Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Ο δάσκαλος πρέπει να διδάσκει με τον τρόπο που μπορεί το παιδί να μάθει

Με αφορμή την παρουσία μου τους τελευταίους μήνες σε σχολική τάξη του γυμνασίου, μου γεννήθηκε η ανάγκη να μιλήσω για τη διαφοροποιημένη διδασκαλία και την τεράστια σημασία της.

Είναι μία θεώρηση της διδασκαλίας που βασίζεται στην προϋπόθεση ότι οι δάσκαλοι θα πρέπει να προσαρμόσουν την διδασκαλία τους στη διαφορετικότητα των μαθητών.

διαφοροποιημένη διδασκαλία 
SlideShare
Οι μαθητές σε μία σχολική τάξη διέπονται από εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά και αυτά θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, πριν εφαρμοστεί η διδασκαλία.

• Το μαθησιακό προφίλ του κάθε μαθητή, είναι διαφορετικό.
• Ο καθένας προέρχεται από διαφορετικό πολιτισμικό πλαίσιο.
• Έχουν διαφορετικά ενδιαφέροντα.
• Πολλοί απ' αυτούς έχουν μαθησιακές δυσκολίες.
• Έχουν διαφορετικά επίπεδα ετοιμότητας στο σχολείο.
• Έχουν διαφορετικό ρυθμό πρόσληψης πληροφοριών και νέων γνώσεων.
• Ενδέχεται να διακατέχονται από άγχος που προέρχεται από το οικογενειακό περιβάλλον.

Η ανάγκη για εφαρμογή της διαφοροποιημένης διδασκαλίας σήμερα, είναι επιτακτική, αν λάβουμε υπόψη όλους αυτούς τους παράγοντες. Οι παιδαγωγοί ως φορείς της εκπαίδευσης, θα πρέπει να επαναπροσδιορίσουν τη διδασκαλία τους, προκειμένου να γίνει το μάθημα κατανοητό από όλα τα άτομα στη σχολική κοινότητα.

Για να υιοθετήσω τη διαφοροποιημένη διδασκαλία, θα πρέπει πρώτα απ' όλα να συνδέω τους στόχους μου, με τα ενδιαφέροντα των μαθητών (όπου βέβαια, αυτό είναι εφικτό). 

Π.χ. στο μάθημα της έκθεσης, να δοθεί ένα θέμα προσιτό και κοντά στα ενδιαφέροντα των μαθητών, στο μάθημα της γεωμετρίας να γίνεται το μάθημα διαδραστικά, προκειμένου να μην γίνει ανιαρό για ένα παιδί με ΔΕΠΥ. 

Ακόμη είναι απαραίτητο να προσαρμόσω την αξιολόγηση στον ιδιαίτερο τύπο κάθε μαθητή και να αποφευχθεί κάθε είδους αξιολόγηση που προκαλεί άγχος.

Επιπλέον, επιδιώκω τη συνεργασία και αποφεύγω τη στείρα μάθηση και παπαγαλία. Το εκπαιδευτικό σύστημα, σήμερα, οξύνει το επιφανειακό διάβασμα και τη βαθμοθηρία, με αποτέλεσμα τα παιδιά να παιδεύονται ώρες ατελείωτες να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του σχολείου. 

Τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες, σε αυτήν την περίπτωση, νιώθουν γι' αυτόν ακριβώς το λόγο ανίκανα. Επιδιώκοντας τη συνεργασία, μέσα από δραστηριότητες, εντείνεται το αίσθημα της προσφοράς και γίνεται καλύτερη κατανόηση του μαθήματος. 

Ο εκπαιδευτικός θα πρέπει να επιδιώκει να βασίσει τη νέα γνώση, σε προηγούμενες - κατακτημένες γνώσεις (εποικοδομητισμός). Πρακτικά, εδώ ο μαθητής, αποκτάει το αίσθημα της ικανοποίησης ότι κατέχει τις προηγούμενες γνώσεις και ταυτόχρονα αποκτάει πιο εύκολα τις νέες.

Για να επιτευχθούν όλα αυτά, οι εκπαιδευτικοί, είναι αναγκαίο να γνωρίζουν σε βάθος, όχι μόνο το γνωστικό επίπεδο των μαθητών, αλλά και τους ίδιους, σαν προσωπικότητες. 

Γνωρίζοντας τα "δυνατά" σημεία κάθε μαθητή,βασίζεσαι σε αυτά, για να προχωρήσεις στη μετάδοση της νέας γνώσης. Οι ατομικές διαφορές πάντα γοήτευαν τους εκπαιδευτικούς και αποτελούσαν πρόκληση γι' αυτούς, ανά τους αιώνες. 

Η κατανόηση της έννοιας των ατομικών διαφορών και η προσαρμογή της διδασκαλίας δίνουν κίνητρο στο επάγγελμά μας.

Η επικρατούσα πρακτική σήμερα
Η πλειοψηφία των εκπαιδευτικών σήμερα, έχει σαν στόχο, τη διδασκαλία στο μέσο όρο της τάξης. 

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, να χάνονται ευκαιρίες και ουσιαστικά οι περισσότεροι μαθητές να αποκλείονται από τη διδασκαλία. 

Η αλήθεια είναι, ότι αυτό αποτελεί τον "εύκολο δρόμο" για εμάς τους εκπαιδευτικούς. 

Αρκεί όμως, να σκεφτούμε όλοι μία καθηγήτρια ή έναν καθηγητή που αποτέλεσε για εμάς στα σχολικά χρόνια, στόχο για να γίνουμε κι εμείς σαν αυτόν. 

Μπορεί να ήταν ένας αλλά και περισσότεροι από έναν, που άσκησαν το επάγγελμα του εκπαιδευτικού σαν λειτούργημα και στάθηκαν δίπλα σε εμάς ή τους συμμαθητές μας, μάς έκαναν ακόμη και το πιο βαρετό μάθημα, ενδιαφέρον, έκαναν ακόμη και τον πιο "αργό" μαθητή να κατανοήσει και έλυσαν ακόμη και τις πιο αυτονόητες απορίες. 

Σίγουρα, φέρνουμε όλοι στο μυαλό μας από έναν! 

Ας ακολουθήσουμε λοιπόν το παράδειγμα των ανθρώπων αυτών και ας εμπνεύσουμε τους μαθητές μας.

Φένια Δούβου, φιλόλογος και ειδική παιδαγωγός 

Πηγή : infokids.gr e-mesara.gr

Το «Σχολείο της φύσης και των χρωμάτων» και οι υπέροχες διδακτικές του μέθοδοι!

Το «Σχολείο της φύσης και των χρωμάτων», το 4θέσιο Δημοτικό σχολείο στο Φουρφουρά Αμαρίου του νομού Ρεθύμνου, προτείνει μέσω της ιστοσελίδας του 6 διδακτικές μεθόδους που βοηθούν στην πιο ολοκληρωμένη εκπαίδευση των παιδιών.

Δείτε παρακάτω όσα γράφουν οι ευρηματικοί δάσκαλοι του σχολείου.
Σωματική Έκφραση
Στην προσπάθειά μας να παρέχουμε στα παιδιά μια όσον τον δυνατόν ολοκληρωμένη εκπαίδευση προσπαθούμε να μην αγνοούμε κανέναν τομέα: διανοητικό, σωματικό, συναισθηματικό και κοινωνικό. Το πρώτο άμεσο εργαλείο που έχει ένα παιδί είναι το σώμα του. 

Μέσω της γυμναστικής το σώμα ασκείται, αλλά για να επωφεληθούν επιπλέον κι ο συναισθηματικός και κοινωνικός τομέας χρειάζεται το παιδί να μάθει να εκφράζεται μέσω αυτού. Η Σωματική Έκφραση, που πραγματοποιείται κάθε Δευτέρα με τα πρωτοδευτεράκια, αποτελεί μια μεθολογία μέσω της οποίας τα παιδιά αρχίζουν να γνωρίζουν το σώμα τους, να το αγαπούν, να το σέβονται. Μαθαίνουν να το χρησιμοποιούν ώστε να εκφράζονται και είναι πολύ χρήσιμο να το μάθουν από μικρά γιατί όσο μεγαλώνουμε, η πορεία των πραγμάτων δείχνει πως μάλλον απομακρυνόμαστε από τη σχέση με το σώμα μας. 

Μαθαίνουν επίσης να «κερδίζουν» από την επαφή με τον άλλον, να δουλεύουν ομαδικά και να σέβονται κάθε τι διαφορετικό. Γιατί όπως είπε και ο Κωστής στην διάρκεια ενός μαθήματος «Μπορείς πολύ ωραία να κάνεις πράγματα μόνος σου, αλλά είναι ακόμα πιο όμορφο να χορεύεις με παρέα…είναι πιο ασφαλές…!»
Όλα αυτά φυσικά δεν θα ήταν δυνατά, χωρίς την βοήθεια και καθοδήγηση της Susana Abigador, δασκάλα Σωματικής Έκφρασης, την οποία ευχαριστούμε ιδιαίτερα!

Τα πολύχρωμα χαρτάκια (post it)
Δεν υπάρχει φυσικά κανένας να μη γνωρίζει αυτά τα πολύχρωμα χαρτάκια με μια εσάνς κόλλας στην άκρη, που ακούνε στο όνομα post it. Τα σημειώματα αυτά είναι εκτός των άλλων και ένα πρώτης τάξεως υλικό το οποίο μπορούν να έχουν τα παιδιά από την αρχή της χρονιάς. Να δούμε λοιπόν τι καλό κάνουν και πως προσφέρονται για όλες τις τάξεις.

Αρχικά είναι ιδανικά για ιδεοθύελλες πολλών μποφόρ, καθώς ο κάθε μαθητής μπορεί να γράφει τη σκέψη του και να την κολλάει στον πίνακα ή όπου αλλού επιλέξετε για το μάθημα σας. Παράλληλα είναι ορθογραφία, γιατί μπορείτε να έχετε ένα συνολικό δείγμα γραφής απλωμένο μπροστά σας, έτοιμο για διόρθωση από εσάς ή από τους μαθητές. (ψάξτε ποια λέξη έχει λάθος και τέτοια).

Είναι σημειωματάρια με την έννοια της υπενθύμισης φυσικά. Μπορούν οι ομάδες σας να έχουν ένα χώρο στον οποίο θα βάζουν τέτοια για να θυμούνται τι έχουν να κάνουν ή την πορεία της σκέψης τους για ένα project.

Στη διδασκαλία της Ιστορίας είναι ιδανικά για την καταγραφή των συναισθημάτων και των σκέψεων, σε κάποια κεντρική έννοια που έχετε στον πίνακα, ένα όνομα, ένα γεγονός ή ότι άλλο. 

Οι μαθητές γράφουν, σηκώνονται, κολλάνε και έπειτα τα βλέπετε συνολικά.
Αντίστοιχα στη Γεωγραφία μπορείτε να έχετε ένα χάρτη παγκόσμιο ή της Ελλάδας ή και τα δύο και πάνω σε αυτόν να κολλάτε στις ανάλογες περιοχές τα γεγονότα στα οποία πέσατε πάνω, τυχαία ή επίτηδες. Η Α-Β το εφάρμοσε ας πούμε με τα αποκριάτικα έθιμα σε όλη την Ελλάδα.
Επιπλέον τα έχουμε χρησιμοποιήσει σε υποθέσεις. Δηλαδή ένας χώρος με υποθέσεις για το τι θα γίνει σε ένα πείραμα, ή τι θα δούμε σε μια εκδρομή και με το πέρας του πειράματος ή της εκδρομής ξανακολλάμε και διαβάζουμε τι άλλαξε ή τι έμεινε ίδιο.

Τέλος είναι ιδανικά για ομαδοποιήσεις εννοιών που είναι σημαντικές για την κατανόηση της ομαδοποίησης-ταξινόμησης έτσι και αλλιώς. Φανταστείτε σκόρπιες σκέψεις στον πίνακα κολλημένες και τα παιδιά να έχουν ας πούμε από 30 δευτερόλεπτά να σηκώνονται ένα ένα και να ομαδοποιούν αυτές που ταιριάζουν, μέχρι να καταλήξουν σε μια τελική παραδοχή.

Φανταζόμαστε ότι θα υπάρχουν πολλοί τρόποι να τα χρησιμοποιήσεις ακόμα. Εμάς από την αρχή του έτους μας έχουν βοηθήσει πάρα πολύ!

(Ζω) γραφικές παραστάσεις
Η στατιστική είναι πάνω από όλα χρήσιμη! Είναι παντού και για αυτό είναι ιδανική ώστε να κάνουμε τα μαθηματικά πιο διασκεδαστικά και αναγκαία :) 

Πως όμως δημιουργείται η ανάγκη στα παιδιά να μάθουν στατιστική και πως η απεικόνιση των δεδομένων μπορεί να βγει μέσα από τα παιδιά; 

Αφορμές για συλλογή δεδομένων πολλές. Από μελέτη καιρικών φαινομένων μέχρι και ερωτηματολόγια για το οτιδήποτε. Στην μεγάλη αυτή γκάμα επιλογών σίγουρα κάποιο γεγονός θα αποτελέσει αφορμή για να γίνει η συλλογή δεδομένων. 

Το επόμενο θέμα που προκύπτει είναι τι ....

.........

η συνέχεια εδώ