Ο Ματωμένος Μάης του ’36

Το φθινόπωρο του 1935 ξεκινά ένα κίνημα κινητοποιήσεων ανά την Ελλάδα. Μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου, 1936, ο απολογισμός ήταν 1 νεκρός και 36 τραυματίες ενώ μέχρι τον Απρίλιο άλλοι 4 νεκροί και 52. Κατά το τετράμηνο αυτό σημειώθηκαν από την Κυβέρνηση Ιωάννη Μεταξά 642 συλλήψεις, 79 άνθρωποι εξορίστηκαν, 447 ακίνητα κατασχέθηκαν, 47 συγκεντρώσεις απαγορεύτηκαν και 115 άτομα βασανίστηκαν.

Όλα αυτά συσχετίζονται με τις δυσμενείς συνθήκες εργασίας, της αθέτησης της σύμβασης Παπαναστασίου και της μείωσης των μισθών που ανάγονται στην χρεοκοπία του 1932. Το κέντρο των κινητοποιήσεων ήταν η Θεσσαλονίκη.

Το κλίμα οξύνεται τον Φεβρουάριο του 1936 όταν εργάτες κάνουν κατάληψη στο εργαστάσιό τους. Στις 29 Απριλίου, η ΠΚΟ και η ΕΓΣΕΕ προκηρύσσουν απεργίες διαρκείας με κύριο αίτημα την τήρηση της Σύμβασης Παπαναστασίου. Η κατάσταση παρέμεινε ήρεμη μέχρι την 6 Μαΐου μέλη της ΕΕΕ αρχίζουν και πυροβολούν στο πλήθος στην πλατεία Βάλλη ενώ η χωροφυλακή συγκρούεται με άλλες ομάδες. Μέχρι και πριν την 9η Μαΐου είχαν τραυματιστεί πάνω από 70 άτομα.

Στις 9 Μαΐου στη Θεσσαλονίκη πέφτουν 12 νεκροί και 280 άλλοι τραυματίζονται. Αμέσως μετά από αυτά τα γεγονότα οι απεργοί επιτίθενται στους χωροφύλακες και η κατάσταση φεύγει εκτός ελέγχου και κόσμος κατευθύνεται προς την Εγνατία και την Αριστοτέλους ενώ άλλοι προς το Διοικητήριο όπου ξεκίνησαν συμπλοκές. Η Γενική Διοίκηση Βορείου Ελλάδος επιστρατεύει το Γ’ Σώμα Στρατού όπου απαγορεύει κάθε διαδήλωση. Την επόμενη μέρα, πάνω από 150.000 διαδηλωτές βγαίνουν στους δρόμους και συμμετέχουν στην κηδεία των νεκρών. 

Αξίζει να αναφερθεί ότι από βραδύς είχαν πλεύσει στην πόλη τρία αντιτορπιλικά και ένα τάγμα πεζικού με τη βοήθεια του πυροβολικού από την Λάρισα. Την επόμενη μέρα κηρύσσονται απεργίες σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας ενώ στις 13, πανελλαδική. Τα αιτήματα των καπνεργατών, η κύρια ομάδα, κατέστησαν δεκτά και η κατάσταση αποκλιμακώθηκε.

Ο Γιάννης Ρίτσος, εμπνευσμένος από τα γεγονότα έγραψε το έργο του Επιτάφιος. 

el.wikipedia.org

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Γιέ μου, σπλάχνο τῶν σπλάχνων μου

Γιέ μου, σπλάχνο τῶν σπλάχνων μου, καρδούλα τῆς καρδιᾶς μου,
πουλάκι τῆς φτωχιᾶς αὐλῆς, ἀνθὲ τῆς ἐρημιᾶς μου,

πῶς κλείσαν τὰ ματάκια σου καὶ δὲ θωρεῖς ποὺ κλαίω
καὶ δὲ σαλεύεις, δὲ γρικᾷς τὰ ποὺ πικρὰ σοῦ λέω;

Γιόκα μου, ἐσὺ ποὺ γιάτρευες κάθε παράπονό μου,
Ποὺ μάντευες τί πέρναγα κάτου ἀπ᾿ τὸ τσίνορό μου,

τώρα δὲ μὲ παρηγορᾶς καὶ δὲ μοῦ βγάζεις ἄχνα
καὶ δὲ μαντεύεις τὶς πληγὲς ποὺ τρῶνε μου τὰ σπλάχνα;

Επιτάφιος του Ρίτσου
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Τόν ἥλιον κρύψαντα...

Πρωτότυπο	Απόδοση στη Νεοελληνική
Τὸν ἥλιον κρύψαντα τὰς ἰδίας ἀκτίνας, καὶ τὸ καταπέτασμα τοῦ ναοῦ διαρραγέν, τῷ τοῦ Σωτῆρος θανάτῳ,	Βλέποντας τον ήλιο να κρύβει τις ίδιες του τις ακτίνες και το καταπέτασμα του ναού να σχίζεται με τον θάνατο του Σωτήρα,
ὁ Ἰωσὴφ θεασάμενος, προσῆλθε τῷ Πιλάτῳ καὶ καθικετεύει λέγων· δός μοι τοῦτον τὸν ξένον, τὸν ἐκ βρέφους ὡς ξένον ξενωθέντα ἐν κόσμῳ·	ο Ιωσήφ προσήλθε στον Πιλάτο και θερμά τον ικετεύει λέγοντας: Δώσ’ μου τούτο τον ξένο, που από βρέφος σαν ξένος φιλοξενείται στον κόσμο.
δός μοι τοῦτον τὸν ξένον, ὃν ὁμόφυλοι μισοῦντες θανατοῦσιν ὡς ξένον·	Δώσ’ μου τούτο τον ξένο, που οι συμπατριώτες του από μίσος τον θανατώνουν σαν ξένο.
δός μοι τοῦτον τὸν ξένον, ὃν ξενίζομαι βλέπειν τοῦ θανάτου τὸ ξένον·	Δώσ’ μου τούτο τον ξένο, γιατί παραξενεύομαι καθώς βλέπω την ξενιτιά του θανάτου.
δός μοι τοῦτον τὸν ξένον, ὅστις οἶδεν ξενίζειν τοὺς πτωχούς τε καὶ ξένους·	Δώσ’ μου τούτο τον ξένο, που ξέρει να φιλοξενεί τους φτωχούς και τους ξένους.
δός μοι τοῦτον τὸν ξένον, ὃν Ἑβραῖοι τῷ φθόνῳ ἀπεξένωσαν κόσμῳ·	Δώσ’ μου τούτο τον ξένο, που οι Εβραίοι με φθόνο εξόρισαν απ’ τον κόσμο.
δός μοι τοῦτον τὸν ξένον, ἵνα κρύψω ἐν τάφῳ, ὃς ὡς ξένος οὐκ ἔχει τὴν κεφαλὴν ποῦ κλῖναι·	Δώσ’ μου τούτο τον ξένο, να τον κρύψω σε τάφο, γιατί σαν ξένος δεν είχε που να γείρει το κεφάλι.
δός μοι τοῦτον τὸν ξένον, ὃν ἡ Μήτηρ καθορῶσα νεκρωθέντα ἐβόα·	Δώσ’ μου τούτο τον ξένο, που αντικρύζοντάς τον νεκρό, η Μάνα του φωνάζει:
Ὦ Υἱὲ καὶ Θεέ μου, εἰ καὶ τὰ σπλάγχνα τιτρώσκομαι, καὶ καρδίαν σπαράττομαι, νεκρόν σε καθορῶσα, ἀλλὰ τῇ σῇ ἀναστάσει θαρροῦσα μεγαλύνω.	Ω, Υιέ και Θεέ μου, αν και πληγώνονται τα σωθικά μου κι η καρδιά μου σπαράζει που σε βλέπει νεκρό, αλλά αναθαρρώντας απ’ την ανάστασή σου, δοξάζω Σε.
Καὶ τούτοις τοίνυν τοῖς λόγοις δυσωπῶν τὸν Πιλᾶτον ὁ εὐσχήμων λαμβάνει τοῦ Σωτῆρος τὸ σῶμα,	Και με τούτα τα λόγια ικετεύοντας τον Πιλάτο ο άρχοντας λαμβάνει του Σωτήρος το σώμα,
ὃ καὶ φόβῳ ἐν σινδόνι ἐνειλήσας καὶ σμύρνῃ, κατέθετο ἐν τάφῳ τὸν παρέχοντα πᾶσι ζωὴν αἰώνιον καὶ τὸ μέγα ἔλεος.	και σε σεντόνι και σμύρνα το τυλίγει με φόβο πριν το βάλει στον τάφο. Το Σώμα αυτό που παρέχει σε όλους την αιώνια ζωή και το μέγα έλεος.

Απαρχή

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Μετά τον Επιτάφιο καταργείται και η Αντιγόνη

Καταργούν την Αντιγόνη στο λύκειο

Οὐδὲν γὰρ ἀνθρώποισιν οἷον ἄργυρος

κακὸν νόμισμ' ἔβλαστε. τοῦτο καὶ πόλεις

πορθεῖ, τόδ' ἄνδρας ἐξανίστησιν δόμων,

τόδ' ἐκδιδάσκει καὶ παραλλάσσει φρένας

χρηστὰς πρὸς αἰσχρὰ πράγμαθ' ἵστασθαι βροτῶν

πανουργίας δ' ἔδειξεν ἀνθρώποις ἔχειν

καὶ παντὸς ἔργου δυσσέβειαν εἰδέναι.

Σοφοκλή «Αντιγόνη» στ. 295-301

Ελεύθερη απόδοση

Aπ’ τους θεσμούς που σπάρθηκαν

και φύτρωσαν, και βλάστησαν,

κανέναν δε θά βρεις

από το χρήμα χειρότερο.

Αν μπεις σε χώρα έρημη,

σε τόπο ρημαγμένο,

κι αν εύρεις σπίτια άψυχα

δίχως ζωής ανάσα,

το χρήμα τα κατέστρεψε,

και ρημαγμένα τ’ άφησε.

Και των ανθρώπων το μυαλό

συνέχεια δασκαλεύει

του ολέθρου ο εκμαυλιστής,

ο ακόρεστος ο πλούτος,

να τον θηρεύουν άπληστα,

την ύλη να λατρεύουν.

Και άνθρωποι, οπού στο πριν

είχαν σωστά τα φρένα

για το καλό και το σωστό,

την ανθρωπιά, το δίκιο,

πανούργοι γίναν,

άδικοι και πονηροί και πλάνοι.

Β. Π. Δ.

Από πού νομίζετε ότι προέρχεται το παραπάνω απόσπασμα;

Είναι από την «Αντιγόνη» του Σοφοκλή.

Είναι η τραγωδία που περιέχει και το χορικό «Έρως ανίκατε μάχαν».

Είναι η τραγωδία που περιέχει και τον παρακάτω διάλογο:

ΚΡΕΩΝ
Παρ’ όλα αυτά το τόλμησες να παραβείς το νόμο;

ΑΝΤΙΓΟΝΗ

Γιατί δε μου το πρόσταξε αυτό ο μέγας Δίας

ούτε και η συγκάτοικος με τους θεούς του Άδη, η Δίκη,

είναι που όρισε στον κόσμο τέτοιους νόμους.

Ούτε και νόμιζα ποτέ πως έχουν τέτοιο κύρος

οι δικές σου προσταγές, ώστε, θνητός που είσαι,

τους άγραφους κι ασάλευτους νόμους να ξεπεράσεις.

Φαίνεται πως το ΙΕΠ (Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής)

όλα αυτά τα έκρινε άχρηστα.

Σύμφωνα με τις προτάσεις του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής για την αναδιαμόρφωση του σχολικού προγράμματος στο Λύκειο τα Αρχαία θα παραμείνουν ως μάθημα κορμού μόνο στην Α’ Λυκείου, αποδεικνύοντας την πρόθεση του Υπουργείου για κατάργηση της Αντιγόνης!

Στην ενότητα «Γλώσσα» στη Β’ και Γ’ Λυκείου προβλέπεται διδασκαλία μόνο Έκθεσης και Λογοτεχνίας.

Αυτό πρακτικά ισοδυναμεί με κατάργηση της διδασκαλίας της Αντιγόνης στο Λύκειο μετά από δεκαετίες!

Η απόφαση αυτή αποτελεί την τελευταία πράξη στο σήριαλ της υποβάθμισης των αρχαίων ελληνικών που ξεκίνησε με τον περιορισμό των ωρών διδασκαλίας στην Α’ Γυμνασίου και τον εξοβελισμό τους από τις εξετάσεις στο τέλος της χρονιάς συνολικά στο Γυμνάσιο.

karavaki.wordpress.com

Εκφράζοντας την διαμαρτυρία του, ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Αργολίδας εντοπίζει και την τυραννία της σημερινής κυβέρνησης μέσα από τα λόγια της Αντιγόνης:

Μετά την κατάργηση της διδασκαλίας του Επιταφίου στην Γ’ Λυκείου, έρχεται η κατάργηση της διδασκαλίας της Αντιγόνης στη Β’ Λυκείου να επιβεβαιώσει πως βιώνουμε πανηγυρικά την απειλή της επικράτησης των δυνάμεων εκείνων που οραματίζονται έναν κόσμο δίχως σκεπτόμενους ανθρώπους, βορά στα σκυλιά και τα όρνια της ισοπέδωσης και της αναξιοκρατίας.

Λυπούμαστε, δεν θα πάρουμε! Κι όχι μόνο δεν θα πάρουμε, αλλά θα αγωνιστούμε, για να μην στερήσουμε από τους μαθητές μας τη δυνατότητα να αντιληφθούν πως αγωνιστικότητα και δημοκρατία συμβαδίζουν.
Ευθύς εξαρχής δηλώνουμε πως δεν αντιδρούμε για συντεχνιακούς λόγους, όπως πρόθυμα θα σπεύσουν να τονίσουν οι καλοθελητές.
Το ουσιαστικό πρόβλημα είναι να συνειδητοποιήσουμε όλοι πως σε αυτή τη γωνιά έμαθε η ανθρωπότητα να ζει, μέσα από τις μορφές της Αντιγόνης, του Προμηθέα και τόσων άλλων, καταξιωμένων σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά προφανώς μη αποδεκτών στον ίδιο τον τόπο τους από όσους μάλλον δεν αντέχουν στην δυστοπία τους (για ποια ουτοπία να μιλήσουμε πλέον;) φωνές πέρα από αυτή του Κρέοντα. Άλλωστε η τυραννίς πολλά τ’ ἄλλα εὐδαιμονεῑ κἄξεστιν δρᾶν λέγειν θ’ἅ βούλεται.

Το πρόβλημα δεν αφορά ούτε στη θέση των Αρχαίων Ελληνικών στο ωρολόγιο πρόγραμμα ούτε στο ωράριο των εκπαιδευτικών.

argolika.gr

Διαδώστε την «Ιδεοπηγή»