Διδάσκοντας στα παιδιά την Αλληλεγγύη…

Η Αλληλεγγύη «πάει»… παιδική χαρά! 

Μικρά παιδιά φτιάχνουν μαρμελάδες για τα ορφανοτροφεία, ενώ εξάχρονα παιδιά δίνουν το κουλούρι τους στο φτωχό παιδί του δρόμου.  
Και όμως, στο παιδικό μυαλό, η Αλληλεγγύη δεν συνδέεται με τα χρήματα, μόνο με την καλή διάθεση! 

Μπορεί να ζητούν επίμονα το παιχνίδι της βιτρίνας, αλλά εύκολα το χαρίζουν για παρηγοριά σε ένα μωρό που κλαίει ασταμάτητα.
.

«Τα παιδιά έμφυτα αναζητούν τρόπους για να βοηθήσουν τον άλλο, εκφράζοντας την ανησυχία τους, όταν βλέπουν π.χ. έναν άστεγο στο παγκάκι. Το θέμα είναι να τους δείξουμε τον τρόπο για να κάνουν τη διαφορά στις ζωές των άλλων», δηλώνει η Deborah Spaide, ιδρύτρια της Kids Clubs Care, φιλανθρωπικής οργάνωσης που εδρεύει στο New Canaan του Connecticut.

Βάλτε έναν κουμπαρά – Αλληλεγγύης στο σαλόνι

Τοποθετήστε έναν κουμπαρά στο κέντρο του σαλονιού, στον οποίο το κάθε μέλος θα βάζει ένα μέρος από το χαρτζιλίκι του. 

Πάνω γράψτε την ετικέτα «Οικονομίες για "καλό σκοπό"». 

Καθώς το κουτί γεμίζει, αποφασίστε σαν οικογένεια για το που θα συνεισφέρετε τα χρήματα. 

Μπορείτε να αγοράσετε κουβέρτες για τους άστεγους, παιχνίδια σε παιδιά με ασθένειες ή τρόφιμα σε φτωχές οικογένειες του Δήμου σας.

Δωρίστε παλιά ρούχα και παιχνίδια του

Για να δώσετε το «καλό» παράδειγμα στο παιδί σας, πρέπει να το ενθαρρύνετε να μαζέψει όσα ρούχα δεν φοράει πια ή τα παλιά παιχνίδια του, εξηγώντας του ότι θα δοθούν σε παιδάκια που δεν έχουν ούτε ένα παντελόνι! 

Αφήστε το να επιλέξει από μόνο του τα ρούχα ή παιχνίδια που θέλει να δωρίσει, ώστε να γίνει κομμάτι της Αλληλεγγύης.

Βοηθήστε μαζί τους γείτονες

Γιατί όχι να μην βοηθήσετε μαζί με το παιδί σας το ηλικιωμένο ζευγάρι που μένει απέναντι από το σπίτι σας; 

Μπορείτε να ψήσετε μπισκότα για αυτούς, να μαζέψετε τα φύλλα από την αυλή τους ή να δώσετε ψωμί σε έναν που ψάχνει φαγητό στα σκουπίδια. Από πριν, όμως, πρέπει να εξηγήσετε στο παιδί σας το γιατί και το πώς, ώστε να γνωρίζει την αξία των κινήσεων του.

Διοργανώστε event Αλληλεγγύης

Στα γενέθλια του παιδιού σας, διοργανώστε ένα πάρτι, στο οποίο θα ζητάτε από τους επισκέπτες να φέρουν ένα μεταχειρισμένο βιβλίο για την τοπική οργάνωση της περιοχής σας. 

Συζητήστε με το παιδί σας για το ότι υπάρχουν παιδιά που δεν έχουν σχολική τσάντα ή κασετίνες και βιβλία. Έτσι, ρωτήστε το εάν θέλει να γιορτάσει τα γενέθλια του, δίνοντας τα δώρα σε όσους έχουν ανάγκες.

Χαρίστε λίγα τρόφιμα σε απόρους

Φτιάξτε καλάθια τροφίμων, τα οποία θα προοριστούν σε άπορες οικογένειες της εκκλησίας ή του σχολείου. Αγοράστε μαζί με το παιδί σας κονσέρβες, προϊόντα μεγάλης διαρκείας, φρούτα και λιχουδιές. Αφού διακοσμήσετε το καλάθι, όπως θα κάνατε με ένα δώρο, παραδώστε το μαζί σαν μια οικογένεια.

Δώστε αίμα και εξηγήστε το στο παιδί σας

Άμα έχετε προγραμματίσει να δώσετε αίμα σε ένα νοσοκομείο ή σε μια εθελοντική δράση… μην ξεχάσετε να εξηγήσετε το γεγονός στο παιδί σας! Δώστε του να καταλάβει το πως επιλέγεται ένας δότης και το αποτέλεσμα που έχει μια τέτοια κίνηση.

ΠΗΓΗ: Crete2day          

Μαθήματα για τη ζωή από τον Αριστοτέλη

Ο Αριστοτέλης είναι ένας από τους πιο σπουδαίους Αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους, που μας δίδαξε πολλά σημαντικά μαθήματα σε θέματα όπως η επιστήμη, η λογική, η ηθική, η ποίηση, το θέατρο, η μεταφυσική, και η ζωή γενικότερα. Έζησε με σκοπό να μοιράζεται τις γνώσεις του και είχε πολλούς μαθητές κατά τη διάρκεια της ζωής του.

Έχουμε συγκεντρώσει μερικά αποσπάσματα της διδασκαλίας του από αυτό τα πιο διάσημα μέχρι αυτά με τη βαθύτερη σημασία και τα μοιραζόμαστε μαζί σας, ώστε να εμπνεύσουν τη ζωή σας.

Τα 11 μαθήματα που παίρνουμε για τη ζωή από τον Αριστοτέλη:

1. Ανακαλύψτε τους Φίλους Σας και Κρατήστε τους Κοντά Σας.
«κανένας δεν θα ήθελε να ζει χωρίς φίλους, ακόμη κι αν είχε στη διάθεσή του όλα τ’ άλλα.»
«Η επιθυμία για την φιλία είναι γρήγορη, αλλά η φιλία είναι ένα φρούτο που ωριμάζει αργά.»
«Καλύτερός μου φίλος είναι ο άνθρωπος που, όταν εύχεται να είμαι καλά, το κάνει για χάρη μου»
«ένας στενός φίλος είναι «ένας δεύτερος εαυτός», κάποιος με τον οποίο συνδέεται ουσιαστικά η δική σου αίσθηση του εαυτού.»
«Η φιλία είναι μια ψυχή που κατοικεί σε δυο σώματα «
«Η δυστυχία αποκαλύπτει εκείνους που δεν είναι πραγματικά φίλοι.»
«Το αντίδοτο για πενήντα εχθρούς είναι ένας φίλος.»

2. Η Τιμιότητα είναι η Καλύτερη Διπλωματία, να Την έχετε σε Μεγάλη Εκτίμηση.
«Η ελάχιστη αρχική απόκλιση από την αλήθεια πολλαπλασιάζεται στην συνέχεια χιλιάδες φορές»
«Ο καθένας θα πρέπει να πράττει το σωστό και όχι ό,τι βλέπει από τους άλλους.»
«Η εκτίμηση που έχεις για τους φίλους σου να είναι τίμια και ειλικρινής.»
«Κανείς δεν πιστεύει έναν ψεύτη όταν λέει μια αλήθεια»

3. Ποτέ μη σταματάς να Μαθαίνεις Καινούργια Πράγματα σε όποια Φάση και αν είναι η Ζωής Σου.
«Πολύ σημαντικό εφόδιο για τα γηρατειά είναι η εκπαίδευση»
«Οι μορφωμένοι διαφέρουν από τους αμόρφωτους όπως οι ζωντανοί από τους νεκρούς»
«Όλοι οι άνθρωποι από τη φύση τους επιθυμούν τη γνώση»
«Εκπαιδεύοντας το μυαλό, χωρίς να εκπαιδεύσουμε την καρδιά, αποτυγχάνουμε σε όλα»
«Αυτοί που δίνουν καλή εκπαίδευση στα παιδιά, πρέπει να τιμώνται περισσότερο από εκείνους που τα γέννησαν, γιατί οι γονείς τους έδωσαν μόνο τη ζωή, οι παιδαγωγοί όμως τους έμαθαν την τέχνη του ευ ζην»
«Είναι στη φύση των ανθρώπων να μαθαίνουν»

4. Η Τέχνη της Γραφής είναι Όμορφη.
«Η ποίηση είναι πιο εκλεκτή και πιο φιλοσοφική από την ιστορία γιατί η ποίηση εκφράζει το καθολικό, ενώ η ιστορία μόνο κάτι συγκεκριμένο»
«Ποίηση απαιτεί έναν άνθρωπο με ένα ιδιαίτερο ταλέντο για να την υπηρετήσει, ή αλλιώς κάποιον αρκετά τρελό γι’ αυτήν»
«Ο καλός συγγραφέας εκφράζεται σαν κοινός άνθρωπος, αλλά σκέφτεται σαν τους σοφούς»
«Ο σκοπός της τέχνης δεν είναι να περιγράψει την εξωτερική εμφάνιση των πραγμάτων, αλλά την εσωτερική σημασία τους»

5. Ένα από τα Μεγαλύτερα Επιτεύγματα της Ζωής είναι η Κατανόηση του Εαυτού.
«Γνωρίζοντας τον εαυτό σας είσαι στην αρχή όλης της σοφίας»
«Αυτός που έχει ξεπερνά τους φόβους του είναι πραγματικά ελεύθερος»
«Θεωρώ περισσότερο ανδρείο εκείνον που νικά τις επιθυμίες του παρά εκείνον που νικά τους εχθρούς του, γιατί η πιο δύσκολη νίκη είναι εναντίον του κακού εαυτού.»
«ο αναπόφευκτος πόλεμος πρέπει να καταλήγει στην εδραίωση της ειρήνης»

6. Για την Επίτευξη Οποιουδήποτε Πράγματος στη Ζωή, θα πρέπει να Υπάρχει η Δύναμη της θέλησης.
«Μέσα από την πειθαρχία έρχεται η ελευθερία.»
«η φύση της επιθυμίας δε γνωρίζει όρια, και η ικανοποίηση αυτής της απεριόριστης επιθυμίας είναι για τους πολλούς σκοπός ζωής»
«Είμαστε αυτό που κάνουμε επανειλημμένα. Ως εκ τούτου, η Αριστεία, δεν είναι πράξη αλλά συνήθεια»
«Το άριστο δεν συμβαίνει ποτέ τυχαία. Έρχεται μετά από δική μας επιδίωξη, ειλικρινή προσπάθεια και έξυπνες δράσεις. Αντιπροσωπεύει τη σοφή επιλογή μεταξύ πολλών εναλλακτικών. Οι επιλογές μας και όχι η τύχη καθορίζουν το πεπρωμένο «
«Η καλύτερη επιλογή είναι αυτή που μας βοηθά να πετύχουμε πιο γρήγορα τους στόχους μας»
«Προτιμώ αυτό που είναι απίθανο αλλά δυνατόν να συμβεί παρά το πιθανό που όμως είναι αδύνατον να συμβεί.»
«όσα πρέπει να κάνουμε αφού τα μάθουμε, τα μαθαίνουμε κάνοντάς τα»

7. Η Χαρά και η Διασκέδαση Πρέπει να Υπάρχει στη Ζωή, για να Μας Κρατάει Υγιείς.
«Το μυστικό για της χαράς είναι η έκπληξη.»
«Τα αστεία είναι αρεστά και στους θεούς»
«Η ζωή είναι κωμωδία γι’ αυτούς που σκέφτονται και τραγωδία γι’ αυτούς που αισθάνονται»

8. Πολλές Φορές, οι Πιο Παράλογοι Άνθρωποι έχουν τις Καλύτερες Ιδέες.
«η ιδιοφυΐα είναι ανάμικτη με την παραφροσύνη»
«Δεν υπάρχει μεγαλοφυΐα χωρίς το άγγιγμα της τρέλας»

9. Ο Φόβος Δεν Μας Προσφέρει Τίποτα Άλλο από το να Μας Κρατά Πίσω.
«Οι αδύναμοι υπακούν από φόβο, ενώ οι δυνατοί από αγάπη»
«Ο φόβος είναι πόνος που προκύπτει από την αναμονή του κακού»
«Αυτό που πέτυχα με τη φιλοσοφία, ήταν να κάνω με τη θέλησή μου αυτά που οι άλλοι τα κάνουν επειδή φοβούνται τον νόμο»
«Η ελπίδα είναι το όνειρο ενός ξύπνιου»

10. Πάρτε τον Έλεγχο της Ζωής στα Χέρια Σας και Επιλέξτε τις Αρετές που Θέλετε να Διαθέτει.
«Οι άνθρωποι δημιουργούν τους θεούς κατ’ εικόνα τους, όχι μόνο όσον αφορά τη μορφή τους αλλά και όσον αφορά τον τρόπο ζωής τους»
«Η ευτυχία ανήκει στους αυτάρκεις»
«Η ευτυχία είναι το ίζημα που κάθετε στο πιο κατάλληλο σημείο της ψυχής»
«Μια συγκεκριμένη αρετή απαιτεί συγκεκριμένο τρόπο για να αποκτηθεί.»
«Η ενέργεια του μυαλού είναι η ουσία της ζωής»
«Δεν πρέπει να είμαστε ούτε δειλοί ούτε απερίσκεπτοι, αλλά θαρραλέοι»
«Υπάρχει μόνο ένας τρόπος για να αποφύγεις την κριτική…. Να μην κάνεις τίποτα, να μη λες τίποτα, να είσαι τίποτα..»
«Η υπομονή είναι πικρή όμως ο καρπός της είναι γλυκός»
«Η αξιοπρέπεια δεν συνίσταται στην κατοχή των τιμών, αλλά στο να τις αξίζεις»

11. Μην Υποτιμάτε τη Δύναμη του Σκότους.
«Είναι οι πιο σκοτεινές στιγμές μας, που πρέπει να εστιάσουμε, για να δούμε το φως»
«Δεν μπορούμε να μάθουμε χωρίς πόνο».

_______________________
Πηγή: pronews.gr
by Αντικλείδι
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Ας διδάξουμε στα παιδιά να σκέφτονται - Η κριτική σκέψη δεν είναι προαιρετική.

Το μόνο μάθημα που δεν διδάσκεται στα σχολεία είναι αυτό της κριτικής σκέψης, της ενσυναίσθησης και της συνειδητότητας, της ανοχής και του σεβασμού, της ελευθερίας και ευτυχίας. 

Και όμως, αυτά μπορούν να διδαχτούν από μικρή ηλικία, διότι τα παιδιά, οι ευτυχισμένοι μικροί άνθρωποι που μεγαλώνοντας παραδίνονται στη δίνη της ζωής, μαθαίνουν εύκολα, όχι μόνο αντιγράφοντας συμπεριφορές, αλλά και συζητώντας.

Η Φιλοσοφία παραδοσιακά δεν διδασκόταν σε μικρές ηλικίες.

Θα πρέπει να περιμένουμε χιλιάδες χρόνια έως ότου, τη δεκαετία του 1970, ο Matthew Lipman δημιουργήσει τη Φιλοσοφία για Παιδιά, ένα πρόγραμμα που δεν εστίαζε στην Ιστορία της Φιλοσοφίας, στις Σχολές και τους Φιλοσόφους αλλά στη φιλοσοφική σκέψη. 

Ο Lipman έκανε έναν απλό και συνάμα ρηξικέλευθο συλλογισμό. Πώς δίδασκε ο Σωκράτης Φιλοσοφία; 

Δεν είχε κάποια σχολή, δεν παρέδιδε μαθήματα. Ωστόσο, ο Αθηναίος φιλόσοφος αποτέλεσε τομή στη Φιλοσοφίας, με αποτέλεσμα όλοι οι φιλόσοφοι πριν από αυτόν να ονομαστούν Προσωκρατικοί, λόγω της επανάστασης που επέφερε. 

Τι έκανε ο Σωκράτης; Συζητούσε. 

Αφορμή μπορεί να ήταν οτιδήποτε. Άλλωστε είναι γνωστοί οι μύθοι (του Σπηλαίου, του δαχτυλιδιού του Γύγη, του Ηρός κ.ά.) που αποτελούσαν την αφετηρία του διαλόγου με τους συνομιλητές του, οι οποίοι έως σήμερα μελετώνται, ερμηνεύονται και διδάσκονται στα καλύτερα Πανεπιστήμια του κόσμου. 

Τα ερωτήματα που προκύπτουν αβίαστα από την αφήγηση των μύθων δεν επιδέχονται μία απάντηση. 

Εξάλλου, ο ίδιος ο Σωκράτης δεν έδινε τις λύσεις. Ο καθένας τις ανακαλύπτει και τις εφευρίσκει μόνος του. 

Η «αλογόμυγα» των Αθηναίων έδινε το έναυσμα για στοχασμό και ταυτόχρονα οδηγούσε την πορεία της συζήτησης στον ορθό προβληματισμό με κέντρο την ηθική του ανθρώπου. 

Ο Lipman έφερε τη διαλεκτική/ μαιευτική μέθοδο στα μέτρα των παιδιών, τα οποία καθοδηγούνται από τον ειδικευμένο φιλόσοφο. 

Οι μύθοι γίνονται παραμύθια. 

Τα σωκρατικά ερωτήματα απλοποιούνται για χάρη των παιδιών. 

Ο προβληματισμός όμως παραμένει στο στόχαστρο του παιδιού. Του παιδιού που έχει ερωτήματα για τα πάντα. 

Δεν βρίσκει όμως το θάρρος, την προσοχή και την υπομονή του περίγυρού του, για να τα συζητήσει, με αποτέλεσμα να τα παρατήσει και να πάψει να σκέφτεται. Η γνώση είναι επίπονη, διδάσκει ο μύθος του Σπηλαίου. Όχι όμως όταν ξεκινάει από μικρή ηλικία. Τότε γίνεται γλυκιά σαν μέλι και οδηγεί στην ευτυχία. 

Η κριτική σκέψη δεν είναι προαιρετική. 

Ειδικά στην εποχή μας είναι προαπαιτούμενο του ανθρώπου που έχει να αντιμετωπίσει καθημερινές προκλήσεις και διλήμματα. 

Η Φιλοσοφία για Παιδιά δεν διδάσκει απλώς. 

Προκαλεί το παιδί να μάθει να σκέφτεται. 

Να καταλαβαίνει ότι η ζωή δεν είναι μόνο τα ηλεκτρονικά παιχνίδια. Ότι μια είδηση μπορεί να είναι παραπλανητική. 

Ότι η ευτυχία βρίσκεται στις ανθρώπινες σχέσεις και όχι στα υλικά αγαθά. 

Ότι το διαφορετικό (χρώμα, θρησκεία, εθνότητα) δεν προκαλεί φόβο. 

Ότι τα ζώα και τα φυτά δεν είναι κτήμα του ανθρώπου αλλά συγκάτοικοι στον πλανήτη. 

Ότι ο χρόνος κινείται σαν βέλος και δεν γυρίζει πίσω. Πρέπει να τον ζούμε και να μην τον χάνουμε.

Δυστυχώς, μάθημα που να εκθέτει τα παγκόσμια ερωτήματα της ανθρώπινης σκέψης δεν υπάρχει. 

Και όμως. Τα παιδιά αναρωτιούνται: 

Γιατί πρέπει να λέω την αλήθεια; 

Είναι εντάξει να φοβάμαι; 

Γιατί πεθαίνουν οι άνθρωποι; 

Πώς θα γίνω ευτυχισμένος;

Η Φιλοσοφία για Παιδιά ακονίζει τη σκέψη εξ απαλών ονύχων. Αφαιρεί τις προκαταλήψεις και τα στερεότυπα βοηθώντας το παιδί να εισέλθει ισότιμα στον κόσμο της εφηβείας και της ενηλικίωσης στη σύγχρονη εποχή. Δωρίζει την ανεξαρτησία και την ελευθερία.

Υπάρχει σημαντικότερο μάθημα;

*Η Δρ Έλσα Νικολαΐδου σε συνεργασία με το Ίδρυμα Πολιτιστικής Δημιουργίας για Παιδιά και Νέους και το Μουσείο Πιερίδη-Πολιτιστικό Ίδρυμα Τράπεζας Κύπρου διοργανώνουν εργαστήριο Φιλοσοφίας για Παιδιά, Οι Μικροί Στωικοί (κάθε Σάββατο του Νοεμβρίου, ώρα 10:00-11:15) Πληροφορίες- Κρατήσεις: τηλ. 24 001502

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

philenews.com

Η ναυαρχίδα όλων είναι τα βιβλία της διδασκαλίας

Ξαναδιαβάζοντας τα εκπαιδευτικά μου βιβλία…

Αν και τελείωσε η εκπαιδευτική μου καριέρα, διατηρώ ζωντανή τη σχέση μου με την εκπαίδευση και μάλιστα με τρεις εκδοχές.

1. Διαβάζω επιμελώς εκπαιδευτική αρθρογραφία και εκπαιδευτικά βιβλία. 
2. Αρθρογραφώ πολύ συχνά τόσο στο δικό μου ιστολόγιο όσο και σε ποικίλες εκπαιδευτικές και πολιτικές ιστοσελίδες. 
3. Οι τηλεδιασκέψεις με εκπαιδευτικά θέματα δίνουν και παίρνουν χωρίς σταματημό στη διάρκεια της πανδημίας.

Ωστόσο, τίποτα απ’ αυτά δεν μπορεί να αντικαταστήσει την οργανική, απείρως δημιουργική σχέση με το σχολείο, με τη διδασκαλία, με την παιδαγωγική και, το πιο σημαντικό, με την τόσο ιδιαίτερη σχέση μου με τους μαθητές και με τις μαθήτριες. Επομένως, το τέλος της εκπαιδευτικής ζωής μου είναι τέλος με ό,τι αυτό σημαίνει.

Παρόλα αυτά, βρήκα ένα νήμα, που με συνδέει με την ουσία του σχολείου, ένα νήμα – μαρτυρία, που έστω αφηγηματικά με οδηγεί σε ένα μέρος του τι συνέβαινε στη σχολική αίθουσα: τα βιβλία της διδασκαλίας μου, το ψηφιακό υλικό μου (power point, video, φωτογραφίες, σχήματα κλπ) αλλά και γραπτά των μαθητών μου (δημιουργικές εργασίες τους και φύλλα της αξιολόγησης που μου έκαναν). Είχα φροντίσει όλα από τότε που ήμουν στο λύκειο.

Αυτή είναι η δεύτερη φάση μετά την αποχώρηση από το σχολείο. Στην πρώτη φάση, στα δύο πρώτα χρόνια πήγαινα στο σχολείο και έβλεπα τους συναδέλφους και τους μαθητές μου και πράγματι λειτουργούσε η συναισθηματική σχέση ως ισχυρό στοιχείο της σχολικής ζωής. Από τη στιγμή που αποφοιτούσαν από το λύκειο οι μαθητές και αποχωρούσαν για διάφορους λόγους οι εκπαιδευτικοί, η φάση αυτή έκλεισε γρήγορα τον κύκλο της.

Όλο το εκπαιδευτικό υλικό, που διαμορφώνει ένας εκπαιδευτικός κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής του δραστηριότητας είναι μεγαλείο. Βρίσκεις όλες τις στρώσεις της καριέρας σου μέσα από τα βιβλία, που ήταν σε σχολική χρήση από τα πρώτα χρόνια της μέχρι το τέλος της. Διαβάζεις τις σημειώσεις που έχεις πάνω τους. Ξεφυλλίζεις τα βοηθητικά βιβλία που χρησιμοποίησες. Κοιτάς ξανά και ξανά τις εργασίες και τα διαγωνίσματα που έβαζες και προσπαθείς να ανασυστήσεις κάθε εικόνα, που συνεργεί στην πιο όμορφη αφήγηση, στην αφήγηση προς τον εαυτό σου και τη συνακόλουθη νοσταλγία, που τόσο εύκολα ξεπηδάει από κάθε σκίρτημα της μνήμης.

Αλλά η ναυαρχίδα όλων είναι τα βιβλία της διδασκαλίας. Εδώ είναι το βασικό σύμπαν, στο οποίο στηρίχτηκε το παιχνίδι της μάθησης, που ξεδίπλωνες τις δεξιότητές σου και τις ικανότητές σου αλλά και τους φόβους και τις αναστολές σου ως προς το κατά πόσο ανταποκρίνεσαι όχι μόνο στις απαιτήσεις της σχολικής αίθουσας αλλά πέραν αυτών, στις προσδοκίες και στους σχεδιασμούς των μαθητών σου, ως προς το κατά πόσο συνεργείς στην προαγωγή των φιλοδοξιών τους και των ονείρων τους.

Μέγιστη ευθύνη, η παιδαγωγική ευθύνη.

Και είναι αυτά τα βιβλία, που σε ταξιδεύουν στο παρελθόν σου, στον εαυτό σου. Συναντάς τα σχολεία που πέρασες, τις τόσο διαφορετικές φάσεις της ηλικίας σου, τις εκπαιδευτικές και μορφωτικές αναβαθμίδες σου, την εξέλιξή σου ως εκπαιδευτικός και ως παιδαγωγός. Παράλληλα αναδεικνύονται οι τόσες και τόσες παράλληλες δραστηριότητες με τη σχολική σου πορεία (συνδικαλιστική, κομματική, συνεργασίες με εφημερίδες και περιοδικά κλπ).

Άρρηκτη και πανίσχυρη η σχέση του εκπαιδευτικού με τα βιβλία της διδασκαλίας του. Συνδέονται με κομμάτι όμορφο της ζωής του. Παίζουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του εαυτού του. Ακόμα και όταν τελειώσει η αποστολή τους, παραμένουν θράκα ζωντανή και σιωπηλή, υποφλογίζουσα μέσα στις τόσες και τόσες στάχτες του χρόνου.

Όμορφος θησαυρός τα διδακτικά βιβλία σου, θησαυρός της ψυχής σου.

Του Νίκου Τσούλια

fractalart.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Snakes and Ladders: Το «Φιδάκι» ξεκίνησε ως Παιχνίδι για να Διδάξει την Ηθική, πριν από 2.000 χρόνια

Ίσως κάποιοι να έχετε παίξει το επιτραπέζιο Φιδάκι. 

Παίζεται σε πίνακα με τετράγωνα, στα οποία κάποια έχουν σκάλες και κάποια φιδάκια. 

Σκοπός του παιχνιδιού είναι να φτάσει κάποιος από τους παίκτες πρώτος στο τελευταίο τετράγωνο, ξεκινώντας από το πρώτο. 

Οι κανόνες του παιχνιδιού είναι απλοί: 

ρίχνεις ένα ζάρι και μετακινείς το πιόνι σου όσα τετράγωνα δείχνει το ζάρι. 

Αν το πιόνι σταματήσει σε ένα τετράγωνο που υπάρχει η βάση μιας σκάλας, τότε αυτό "ανεβαίνει" τη σκάλα και προχωρεί στην κορυφή της σκάλας. 

Αν προσγειωθεί σε τετράγωνο που έχει στόμα από φιδάκι, τότε το πιόνι χάνει θέσεις "κατρακυλώντας" στην ουρά του φιδιού. 

Το παιχνίδι βασίζεται στην τύχη και έχει μια ιστορία πολύ πιο παλιά απ' όσο μπορεί να πιστεύεται.

Snakes and Ladders

Το Φιδάκι βασίζεται σε ένα παιχνίδι που λεγόταν "Snakes and Ladders" (Φίδια και Σκάλες) και το οποίο προέρχεται από τον 2ο αιώνα π.Χ. από την αρχαία Ινδία. 

....

Το παιχνίδι δίδασκε την έννοια του πεπρωμένου ή της τύχης μέσω του ζαριού που χρησιμοποιείται για την κίνηση, ενώ η επιθυμία διδάσκεται από τα φίδια και τις σκάλες.

............

Ορισμένες εκδοχές του παιχνιδιού ωθούσαν ακόμη περισσότερο την ηθική και την θρησκευτική διδασκαλία συμπεριλαμβάνοντας θρησκευτική ή πνευματική έννοια στο μέγεθος και το σχήμα του ίδιου του πίνακα, τον αριθμό του τελικού τετραγώνου και τη συγκεκριμένη τοποθέτηση των καλών και των κακών.

Επίσης, οι αρχαίες προσεγγίσεις περιείχαν λιγότερες σκάλες απ' ότι φίδια, υπενθυμίζοντας ότι η πορεία του καλού είναι πιο δύσκολη απ' ότι μια πορεία με αμαρτίες. 

Συγκεκριμένα, μια πρώιμη έκδοση του παιχνιδιού περιείχε 5 σκάλες (ασκητισμός, πίστη, γενναιοδωρία, αξιοπιστία και γνώση) και 12 φίδια (ανυπακοή, χρέος, μέθη, απληστία, λαγνεία, ψέμα, φόνος, υπερηφάνεια, οργή, κλοπή, ματαιοδοξία, χυδαιότητα).
...

περισσότερα εδώ: 3otiko
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Μπορεί ένα προικισμένο παιδί να μην είναι καλός μαθητής;

Όλα τα παιδιά έχουν μοναδικά χαρακτηριστικά, κλίσεις και ταλέντα.

Κάποια παιδιά όμως, χαρακτηρίζονται ως προικισμένα ή ταλαντούχα. Όσο και αν φαίνεται παράδοξο, τα προικισμένα παιδιά δεν είναι πάντοτε καλοί μαθητές.
Βέβαια το αρχικό ερώτημα είναι αν το προικισμένο παιδί γεννιέται ή όχι. Ξεκάθαρη απάντηση δεν υπάρχει. Μπορεί μερικά παιδιά να έχουν ένα επιπλέον πλεονέκτημα με μία κλίση που είναι εμφανής από πολύ νωρίς ενώ η πορεία άλλων παιδιών εξαρτάται από το περιβάλλον στο οποίο ζουν.
Αυτές οι κλίσεις εκδηλώνονται σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό από την παιδική ηλικία. Σ' ένα προικισμένο παιδί παρουσιάζονται ως ένα ταλέντο ή μία εξαιρετική ικανότητα σ' έναν ή περισσότερους τομείς, γεγονός που το κάνει να διαφέρει και να υπερέχει από τα άλλα παιδιά.
Η ζωή έχει να επιδείξει πολλά παραδείγματα «κακών» μαθητών που με το μετέπειτα έργο τους έμειναν στην ιστορία. Ο δάσκαλος του Mπετόβεν διατυμπάνιζε ότι ο μαθητής του «δεν έχει μάθει τίποτα και ποτέ του δεν θα μάθει τίποτα» , ενώ ο Αϊνστάιν απορρίφθηκε στις εισαγωγικές εξετάσεις στο Πολυτεχνείο της Zυρίχης!

Ο λόγος που ένα προικισμένο παιδί μπορεί να μην έχει καλές επιδόσεις στο σχολείο είναι γιατί το σύστημα διδασκαλίας καλύπτει τις ανάγκες των παιδιών που πληρούν το μέσο όρο και όχι όσων «προχωρούν» πολύ γρήγορα.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα προικισμένα και χαρισματικά παιδιά έχουν ανάγκη από ένα σύστημα διδασκαλίας που θα λειτουργεί ως πρόκληση για τις ικανότητές τους και θα τα ενθαρρύνει να αναπτύξουν την πρωτοτυπία και τη φαντασία τους.
Γι' αυτό είναι σημαντικό οι γονείς που ανακαλύπτουν ότι το παιδί τους είναι προικισμένο να συμβουλευτούν έναν ειδικό, ο οποίος θα τους υποδείξει τον τρόπο που πρέπει να κινηθούν χωρίς να διαταραχθεί η ανάπτυξη του παιδιού.

newsbomb.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Για εκείνους που τολμούν να διδάξουν

Η «απομαγνητοφώνηση» των μαθητικών συνομιλιών θα έφερνε στο προσκήνιο τη «γραμματική και το συντακτικό» ενός αισθήματος δυσαρέσκειας και έλλειψης ικανοποίησης από τη συμμετοχή τους στη σχολική ζωή και τη μαθησιακή διαδικασία, σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα -κέντρο πιέσεων και αρένα ανελέητου ανταγωνισμού, στο οποίο τα περιθώρια για αυθορμητισμό, ανάληψη πρωτοβουλιών, άσκηση κριτικής, προώθηση διαλόγου -λειτουργίες που «δένονται» με ένα νήμα με τις ανάγκες και τις προδιαθέσεις της νέας γενιάς- «αραχνιάζουν» στα «πρακτικά» των διακηρύξεων της επίσημης εκπαιδευτικής πολιτικής.

Μέσα στο κύμα των μαθητικών επικρίσεων και της αμφισβήτησης της λογικής του υπαρκτού σχολείου ξεχωρίζει ένα πρόσωπο, ο εκπαιδευτικός.

Είναι ο «σημαντικός άλλος», η μόνη εμφανής φιγούρα της «ανώνυμης» σχολικής μηχανής, που στα «επεισόδια» των μαθητικών συζητήσεων παρουσιάζεται, υπαινικτικά, με μια θαυματουργική δύναμη, άλλοτε θεία και άλλοτε διαβολική, άλλοτε σαν φορέας σωτηρίας και άλλοτε σαν φορέας απώλειας.

Ο δάσκαλος που αγαπήθηκε και ο δάσκαλος που μισήθηκε, είναι προφανώς δύο διαφορετικά πρόσωπα, χαραγμένα βαθιά, στις εμπειρίες και στις αναπαραστάσεις όλων, μαθητών και αποφοίτων, μικρών και μεγάλων, γεγονός που υποδηλώνει τον κεντρικό ρόλο που πιστεύεται ότι διαδραματίζει ο εκπαιδευτικός στη σχολική «σταδιοδρομία» του μαθητή.
 

Βέβαια, η σχέση εκπαιδευτικού – μαθητή είναι, στα βασικά και αποφασιστικά της σημεία, μια σχέση θεσμική, όσο κι αν πολλές φορές στα μάτια των μαθητών φαντάζει ως προσωπική. Αυτό σημαίνει ότι σε γενικές γραμμές προσδιορίζεται με νόμους και διατάξεις, ανεξάρτητα από τις προσωπικές διαθέσεις καθώς κάθε εκπαιδευτικός είναι «θεσμικά» υποχρεωμένος να χρησιμοποιήσει προς τους μαθητές του ένα minimum από την εξουσία που του παρέχει η θέση του στο σχολείο (διδασκαλία ορισμένης ύλης, εξέταση, βαθμολογία, απουσίες, ποινές, κ.λπ) πρακτική που δημιουργεί «αυτεπαγγέλτως» αντιθέσεις, σε κάποιες περιπτώσεις εκρηκτικές.

Όμως, αν είναι δύσκολη με τη συγκεκριμένη δομή και λειτουργία του υπαρκτού εκπαιδευτικού συστήματος, η λύση βασικών αντιθέσεων μεταξύ εκπαιδευτικών και εκπαιδευομένων σε διαπροσωπική βάση, είναι σίγουρο ότι η ανίχνευση του «μαύρου κουτιού» της αίθουσας διδασκαλίας και των μαθητικών βιωμάτων, οριοθετούν τα χαρακτηριστικά του «δασκάλου που αγαπήσαμε».

1. Η τάξη δεν είναι ενιαία!

Δεν χρειάζεται να ‘σαι μάντης για να καταλάβεις. Αρκεί να κοιτάξεις του γονείς συγκεντρωμένους κάθε μέρα στην είσοδο του σχολείου, τους χοντρούς και τους λεπτούς, τους καλοντυμένους και τους φτωχοντυμένους, τους εξαντλημένους και τους ακμαίους  (Dupasc)

Το μαθητικό σώμα είναι ανομοιογενές καθώς προέρχεται από διαφορετικά κοινωνικά στρώματα και διαπερνάται από τις υπάρχουσες κοινωνικές αντιθέσεις. Η σχολική τάξη δεν είναι ενιαία και αυτή η πραγματικότητα είναι τεκμηριωμένη από την έρευνα και την καθημερινή εμπειρία.

Κάθε μαθητής «κουβαλάει» μαζί του ένα ολόκληρο φορτίο προσωπικών, οικογενειακών και κοινωνικών «αποσκευών».

Η γνώση που αποκτά ο καθηγητής για τους μαθητές του μοιάζει, πολλές φορές, με τη γνώση που αποκτά ο θεατής για τον ηθοποιό που παίζει κάποιο ρόλο στη θεατρική σκηνή. Η γνώση του δασκάλου για το μαθητή δεν μπορεί να «ρυμουλκείται» με το αυστηρό κριτήριο της επιτυχίας ή της αποτυχίας του στο σχολείο, αλλά πρέπει να περιλαμβάνει τα βασικά στοιχεία της ταυτότητας του παιδιού για την καλύτερη «χαρτογράφηση» της τάξης.

Κι αυτό, βέβαια, όχι από την αίσθηση μιας αφηρημένης δικαιοκρισίας αλλά από τη βεβαιότητα ότι μόνο έτσι θα είναι σε θέση να προσεγγίσει τις στάσεις και τις πρακτικές των μαθητών.

2. Δίδαξέ με!

Μια σύγχρονη μορφή διδασκαλίας κάνει το μαθητή παρατηρητή – δράστη, του διεγείρει την παρατηρητικότητα, τον αναγκάζει να πάρει αποφάσεις, του δίνει επιχειρήματα αντί να τον ταυτίζει με ιδέες, συναισθήματα ή πρόσωπα, τελικά ωθεί τα συναισθήματά του στη συνειδητοποίηση.

Στο παραδοσιακό μάθημα η τάξη είναι τάξη και η κοινωνία είναι κοινωνία. Όμως οι τοίχοι της σχολικής αίθουσας δεν μπορεί να είναι τα όρια της επικοινωνίας και χρειάζεται η σχολική ομάδα να γίνει κοινωνός των προβλημάτων της τοπικής κοινωνίας, μάρτυρας, παρατηρητής και αναλυτής των κοινωνικών ζητημάτων.

Ο εκπαιδευτικός απαιτείται να έχει τη γνώση και την ικανότητα να φέρει όλη την κοινωνία στην τάξη όχι με μια παραδοσιακή «επίσκεψη» αλλά αναλύοντας με κάθε ευκαιρία το σύνολο των αντιφάσεων και συγκρούσεών της. Στα πλαίσια αυτά, ο ολιγόλεπτος σχολιασμός πριν από κάθε μάθημα, με οξυδέρκεια και διεισδυτικότητα, των χτεσινών συμβάντων, δεν είναι καθόλου άσχημη ιδέα.
 

3. Ούτε αυταρχισμός, ούτε αντιαυταρχισμός!

Η συζήτηση που αφορά τις σχολικές ποινές συνήθως επικεντρώνεται στη χρησιμότητα ή όχι των κυρώσεων και ποτέ σχεδόν στο τι προκαλεί τις κυρώσεις.

Εμφανίζονται έτσι στους σχολικούς χώρους οι «οπαδοί» των ποινών και οι «αρνητές» τους οι οποίοι δρομολογούν τις θεωρητικές τους αντιθέσεις στο αν πρέπει να επιβάλλονται ποινές, πότε και ποιες, χωρίς, όπως σημειώνει ο Θανάσης Γκότοβος, να αναφέρονται στη γέννηση και τη «βιογραφία» του μαθητικού παραπτώματος το οποίο «ελκύει» την ποινή.
 

Η παραπάνω λογική, ενώ για τους «οπαδούς» των ποινών παραπέμπει στην αυταρχικότητα, για τους «αρνητές» τους, κοντολογίς γι εκείνους που «καταργούν» τις ποινές, κλείνοντας τα μάτια στο πλαίσιο που λιπαίνει το έδαφος των μαθητικών παραπτωμάτων, γρήγορα οδηγείται σε αδιέξοδο και πολλές φορές στην «κάθετη» αναθεώρηση της προηγούμενης στάσης τους.

Μια αντίπαλη πρόταση στη λειτουργία του σχολικού ποινολογίου δεν μπορεί να αντιπαραθέτει στον όποιο θεσμοθετημένο αυταρχισμό μια ηθικιστική λογική που μοιάζει με την «ελεημοσύνη στην επαιτεία που ησυχάζει την ψυχή χωρίς η ζητιανιά να εξαλείφεται».
 

Ο μαθητής δεν έχει ανάγκη ούτε από την αυστηρότητα ούτε από την ανεκτικότητα του εκπαιδευτικού. Αυτό που χρειάζεται είναι η ουσιαστική συμμετοχή του σε μια διαδικασία που θα δρομολογεί τους όρους θέσπισης και τήρησης των κανόνων της σχολικής ζωής που θα εξασφαλίζουν δικαιώματα και καθήκοντα σε όλους.

Η στάση του δασκάλου ορίζεται με το αν και κατά πόσο εξυπηρετεί μια ολόκληρη κίνηση προς τα μπρος, με άλλα λόγια αν διαπαιδαγωγεί και διαπαιδαγωγείται σωστά ολόκληρη η ομάδα.

4. Όχι στη μείωση της αξίας του μαθητή!

«Θυμάμαι ακόμη μια καθηγήτρια που δεν έχανε ευκαιρία να με ξεφτιλίζει μέσα στην τάξη. Είχε πάρει κάποτε μια έκθεσή μου και τη διάβαζε μεγαλόφωνα στην τάξη, με ειρωνευόταν συνέχεια προκαλώντας έντεχνα και τα γέλια των συμμαθητών μου» (Ε.Ν. 36 ετών σήμερα)

Η πρώτη εικόνα που ένα παιδί μπορεί να έχει για τον ίδιο του τον εαυτό είναι συχνά διαμορφωμένη από το σχολείο. Εκεί βρίσκεται για πρώτη φορά αντιμέτωπο με ομάδες παιδιών της ηλικίας του και συγκρίνει τον εαυτό του με τα άτομα που αποτελούν αυτές τις ομάδες.

Περισσότερο όμως από τη συμπεριφορά των συμμαθητών του, οι εκτιμήσεις που γίνονται από τους δασκάλους θα συντελέσουν στο να αναπτύξει το παιδί μέσα του διαθέσεις αυτοεκτίμησης ή αυτοϋποτίμησης.

Η εξουσία του δασκάλου φανερώνεται με τη βαθμολογία, τον διαχωρισμό και την απροκάλυπτη εκτίμηση. Αυτά είναι τα λεγόμενα «αντικειμενικά μέσα» που έχει ο δάσκαλος στη διάθεσή του ώστε να εκφράσει την εκτίμησή του για την εργασία του παιδιού.

Περισσότερο «ύπουλα» όμως είναι τα υποκειμενικά μέσα, που πολλές φορές ο δάσκαλος δεν συγκρατείται να μην χρησιμοποιήσει. Φανερώνονται μέσα στις κρίσεις, τους συλλογισμούς, τις υποτιμητικές μιμήσεις, την ειρωνεία. Φανερώνονται ακόμα μέσα στη λησμονιά, την εγκατάλειψη, την έλλειψη εκτίμησης, την αδιαφορία.

Η φυσική ποινή έχει θεωρητικά αποδυναμωθεί, χωρίς να έχει εντελώς εξοβελιστεί και συνυπάρχει με τη μη λεκτική επίκριση (παιχνίδι βλεμμάτων, γκριμάτσες αποδοκιμασίας) και με τις πιο πολιτισμένες, όχι λιγότερο οδυνηρές μορφές επίπληξης (ειρωνεία, οίκτος, αδιαφορία).

Μπορεί η υποτίμηση να συντελέσει στη σχολική αποτυχία και σε διαταραχές στη φοίτηση; Έχει αποδειχθεί ότι όχι δύσκολα μπορεί το υποτιμημένο παιδί να οδηγηθεί στην παθητικότητα, την αδιαφορία ή να περάσει στην αντεπίθεση…

5. Ναι στη συλλογικότητα-αλληλεγγύη!

Η σχολική ζωή έχει συρρικνωθεί, η σχολική μάθηση κυριαρχεί έναντι της κοινωνικής μάθησης και αξίες όπως δημοκρατία, συνεργασία, αλληλεγγύη έχουν «παραχωρήσει» τη θέση τους στον ανταγωνισμό, την αντιπαράθεση, τον ατομικισμό, το φθόνο, τη βαθμοθηρία, την υποτέλεια, την κυριαρχία.

Η συλλογική προσπάθεια και ευθύνη, η ομαδικότητα -και μέσα σ΄ αυτήν η ανάπτυξη της ατομικότητας- δίνουν τη θέση τους στην παράλογη διάσπαση και σπατάλη δυνάμεων, σ΄ έναν αδιέξοδο ανταγωνισμό που βρίσκεται σε πλήρη αντίφαση με τις ανάγκες και τις προδιαθέσεις της νέας γενιάς που διψά για διανθρώπινη επαφή, ομαδικότητα και συναδελφικότητα.

Πολύ σωστά επισημαίνεται από πλήθος ειδικών, εκπαιδευτικών, κοινωνιολόγων και ψυχολόγων ότι αυτό το κλίμα ευνοεί τη δημιουργία αντικοινωνικών συναισθημάτων και τάσεων, όπως η υπεροψία, ο φθόνος, η μνησικακία, η κακεντρέχεια, η υποκρισία και η παθολογική φιλοπρωτία.

Στις απαντήσεις των πρώην μαθητών η συνεργασία και η ανάπτυξη φιλικών σχέσεων αποτελεί μια από τις θετικές εμπειρίες και τα ευχάριστα βιώματά τους.

Ο δάσκαλος μπορεί να υπονομεύει την ανταγωνιστική σχολική ατμόσφαιρα, δημιουργώντας όρους συνεργασίας, επιβραβεύοντας τη συλλογικότητα και την αλληλεγγύη, επιχειρηματολογώντας υπέρ της θέσης, ότι «τα καλύτερα όνειρα στη ζωή μας είναι τα συλλογικά!»

6. Δίδαξε μαθαίνοντας! Άκουσε και μένα!

Ο δάσκαλος που βολεύεται στο «κοστούμι» – πανοπλία της αυθεντίας και την χρησιμοποιεί μάλιστα και ως εφαλτήριο για το κοινωνικό status του ακυρώνει γρήγορα την επικοινωνιακή σύμβαση, αποξηραίνει κάθε δυνατότητα δημιουργικής – ουσιαστικής σχέσης με τους μαθητές του.

Διδάσκουμε μαθαίνοντας, σημαίνει όχι μόνο ότι διαλεκτικά προσεγγίζουμε τη γνώση, αλλά και ότι παίρνουμε από την τάξη καθετί το κοινωνικά χρήσιμο, το αξιοποιήσιμο.

Ο καλός δάσκαλος δεν ξέρει μόνο να μιλάει και να μεταδίδει. ξέρει πρώτα να ακούει.
 

7. Δώσε «χρώμα» στην τάξη!

Διδασκαλία δεν μπορεί να αποτελέσει ο ξύλινος μονόλογος που μετατρέπει τη μαθησιακή διαδικασία σε μια από τις πιο «στημένες» και πιο ασφυκτικές επικοινωνίες στις οποίες συμμετέχει καθημερινά ο μαθητής.

Παράλληλα ο σχολικός χώρος δεν είναι απλό θέμα γεωμετρίας ή απλής και ουδέτερης διευθέτησης για τη στέγαση της μαθησιακής διαδικασίας.

Η διάταξη των πραγμάτων στην τάξη (θρανία, πίνακες, έδρα, κατά παράταξιν καθίσματα) έχει συγκεκριμένη εσωτερική συνοχή και λογική, το ίδιο και η αρχιτεκτονική των σχολικών χώρων.

Η γλώσσα της κίνησης του σώματος μπορεί να αλλάξει. Δώστε στις τάξεις ένα άλλο χρώμα πιο ανθρώπινο, πιο ζωηρό, πιο κοινωνικό.

Δώστε στους μαθητές τη δυνατότητα να διακοσμήσουν οι ίδιοι την τάξη τους, να φέρουν αφίσες, βιβλία, περιοδικά που αγαπούν και διαβάζουν σε αυτήν. Φτιάξτε μια μικρή βιβλιοθήκη, αν αυτό είναι δυνατόν, μέσα στην τάξη με αυτά που αγαπούν να διαβάζουν τα παιδιά.

Αν δεν υπάρχει πρόβλημα με το μέγεθος της αίθουσας και τον αριθμό των μαθητών αλλάξτε τη διάταξη των θρανίων. Τοποθετείστε τα σε σχήμα Π και ζητήστε από τους μαθητές να εργάζονται ομαδικά προκειμένου να λύσουν μια άσκηση, να μεταφράσουν ένα κείμενο ή να διαμορφώσουν ένα επιχείρημα. Ανοίξτε διαύλους επικοινωνίας ανάμεσα τους.

Το ομαδικό πνεύμα δεν θα πέσει στα κεφάλια των μαθητών από τον ουρανό ούτε θα έρθει μέσα από τις ανταγωνιστικές εξετάσεις και τη βαθμοθηρία, όπου ο καθένας γράφει σκυφτός μπροστά στην κόλα του.

Φυσικά, σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να έχουμε την αυταπάτη ότι οι αναγκαίες διδακτικές μας παρεμβάσεις που κινούνται προς την κατεύθυνση ενός άλλου σχολείου αρκούν για να αλλάξουν το σχολείο. Δημιουργούν ρωγμές στο σύστημα και διαμορφώνουν τους όρους να σκεφθεί η νέα γενιά κριτικά προκειμένου να αποκτήσει τα όπλα για να αλλάξει τον κόσμο.

Το σχολείο αλλάζει αλλάζοντας την κοινωνία!

8. Άσε με να κάνω λάθως!

Στη διάρκεια της μαθησιακής διαδικασίας, ο μαθητής, αρκετές φορές, είναι υποχρεωμένος να απαντήσει στις ερωτήσεις του εκπαιδευτικού που αφορούν κατά βάση το περιεχόμενο του μαθήματος. Η όχι εύστοχη απάντηση του μαθητή, γίνεται αρκετές φορές αντικείμενο επικρίσεων , γεγονός που προετοιμάζει το έδαφος για «αφοπλισμό» του μαθητή.

Αντίθετα μια λειτουργική εκμετάλλευση του λάθους, μια δυναμική κατανόησή του μέσα από την οποία δε νοείται πλέον ως αποτυχία, η αναδόμηση του σωστού μέσα από την ευκαιρία του λάθους μπορεί όχι μόνο να μην απογοητεύσει το μαθητή αλλά και να ανοίξει το σύνθετο δρόμο της μάθησης.

Η γνώση είναι και αποτέλεσμα σύγκρουσης του σωστού με το λαθεμένο και ακριβώς το λαθεμένο είναι απαραίτητο για τη διατύπωση του ορθού και του κοινωνικά αναγκαίου.
 

9. Ενθάρρυνέ με!

Ο καλός δάσκαλος είναι αυτός που απλώνει το χέρι στην ψυχή του παιδιού και τονώνει αυτό που διαθέτει το καθένα  (Μίλτος Κουντουράς)

Το σχολικό σύστημα δεν έχει το δικαίωμα να δημιουργεί «παραμελημένα» παιδιά.

Η ενθάρρυνση μπορεί να γίνει θετικό κίνητρο, ενώ η μείωση της αξίας πλήττει το μαθητή καίρια στην εικόνα που έχει για τον εαυτό του. Το πρώτο βήμα για μια επιτυχημένη επικοινωνιακή – μαθησιακή διαδικασία είναι η ενθάρρυνση.

10. Γνώρισέ με! Συνάντησε τις ανάγκες μου!

Τι ξέρουμε για τους μαθητές μας; επίδοση, διαγωγή, θέση στο θρανίο  (Γ.Κ., εκπαιδευτικός)

Έχει καθοριστική σημασία για την πορεία της διδασκαλίας και τις σχέσεις με τους μαθητές να τους γνωρίσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο, να συναντήσουμε τις ανάγκες τους.

Και σε καμία περίπτωση γνωριμία με τους μαθητές δεν σημαίνει να πουν το όνομα τους, όπως γίνεται συνήθως στο πρώτο μάθημα.

Γνωριμία με τους μαθητές σημαίνει να γνωρίσουμε την άποψη τους για τον κόσμο και τη ζωή τους, τις επιθυμίες τους, τις εργασίες που κάνουν οι γονείς τους, τις συνθήκες που επικρατούν στο σπίτι τους, τις συνθήκες κάτω από τις οποίες ζουν και μελετούν, τη σχέση τους με το σχολείο, το πώς περνούν τον ελεύθερο χρόνο τους, το πώς σκέφτονται.

Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να αποκωδικοποιήσουμε το λόγο και τη συμπεριφορά τους και να συναντήσουμε πραγματικά τις ανάγκες τους προσαρμόζοντας τη διδασκαλία στο πολιτιστικό τους κεφάλαιο και στα υλικά μέσα που έχουν διαθέσιμα.

Χρήστος Κάτσικας – efsyn

Αντικλείδι