Μεγαλώνοντας την iΓενιά

Προ ηµερών, στη διάρκεια ολιγοήµερων οικογενειακών διακοπών, ο ήχος ενός κινητού έσκισε την υγρή, ασέληνη καλοκαιρινή νύχτα. Πρέπει να ήταν 1.15 μετά τα μεσάνυχτα, θορυβήθηκα, κάτι σοβαρό θα συμβαίνει, ηλικιωμένοι γονείς, αιφνίδια επαγγελματική επιστράτευση, πυρκαγιά, πυρηνικός όλεθρος. 

Πλησιάζω ακροποδητί και έρχομαι en face με τον μοναδικό εφιάλτη που είχα κατορθώσει επιτυχώς να απωθήσω. 

Χτυπούσε το smartphone της (σχεδόν) 12χρονης, κοιμώμενης κόρης μου. Αυτό που αγοράστηκε πριν από έναν μήνα και έπειτα από κάμποσoυς εφηβικούς μελοδραματισμούς και κρίσεις ταυτότητας 

(«Όλοι οι συμμαθητές μου έχουν από την Ε’ Δημοτικού. Εγώ τι είμαι που δεν έχω;»).

Κοίταξα με λύσσα την οθόνη του κινητού. 

«Aντωνία», το όνομα της φίλης της που παραθερίζει σε γειτονικό σπίτι. Είπα προς στιγμήν να απαντήσω καταλλήλως (αλλά και να το εκτοξεύσω ηδονικά στον τοίχο) αλλά εν συνεχεία σκέφτηκα ότι αυτή θα ήταν η ταφόπλακα στη σχέση με το κατευθυνόμενο ιλιγγιωδώς προς τη βαθιά εφηβεία σπλάχνο μου. 

Toυλάχιστον η συσκευή βρισκόταν έξω από το δωμάτιό της. 

Θυμίζω ότι τον Ιούλιο του 2014 ένα 13χρονο κορίτσι από το βόρειο Τέξας ξύπνησε μέσα στη νύχτα από τη μυρωδιά καμένου. Το κινητό της είχε υπερθερμανθεί και λιώσει μέσα στα σεντόνια της.

Είµαι πλήρως συνειδητοποιηµένη. Με την απόκτηση του smartphone, η κόρη μου είναι και αυτή μια εκπρόσωπος της iGen (iΓενιάς) – ας μου επιτραπεί να υποκλέψω τον νεολογισμό της Τζιν Μ. Τουέντζ, καθηγήτριας της Ψυχολογίας στο Πολιτειακό Πανεπιστήμο του Σαν Ντιέγκο. 

Περιλαμβάνει κάπως αυθαίρετα τους γεννημένους μεταξύ 1995 και 2012. Μπροστά τους οι περίφημοι Μillennials (χονδρικά οι γεννημένοι από τα μέσα της δεκαετίας του 1980 μέχρι το 2000) είναι κάτι σαν τους Homo Εrectus του Internet (γιατί το iPad έκανε την εμφάνισή του μόλις το 2010). Οσο για εμάς, τους περισσότερους γονείς εφήβων, τη Γενιά Χ δηλαδή (χονδρικά, μεταξύ 40 και 55 ετών), δεν είμαστε παρά θλιβερά απομεινάρια ενός αναλογικού κόσμου που παλεύουν να το «παίξουν» κάτι που δεν θα γίνουν ποτέ: ψηφιακά ιθαγενείς.

Σε άρθρο της στο «Atlantic» (Σεπτέμβριος 2017) με τίτλo «Have Smartphones Destroyed a Generation?» («Τελικά τα smartphones κατέστρεψαν μια ολόκληρη γενιά;»), η Τουέντζ εμφανίζεται κομιστής λίαν δυσοίωνων προβλέψεων. 

«Ακόμη και όταν ένα κοσμογονικό γεγονός – ένας πόλεμος, ένα τεχνολογικό άλμα, μια free συναυλία μέσα στη λάσπη – παίζει έναν θεμελιώδη ρόλο στη διαμόρφωση μιας ομάδας νέων ανθρώπων, δεν υπάρχει ένας και μοναδικός παράγοντας ικανός να καθορίσει μια ολόκληρη γενιά.

Τα στυλ γονεϊκότητας εξακολουθούν να αλλάζουν, όπως άλλωστε και η σχολική ύλη και η κουλτούρα, και αυτά μετρούν. 

Αλλά η ταυτόχρονη ανάδυση του smartphone και των social media έχει προκαλέσει σεισμική δόνηση μιας κλίμακας που έχουμε πολύ καιρό να δούμε, αν δηλαδή την έχουμε δει ποτέ. 

Υπάρχουν αδιάσειστες αποδείξεις ότι οι συσκευές που έχουμε εναποθέσει στα χέρια των νέων ανθρώπων έχουν βαρύτατες συνέπειες και τους καθιστούν σοβαρά δυστυχείς».

Κατάθλιψη, αποστέρηση ύπνου, απομόνωση (σε μια περίοδο που οι κοινωνικές δεξιότητες πρέπει να ακονίζονται), αποξένωση από τους γονείς (ο σημερινός έφηβος απλώς περιμένει πότε η μαμά θα βγει από το δωμάτιο για να μείνει μόνος με το smartphone του), «δεν θα ήταν υπερβολή να πεις ότι οι εκπρόσωποι της iGen βρίσκονται στο χείλος της χειρότερης κρίσης ψυχικής υγείας εδώ και δεκαετίες». 

Θυμίζω βέβαια και το άρθρο «Αre Teenagers Replacing Drugs With Smartphones?» («Mήπως οι έφηβοι αντικαθιστούν τα ναρκωτικά με τα smartphones τους;») πριν από λίγους μήνες στους «Νew York Times». Η Tουέντζ τα αναλύει όλα αυτά διεξοδικά στο βιβλίο της «iGen» (εκδ. Simon & Schuster) που μόλις κυκλοφόρησε.

Γονείς και ειδικοί τα έχουν χαμένα. Το να μεγαλώνεις έναν/μία εκπρόσωπο της iGen είναι σαν το stand up paddling (όταν καλείσαι να κωπηλατήσεις όρθιος επάνω σε μια σανίδα). Στέκεσαι αγέρωχος, πιάνεις το κουπί, σιγά σιγά, YOLO!, θα καταφέρεις να σταθείς όρθιος για κάμποση ώρα. 

Όμως ένα ελαφρύ ταρακούνημα, μια καινούργια app ή ένα εφηβικό swipe left και έχεις πέσει σε παντελώς αχαρτογράφητα νερά.

~ Παπαδημητρίου Λένα
Δημοσιεύθηκε στο BHmagazino την Κυριακή 29 Αυγούστου 2017.
Αντικλείδι
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Μέτρα στα σχολεία λόγω Black Friday (VLAK... Friday)

«Αν στην εφηβεία ποδοπατήσεις τον διπλανό σου για να αποκτήσεις ένα φτηνό κινητό, αργότερα θα “σπρώξεις” τον συνάδελφο για µία επίσης φτηνή θέση εργασίας» 

Σκασιαρχείο μαθητών για την βλάκ... Friday

Για την καθιέρωση της ενημερωτικής ''καμπάνιας'' για θέματα καταναλωτισμού, αφορμή αποτέλεσε η εικόνα που παρουσιάζουν οι σχολικές αίθουσες την ημέρα των εκπτώσεων, γνωστή ως «Black Friday», µε τους μαθητές να κάνουν ομαδική «κοπάνα» από το σχολείο για να πάνε στα πολυκαταστήματα.

Το φαινόμενο αυτό έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις και ιδιαίτερα στις πόλεις, µε αποτέλεσμα οι καθηγητές -κυρίως του Λυκείου- να βρίσκονται αντιμέτωποι την ημέρα αυτή µε τις άδειες αίθουσες, αφού οι μαθητές τους επιδίδονται στο κυνηγητό των προσφορών σε κινητά, υπολογιστές, ηλεκτρονικά παιχνίδια, αθλητικά είδη κ.α.

Τα τελευταία δύο χρόνια η κατάσταση έχει… παραγίνει και οι καθηγητές δηλώνουν ότι έχουν χρέος να αναδείξουν μέσα στις σχολικές αίθουσες αξίες ενάντια στον άκρατο καταναλωτισμό, τον ατομισμό και την αγελαία συµπεριφορά. 

«Αν στην εφηβεία ποδοπατήσεις τον διπλανό σου για να αποκτήσεις ένα φτηνό κινητό, αργότερα θα “σπρώξεις” τον συνάδελφο για µία επίσης φτηνή θέση εργασίας» τονίζουν σε ανακοίνωσή τους οι καθηγητές της Γ’ ΕΛΜΕ Θεσσαλονίκης.

Η ΕΛΜΕ Θεσσαλονίκης, υπογραμμίζει ότι «τα προηγούμενα χρόνια, κάποια Παρασκευή του Νοέμβρη παρατηρήσαμε αυξημένο αριθμό απουσιών των μαθητών στα σχολεία µας. Ο λόγος πρωτοφανής: η Black Friday (Μαύρη Παρασκευή) είχε έρθει και στην Ελλάδα. Μετά την “επιτυχία” που σημείωσε επαναλαμβάνεται και φέτος».

Όπως τονίζει στην εφημερίδα «ΕΘΝΟΣ» ο πρόεδρος της ΟΛΜΕ Νικηφόρος Κωνσταντίνου, «ακόμη κι αν το φαινόμενο αυτό δεν είναι ακόμη γενικευμένο, οι εκπαιδευτικοί έχουμε υποχρέωση να το μελετήσουμε. 

Το σίγουρο είναι ότι πρέπει να καλλιεργήσουµε στους μαθητές µας άλλες ιδέες και ίσως να ζητήσουµε από το υπουργείο να καθιερώσει μια σχετική ημέρα ενημερωτικής καμπάνιας για τα παιδιά. Εμείς δεν στρεφόμαστε κατά των καταστημάτων. Οφείλουμε όμως να δώσουµε στους μαθητές συµβουλές “σωστού καταναλωτή”».

Συµπληρώνοντας την άποψη του προέδρου της ΟΛΜΕ, οι καθηγητές της Θεσσαλονίκης υπογραμμίζουν: «Οι διαφημιστικές καμπάνιες πολλών αλυσίδων για Black Friday είχαν συγκεκριμένη στόχευση στο ευαίσθητο εφηβικό κοινό µε προσφορές σε προϊόντα κινητής τηλεφωνίας, games, αθλητικά είδη, καλλυντικά κ.α.

real
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Περισσότεροι έφηβοι από ποτέ υποφέρουν από κατάθλιψη ... Teenagers are growing more anxious and depressed

Teenagers are growing more anxious and depressed

... και πιθανότερος ένοχος είναι η τεχνολογία!

Τα τελευταία χρόνια φαίνεται πως κάτι έχει αλλάξει άρδην στη ζωή των εφήβων. Σύμφωνα με έρευνες μέσα σε μια πενταετία (2010-2015) ο αριθμός των εφήβων που παρουσίασαν συμπτώματα κατάθλιψης, αλλά και τάσεις αυτοκτονίας αυξήθηκε κατά πολύ.

Δυστυχώς, αυξήθηκε και το ποσοστό των εφήβων που προέβησαν με επιτυχία στο απονενοημένο διάβημα. Τελευταίο παράδειγμα η δυσάρεστη είδηση του χαμού ενός 16χρονου νεαρού ο οποίος έβαλε τέλος στη ζωή του πηδώντας από μια γέφυρα της Αττικής Οδού στην περιοχή του Γέρακα την περασμένη Κυριακή.

Τι συνέβη, όμως, και όλο και περισσότεροι έφηβοι και έφηβες νιώθουν κατάθλιψη, προσπαθούν να αυτοκτονήσουν ή και τα καταφέρνουν;

Οι δημοσιογράφοι του Fatherly.com μελέτησαν συμπεράσματα πανεπιστημιακών μελετών και συγκέντρωσαν στοιχεία από δικές τους έρευνες προκειμένου να καταλάβουν καλύτερα το τι γίνεται στη ζωή των εφήβων και γιατί περισσότερο από κάθε άλλη φορά οι νέοι σήμερα προσπαθούν να βάλουν τέλος στη ζωή τους.

Όλα τα στοιχεία τους οδήγησαν στο συμπέρασμα, ότι ο κυριότερος ένοχος είναι ίσως η τεχνολογία!

Όπως αναφέρουν, αποδείχθηκε ότι στα τέλη του 2012 τα ποσοστά κατοχής smartphones εκτοξεύθηκαν πάνω από το 50% τη στιγμή που και τα ποσοστά κατάθλιψης των νέων παρουσίασαν ραγδαία αύξηση. 

Μέχρι το 2015, μάλιστα, πάνω από το 70% των εφήβων είχε πρόσβαση σε ένα "έξυπνο" τηλέφωνο. 
Επιπλέον, τονίζουν ότι όχι μόνο η κατοχή smartphone και η κατάθλιψη αυξήθηκαν αναλόγως, αλλά και η ώρα που ξόδευε ένας έφηβος στο διαδίκτυο και ειδικότερα στα social media συνδέθηκε με θέματα ψυχικής υγείας

Αν και δεν κάνουν ξεκάθαρο το πώς η online ώρα που σπαταλούσε ένας έφηβος καθημερινά μπορεί να έβλαπτε την ψυχική του υγεία, σημειώνουν ότι θα μπορούσε σίγουρα να την επηρεάσει με απροσδιόριστους τρόπους, ειδικά αν αυτή η ώρα "κάλυπτε" το πρόγραμμα άλλων δραστηριοτήτων.

Για να γίνουν πιο συγκεκριμένοι χρησιμοποιούν το παράδειγμα των διαπροσωπικών σχέσεων.

Οι έφηβοι τα τελευταία χρόνια περνούν πολύ λιγότερο χρόνο συνομιλώντας πρόσωπο με πρόσωπο με συνομηλίκους τους. 

Οι διαπροσωπικές σχέσεις όμως και η συμμετοχή στα κοινά ή σε ένα σύνολο συμβάλλουν τα μέγιστα στην ανθρώπινη ευτυχία. Ενώ και το να νιώθει κάποιος κοινωνικά αποκλεισμένος θεωρείται ένας από τους πιο επικίνδυνους παράγοντες που μπορεί να οδηγήσουν στην κατάθλιψη και την αυτοκτονία.

Συμπληρώνουν δε τα επιχειρήματά τους λέγοντας ότι στις μέρες μας όλο και περισσότεροι έφηβοι έχουν έλλειψη καλού ύπνου, πράγμα που συνδέεται άρρηκτα με την καλή ψυχική και νοητική υγεία. 
Ο κακός ύπνος, πόσο μάλλον η πιθανή ολοκληρωτική έλλειψή του, είναι μια από τις σημαντικότερες αιτίες της κατάθλιψης. Η συνεχής επαφή και ενασχόληση με οθόνες οδηγεί στην απώλεια ύπνου, πράγμα που από μόνο του θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί η κατάθλιψη και οι τάσεις αυτοκτονίας έχουν αυξηθεί τόσο πολύ.

Η κατάθλιψη μπορεί να έχει πάρα πολλές αιτίες. Γενετική προδιάθεση, προβλήματα στο οικογενειακό περιβάλλον, ψυχικά τραύματα, bullying είναι μόνο μερικές. Το βιωτικό επίπεδο, η εθνικότητα, η θρησκεία ή οικονομικές δυσκολίες, ωστόσο, φαίνεται να μην παίζουν ιδιαίτερο ρόλο στην αύξηση αυτή. 
Μερικοί έφηβοι, λοιπόν, υπάρχει πιθανότητα να βιώσουν την κατάθλιψη δίχως να έχουν συνεχή επαφή με τις οθόνες και την τεχνολογία.

Μερικοί πιο ευαίσθητοι και ευάλωτοι έφηβοι, όμως, οι οποίοι διαφορετικά μπορεί να μην εμφάνιζαν κατάθλιψη ή κάποια άλλη ψυχική ασθένεια, υπάρχει πιθανότητα να εκδηλώσουν συμπτώματα κατάθλιψης εξαιτίας της πολύωρης έκθεσής τους στις οθόνες και τα social media, την έλλειψη ύπνου και διαπροσωπικής επαφής ή εξαιτίας του συνδυασμού και των τριών,συμπληρώνουν οι αρθρογράφοι στο κείμενό τους.

Πολλοί μπορεί να θεωρήσουν, καταλήγουν οι δημοσιογράφοι, ότι τα συμπεράσματα για την επιρροή που έχει η τεχνολογία στην ψυχολογία των εφήβων είναι λιγάκι βιαστικά μιας και οι έρευνες που γίνονται βρίσκονται σε αρχικά στάδια, αλλά η μείωση της επαφής των εφήβων με τις οθόνες και η αύξηση των εξωτερικών δραστηριοτήτων και των διαπροσωπικών επαφών μπορεί να συμβάλλει θετικά στην μείωση των ποσοστών κατάθλιψης και τάσεων αυτοκτονίας.

infokids