Λέξεις κληρονομημένες από την Αρχαία Ελληνική

Στην κατηγορία των «κληρονομημένων» λέξεων ανήκουν αυτές που επιβιώνουν από την αρχαία ελληνική μέχρι σήμερα, βρίσκονται δηλαδή συνεχώς στο στόμα του λαού από την αρχαία εποχή και κάθε γενιά τις μεταβιβάζει στην επόμενη. Γι’ αυτό και τις ονομάζουμε κληρονομημένες από την αρχαία ελληνική, καθώς τις κληρονομήσαμε από τη γλώσσα των αρχαίων προγόνων μας.

Εδώ ανήκει, για παράδειγμα, η λέξη παίζω, η οποία υπήρχε και στην αρχαία ελληνική. Οι αρχαίοι Έλληνες την πρόφεραν βέβαια διαφορετικά. Την πρόφεραν [paizdoo], γιατί το <αι> το πρόφεραν ως [ai], το <ζ> ως [zd] και το <ω> ως παρατεταμένο [oo], δηλαδή ως [o] μακρό.

Η λέξη αυτή όμως, παρά τις αλλαγές στην προφορά της, δεν σταμάτησε ποτέ να ακούγεται από τα χείλη των Ελλήνων, καθώς κάθε γενιά την κληρονομούσε στην επόμενη. Λέμε, επομένως, ότι η ετυμολογία της νεοελληνικής λέξης παίζω είναι από το αρχαίο ελληνικό παίζω.

Ας δούμε ένα λίγο διαφορετικό παράδειγμα.

Οι νεοελληνικές λέξεις πατέρας και μητέρα είναι και αυτές κληρονομημένες από την αρχαία ελληνική. Στην αρχαία γλώσσα όμως δεν είχαν αυτή τη μορφή, αλλά τη μορφή πατήρ και μήτηρ.

Οι αρχαίες λέξεις πατήρ και μήτηρ άλλαξαν και, ήδη από την εποχή του Βυζαντίου, λέγονταν πατέρας και μητέρα, όπως και σήμερα. Επομένως, η ετυμολογία των νεοελληνικών λέξεων πατέρας και μητέρα είναι από τις αρχαίες πατήρ και μήτηρ αντίστοιχα, και τη σημερινή μορφή τους την πήραν κατά την περίοδο που ονομάζουμε «μεσαιωνική ελληνική».

Θέλουμε και άλλα παραδείγματα; Υπάρχουν χιλιάδες.

Τις περισσότερες φορές με αλλαγές, συχνά ακόμη μεγαλύτερες από αυτές που είδαμε ως τώρα. Μερικές φορές μάλιστα οι αλλαγές που έγιναν σε αυτές τις κληρονομημένες λέξεις τις έκαναν σχεδόν αγνώριστες.

Και εδώ βρίσκεται ένα από τα πιο συναρπαστικά κομμάτια της επιστήμης που μελετάει την ετυμολογία των λέξεων μιας γλώσσας, στην περίπτωσή μας της νέας ελληνικής, να καταφέρει να συνδέσει μεταξύ τους λέξεις της σύγχρονης μορφής της γλώσσας με λέξεις της αρχαίας.

Ας δούμε παραδείγματα νεοελληνικών λέξεων, που η συστηματική μελέτη της ιστορίας της γλώσσας μας και του τρόπου με τον οποίο εξελίχθηκε μέσα στον χρόνο μάς επιτρέπουν σήμερα να τις συνδέσουμε με αντίστοιχους τύπους της αρχαίας ελληνικής.

Ας πάρουμε, για παράδειγμα, τη νεοελληνική λέξη κάνω.

Ποια είναι η ετυμολογία της;

Υπήρχε στην αρχαία ελληνική;

Η αλήθεια είναι ότι όσο και να ψάξουμε στα αρχαία κείμενα δεν θα τη βρούμε με αυτή τη μορφή.

Οι αρχαίοι Έλληνες για να δηλώσουν αυτή την έννοια χρησιμοποιούσαν τη λέξη ποιῶ. Μήπως αυτό σημαίνει ότι η νεοελληνική λέξη κάνω δεν έχει αρχαία ελληνική προέλευση, δηλαδή αρχαία ελληνική ετυμολογία; Όχι.

Η αλήθεια είναι ότι ετυμολογείται από το αρχαίο ρήμα κάμνω, που σημαίνει ‘κουράζομαι’.

Να ένα φαινόμενο που η επιστήμη της ετυμολογίας και της ιστορικής γλωσσολογίας μάς βοήθησε να κατανοήσουμε: η σημασία μιας λέξης μπορεί να αλλάξει μέσα στον χρόνο, στη συγκεκριμένη περίπτωση να διευρυνθεί και, ενώ παλιά σήμαινε κάτι πολύ συγκεκριμένο (όπως είναι η σημασία ‘κουράζομαι’), άρχισε να σημαίνει κάτι πολύ γενικότερο, όπως αυτό που σημαίνει η λέξη κάνω.

Το αντίστροφο φαινόμενο είναι επίσης γνωστό.

Μπορεί, δηλαδή, η σημασία μιας λέξης να περιοριστεί, και από εκεί που σήμαινε κάτι γενικότερο να αποκτήσει μια σημασία πιο συγκεκριμένη. Αυτή είναι η περίπτωση της λέξης πετεινός, που η αρχαία σημασία της ήταν γενικά ‘πουλί’.

Ας θυμηθούμε την έκφραση του Ευαγγελίου πετεινά του ουρανού, δηλαδή γενικά ‘πουλιά’.

Σήμερα όμως η λέξη πετεινός έχει περιοριστεί στη σημασία ‘κόκορας’, ενώ δηλαδή παλιά δήλωνε όλα τα πουλιά, στη νέα ελληνική δηλώνει μόνο ένα, και μάλιστα ένα πουλί που δεν πετάει!
Η επιστήμη της ετυμολογίας, επομένως, πρέπει να λαμβάνει υπόψη της ότι η σημασία των λέξεων μέσα στον χρόνο μπορεί να αλλάζει. Και, όπως είδαμε και στην περίπτωση της λέξης κάνω, μπορεί να αλλάζει και η μορφή της.

Επομένως, η ετυμολογία της λέξης κάνω είναι από το αρχαίο ρήμα κάμνω που σήμαινε ‘κουράζομαι’, με διεύρυνση της σημασίας. Και η ετυμολογία του νεοελληνικού πετεινός είναι από το αρχαίο όνομα πετεινός που σήμαινε ‘πουλί’, με περιορισμό της σημασίας.

Ας δούμε μερικά ακόμη παραδείγματα.
Αναζητώντας την ετυμολογία της λέξης γερός, θα ψάξουμε πρώτα τη λέξη στην αρχαία ελληνική αλλά δεν θα τη βρούμε με αυτή τη μορφή. Αν σκεφτούμε όμως ποια είναι η σημασία της λέξης γερός, μπορούμε να οδηγηθούμε στην ετυμολογία της και στη σύνδεσή της με μια αρχαία ελληνική λέξη.

Γερός είναι πρώτα πρώτα αυτός που είναι καλά στην υγεία του, που είναι ‘υγιής’.

Και στην αρχαία ελληνική υπάρχει η λέξη ὑγιηρός, με αυτήν ακριβώς τη σημασία, από την οποία προέκυψε το νεοελληνικό γερός, με κάποιες φωνητικές αλλαγές: το αρκτικό φωνήεν της λέξης αποβλήθηκε (όπως στη λέξη μέρα που προέρχεται από την αρχαία λέξη ἡμέρα), τα δύο όμοια συνεχόμενα φωνήεντα [ii] (που γράφονται ως <ι> και <η> αντίστοιχα) απλοποιήθηκαν, και το απλό πλέον [i] τράπηκε σε [e] επειδή βρίσκεται δίπλα στο σύμφωνο [r] (όπως και στη λέξη ξερός, που προέρχεται από το αρχαίο ξηρός).

Για να δούμε άλλη μια λέξη:

Από πού προέρχεται το νεοελληνικό μάτι; Στην αρχαία ελληνική, εκτός από τη λέξη ὀφθαλμός που σήμαινε ‘μάτι’, υπήρχε και η λέξη ὄμμα με την ίδια σημασία. Από τη λέξη ὄμμα προέκυψε ο υποκοριστικός τύπος ὀμμάτιον, όπως π.χ. από τη λέξη παίς ο τύπος παιδίον.

Αρχικά η λέξη ὀμμάτιον σήμαινε ‘ματάκι’ (όπως και το παιδίον σήμαινε ‘παιδάκι’), σιγά σιγά όμως αυτές οι λέξεις έχασαν την υποκοριστική τους σημασία και κατέληξαν να σημαίνουν ό,τι και τα ουσιαστικά από τα οποία προήλθαν, δηλαδή ‘μάτι’ και ‘παιδί’ αντίστοιχα. Τώρα μπορούμε εύκολα να καταλάβουμε πώς το ὀμμάτιον έγινε μάτι. Το αρκτικό φωνήεν της λέξης αποβλήθηκε (όπως είδαμε και πιο πάνω) και από την κατάληξη -ιον έμεινε μόνο το -ι (όπως συνέβη και στη λέξη παιδίον, που έγινε παιδί).

Ας δούμε ένα παράδειγμα ακόμη.

Η λέξη ψάρι έχει αρχαία ελληνική προέλευση; Ξέρουμε ότι η αρχαία λέξη για το ‘ψάρι’ είναι ἰχθύς.

Η λέξη ψάρι όμως προέρχεται και αυτή από την αρχαία ελληνική, και συγκεκριμένα από τη λέξη ὄψον, που σήμαινε κάτι σαν ‘μεζές’. Στην αρχαία Ελλάδα το ψάρι ήταν αγαπημένος μεζές, και γι’ αυτό κατά την ελληνιστική εποχή η λέξη ὄψον κατέληξε να σημαίνει ‘ψάρι’.

Στη λέξη ὄψον προστέθηκε η παραγωγική κατάληξη -άριον, προέκυψε δηλαδή ο τύπος ὀψάριον (το ίδιο έγινε και στη λέξη πόδι, από την οποία προέκυψε ο τύπος ποδάριον). Τα υπόλοιπα τα ξέρουμε: το αρκτικό φωνήεν αποβλήθηκε, από την κατάληξη -ιον έμεινε μόνο το -ι, και έτσι από τον αρχαίο τύπο ὄψον φτάσαμε στο νεοελληνικό ψάρι.

Και η λέξη νερό;

Εδώ τα πράγματα είναι ακόμη πιο περίπλοκα, αλλά η επιστήμη της ετυμολογίας έχει βρει την απάντηση. Η αρχαία λέξη για το ‘νερό’ είναι ὕδωρ. Από τη λέξη αυτή δεν μπορεί βέβαια να προκύψει ο τύπος νερό. Αν ψάξουμε όμως στα αρχαία κείμενα, και συγκεκριμένα σε αυτά της ελληνορωμαϊκής εποχής, θα ανακαλύψουμε την έκφραση νηρόν ὕδωρ που σήμαινε ‘φρέσκο νερό’, οπότε μπορούμε να καταλάβουμε τι συνέβη. Από την έκφραση αυτή απαλείφθηκε η λέξη ὕδωρ και η σημασία ‘νερό’ πέρασε στο επίθετο νηρός που σήμαινε ‘φρέσκος’!

Και η λέξη νηρός από πού προέρχεται; Πάλι από την αρχαία ελληνική, και συγκεκριμένα από ένα επίθετο που το ξέρουμε όλοι μας, το επίθετο νεαρός, που είχε τη σημασία ‘γεμάτος νιάτα, φρέσκος’. Η ετυμολογία, επομένως, της λέξης νερό είναι από την έκφραση νηρόν ὕδωρ που σήμαινε ‘φρέσκο νερό’, με τροπή του [i] σε [e] δίπλα στο σύμφωνο [r], αλλαγή του επιθέτου νηρόν σε ουσιαστικό και πέρασμα της σημασίας ‘νερό’ από το ουσιαστικό ὕδωρ στο επίθετο νηρός.

πηγή

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Αίσωπος: Παῖς λουόμενος - Το παιδί που πλενόταν στο ποτάμι

Ἕνα παιδί μπῆκε σὲ κάποιο ποτάμι γιὰ νὰ πληθεῖ, ἀλλὰ ἐπειδὴ δὲν ἤξερε κολύμπι, ἄρχισε νὰ πνίγεται. 
Βλέποντας κάποιον περαστικό, ἔβαλε τὶς φωνές. 
Ἐκεῖνος βούτηξε νὰ τὸ σώσει, λέγοντὰς του:
-Τί ἤθελες καὶ μπῆκες σὲ τόσο νερό, ἀφοῦ δὲν ἤξερες κολύμπι;
Καὶ τὸ παιδί:
- Σῶσε με πρῶτα κι ὕστερα μὲ μαλώνεις ὅσο θέλεις!

Ὁ μύθος λέει πὼς οἱ ἐπιπλήξεις ποὺ γίνονται σὲ λάθος στιγμή, καταντοῦν προσβολὲς χωρὶς κανένα νόημα.

και στην αρχαία μας γλώσσα

ΠΑΙΣ ΛΟΥΟΜΕΝΟΣ.

Παῖς τις ἐσελθὼν επί τινα ποταμὸν ἀπολούσασθαι, καὶ μὴ εἰδὼς νήχεσθαι, ἐκινδύνευεν ἀποπνιγῆναι. 
Καί τινα παρερχόμενον ἄνδρα ἰδὼν εἰς βοήθειαν τοῦτον ἐκάλει. 
Ὁ δε ἀνθρωπος τοῦτον διασώζων ἐκεῖθεν ἔλεγεν αὐτῷ:
«Ἵνα τί, μὴ νήχεσθαι εἰδώς, τῆς τοσαύτης κατατετόλμηκας πλημμύρας;»
Ὁ δὲ παῖς αὐτῷ ἔφη:«Τέως νῦν βοήθει μοι, καὶ μετὰ ταῦτα ὀνείδισον».

Οὗτος δηλοῖ ὡς ὁ ἐν περιστάσει τινὰ προσονειδίζων ἀκαίρως αὐτοῦ καὶ ἀπρεπῶς καταμέμφεται.

agiazoni

«Μειράκιον ᾽Ερετρικόν» 👦 (Παιδάκι από την Ερέτρια) 👦Το «μειράκιον» και η αγγλική... παντρειά!

Κείμενο

Μειράκιον ᾽Ερετρικὸν διέτριψε [χρόνον] παρὰ Ζήνωνι τῷ φιλοσόφῳ, ἕως εἰς ἄνδρας ἀφίκετο. 

῞Υστερον δ’ οὗτος εἰς ᾽Ερέτριαν ἦλθεν. ῾Ο δὲ πατὴρ ἤρετο (<ἔρομαι· ἐρωτάω) αὐτόν, εἰ μάθοι σοφόν τι ἐν τῇ τοιαύτῃ διατριβῇ (· τόπος ἐν ᾧ τινες μανθάνουσιν) παρ’ ἐκείνῳ τῷ φιλοσόφῳ. ῾Ο δ’ἔφη δείξειν τοῦτο. 

Ὅτε γάρ ποτε ὁ πατὴρ ὠργίσθη (< ὀργίζομαι · ἀγανακτέω) αὐτῷ καὶ τέλος ἔπαισεν (< παίω· τύπτω) αὐτόν, ἡσυχίαν δὲ ἄγων εἶπεν· «῏Ω πάτερ, τόδε μεμάθηκα· τοιοῦτός σοι εἶναι, ὥστε σοι τηλικούτῳ (τηλικοῦτος < ἡλικός) ὄντι μηδέποτε ἀγανακτεῖν· εἰ γὰρ τὰ αὐτὰ σοι καὶ ἐγὼ ἔπραττον, κακὸς ἂν υἱὸς ἦν». Ὁ δὲ πατὴρ ἐπὶ τῷ τοιούτῳ τοῦ παιδὸς τρόπῳ ἥσθη (< ἥδομαι) καὶ εἶπεν· « Ἀληθῶς θαυμάζω ἐκεῖνον τὸν φιλόσοφον, ὅτι τοιαῦτα μαθήματα περὶ τοὺς γονέας ἐδιδάξατό σε· ταῦτα γάρ ἐστι ὁ κάλλιστος κόσμος τῶν νέων.

Μετάφραση
Ένα παιδάκι από την Ερέτρια φοίτησε κοντά στον Ζήνωνα, τον φιλόσοφο, μέχρις ότου ανδρώθηκε.
Ύστερα στην Ερέτρια γύρισε. Ο πατέρας τον ρώτησε, αν έμαθε κάτι σοφό κατά την διαμονή του στο διδακτήριο κοντά σ’ εκείνον τον φιλόσοφο. Εκείνος του απάντησε ότι κάποια στιγμή θα του δείξει στην πράξη.
Όταν κάποτε ο πατέρας του αγανάκτησε με αυτόν και τελικά τον χτύπησε, με ηρεμία του είπε· «Πατέρα, αυτό ακριβώς έμαθα· έτσι να σου φέρομαι, ώστε ποτέ να μην αγανακτώ με σένα που βρίσκεσαι σε μεγάλη ηλικία· αν με τον ίδιο τρόπο, όπως εσύ, φερόμουν, κακός γιος θα ήμουν».
Ο πατέρας ευχαριστήθηκε με την συμπεριφορά του παιδιού του και είπε· «Αλήθεια θαυμάζω εκείνον τον φιλόσοφο, επειδή τέτοια μαθήματα σου έμαθε σχετικά με τους γονείς· γιατί αυτά είναι τα ομορφότερα στολίδια των νέων».

Τό «μειράκιον» και η αγγλική... παντρειά!

Οι λέξεις και η ιστορία τους, δηλαδή η ετυμολογία τους και όχι μόνο, μαρτυρούν την μαγεία της ελληνικής γλώσσας, που έχει γονιμοποιήσει όλες τις ευρωπαϊκές.
Γιά το νεαρό της ηλικίας ενός ατόμου, χρησιμοποιούμε την λέξη «μειράκιον». 

Η ετυμολογική ιστορία της λέξης έχει πολύ ενδιαφέρον. Όλοι ξέρουμε την λέξη «μοίρα». Λέμε:«Ήταν γραφτό από την μοίρα», ή «τον βρήκε η κακή μοίρα» κλπ. 

Αλλά τι είναι η μοίρα;
Είναι το μερίδιο της τύχης που αντιστοιχεί στον καθένα μας, από το ομηρικό ρήμα «μείρομαι». 

Είναι η ειμαρμένη, που καθορίζει ο Θεός. 

Η λέξη έχει περάσει στην καθημερινή ζωή και έχει ευρεία χρήση. Λέμε: «Νόμιμος μοίρα» και εννοούμε το μειράδι, το μερτικό που μας ανήκει βάσει του νόμου από μία περιουσία συγγενικού προσώπου.
Αλλά και η μοίρα που χρησιμοποιούν οι ναυτικοί στις θαλασσινές τους πορείες, το ίδιο σημαίνει, αφού αντιστοιχεί σε μία υποδιαίρεση, σε ένα «μέρος» του κύκλου.
Όλοι βέβαια γνωρίζουμε τα παράγωγα του «μείρομαι», όπως μοίρασμα, μερίδιο, μέρισμα, μέριμνα, καταμερισμός, αμέριστος, μεροληπτικός κλπ.

Αλλά από πού κι ως πού ο «μείραξ», το «μειράκιον», κατάντησε να χαρακτηρίζει τον νέο άνθρωπο;

Πρέπει και πάλι να ανατρέξουμε στον παντογνώστη Όμηρο, ο οποίος έπλασε και τον εκτεταμένο τύπο του ρήματος «μείρομαι», καθώς έβλεπε ότι τα παιδάκια στο παιχνίδι τους διεκδικούσαν τα πάντα γιά τον εαυτό τους, όπως γίνεται και σήμερα, όπως θα γίνεται πάντα. 

Τα ήθελαν και τα θέλουν όλα δικά τους. Έτσι πλάστηκε το ρήμα «μειρακιάζομαι», που σημαίνει «παιδιαρίζω». 

Και από το ρήμα αυτό προέκυψε τελικά η λέξη «μείραξ» και «μειράκιον».

Αλλά η πανάρχαια αυτή λέξη έχει και πολύ ενδιαφέρουσα συνέχεια. Όπως όλες οι λέξεις του Ομήρου, αρέσει και αυτή στους Ευρωπαίους. 

Έτσι οι Άγγλοι, όταν παντρεύονται μία γυναίκα, την θεωρούν κτήμα τους, όπως το «μειράκιον» τα παιχνίδια, και λένε I am married.

Οι Γάλλοι λένε με την σειρά τους λένε je suis marrie το παντρεύομαι και mari τον σύζυγο.

Οι Ιταλοί λένε marito τον σύζυγο, οι Ισπανοί maricon τον παντρεμένο και ούτω καθ' εξής.

Η γλωσσοπλασία όμως από το ομηρικό ρήμα «μείρομαι», «μειρακιάζω», δεν σταματά εδώ. 

Η «μοίρα» γίνεται και «μόρος» με την έννοια του θανάτου. 
Έτσι, το πεθαίνω στα γαλλικά γίνεται mourir, στα ισπανικά muerto, στα ιταλικά morto (που το λέμε κι εμείς εκ παλιννοστήσεως) κλπ.

doukasconstantinos

Γεωργίου Ν. Ζούκη, ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΟΝ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσης from Georgia Dimitropoulou

Δημόκριτος: Η ευδιαθεσία

Γιατί την ψυχική γαλήνη τη φέρνει στους ανθρώπους η συγκρατημένη διασκέδαση και η σύμμετρη ζωή. 

Η στέρηση και η υπεραφθονία τείνουν να μετατρέπονται στο αντίθετό τους και να προκαλούν στην ψυχή μεγάλες κινήσεις· και οι ψυχές που κινούνται σε μεγάλη έκταση δεν είναι ούτε ευσταθείς ούτε γαλήνιες.

.

Φιλόσοφοι animated: Δημόκριτος, ο «σκοτεινός φιλόσοφος» ~ To ... 20 Μαι 2013

.

Πρέπει λοιπόν να έχει κανείς το νου του σε πράγματα που ανταποκρίνονται στις δυνάμεις του και να είναι ευχαριστημένος με αυτά που έχει.

Να μη δίνει μεγάλη σημασία στα όσα ζηλεύουν ή θαυμάζουν οι πολλοί και να μην τα σκέφτεται συνεχώς.

Να κοιτάζει πώς ζουν οι ταλαίπωροι και να συναισθάνεται πόσο υποφέρουν. Με αυτό τον τρόπο, τα πράγματα που είναι κοντά του και τα έχει στη διάθεσή του μπορεί κάλλιστα να του φανούν μεγάλα και αξιοζήλευτα· η ψυχή του δεν θα υποφέρει πια επιθυμώντας περισσότερα. 

Γιατί όποιος θαυμάζει τους ανθρώπους που έχουν πλούτη και μακαρίζονται από τους άλλους, όποιος εντρυφεί συνεχώς στις αναμνήσεις του, αναγκάζεται να σκαρφίζεται πάντοτε κάτι καινούριο και να σπρώχνεται από την επιθυμία του σε πράξεις ανεπανόρθωτες και παράνομες.

Γι᾽ αυτό ακριβώς δεν πρέπει κανείς να ψάχνει για πράγματα που είναι μακριά του, παρά να ικανοποιείται με τα όσα είναι κοντά του, συγκρίνοντας τη ζωή του με τη ζωή εκείνων που βρίσκονται σε χειρότερη θέση. Έχοντας στο νου του πόσα υποφέρουν εκείνοι, πρέπει να μακαρίζει τον εαυτό του για το πόσο καλύτερα ζει ο ίδιος.

Γιατί αν το βάλεις αυτό καλά στο νου σου, θα ζεις πιο γαλήνια και θα αποτρέψεις όχι λίγα κακά στη ζωή σου -το φθόνο, τη ζήλια και την κακεντρέχεια.

(μετάφραση Δ. Κούρτοβικ)

Αντικλείδι
ἀνθρώποισι γὰρ εὐθυμίη γίνεται μετριότητι τέρψιος καὶ βίου συμμετρίῃ· τὰ δ᾽ ἐλλείποντα καὶ ὑπερβάλλοντα μεταπίπτειν τε φιλεῖ καὶ μεγάλας κινήσιας ἐμποιεῖν τῇ ψυχῇ. αἱ δ᾽ ἐκ μεγάλων διαστημάτων κινούμεναι τῶν ψυχέων οὔτε εὐσταθέες εἰσὶν οὔτε εὔθυμοι. ἐπὶ τοῖς δυνατοῖς οὖν δεῖ ἔχειν τὴν γνώμην καὶ τοῖς παρεοῦσιν ἀρκέεσθαι τῶν μὲν ζηλουμένων καὶ θαυμαζομένων ὀλίγην μνήμην ἔχοντα καὶ τῇ διανοίᾳ μὴ προσεδρεύοντα, τῶν δὲ ταλαιπωρεόντων τοὺς βίους θεωρέειν, ἐννοούμενον ἃ πάσχουσι κάρτα, ὅκως ἂν τὰ παρεόντα σοι καὶ ὑπάρχοντα μεγάλα καὶ ζηλωτὰ φαίνηται, καὶ μηκέτι πλειόνων ἐπιθυμέοντι συμβαίνῃ κακοπαθεῖν τῇ ψυχῇ. ὁ γὰρ θαυμάζων τοὺς ἔχοντας καὶ μακαριζομένους ὑπὸ τῶν ἄλλων ἀνθρώπων καὶ τῇ μνήμῃ πᾶσαν ὥραν προσεδρεύων ἀεὶ ἐπικαινουργεῖν ἀναγκάζεται καὶ ἐπιβάλλεσθαι δι᾽ ἐπιθυμίην τοῦ τι πρήσσειν ἀνήκεστον ὧν νόμοι κωλύουσιν. διόπερ τὰ μὲν μὴ δίζεσθαι χρεών, ἐπὶ δὲ τοῖς εὐθυμέεσθαι χρεών, παραβάλλοντα τὸν ἑωυτοῦ βίον πρὸς τὸν τῶν φαυλότερον πρησσόντων καὶ μακαρίζειν ἑωυτὸν ἐνθυμεύμενον ἃ πάσχουσιν, ὁκόσῳ αὐτέων βέλτιον πρήσσει τε καὶ διάγει. ταύτης γὰρ ἐχόμενος τῆς γνώμης εὐθυμότερόν τε διάξεις καὶ οὐκ ὀλίγας κῆρας ἐν τῷ βίῳ διώσεαι, φθόνον καὶ ζῆλον καὶ δυσμενίην.

ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ, 57. – Απόσπασμα 191 Diels-Kranz

Ο Δημόκριτος από την πλούσια κατά τον πέμπτο αιώνα θρακική πόλη των Αβδήρων είναι γνωστός κυρίως για τη συμβολή του στην ανάπτυξη και συστηματοποίηση της ατομικής θεωρίας που είχε συλλάβει ο Λεύκιππος. Θεμελιώδης αρχή της θεωρίας αυτής είναι ότι η ύλη αποτελείται από αδιαίρετα σωματίδια, τα οποία χωρίζονται μεταξύ τους από το κενό και διαφέρουν ως προς το σχήμα, τη διάταξη και την κατάστασή τους -διαφορές που εξηγούν την ποικιλία στη φύση. Όσα αποσπάσματα ωστόσο μας έχουν σωθεί από τον Δημόκριτο προέρχονται στη συντριπτική τους πλειονότητα από τα ηθικά του έργα και εκφράζουν απόψεις παρόμοιες με αυτές του Επίκουρου. Το ηθικό ιδεώδες του Δημόκριτου συνίσταται στην προστασία των ατόμων της ψυχής από βίαιες ψυχικές αναστατώσεις. Στο παρατιθέμενο απόσπασμα από το έργο Περὶ εὐθυμίης (= Σχετικά με την ευδιαθεσία, την ψυχική γαλήνη) ο Δημόκριτος διατυπώνει την άποψη ότι η ευδιαθεσία επιτυγχάνεται με την αποφυγή των ακραίων καταστάσεων της στέρησης και του κορεσμού, και τη "συμμετρία" του βίου, δηλ. τη μετρημένη ζωή. Ενδεικτική της σχέσης των ηθικών απόψεων του Δημοκρίτου με τη φυσική του είναι η χρήση πολλών αφηρημένων όρων στην αρχή του αποσπάσματος.
   
Πηγή:  greek-language.gr

Κέρινο ελληνικό «tablet» 1800 ετών, γραμμένο από παιδί The 1,800-year-old Greek handwriting homework

Ένα κέρινο τάμπλετ που δείχνει την ελληνική σχολική εργασία ενός παιδιού πριν από 1800 χρόνια θα παρουσιαστεί σε έκθεση στη βρετανική βιβλιοθήκη.

Το αρχαίο αυτό τάμπλετ το οποίο περιέχει εξαιρετικά παραδείγματα γραφικού χαρακτήρα, ασκήσεις ορθογραφίας, και ωρολόγια προγράμματα, βρισκόταν αποθηκευμένο για 40 χρόνια.

Το αρχαίο που ανακαλύφθηκε στην Αίγυπτο δείχνει δύο σειρές που είναι γραμμένες στα ελληνικά, σκαλισμένες στο κερί, με μια «γραφίδα» από ένα παιδί που πιστεύεται ότι είναι οκτώ ή εννέα ετών, σύμφωνα με τη Telegraph.

Ο Roly Keating, διευθύνων σύμβουλος της βρετανικής Βιβλιοθήκης, δήλωσε:

«Αυτό είναι ένα αντικείμενο που νομίζω ότι το είχαμε ξεχάσει και σίγουρα είναι κάτι που έχει να δει το κοινό από τη δεκαετία του '70».

Ουσιαστικά πρόκειται για μία εργασία ενός παιδιού δημοτικού σχολείου τον 2ο αιώνα μ.Χ. στην Αίγυπτο και το αρχαίο αυτό τάμπλετ έχει το μέγεθος ενός iPad mini.

«Αυτό που μας κόβει την ανάσα είναι ότι μπορούμε να δούμε την προσπάθεια ενός παιδιού στα ελληνικά πριν από 1.800 χρόνια».

Το αρχαίο αυτό τάμπλετ θα παρουσιαστεί στη Βρετανική Βιβλιοθήκη, στο πλαίσιο της έκθεσης «Writing: Making Your Mark exhibition between » μεταξύ 26 Απριλίου και 27 Αυγούστου.

taxalia

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Κλαγγηδόν, κλαγγηδόν: το Jingle Bells και ο "Ρούντολφ το ελαφάκι" στα… αρχαία ελληνικά

Και οι κλασικοί φιλόλογοι έχουν χιούμορ.
Και ως φαίνεται ο καθηγητής Christopher Pellins (που από το 2003 έχει την Έδρα Regius των Ελληνικών στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης) δεν έχει μόνο χιούμορ και άρτια γνώση των αρχαίων ελληνικών αλλά και σπουδαία φαντασία!
Με πολλές ευχαριστίες για την ανακάλυψη στη φίλη αρχαιολόγο Καλλιόπη Σαρρή.
Αν αναρωτιέστε λοιπόν πώς θα ήταν το Jingle Bells (ένα τραγούδι του 1857 μ.Χ.) στα αρχαία ελληνικά, ιδού η απάντηση:

(Παρατηρήσατε ότι μπορεί κανείς να το τραγουδήσει στο ρυθμό του τραγουδιού;)
Αλλά και η ιστορία του Ρούντολφ του ταράνδου, που γράφτηκε μόλις το 1939, πώς θα ακουγόταν άραγε τον 5ο αι. π.Χ;

apocalypsejohn.com

Μετά τον Επιτάφιο καταργείται και η Αντιγόνη

Καταργούν την Αντιγόνη στο λύκειο

Οὐδὲν γὰρ ἀνθρώποισιν οἷον ἄργυρος

κακὸν νόμισμ' ἔβλαστε. τοῦτο καὶ πόλεις

πορθεῖ, τόδ' ἄνδρας ἐξανίστησιν δόμων,

τόδ' ἐκδιδάσκει καὶ παραλλάσσει φρένας

χρηστὰς πρὸς αἰσχρὰ πράγμαθ' ἵστασθαι βροτῶν

πανουργίας δ' ἔδειξεν ἀνθρώποις ἔχειν

καὶ παντὸς ἔργου δυσσέβειαν εἰδέναι.

Σοφοκλή «Αντιγόνη» στ. 295-301

Ελεύθερη απόδοση

Aπ’ τους θεσμούς που σπάρθηκαν

και φύτρωσαν, και βλάστησαν,

κανέναν δε θά βρεις

από το χρήμα χειρότερο.

Αν μπεις σε χώρα έρημη,

σε τόπο ρημαγμένο,

κι αν εύρεις σπίτια άψυχα

δίχως ζωής ανάσα,

το χρήμα τα κατέστρεψε,

και ρημαγμένα τ’ άφησε.

Και των ανθρώπων το μυαλό

συνέχεια δασκαλεύει

του ολέθρου ο εκμαυλιστής,

ο ακόρεστος ο πλούτος,

να τον θηρεύουν άπληστα,

την ύλη να λατρεύουν.

Και άνθρωποι, οπού στο πριν

είχαν σωστά τα φρένα

για το καλό και το σωστό,

την ανθρωπιά, το δίκιο,

πανούργοι γίναν,

άδικοι και πονηροί και πλάνοι.

Β. Π. Δ.

Από πού νομίζετε ότι προέρχεται το παραπάνω απόσπασμα;

Είναι από την «Αντιγόνη» του Σοφοκλή.

Είναι η τραγωδία που περιέχει και το χορικό «Έρως ανίκατε μάχαν».

Είναι η τραγωδία που περιέχει και τον παρακάτω διάλογο:

ΚΡΕΩΝ
Παρ’ όλα αυτά το τόλμησες να παραβείς το νόμο;

ΑΝΤΙΓΟΝΗ

Γιατί δε μου το πρόσταξε αυτό ο μέγας Δίας

ούτε και η συγκάτοικος με τους θεούς του Άδη, η Δίκη,

είναι που όρισε στον κόσμο τέτοιους νόμους.

Ούτε και νόμιζα ποτέ πως έχουν τέτοιο κύρος

οι δικές σου προσταγές, ώστε, θνητός που είσαι,

τους άγραφους κι ασάλευτους νόμους να ξεπεράσεις.

Φαίνεται πως το ΙΕΠ (Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής)

όλα αυτά τα έκρινε άχρηστα.

Σύμφωνα με τις προτάσεις του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής για την αναδιαμόρφωση του σχολικού προγράμματος στο Λύκειο τα Αρχαία θα παραμείνουν ως μάθημα κορμού μόνο στην Α’ Λυκείου, αποδεικνύοντας την πρόθεση του Υπουργείου για κατάργηση της Αντιγόνης!

Στην ενότητα «Γλώσσα» στη Β’ και Γ’ Λυκείου προβλέπεται διδασκαλία μόνο Έκθεσης και Λογοτεχνίας.

Αυτό πρακτικά ισοδυναμεί με κατάργηση της διδασκαλίας της Αντιγόνης στο Λύκειο μετά από δεκαετίες!

Η απόφαση αυτή αποτελεί την τελευταία πράξη στο σήριαλ της υποβάθμισης των αρχαίων ελληνικών που ξεκίνησε με τον περιορισμό των ωρών διδασκαλίας στην Α’ Γυμνασίου και τον εξοβελισμό τους από τις εξετάσεις στο τέλος της χρονιάς συνολικά στο Γυμνάσιο.

karavaki.wordpress.com

Εκφράζοντας την διαμαρτυρία του, ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Αργολίδας εντοπίζει και την τυραννία της σημερινής κυβέρνησης μέσα από τα λόγια της Αντιγόνης:

Μετά την κατάργηση της διδασκαλίας του Επιταφίου στην Γ’ Λυκείου, έρχεται η κατάργηση της διδασκαλίας της Αντιγόνης στη Β’ Λυκείου να επιβεβαιώσει πως βιώνουμε πανηγυρικά την απειλή της επικράτησης των δυνάμεων εκείνων που οραματίζονται έναν κόσμο δίχως σκεπτόμενους ανθρώπους, βορά στα σκυλιά και τα όρνια της ισοπέδωσης και της αναξιοκρατίας.

Λυπούμαστε, δεν θα πάρουμε! Κι όχι μόνο δεν θα πάρουμε, αλλά θα αγωνιστούμε, για να μην στερήσουμε από τους μαθητές μας τη δυνατότητα να αντιληφθούν πως αγωνιστικότητα και δημοκρατία συμβαδίζουν.
Ευθύς εξαρχής δηλώνουμε πως δεν αντιδρούμε για συντεχνιακούς λόγους, όπως πρόθυμα θα σπεύσουν να τονίσουν οι καλοθελητές.
Το ουσιαστικό πρόβλημα είναι να συνειδητοποιήσουμε όλοι πως σε αυτή τη γωνιά έμαθε η ανθρωπότητα να ζει, μέσα από τις μορφές της Αντιγόνης, του Προμηθέα και τόσων άλλων, καταξιωμένων σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά προφανώς μη αποδεκτών στον ίδιο τον τόπο τους από όσους μάλλον δεν αντέχουν στην δυστοπία τους (για ποια ουτοπία να μιλήσουμε πλέον;) φωνές πέρα από αυτή του Κρέοντα. Άλλωστε η τυραννίς πολλά τ’ ἄλλα εὐδαιμονεῑ κἄξεστιν δρᾶν λέγειν θ’ἅ βούλεται.

Το πρόβλημα δεν αφορά ούτε στη θέση των Αρχαίων Ελληνικών στο ωρολόγιο πρόγραμμα ούτε στο ωράριο των εκπαιδευτικών.

argolika.gr

Διαδώστε την «Ιδεοπηγή»

Άβα Παπαθεοφίλου: Διδάσκει επί τριάντα χρόνια Ελληνικά τα παιδιά της Ν. Αφρικής

Εστία διάδοσης της ελληνικής γλώσσας και του πολιτισμού λειτουργεί στο δημοτικό σχολείο του Ανατολικού Τζαμπούβου (Jabuvu East Primary School), στην περιοχή του Σοβέτο, στο Γιοχάνεσμπουργκ της Νότιας Αφρικής, χάρη στις άοκνες και σε εθελοντική βάση προσπάθειες της εκπαιδευτικού Άβας Παπαθεοφίλου.

«Τους κάνουμε τα ελληνικά με τραγουδάκια, με παιχνίδια» δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Παπαθεοφίλου, προσθέτοντας ότι χρησιμοποιεί την ελληνική φιλοσοφία και τη μυθολογία, την οποία τα παιδιά παραλληλίζουν με τη δική τους.
Μάρτυρας αυτών των προσπαθειών έγινε ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής Θεόδωρος, όταν κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στο σχολείο, οι μαθητές τον υποδέχθηκαν, κρατώντας ελληνικές σημαίες και τραγουδώντας τον εθνικό ύμνο της χώρας μας.

Στην εκδήλωση, οι μαθητές απήγγειλαν ποιήματα και στα ελληνικά, ενώ, όπως είπε η κ. Παπαθεοφίλου, ο αναπληρωτής του υπουργού Παιδείας μίλησε με ενθουσιασμό για την ελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό, επισημαίνοντας ότι «είναι η βάση όλων των επιστημών, είναι ο τρόπος για να μπορέσουν τα παιδιά, οι γενιές του μέλλοντος να ζήσουν μια καλύτερη ζωή» και παρότρυνε τα παιδιά να σπουδάσουν ελληνικά. 

Οι μαθητές έχουν την επιλογή στο Λύκειο να διαλέξουν τα ελληνικά ως μάθημα επιλογής, ενώ στο πανεπιστήμιο του Γιοχάνεσμπουργκ λειτουργεί έδρα ελληνικών σπουδών.

Υπάρχει ενδιαφέρον και από άλλα σχολεία για επέκταση του προγράμματος και, σύμφωνα με την κ. Παπαθεοφίλου, αυτό θα μπορούσε να υλοποιηθεί μέσα από τη συνεργασία της Ελλάδας με τη Νότια Αφρική, που θα είχε ως αποτέλεσμα να βρουν δουλειά εκπαιδευτικοί και των δύο χωρών. Η ίδια προσθέτει ότι ύστερα από 30 χρόνια προσφοράς, στην αρχή στα ελληνικά σχολεία και μετά στους καλλιτέχνες και στα παιδιά της Νότιας Αφρικής, πρέπει να παραδώσει τη «σκυτάλη» στους νεότερους.

Πήγε στη Νότια Αφρική το 1982, εν μέσω Απαρτχάιντ
Η κ. Παπαθεοφίλου πήγε στη Νότια Αφρική το 1982, εν μέσω Απαρτχάιντ, όταν οι φυλετικές ομάδες ζούσαν ξεχωριστά. Μετά την αλλαγή του καθεστώτος, το 1993, ξεκίνησε να εκπαιδεύει Νοτιοαφρικανούς δασκάλους πάνω στην προσέγγιση των παιδιών του Σοβέτο, μέσω της τέχνης.

«Δίδασκα τους δασκάλους για να ανεβάζουν θεατρικά έργα, να κάνουν εκθέσεις ζωγραφικής, δημιούργησα πλατφόρμα για να δείξουν τη δουλειά τους» είπε. Μέσα από την εκπαιδευτική διαδικασία, απομακρύνθηκαν τα παιδιά του Σοβέτο από τις συμμορίες που τους παρέσυραν σε εγκληματικές ενέργειες, δημιουργήθηκαν βιβλιοθήκες, πολιτιστικά κέντρα, αλλά και ένα ετήσιο παιδικό «καλλιτεχνικό πανηγύρι». 

Η κ. Παπαθεοφίλου υπογράμμισε ότι οι Νοτιοαφρικανοί είναι πάρα πολύ φιλέλληνες, κάτι που ίσχυε τόσο για τον Νέλσον Μαντέλα όσο και για τους σημερινούς πολιτικούς, σε όποια παράταξη και αν ανήκουν.
Η ίδια έχει αποκομίσει πολύ θετικές εμπειρίες από τα παιδιά που διδάσκει και τους εκπαιδευτικούς με τους οποίους συνεργάζεται εδώ και 20 χρόνια. «Είναι πολύ ενθαρρυντικό το να έχουμε πολύ καλούς φίλους, μας αγαπάνε, μας εκτιμούν, μας ανοίγουν τις πόρτες», πρόσθεσε.
Οσο για αυτούς που τυχόν αντιμετώπισαν το έργο της με επιφύλαξη επισήμανε: «Δεν θα καθίσω να προσπαθώ να πείσω κάποιον ότι δεν έχει δίκιο που βλέπει τα πράγματα διαφορετικά από εμένα. Καθένας προσπαθεί να κάνει ό,τι καλύτερο μπορεί, σαν εκπαιδευτικός προσπαθώ να κάνω το καλύτερο για τα παιδιά, ανεξάρτητα από χρώμα, φυλή και θρησκεία».

Πηγή: ΑΜΠΕ
cretalive

Γιατί οφείλουμε να διδάσκουμε τα Αρχαία Ελληνικά στα παιδιά μας

Γιατί αλήθεια διδάσκουμε τα αρχαία ελληνικά στα παιδιά
που θέλουμε να μορφώσουμε, σε τόσο πολλές ώρες μάλιστα;

Τρεις είναι οι κύριοι λόγοι που μας υποχρεώνουν να βοηθήσουμε τα παιδιά μας να επικοινωνήσουν όσο γίνεται περισσότερο με τον αρχαίο κόσμο.

Πρώτα απ’ όλα, γιατί είμαστε κι εμείς Έλληνες. Από τον καιρό του Ομήρου ως σήμερα έχουν περάσει κάπου δυο χιλιάδες εφτακόσια χρόνια.
Στους αιώνες που κύλησαν οι Έλληνες βρεθήκαμε συχνά στο απόγειο της δόξας, άλλοτε πάλι στα χείλια μιας καταστροφής ανεπανόρθωτης νικήσαμε και νικηθήκαμε αμέτρητες φορές∙ δοκιμάσαμε επιδρομές και σκλαβιές αλλάξαμε θρησκεία στους τελευταίους αιώνες η τεχνική επιστήμη μετασχημάτισε βασικά τη μορφή της ζωής μας∙ και όμως κρατηθήκαμε Έλληνες, με την ίδια γλώσσα‐φυσικά εξελιγμένη‐, με τα ίδια ιδανικά, τον ίδιο σε πολλά χαραχτήρα και με ένα πλήθος στοιχεία του πολιτισμού κληρονομημένα από τα προχριστιανικά χρόνια.

Στον πνευματικό τομέα κανένας λαός δεν μπορεί να προκόψει, αν αγνοεί την ιστορία του, γιατί άγνοια της ιστορίας θα πει άγνοια του ίδιου του ίδιου του εαυτού του. Είμαι Έλληνας, συνειδητός Έλληνας, αυτό θα πει, έχω αφομοιώσει μέσα μου την πνευματική ιστορία των Ελλήνων από τα μυκηναϊκά χρόνια ως σήμερα.

Ο δεύτερος λόγος που μας επιβάλλει να γνωρίσουμε την αρχαία πνευματική Ελλάδα είναι ότι είμαστε κι εμείς Ευρωπαίοι. Ολόκληρος ο Ευρωπαϊκός πολιτισμός στηρίζεται στον αρχαίο Ελληνικό, με συνδετικό κρίκο τον ρωμαϊκό. Με τους άλλους Ευρωπαίους μας δένει βέβαια και ο Χριστιανισμός, όσο και να μας χωρίζουν ορισμένα δόγματα.

Μα και ο Χριστιανισμός έπρεπε να δουλευτεί πρώτα με την Ελληνική σκέψη, για να μπορέσει ν’ απλώσει έπειτα στον ευρωπαϊκό χώρο. Η ρίζα του πολιτισμού των Ευρωπαίων όλων είναι ο αρχαίος Ελληνικός στοχασμός και η τέχνη, γι’ αυτό δεν μπορεί να τα αγνοεί κανείς, αν θέλει να αισθάνεται πως πνευματικά ανήκει στην Ευρώπη.

Μα ο κυριότερος λόγος που δεν επιτρέπεται οι νέοι μας ν’ αγνοούν την αρχαίαν Ελλάδα είναι άλλος: στην Ελλάδα για πρώτη φορά στα χρονικά του κόσμου ανακαλύφτηκε ο άνθρωπος ως αξία αυτόνομη, ο άνθρωπος που θέλει να κρατιέται ελεύθερος από κάθε λογής σκλαβιά, και υλική και πνευματική.

Μέσα στους λαούς που περιβάλλουν τον ελληνικό χώρο στα παλιά εκείνα χρόνια υπάρχουν πολλοί με μεγάλο πολιτισμό, πάνω απ’ όλους οι Αιγύπτιοι και οι Πέρσες. Οι λαοί όμως αυτοί ούτε γνωρίζουν ούτε θέλουν τον ελεύθερο άνθρωπο. Το απολυταρχικό τους σύστημα επιβάλλει στα άτομα να σκύβουν αδιαμαρτύρητα το κεφάλι μπροστά στο βασιλέα και στους θρησκευτικούς αρχηγούς.

Η ελεύθερη πράξη και η ελεύθερη σκέψη είναι άγνωστα στον εξωελληνικό κόσμο. Και οι Έλληνες; Πρώτοι αυτοί, σπρωγμένοι από μια δύναμη που βγαίνει από μέσα τους και μόνο, την δεσποτεία θα την μεταλλάξουν σε δημοκρατία, και από την άβουλη, ανεύθυνη μάζα του λαού θα πλάσουν μια κοινωνία από πολίτες ελεύθερους, που καθένας τους να νιώθει τον εαυτό του υπεύθυνο και για τη δική του και για των άλλων την προκοπή. Ο στοχασμός είναι κι αυτός ελεύθερος για τα πιο τολμηρά πετάματα του νου και της φαντασίας.

Ο Έλληνας είναι ο πρώτος, που ενώ ξέρει πως δεν μπορεί ατιμώρητα να ξεπεράσει τα σύνορα του ανθρώπου και να γίνει θεός, όμως κατέχεται από μια βαθιά αισιοδοξία για τις ανθρώπινες ικανότητες και είναι γεμάτος αγάπη για τον άνθρωπο, που τον πιστεύει ικανό να περάσει τις ατέλειές του και να γίνει αυτό που πρέπει να είναι−ο τέλειος άνθρωπος.

Αυτή η πίστη στον τέλειον άνθρωπο, συνδυασμένη με το βαθύ καλλιτεχνικό αίσθημα που χαρακτηρίζει την ελληνική φυλή, δίνει στον αρχαίον Έλληνα τον πόθο και την ικανότητα να πλάσει πλήθος ιδανικές μορφές σε ό,τι καταπιάνεται με το νου, με τη φαντασία και με το χέρι:
Στις απέριττες μορφές που σχεδιάζουν οι τεχνίτες στα αγγεία της καθημερινής χρήσης, στη μεγάλη ζωγραφική, στην πλαστική του χαλκού και του μαρμάρου, πάνω απ’ όλα στο λόγο τους, και τον πεζό και τον ποιητικό.

Αυτόν τον κόσμο θέλουμε να δώσουμε στα παιδιά μας, για να μορφωθούν για να καλλιεργήσουν τη σκέψη τους αναλύοντας τη σκέψη των παλιών Ελλήνων για να καλλιεργήσουν το καλλιτεχνικό τους αίσθημα μελετώντας ότι ωραίο έπλασε το χέρι και η φαντασία των προγόνων τους για να μπορέσουν κι αυτοί να νιώσουν τον εαυτό τους αισιόδοξο, ελεύθερο και υπεύθυνο για τη μοίρα του ανθρώπου πάνω στη γη προπαντός για να φουντώσει μέσα τους ο πόθος για τον τέλειον άνθρωπο.

Ι.Θ. Κακριδής
news.yahoo.com

Αυστραλία: Τα αρχαία ελληνικά ξανά στα σχολεία

Η αρμόδια υπηρεσία Προγραμματισμού Σπουδών και Αξιολόγησης της Βικτόριας (VCAA) ενέκρινε αίτηση της Ελληνικής Ορθόδοξης Κοινότητας Μελβούρνης και Βικτόριας να προσφέρει από το 2014 το μάθημα των αρχαίων ελληνικών σε επίπεδο VCE.

Σημειώνεται ότι οι μαθητές που επιλέγουν το μάθημα των αρχαίων ελληνικών σε επίπεδο VCE, ωφελούνται ιδιαίτερα καθώς έχουν τη δυνατότητα να πάρουν μέχρι 15 πρόσθετα μόρια στην τελική αξιολόγηση της επίδοσής τους.
Για να μπορέσει ένας μαθητής να κάνει τα Αρχαία Ελληνικά στο VCE θα πρέπει να τα έχει παρακολουθήσει τουλάχιστον δύο χρόνια πριν.
Το σχολείο της Κοινότητας προσφέρει τα Αρχαία Ελληνικά από την Α’ Γυμνασίου (Year 7), για να καλυφθεί η απαιτούμενη διδακτέα ύλη με αργό και μεθοδικό ρυθμό, ούτως ώστε οι μαθητές να μάθουν καλύτερα τη γλώσσα και να ενταχθούν με μεγαλύτερη άνεση στα τμήματα του VCE.
«Η παιδεία αποτελεί προτεραιότητα για την Κοινότητά μας που επενδύει πολλά στη διατήρηση και προώθηση της γλώσσας μας και του πολιτισμού μας» δήλωσε ο συντονιστής εκπαίδευσης της Κοινότητας Θόδωρος Μάρκος.
«Το γεγονός ότι εγκρίθηκε η αίτησή μας να προσφέρουμε τα Αρχαία Ελληνικά σε επίπεδο VCE είναι πολύ σημαντικό τόσο για τα σχολεία μας όσο και για τον οργανισμό μας, καθώς είμαστε το μοναδικό ελληνικό σχολείο στη Μελβούρνη με τέτοια άδεια. Προσφέρουμε το μάθημα Αρχαίων Ελληνικών τα τελευταία τρία χρόνια και ήδη μαθητές μας είναι έτοιμοι να ενταχθούν στο νέο τμήμα του VCE».

defencenet

Λόγιες φράσεις: Αρχαίες - Βυζαντινές - Νεοελληνικές

Αρχαιοπρεπείς φράσεις που χρησιμοποιούμε στον καθημερινό μας λόγο και η σημασία τους.  

• ἀβρόχοις ποσίν : με στεγνά πόδια, χωρίς κόπο (μεταφορικά)
• ἂβυσσος ἡ ψυχή τοῦ ἀνθρώπου : ανεξερεύνητη η ψυχή του ανθρώπου
• ἂγνωστοι αἱ βουλαί τοῦ Ὑψίστου : άγνωστες οι σκέψεις του Θεού
• ἂγομαι καί φέρομαι : καθοδηγούμαι, παρασύρομαι
• ἀγρόν ἠγόρασε : αδιαφόρησε, δεν ενδιαφέρθηκε
• (ἐν) ἀδαμιαίᾳ περιβολῇ : ολόγυμνος
• ἀδήριτος ἀνάγκη : επιτακτική, άμεση ανάγκη
• αἰδώς Ἀργεῖοι : ντροπή, κύριοι! χρειάζεται και λίγο φιλότιμο !
• αἰέν ἀριστεύειν : πάντοτε να είσαι πρώτος
• αἰχμή δόρατος : το δυνατότερο σημείο, το ισχυρότερο ατού
• ἂκουσον, ἂκουσον : τι θράσος, τι αναίδεια !
• ἂκρον ἂωτον : αποκορύφωμα
• ἀλήστου μνήμης : αλησμόνητος, αξέχαστος (ειρωνικά συνήθως)
• ἂλλοθι : αλλού – δικαιολογία, ελαφρυντικό (μτφ)
• ἅμα τῇ ἐμφανίσει (γενέσει κ.α.) : με την εμφάνιση ….
• ἀμαχητί : χωρίς μάχη, χωρίς αντίσταση
• ἅμ’ ἒπος ἅμ’ ἒργον : μόλις το είπε και το έκανε
• ἀμισθί : χωρίς μισθό
• ἂμοιρος εὐθυνῶν : χωρίς ευθύνη
• ἀνάγκᾳ καί θεοί πείθονται : στην ανάγκη υποκύπτουν ακόμη και θεοί
• ἀνακρούω πρύμναν : οπισθοχωρώ
• ἀνάστα ὁ Κύριος : χαμός, φασαρία (μτφ)
• ἀναφανδόν : φανερά
• ἀνεπιστρεπτί : χωρίς επιστροφή
• ἂνευ χαρτοφυλακίου : υπουργός χωρίς υπουργείο
• ἀνήκεστος βλάβη : αθεράπευτη βλάβη
• ἂνθρακες ὁ θησαυρός : ο θησαυρός αποδείχτηκε ασήμαντος
• ἀντίπαλον δέος : αντίπαλος ίσης αξίας που εξασφαλίζει την ισορροπία
• ἀντί πινακίου φακῆς : για ένα ασήμαντο ποσό
• ἂνω ποταμῶν : εξωφρενικός, παράλογος
• ἀνωτέρα βία : εξωτερικός εξαναγκασμός
• ἂπαγε τῆς βλασφημίας : μη το πεις αυτό (γιατί θα είναι βλασφημία)
• ἀπ’ ἂκρου εἰς ἂκρον : παντού
• ἅπαξ διά παντός : μια για πάντα
• ἀπείρου κάλλους : απαράδεκτα πράγματα
• ἀπ’ ἐναντίας : αντίθετα
• ἀπεταξάμην τόν Σατανᾶν : για πρόσωπο ή συνήθεια που εγκαταλείψαμε ή απαρνηθήκαμε (από το μυστήριο της βάφτισης)
• ἀπευκταῖον : δυσάρεστο, συμφορά
• ἀπέχω παρασάγγας : απέχω πάρα πολύ
• ἀπνευστί : χωρίς αναπνοή, μονορούφι
• ἀπό ἀμνημονεύτων χρόνων : από τα αρχαιότατα χρόνια
• ἀποδημῶ εἰς Κύριον : πεθαίνω
• ἀποδιοπομπαῖος τράγος : εξιλαστήριο θύμα, αυτός που φορτώνεται τις ευθύνες των άλλων
• ἀποκηρύσσω μετά βδελυγμίας : αποδοκιμάζω κάτι με αηδία
• ἀποκύημα φαντασίας : δημιούργημα φαντασίας, ψέμα
• ἀπολωλός πρόβατον : παραστρατημένος, αυτός που βγήκε από το δρόμο του Θεού

πολλές ακόμα στην πηγή μας: stratilio/archives