Η Δίψα του Χριστού!!

..........................................

«Διψώ»

Τι διψά ή ψυχή του Χριστού μας;
Διψά δικαιοσύνη.

Εκείνος είπε «Μακάριοι οι διψώντες την δικαιοσύνην» (Ματθ. 5,6). Ποιος άλλος αγάπησε το δίκαιο όσο ό Χριστός; και όμως έπεσε πρώτο θύμα της αγριωτέρας αδικίας. Ή καταδίκη του μένει αιώνιο στίγμα της ανθρωπινής δικαιοσύνης. «Δικαιοσύνη μάθετε, οι ενοικούντες επί της γης» (Ήσ. 26,9). Άλλα που δικαιοσύνη; Πάνω απ' το Σταυρό σήμερα ρίχνει το θείο βλέμμα στη γη της αδικίας κι ακούω τη φωνή του: «Διψώ». Διψά δικαιοσύνη, άλλ' οί άρχοντες των λαών βουλώνουν τ' αυτιά τους χειρότερα από τους Ιουδαίους. Άγγλος πολιτικός είπε, ότι επικρατεί όχι ό νόμος της δικαιοσύνης, άλλ' ό νόμος της ζούγκλας, ό ισχυρός καταβροχθίζει τον αδύνατο. Το άνθος του δικαίου μαράθηκε από το λίβα της αδικίας.

«Διψώ»

Διψά τι; Ειρήνη.

Εκείνος είπε «Μακάριοι οι ειρηνοποιοί» (Ματθ. 5,9) και διέταξε την Εκκλησία του να εύχεται «υπέρ της ειρήνης του σύμπαντος κόσμου». Ειρήνη διψά ή μεγάλη καρδιά του. Και αντί ειρήνης βρίσκει ταραχή, θόρυβο. Τα έθνη ετοιμάζονται για πόλεμο, τροχίζουν τα μαχαίρια τους πάνω στην ακονόπετρα του μίσους, τρέχουν ακάθεκτοι στο δρόμο του αίματος. Δe βρίσκει ό Χριστός αυτό πού ποθεί, και εξακολουθεί να φωνάζει στον μαινόμενο κόσμο: Διψώ την ειρήνη!

«Διψώ»

Τι διψά; Διψά αγάπη.

Άλλα που αγάπη; Τα λουλούδια της αγάπης σπανίζουν πια στον εγωιστικό μας κόσμο. Το μίσος απλώνεται, ψυγείο κατήντησε ή γη, παγωνιά επικρατεί. Και ό Χριστός βλέπει τα παγόβουνα των καρδιών και φωνάζει: Κόσμε, διψώ αγάπη!

..........................................

ολόκληρη η ομιλία εδώ: vassileia

Μενέλαος Λουντέμης - Τα καρφιά

Ακούω τα πέταλα, ακούω τα καρφιά.
Γέμισαν οι νύχτες μου καρφιά
κι οι μέρες μου βελόνια.
Παντού ακούονται καρφιά
να καρφώνουν σταυρούς
να καρφώνουν κρεμάλες.

Με καρφιά είναι σπαρμένοι οι δρόμοι.
Καρφιά μου ‘στειλαν στα γενέθλιά μου
αντίς για λουλούδια γιορτινά.
Καρφιά γέμισαν το μαξιλάρι μου
αντίς για πούπουλα απαλά.

Καρφιά μπήξανε στα όνειρά μου
και στον τυραγνισμένο μου ύπνο.
Από άγρια σουβλερά καρφιά
κρέμονται κι οι μέρες μου
με σπάγκους από νερό.

Με τα ίδια καρφιά κάρφωσαν
κι όλους τους ανώνυμους της Ιστορίας
καθώς και τους διαλεχτούς της.

Απ' αυτά τα καρφιά κρέμασα κι εγώ
τους μαύρους μου εφιάλτες
και πήρα στον ώμο μου τη σκάλα
για να ξεκρεμάσω τους αθώους
και να καρφώσω τους ληστές.

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Της Παναγιάς το κλάμα

Δημοτικό τραγούδι*

 

Κάτω στα Ιεροσόλυμα και του Χριστού τον τάφον,
η Παναγιά εκάθητο μόνη και μοναχή της,
Την προσευχή της έκανε για τον μονογενή της.
'κούει βρονταίς, ΄κούει στραπαίς και οντηραίς μεγάλαις·
άγια βώδια σφάζουσιν ή πρόβατα συζεύγουν;
Χύνει να δη την πόρτα της να δη την γειτονιά της.
Θωρεί πάνω, θωρεί κάτω, θωρεί, ψυχή δεν βλέπει·
θωρεί τον ουρανόν θαμβόν και τ' άστρα βουρκωμένα
το φεγγαράκι τάγλαμπρόν στο αίμα βουτηγμένον.
Και πάλι κι ανατήρησε θωρεί τον άϊ-Γιάννη,
θωρεί τον και κατέβαινε κλιαμένον και δαρμένον,
κι εκράτει μεσ' την χείρα του μανδήλι ματωμένον
κι εκράτει και στην άλλη του μαλλιά της κεφαλής του
κι εκράτει και στα νύχια του κρέας του μαγουλού του.
Κι η Παναγιά τον ερωτά κι η Παναγιά του λέγει:
- Άϊ μου Γιάννη Πρόδρομε και βαπτιστά του Γυιού μου,
δεν είδες το παιδάκι μου και τον μονογενή μου;
- Δεν έχω στόμα να σου πω, χείλη να σου μιλήσω
και σιδερένια σωτικά να σου το μολογήσω.
Θωρείς το κείνο το βουνό, το υψηλό, το μέγα
πούχει την μαύρη γη κορφή, τον ουρανόν παντέρα;
Εκεί τον έχουν οι 'βριοι εξόγκωνον δεμένον
σαν κλέπτη τον επιάσανε, σαν πόρνο τον κρατούσι
σαν να χωρίζη αντρόγυνο εκεί τον τυρανούσι.
Βγάζουν τον χρυσοσκούφιον και βάζουν του αγκαθένιο.
Βγάζουν το χρυσοζώναρον και βάζουντου τον βάτον.
Βγάζουν τα χρυσοπάπουτσα και βάζουν του τσαρούχια.
Η Παναγιά σαν άκουσε λιγοθυμιά της ήλθε.
Σταμνιά νερό την 'πηρετούν τρία κανιά τον μόσχον
και έξη το ροδόσταμον ώστε που να συμφέρη.
Κι η Παναγιά συνέφερε κι αυτόν τον λόγον είπεν:
- Ας έλθ' η Μάρθα, η Μαρία και του Λαζάρου η μάνα
και του Προδρόμου(1) η αδελφή και η άλλη Αλισάβη,
και πάμε να τον πάρωμεν προτού μας τον σταυρώσουν
και πριν του βάλουν τα καρφιά και μας τον θανατώσουν.
Στρατί, στρατί, το πιάσανε, στρατί το μονοπάτι,
και το στρατί τους έβγαλε σ' ένα μικρό βρυσάκι,
κι εδίψασεν η Παναγιά 'σκύψεν να πιη λιγάκι·
'κούει χαλκιά κι ηχάλκευε χαλκιά με τα παιδιά του,
χαλκιά με τη γυναίκα του και με τη φαμιλιά του
- μωρή μωρέ ατσίγγανε, ήντανε αυτά που κάνης,
- βριοί μου παραγγείλασι περόνια να τους κάμω.
Εκείνοι μούπαν τέσσερα και εγώ τους κάνω πέντε
τα δυο στα δυο του γόνατα, τα δυο στα δυο του χέρια
και τ' άλλο το φαρμακερό να μπήξουν στην καρδιά του
να τρέξη αίμα και νερό να λιγωθή η ψυχή του.
- Μωρή μωρέ ατσίγγανε ψωμί να μην χορτάσης
ουδέ την τραχηλίτσα σου ποτέ να μην αλλάξης:
μωρή μωρέ ατσίγγανε δείξε μου τον υιόν μου.
Για δείξε μου τον γιόκα μου και τον μονογενή μου.
Θωρείς εκείνο το βουνό το υψηλό το μέγα
πούχει την μαύρη γην κορφή τον ουρανόν παντέρα;
Εκεί τον έχουνε οι 'βριοί εξόγκωνον δεμένον.
Ώραις η Παναγιά 'κλαίεν, ώραις και μοιρολόγα
στρατί, στρατί τον πιάσανε, στρατί το μονοπάτι·
το μονοπάτ' τους έβγαλεν εις του ληστού την πόρταν
βρίσκει την πόρτα σφαλιστή και τα κλειδιά παρμένα,
τα έρημα παράθυρα σφιχτά μανταλωμένα,
κι έδεσε τα χεράκια της την πόρτα παρεκάλει:
- Άνοιξε πόρτα του βριού και πόρτα του Πιλάτου!
Κι η πόρτα απ' τον φόβο της ανοίγει μοναχή της.
Μπαίνει πάνω η Παναγιά καθίζει στο κρεββάτι.
- Παρακαλώ σε Μωϋσή, δείξε μου τον υιόν μου.
- Θωρείς τον κείνον τον χλωμόν, κείνον τον κιτρινιάρην;
Εκείνος ειν' ο γιόκας σου και ο μονογενής σου,
Η Παναγιά σαν τ' άκουσε λιγοθυμιά της ήλθε:
- Φέρτε μαχαίρι να σφαγώ κρημνόν για να κρημνίσω
κι ένα ποτάμι θάλασσα για να ψυχομαχήσω.
Χριστός απολογήθηκεν όπου 'ταν σταυρωμένος.
- Μάνα μου σαν πνιγής εσύ, πνίγονται κι άλλαις μάναις
άμε, μάνα στο σπίτι μας και στο αρχοντικό μας
και πίνε άδολο κρασί κι αφράτο παξιμάδι,
να φαν μανάδες με παιδιά, παιδιά δίχως μανάδες
και τα καλά τ' αντρόγυνα με τους καλούς των άνδρες,
μάνα το μέγα Σάββατο που παίζουν οι καμπάναις
τότε και σύ μανούλα μου θα 'δης χαραίς μεγάλαις.

---

* Τραγουδιέται από μαυροφόρες γυναίκες, στην Κάλυμνο, στην αγρυπνία της Μεγάλης Παρασκευής.

1. Η παράδοσις συγχέει εδώ τον Ευαγγελιστήν Ιωάννην με τον Πρόδρομον. 

 
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Τόν ἥλιον κρύψαντα...

Πρωτότυπο	Απόδοση στη Νεοελληνική
Τὸν ἥλιον κρύψαντα τὰς ἰδίας ἀκτίνας, καὶ τὸ καταπέτασμα τοῦ ναοῦ διαρραγέν, τῷ τοῦ Σωτῆρος θανάτῳ,	Βλέποντας τον ήλιο να κρύβει τις ίδιες του τις ακτίνες και το καταπέτασμα του ναού να σχίζεται με τον θάνατο του Σωτήρα,
ὁ Ἰωσὴφ θεασάμενος, προσῆλθε τῷ Πιλάτῳ καὶ καθικετεύει λέγων· δός μοι τοῦτον τὸν ξένον, τὸν ἐκ βρέφους ὡς ξένον ξενωθέντα ἐν κόσμῳ·	ο Ιωσήφ προσήλθε στον Πιλάτο και θερμά τον ικετεύει λέγοντας: Δώσ’ μου τούτο τον ξένο, που από βρέφος σαν ξένος φιλοξενείται στον κόσμο.
δός μοι τοῦτον τὸν ξένον, ὃν ὁμόφυλοι μισοῦντες θανατοῦσιν ὡς ξένον·	Δώσ’ μου τούτο τον ξένο, που οι συμπατριώτες του από μίσος τον θανατώνουν σαν ξένο.
δός μοι τοῦτον τὸν ξένον, ὃν ξενίζομαι βλέπειν τοῦ θανάτου τὸ ξένον·	Δώσ’ μου τούτο τον ξένο, γιατί παραξενεύομαι καθώς βλέπω την ξενιτιά του θανάτου.
δός μοι τοῦτον τὸν ξένον, ὅστις οἶδεν ξενίζειν τοὺς πτωχούς τε καὶ ξένους·	Δώσ’ μου τούτο τον ξένο, που ξέρει να φιλοξενεί τους φτωχούς και τους ξένους.
δός μοι τοῦτον τὸν ξένον, ὃν Ἑβραῖοι τῷ φθόνῳ ἀπεξένωσαν κόσμῳ·	Δώσ’ μου τούτο τον ξένο, που οι Εβραίοι με φθόνο εξόρισαν απ’ τον κόσμο.
δός μοι τοῦτον τὸν ξένον, ἵνα κρύψω ἐν τάφῳ, ὃς ὡς ξένος οὐκ ἔχει τὴν κεφαλὴν ποῦ κλῖναι·	Δώσ’ μου τούτο τον ξένο, να τον κρύψω σε τάφο, γιατί σαν ξένος δεν είχε που να γείρει το κεφάλι.
δός μοι τοῦτον τὸν ξένον, ὃν ἡ Μήτηρ καθορῶσα νεκρωθέντα ἐβόα·	Δώσ’ μου τούτο τον ξένο, που αντικρύζοντάς τον νεκρό, η Μάνα του φωνάζει:
Ὦ Υἱὲ καὶ Θεέ μου, εἰ καὶ τὰ σπλάγχνα τιτρώσκομαι, καὶ καρδίαν σπαράττομαι, νεκρόν σε καθορῶσα, ἀλλὰ τῇ σῇ ἀναστάσει θαρροῦσα μεγαλύνω.	Ω, Υιέ και Θεέ μου, αν και πληγώνονται τα σωθικά μου κι η καρδιά μου σπαράζει που σε βλέπει νεκρό, αλλά αναθαρρώντας απ’ την ανάστασή σου, δοξάζω Σε.
Καὶ τούτοις τοίνυν τοῖς λόγοις δυσωπῶν τὸν Πιλᾶτον ὁ εὐσχήμων λαμβάνει τοῦ Σωτῆρος τὸ σῶμα,	Και με τούτα τα λόγια ικετεύοντας τον Πιλάτο ο άρχοντας λαμβάνει του Σωτήρος το σώμα,
ὃ καὶ φόβῳ ἐν σινδόνι ἐνειλήσας καὶ σμύρνῃ, κατέθετο ἐν τάφῳ τὸν παρέχοντα πᾶσι ζωὴν αἰώνιον καὶ τὸ μέγα ἔλεος.	και σε σεντόνι και σμύρνα το τυλίγει με φόβο πριν το βάλει στον τάφο. Το Σώμα αυτό που παρέχει σε όλους την αιώνια ζωή και το μέγα έλεος.

Απαρχή

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Τα παιδιά ψάλλουν Εγκώμια Μεγάλης Παρασκευής / «Ω Γλυκύ μου Έαρ...»

Ω γλυκύ μου έαρ, γλυκύτατόν μου Τέκνον, 

πού έδυ σου το κάλλος;

Παιδική Χορωδία Σ. Λάμπρου 

«Αἱ γενεαί πᾶσαι» - Παιδική Χορωδία Σπύρου Λάμπρου

Αἱ γενεαὶ πᾶσαι,

ὕμνον τῇ Ταφῇ σου,

προσφέρουσι Χριστέ μου.

Καθελὼν τοῦ ξύλου,

ὁ Ἀριμαθαίας,

ἐν ταφῶ σε κηδεύει.

Μυροφόροι ἦλθον,

μύρα σοι Χριστέ μου,

κομίζουσαι προφρόνως.

Δεῦρο πᾶσα κτίσις,

ὕμνους ἐξοδίους,

προσοίσωμεν τῷ Κτίστῃ.

Ὡς νεκρὸν τὸν ζῶντα,

σὺν Μυροφόροις πάντες,

μυρίσωμεν ἐμφρόνως.

Ἰωσὴφ τρισμάκαρ,

κήδευσον τὸ σῶμα,

Χριστοῦ τοῦ ζωοδότου.

Οὕς ἔθρεψε τὸ μάννα,

ἐκίνησαν τὴν πτέρναν,

κατὰ τοῦ Εὐεργέτου.

Οὕς ἔθρεψε τὸ μάννα,

φέρουσι τῷ Σωτῆρι,

χολὴν ἅμα καὶ ὄξος.

Ὢ τῆς παραφροσύνης,

καὶ τῆς Χριστοκτονίας,

τῆς τῶν προφητοκτόνων!

Ὡς ἄφρων ὑπηρέτης,

προδέδωκεν ὁ μύστης,

τὴν ἄβυσσον σοφίας.

Τὸν ῥύστην ὁ πωλήσας,

αἰχμάλωτος κατέστη,

ὁ δόλιος Ἰούδας.

Κατὰ τὸν Σολομῶντα,

βόθρος βαθὺς τὸ στόμα,

Ἑβραίων παρανόμων.

Ἑβραίων παρανόμων,

ἐν σκολιαῖς πορείαις,

τρίβολοι καὶ παγίδες.

Ἰωσὴφ κηδεύει,

σὺν τῷ Νικοδήμω,

νεκροπρεπῶς τὸν Κτίστην.

Ζωοδότα Σῶτερ,

δόξα σου τῷ κράτει,

τὸν ᾅδην καθελόντι.

Ὕπτιον ὁρῶσα,

ἡ Πάναγνός σε Λόγε,

μητροπρεπῶς ἐθρήνει.

Ὢ γλυκύ μου ἔαρ,

γλυκύτατόν μου Τέκνον,

ποῦ ἔδυ σου τὸ κάλλος;

Θρῆνον συνεκίνει,

ἡ πάναγνός σου Μήτηρ,

σοῦ Λόγε νεκρωθέντος.

Γύναια σὺν μύροις,

ἥκουσι μυρίσαι,

Χριστὸν τὸ θεῖον μύρον.

Θάνατον θανάτῳ,

σὺ θανατοῖς Θεέ μου,

θείᾳ σου δυναστείᾳ.

Πεπλάνηται ὁ πλάνος,

ὁ πλανηθεὶς λυτροῦται,

σοφίᾳ σῇ Θεέ μου.

Πρὸς τὸν πυθμένα ᾅδου,

κατήχθη ὁ προδότης,

διαφθορᾶς εἰς φρέαρ.

Τρίβολοι καὶ παγίδες,

ὁδοὶ τοῦ τρισαθλίου,

παράφρονος Ἰούδα.

Συναπολοῦνται πάντες,

οἱ σταυρωταί σου Λόγε,

Υἱὲ Θεοῦ παντάναξ.

Διαφθορᾶς εἰς φρέαρ,

συναπολοῦνται πάντες,

οἱ ἄνδρες τῶν αἱμάτων.

Υἱὲ Θεοῦ παντάναξ,

Θεέ μου πλαστουργέ μου,

πῶς πάθος κατεδέξω;

Ἡ δάμαλις τὸν μόσχον,

ἐν Ξύλῳ κρεμασθέντα,

ἠλάλαζεν ὁρῶσα.

Σῶμα τὸ ζωηφόρον,

ὁ Ἰωσὴφ κηδεύει,

μετὰ τοῦ Νικοδήμου.

Ἀνέκραζεν ἡ Κόρη,

θερμῶς δακρυῤῥοοῦσα,

τὰ σπλάγχνα κεντουμένη.

Ὦ φῶς τῶν ὀφθαλμῶν μου,

γλυκύτατόν μου Τέκνον,

πῶς τάφῳ νῦν καλύπτῃ;

Τὸν Ἀδὰμ καὶ Εὔαν,

ἐλευθερῶσαι, Μῆτερ,

μὴ θρήνει, ταῦτα πάσχω.

Δοξάζω σου Υἱέ μου,

τὴν ἄκραν εὐσπλαγχνίαν,

ἧς χάριν ταῦτα πάσχεις.

Ὄξος ἐποτίσθης,

καὶ χολὴν οἰκτίρμων,

τὴν πάλαι λύων γεῦσιν.

Ἰκρίω προσεπάγης,

ὁ πάλαι τὸν λαόν σου,

στύλῳ νεφέλης σκέπων.

Αἱ Μυροφόροι Σῶτερ,

τῷ τάφῳ προσελθοῦσαι,

προσέφερόν σοι μύρα.

Ἀνάστηθι, οἰκτίρμον,

ἡμᾶς ἐκ τῶν βαράθρων,

ἐξανιστῶν τοῦ ᾅδου.

Ἀνάστα Ζωοδότα,

ἥ σε τεκοῦσα Μήτηρ,

δακρυῤῥοοῦσα λέγει.

Σπεῦσον ἐξαναστῆναι,

τὴν λύπην λύων Λόγε,

τῆς Σε ἁγνῶς Τεκούσης.

Οὐράνιαι Δυνάμεις,

ἐξέστησαν τῷ φόβῳ,

νεκρόν σε καθορώσαι.

Τοῖς ποθῶ τε καὶ φόβῳ,

τὰ πάθη σου τιμῶσι,

πταισμάτων δίδου λύσιν.

Ὢ φρικτὸν καὶ ξένον,

θέαμα Θεοῦ Λόγε!

πῶς γῆ σε συγκαλύπτει;

Φέρων πάλαι φεύγει,

Σῶτερ Ἰωσήφ σε,

καὶ νῦν σε ἄλλος θάπτει.

Κλαίει καὶ θρηνεῖ σε,

ἡ πάναγνός σου Μήτηρ,

Σωτήρ μου νεκρωθέντα.

Φρίττουσιν οἱ νόες,

τὴν ξένην καὶ φρικτήν σου,

Ταφὴν τοῦ πάντων Κτίστου.

Ἔῤῥαναν τὸν τάφον,

αἱ Μυροφόροι μύρα,

λίαν πρωὶ ἐλθοῦσαι.

Ἀρώματα καὶ μύρα,

μαθήτριαι γυναῖκες,

προσφέρουσι τῷ Τάφῳ.

Τὸ «χαίρετε» δ’ ἐκεῖναι,

ἀκούουσιν εὐθέως,

εἰς ἀμοιβὴν τῶν δώρων.

Τὰ δάκρυα ὡς μύρα,

τῇ σῇ Ταφῇ προσφέρειν,

ἀξίωσόν με Σῶτερ.

Εἰρήνην Ἐκκλησία,

λαῷ σου σωτηρίαν,

δώρησαι σῆ Ἐγέρσει.

Δόξα Πατρὶ καὶ Υἱῷ καὶ Ἁγίῳ Πνεύματι.

Ὦ Τριὰς Θεέ μου,

Πατὴρ Υἱὸς καὶ Πνεῦμα,

ἐλέησον τὸν Κόσμον.

Καὶ νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

Ἰδεῖν τὴν τοῦ Υἱοῦ σου,

Ἀνάστασιν Παρθένε,

ἀξίωσον σοὺς δούλους.

Αἱ γενεαὶ πᾶσαι,

ὕμνον τῇ Ταφῇ σου,

προσφέρουσι Χριστέ μου.

Το Χαμομηλάκι

Νικηφόρος Βρεττάκος: «Περιμένοντας την Ανάσταση»

Ο ποιητής ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΒΡΕΤΤΑΚΟΣ αναφέρεται στο νόημα των Παθών της Μεγάλης Εβδομάδας και στο περιεχόμενο της Μεγάλης Παρασκευής. 

Αφηγείται μνήμες και έθιμα από τα παιδικά του χρόνια στις Κροκεές της Λακωνίας, την ατμόσφαιρα της τελετής του Επιταφίου ενώ τονίζει την εμπλοκή της φύσης την ημέρα της κορύφωσης του Θείου Δράματος. 

Παράλληλα, αναλύει το βαθιά πανανθρώπινο και διαχρονικό περιεχόμενο της Μεγάλης Παρασκευής που συνδέεται με τον πόνο και τις ανάγκες του ανθρώπινου όντος, με την τραγωδία της ανθρώπινης μοίρας, την ιδέα της φθοράς και του θανάτου. 

Ερμηνεύει τη φράση «Ίδε ο άνθρωπος» ως σύνοψη όλων των αδικημένων της γης και των λαών που πάσχουν, ως ορισμού επίσης, του αιώνιου ανθρώπου. 

Ανιχνεύει στους θρήνους και στις ακολουθίες των Παθών του Χριστού πανανθρώπινα ιδεώδη και συναισθήματα. 

Διαβάζει τέλος, απόσπασμα από το ποίημα του «Γράμμα στον Ρόμπερτ Οπενχάιμερ» (1954) όπου προσδίδει στην Μεγάλη Παρασκευή σημασία έξω από τον τόπο και τον χρόνο κι έναν χαρακτήρα οικουμενικό. 

youtube

youtube

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Να με συγχωρείς...

Επειδή είναι Μεγάλη Παρασκευή...

να με συγχωρείς που σε στεναχώρησα,

να με συγχωρείς μανούλα μου, για κάθε πίκρα που σου έδωσα,

να με συγχωρείς γιόκα/κορούλα μου, για κάθε στεναχώρια που σου έδωσα,

να με συγχωρείς φίλε/φίλη μου, για κάθε ένταση που προκάλεσα,
για κάθε μικρότητα που πρόβαλα,

να με συγχωρείς γυναίκα μου, για κάθε φασαρία που έκανα,

να με συγχωρείς άντρα μου, για κάθε γκρίνια που έβγαλα,

να με συγχωρείτε όλοι εσείς, για κάθε πόνο που σας προξένησα,

να με συγχωρείτε, επειδή δεν έχει σημασία ποιος έφταιξε,

να με συγχωρείτε, για κάθε θλίψη που προκάλεσα, εκουσίως ή ακουσίως,

να με συγχωρείτε, όλοι εσείς που σας πήρα την χαρά,

να με συγχωρείς Κύριε, γιατί κάθε στεναχώρια που προκάλεσα, Εσένα στεναχώρησε,

να με συγχωρείς, γιατί Εσύ σε τίποτα δεν έφταιξες και κάθε πληγή που προκαλώ, είναι και μια μαχαιριά σε Σένα, τον Μεγάλο Αθώο...

να με συγχωρείς, για κάθε μιζέρια μου, επειδή κάθε φορά είναι Μεγάλη Παρασκευή...

Το Χαμομηλάκι

Η Μεγάλη Παρασκευή του Νίκου Γκάτσου

Στο περιβολάκι μπρος στην εκκλησιά
έμοιαζες πουλάκι σ’ άγρια φυλλωσιά
δυόσμο κι αγιοκέρι κράταγες στο χέρι κι έλεγες:
“Ραβί σώσε μας και πάλι”!
Ήτανε Μεγάλη Παρασκευή

Νύχτες κι άλλες νύχτες γύρισε η χρονιά
του πολέμου οι δείχτες σήμαναν εννιά
κι είδαμε να βγαίνει μ’ όψη κολασμένη
μέσα απ’ το κλουβί το φριχτό τσακάλι
Ήτανε Μεγάλη Παρασκευή

Τα παιδιά φευγάτα έρμα τα χωριά
πάλευαν τα νιάτα για τη λευτεριά
κι όταν ήρθα λίγο να σε δω πριν φύγω
έκλαιγες βουβή με σκυφτό κεφάλι
Ήτανε Μεγάλη Παρασκευή

Το Χαμομηλάκι

Τάκης Παπατσώνης, «Περί του Ξύλου»

«Ψυχή μου, ευλόγα σήμερα πρωί, όλη τη μέρα
και την ακολουθούσα νύχτα όλη, το σωτήριο τούτο Ξύλο.
Εκεί είναι η βασιλεία του, στολισμένο με φύλλα θροούντα.
Εκεί έρχεται σε κοινωνία με τις δροσιές της Νύχτας, με τα θάμπη
των Ημερών. Εκεί του περιπλέχουνται οι κισσοί και οι άλλες
περιπλοκάδες, γεννώντας την ιδέα της ομορφιάς και της αγάπης.
Σπάνιο είναι να τ’ αφήσουν να γεράσει, να τη ζήσει
την αιώνια ζωή, και σπάνιο είναι κεραυνός να τόβρει,
μήνυμα επουράνιο, ένωση ουρανού και γης με λάμψη ακαριαία
και θάνατος στο δάσος, όπως πρέπει.
Ψυχή μου, ευλόγα και την ώραν,
οπότε ξεκινάμε με τα πελέκια μιαν αυγή, άκαρδο, δουλευτικό
σμήνος οι υλοτόμοι. Γουρμάζει τότες η γραμμένη
σιωπηλή στιγμή της θυσίας. Με τα πολλά καταπέφτει
το θειότατο ξύλο. Του αποξεραίνουνται οι χυμοί.
Ξερό απομένει· και όμως ξερό, δεν έρχεται ολότελα
να το ξενώσει η ξεραΐλα από τις φυσικές του επιρροές.
Το διαβιβρώσκει η υγρασία ή το φουσκώνει. Του ανοίγει
ο χρόνος τις ρωγμές. Πιάνει σαράκι. Εχτός αν το προορίζουνε
για τις φωτιές, οπότε πάλι τρίζει, τρίζει, και αφού αναλάμψει,
τέφρα γίνεται, καθώς όλα. Είπα όμως σήμερα της ψυχής μου
να γράψει για το Ξύλο εκείνο το προορισμένο από αιώνων,
για το Ξύλο, που η γέννησή του βαστάει από τις πρώτες
της γης μας φύτρες. Ετούτο εκόπη για να γίνει
Ζυγός μέγιστος, θαυματουργός Στατήρας,
που εστήθηκε στη μέσην ακριβώς του χρόνου
για να ζυγιάσει την κούφιαν έγνοια των ανθρώπων.
«Δεν είναι δάσος, που να προσφέρει ξύλο παρόμοιο».
Το Ξύλο αυτό δεν είναι διόλου ύλη απαθής.
Έχει ψυχή και δείχνει τη κάθε τόσο.
Ενώ κατάξερο είναι και κομμένο, όμως ανθεί
και μέσα του μυκάται και αναβράζει χυμός σεβάσμιος.
Δε θα ξετάξω το γιατί έφερε Λύτρωση το Ξύλο ετούτο.
Ούδε ποια Λύτρωση. Ψυχή μου, θέλω μόνο να ευλογήσεις
την ουσία του Ξύλου, οπόθε αχτινοβόλησε του κόσμου η λάμψη.
Και την ευγένεια που του εδόθη ένα πρωί, όταν ποτίστη
μέχρι του βάθους των φλεβών του από αίμα εξαγοραστικό
και ζωογόνο. Ποιο βάρος φορτώθηκε! Ποιον πόνο
φορτώθηκε! Όλου του κόσμου! Του καθηλώθησαν
όλοι οι δρυμοί της αγωνίας. Χαίρε, Σταυρέ, που μ’ όλα,
μονάχη ελπίδα εσύ αποβαίνεις στις ερημώσεις.»

Πηγάζει απ’ τα σκοταδερά έγκατα των δασών.

Σήμερον μαύρος ουρανός / σήμερον μαύρη μέρα, σήμερον εσταυρώσανε / τον πάντων βασιλέα.

Σήμερον μαύρος ουρανός,

σήμερον μαύρη μέρα,

σήμερον εσταυρώσανε,

τον πάντων βασιλέα.

Σήμερον όλοι θλίβονται

και τα βουνά λυπούνται.

Σήμερον έβαλαν βουλήν

οι άνομοι Εβραίοι,

οι άνομοι και τα σκυλιά

οι τρισκαταραμένοι.

Σαν κλέφτη τον επιάσανε

και σαν φονιά τον πάνε

και στου Πιλάτου τις αυλές

εκεί τον τυραγνάνε.

Κι' η Παναγιά η δέσποινα

κ' οι άλλες οι γυναίκες

έπιασαν το στρατί στρατί,

στρατί το μονοπάτι.

Το μονοπάτι τς' έβγαλε

μεσ' στου ληστή την πόρτα.

Τηρά δεξιά, τηρά ζερβά,

κανέναν δεν γνωρίζει.

Τηρά και δεξιώτερα

βλέπει τον Άγιο Γιάννη

-Άγιε μου Γιάννη Πρόδρομε

και βαπτιστή του γυιού μου

μην είδες τον υιγιόκα μου

και σένα δάσκαλό σου;

-Δεν έχω γλώσσα να σου πω

γλώσσα να σου μιλήσω,

δεν έχω χεροπάλαμο,

για να σού τονε δείξω.

Βλέπεις εκείνον τον γυμνό,

τον παραπονεμένο,

οπού φορεί πουκάμισο

στο αίμα βουτημένο;

Οπούναι τα ματάκια του

ραμμένα με μετάξι,

κι οπού φορεί στην κεφαλή

αγκάθινο στεφάνι;

Εκείνος είναι ο γυιόκας σου

και μένα δάσκαλός μου.

Ο Φώτης Κόντογλου σε κείμενό του με τίτλο "Σήμερον κρεμάται" (περιλαμβάνεται στο βιβλίο ΑΝΕΣΤΗ ΧΡΙΣΤΟΣ - Η δοκιμασία του λογικού, Εκδόσεις Αρμός 2001, σελ. 90-92), παραθέτει αυτούσια την πιο γνωστή και διαδεδομένη παραλλαγή του Μοιρολογιού της Παναγίας