πράγμα που οφείλουμε να κάνουμε είναι η αξιολόγηση μιας συμπεριφοράς ως προσαρμοστική ή μη και ένα δεύτερο η διερεύνηση των μελλοντικών οφελών για ένα παιδί που μεγάλωσε σε ένα σκληρό και ασταθές περιβάλλον.

ολόκληρο το άρθρο στην πηγή
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Wednesday, 13 February 2019

Γιατί είναι Ανεξίτηλα
τα Αρνητικά Βιώματα της Παιδικής Ηλικίας;

Είναι εντυπωσιακή για μένα, στα τόσα χρόνια εργασίας και συναναστροφής με φίλους, συναδέλφους και άλλους στην καθημερινότητα, η ταχύτητα με την οποία οι άνθρωποι ανακαλούν το μικρό και το επίθετο όσων τους πίεσαν, εκφόβισαν, πόνεσαν στην παιδική τους ηλικία.
Οι λεπτομέρειες της κάθε περίστασης προφανώς και υπογραμμίζεται από πόνο αλλά και από μια εκπληκτική διαύγεια μνήμης. 
Δεν θυμόμαστε ονόματα δασκάλων ή παλιών μας φίλων αλλά αυτών που μας έκαναν να νοιώσουμε άβολα βρίσκονται στην άκρη του χειλιών μας. 
Αν θέλετε να το επιβεβαιώσετε και να βρεθείτε μάρτυρες ενός ζωντανού και επώδυνου διαλόγου, ζητήστε από τον καθένα στη παρέα σας να σας πει τον τρόπο, το χρόνο και το άτομο που τον πίεσε στην παιδική του ηλικία. 
Θα εκπλαγείτε όταν μάθετε ότι είστε στην σωστή παρέα (εκτός αν ήσασταν από τους ελάχιστους τυχερούς που δεν καταπιέστηκαν ή εκφοβίστηκαν ποτέ). Όλοι έχουμε μια ιστορία να μοιραστούμε.

Είναι σημαντικό για τον καθένα μας να γνωρίζουμε γιατί αυτοί οι «θύτες» μας επηρέασαν τόσο πολύ. Όπως καταλαβαίνετε η λίστα θα ήταν ανεξάντλητη αν όλοι μοιραζόμασταν τις προσωπικές μας ιστορίες και τον τρόπο που ο κάθε θύτης στιγμάτισε το συναίσθημά μας.
Αυτό που πρέπει να γνωρίζουν οι θύτες που «χτυπούν» στην παιδική ηλικία είναι ότι πολλοί από εμάς είμαστε ενήλικες και ώριμοι αυτή την στιγμή αλλά ακόμα θυμόμαστε πόσο άσχημα νοιώσαμε τότε.
Γιατί συμβαίνει αυτό;
Γιατί αυτοί επιβεβαίωσαν τις αρνητικές πτυχές του χαρακτήρα μας τις οποίες προφανώς και ήδη γνωρίζαμε και μας πονούσε και μόνο η σκέψη τους. 
Ξέραμε ότι φορούσαμε τα «λάθος» ρούχα και ότι ήμασταν ελαφρώς υπέρβαροι, ή πολύ ψηλοί, πολύ κοντοί, ή ακόμα και πολύ έξυπνοι για τα γούστα τους. Ένοιωθαν άβολα με τις διαφορές μας αλλά δεν ήξεραν ότι το ίδιο νοιώθαμε κι εμείς. 
Το πρόβλημα είναι ότι είχαν την ανάγκη να στρέψουν την προσοχή την δική μας αλλά και των συνομήλικων μας σε αυτά. Μας έδωσαν ακόμα περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο που δεν ανήκαμε και τις διαφορές μας.
Απλά προσπαθούσαμε να βγάλουμε την ημέρα αλλά μας τρόμαξαν και αυξήσαμε την αυτογνωσία μας. Όταν τους σκεφτόμαστε στο παρόν, στην ενήλικη ζωή μας, ακόμα νοιώθουμε το συναίσθημα που μας προκάλεσαν τότε. Είναι δύσκολο να ταρακουνήσεις αυτές τις μνήμες και τα συνοδά συναισθήματα τους μόνος σου.

Γιατί αυτοί μας έκαναν να ντραπούμε πολύ.
 
Να νοιώσουμε όχι μόνο ποιοι ήμασταν αλλά και την αδυναμία και την ανημπόρια μας κάθε φορά που εμφανίζονταν. Λάτρευαν να έχουν ένα κοινό που μπορεί να μας περιγελούσε αλλά εμείς δεν νοιώθαμε τίποτε άλλο από το γέλιο τους. Μας ντρόπιασαν ακόμα περισσότερο όταν μας εκφόβισαν με την παρέα τους. Η αίσθηση ανημπόριας και ντροπής αυξήθηκαν γεωμετρικά.

Γιατί αυτοί μας έκαναν να νοιώσουμε τρομακτικά μόνοι. 
Πολλοί από εμάς δεν είχαμε κάποιον να μιλήσουμε στο σπίτι. Ντρεπόμασταν να πούμε στους γονείς τι μας έκαναν. Και όσοι μίλησαν στους γονείς τους συχνά έπαιρναν συμβουλές που δεν αρκούσαν και αυτό τους έκανε να νοιώθουν ακόμα πιο αναποτελεσματικοί. 
Συχνά τους έλεγαν να αγνοήσουν αυτόν που τους ενοχλεί. Αλλά πώς είναι δυνατόν να αγνοήσεις κάποιον που σου προκαλεί τόσο πόνο και φόβο.

Γιατί είμαστε βέβαιοι ότι δεν γνώριζαν όλα αυτά αλλά μπορούν ίσως να θυμηθούν πόσο συχνά απουσιάζαμε απ` το σχολείο. Πολλοί από εμάς ξυπνούσαμε το πρωί με πόνο στην κοιλιά και δεν πηγαίναμε σχολείο για να αποφύγουμε εσάς και όλους όσους μας προκαλούσαν πόνο και φόβο. Και μόνο η σκέψη ότι θα έπρεπε να αντέξουμε άλλη μία δύσκολη και επώδυνη ημέρα έκανε πολλούς από εμάς να θέλουμε να μείνουμε στο σπίτι, που για κάποιους ήταν μιας ασφαλής περιοχή.

Γιατί δεν μπορούν να πιστέψουν ότι ήταν αρκετά δυνατοί για να προκαλέσουν τα πρώτα συμπτώματα άγχους, κατάθλιψης και σωματικών προβλημάτων. 
Και οι πόνοι στην κοιλιά, η νευρικότητα και άλλα συμπτώματα δεν σταμάτησαν απαραιτήτως όταν δεν ήταν πλέον κομμάτι της καθημερινότητάς μας. Βλέπετε, μπορεί να επίσπευσαν την έναρξη των προβλημάτων που μπορεί να είχαμε ή να μην είχαμε βιώσει αν δεν τους είχαμε συναντήσει ποτέ.

Γιατί μας έκλεψαν τις περιοχές ασφάλειας.
Για πολλούς από εμάς το σπίτι ήταν κάτι δύσκολο και μας άρεσε να πηγαίνουμε στο σχολείο με τους φίλους μας. Απολαμβάναμε την ευκαιρία που είχαμε να παίζουμε στα διαλείμματα. Αλλά μόλις άρχισαν να μας κυνηγούν στους διαδρόμους του σχολείου και στην αυλή όταν κάναμε διάλειμμα, οι ασφαλείς και ευχάριστες περιοχές χάθηκαν. Δεν σκέφτηκαν ποτέ ότι μετέτρεπαν την παιδική μας ηλικία σε μια απαίσια εμπειρία.

Γιατί αρχίσαμε να αμφισβητούμε την κρίση μας. 
Μερικοί από εμάς νομίζαμε ότι αυτοί ήταν φίλοι μας. Αλλά αναρωτιόμασταν γιατί ένας φίλος θα άρχιζε να μιλάει άσχημα από δω και από κει για εμάς ή να λέει στα άλλα παιδιά ότι ήμασταν κατά κάποιο τρόπο ανεπιθύμητοι και μη-αποδεκτοί ; Μας δημιούργησαν σύγχυση σχετικά με τον τρόπο που κρίναμε τους συνομήλικους μας.

Γιατί δεν μας επέτρεπαν να είμαστε διαφορετικοί. 
Για πολλούς από εμάς, το να είσαι σιωπηρός και ντροπαλός ήταν πιο άνετο από ότι εξωστρεφής. Για άλλους, το να είσαι λίγο σχολαστικός ήταν καλό. Μας έμαθαν να είμαστε συγκαταβατικοί με όποιο κόστος και να φερόμαστε όπως όλοι οι άλλοι προκειμένου να γίνουμε αποδεκτοί. Για πολλούς από εμάς, το μόνο που μάθαμε ήταν να δεχόμαστε τα τεχνάσματα και τις ατομικές διαφορές όταν γίναμε ενήλικες και πλέον δεν ήταν παρόντες.

Γιατί συνήθως δημιουργούνταν προβλήματα και στο σπίτι. 
Η ευερεθιστότητα και ο θυμός που δεν μπορούσαμε να εκφράσουμε προς αυτούς μας έβγαινε προς τα μικρότερα αδέρφια μας. Είχαν την δύναμη να μας επηρεάζουν και εκτός των πρωινών ωρών.

Και ακόμα και όσοι από εμάς είχαν μια υπέροχη και αξιοθαύμαστη ζωή και κατάφεραν να αναπτύξουν καλή αυτοεκτίμηση στην ενήλικη ζωή τους, όταν κοιτάζουμε πίσω το μυαλό μας πάει σε συγκεκριμένες στιγμές κατά την παιδική ηλικία. 
Εκεί που υπήρχε πόνος. 
Όταν τα παιδιά μας φτάσουν στην ηλικία κατά την οποία εμείς βιώσαμε όλα αυτά, σηκώνουμε τις κεραίες μας γιατί περιμένουμε ότι τα παιδιά μας θα περάσουν το ίδιο. Ορισμένες φορές αλλά όχι πάντα, αυτό μας οδηγεί στο να μεγαλώνουμε φοβικά και αγχωμένα παιδιά.
Ευχόμαστε να έχουν αλλάξει ως ενήλικες και να ζουν μια παραγωγική και αξιοπρεπή ζωή. Όσο για εμάς, τώρα πια είμαστε μεγάλοι και ευτυχώς με βοήθεια και κόπο, αρκετοί από εμάς βρήκαμε την φωνή μας.

Ιωάννα Θεοδωρακόπουλου

mothersblog
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

© Το χαμομηλάκι | To hamomilaki