Απτική Αμυντικότητα: Γιατί δεν με αγκαλιάζει το παιδί μου;

Πολλές φορές αναρωτιέμαι… γιατί; 

Δεν είμαι καλή μάνα; 

Δεν είμαι καλός πατέρας; 

Γιατί το παιδί μου δεν θέλει την αγκαλιά μου;

Η φυσική αντίδραση ενός γονέα, όταν κλαίει το μωρό του, είναι να το πάρει αγκαλιά και να το ηρεμήσει. Τι συμβαίνει, όμως, όταν το κλάμα δεν σταματάει με την αγκαλιά αλλά, αντιθέτως, γίνεται εντονότερο

Σύμφωνα με την Srivastava (2016), η αφή είναι η πρώτη αίσθηση που γνωρίζει το έμβρυο μέσα στην μήτρα. 

Είναι η αίσθηση που κυριαρχεί στην βρεφική ηλικία έως ότου να υπερισχύσουν οι κινητικές και γνωστικές μας δεξιότητες. 

Μέσω της αφής, αντιλαμβανόμαστε τον πόνο, τη θερμοκρασία, το ελαφρύ άγγιγμα και την βαθιά πίεση.

Πολλά παιδιά, όμως, δεν αντιδρούν ως συνηθίζεται στα απτικά ερεθίσματα του περιβάλλοντός τους. 

Σύμφωνα με έρευνες, ένα 5-15% του νευροτυπικού πληθυσμού παρουσιάζει αισθητηριακές διαταραχές, ενώ το ποσοστό εκτοξεύεται στο 80-90% σε παιδιά με διαταραχές αυτιστικού φάσματος. 

Μία αισθητηριακή διαταραχή που συναντάται συχνά στην κλινική πράξη, είναι η απτική αμυντικότητα, ένα σύνολο, δηλαδή, μη τυπικών συμπεριφορών και συναισθηματικών αντιδράσεων σε διάφορα απτικά ερεθίσματα, τα οποία, από τη φύση τους, δεν προκαλούν δυσφορία στον άνθρωπο (Srivastava, 2016).

Κάποια συμπτώματα, στην καθημερινότητα ενός παιδιού, 

μπορεί να είναι (Schaaf and Mailloux, 2015):

• Ενόχληση σε νέα ρούχα ή στις ετικέτες των ρούχων.
• Αποφυγή ανθρώπινου αγγίγματος (χάδι, αγκαλιά).
• Αποφυγή παιχνιδιού με δαχτυλομπογιές, κόλλα, άμμο, πλαστελίνη, χώμα ή και άλλα παιχνίδια που ίσως λερωθεί το παιδί.
• Δυσανασχέτηση με το βούρτσισμα των δοντιών περισσότερο απ’ ό,τι άλλα παιδιά στην αντίστοιχη ηλικία.

Η απτική αμυντικότητα επηρεάζει άμεσα την ανάπτυξη, την κινητική μάθηση των παιδιών και, γενικότερα, την καθημερινότητά τους. 

Εάν το παιδί σας παρουσιάζει κάποιες από τις άνω συμπεριφορές σε έντονο βαθμό, συμβουλευτείτε άμεσα έναν εργοθεραπευτή εξειδικευμένο στην θεραπεία της Αισθητηριακής Ολοκλήρωσης.
.

Σταυρούλα Δρογκάρη - Παιδιατρική Εργοθεραπεύτρια. 

talcmag

Το Χαμομηλάκι

Το ΟΧΙ, στην σωματική επαφή, είναι δικαίωμα

Λάθος μηνύματα που παίρνει το παιδί από μια αγκαλιά

Μια ζεστή αγκαλιά είναι απόδειξη αγάπης, σου δίνει ζεστασιά και ασφάλεια. Όλοι μας έχουμε ανάγκη από πολλές αγκαλιές μέσα στην ημέρα για να μπορούμε να λειτουργούμε σωστά.  
Όταν όμως είσαι παιδί, η αγκαλιά που προσδοκάς δεν είναι η οποιαδήποτε. 
Είναι της μαμάς, του μπαμπά, της γιαγιάς, των ανθρώπων που ξέρεις και αγαπάς.
Η αγκαλιά ενός ξένου, κάποιου που δεν εμπιστεύεσαι, που δεν σου μεταδίδει ασφάλεια, αυτή δεν τη θες. Την απωθείς. 
Και να γιατί δεν πρέπει να πιέζουμε ποτέ το παιδί μας να δέχεται τους εναγκαλισμούς σώνει και καλά:

Γιατί το παιδί:

1. Νιώθει πίεση, ανασφάλεια, αμηχανία. Και αυτά δεν είναι συναισθήματα που περιμένουμε φυσιολογικά από μια αγκαλιά.
2. Πιστεύει λανθασμένα ότι το σώμα του δεν του ανήκει αλλά πρέπει να το μοιράζεται ακόμα και με όσους δεν θέλει.
3. Καταλαβαίνει, επίσης λανθασμένα, ότι οποιοσδήποτε δικαιούται να το αγγίζει.
4. Θεωρεί ότι οι γνωστοί των γονιών του και οι συγγενείς είναι πάντα «οι δικοί μας άνθρωποι», άκακοι και ακίνδυνοι. Κάποιοι είναι, κάποιοι όμως όχι.
5. Δεν μπορεί να ξεχωρίσει πότε κάποιος είναι επικίνδυνος ή όχι.
6. Μαθαίνει ότι ο μόνος τρόπος για να δείξεις την αγάπη ή την συμπάθειά σου είναι να αγκαλιάσεις τον άλλον. Κι όμως, μπορείς να το κάνεις με χίλιους δυο τρόπους χωρίς να υποβληθείς σε αγγίγματα που πιθανόν δεν σου αρέσουν.

allyou.gr  

Το Χαμομηλάκι

Το παιδί σας δεν είναι υποχρεωμένο να αγκαλιάζει κανέναν

Καθώς πλησιάζουμε στην περίοδο των γιορτών, αναπόφευκτο είναι ότι το διάστημα αυτό θα συναντήσετε αγαπημένα πρόσωπα, συγγενείς και φίλους, που όλο χαρά θα σπεύσουν να αγκαλιάσουν το παιδί σας.
Για κάποια παιδιά οι αγκαλιές και τα φιλιά είναι δεύτερη φύση και τα χαρίζουν απλόχερα. Κάποια άλλα, όμως είναι από τη φύση τους πιο συνεσταλμένα, λιγότερο διαχυτικά, και αυτό είναι κάτι που, όχι μόνο οφείλουμε να σεβόμαστε, αλλά και να υπερασπιζόμαστε όταν π.χ. ο παππούς θα γκρινιάξει που το παιδί δεν τρέχει στην αγκαλιά του.

Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να πιέζουμε το παιδί να αγκαλιάσει κάποιον, αν δεν το θέλει, ακόμα και εμάς τους ίδιους. 

Οι λόγοι είναι οι εξής:
* Η πίεση για αγκαλιές διδάσκει στο παιδί ότι δεν έχει έλεγχο στο σώμα του
* Το παιδί, είτε είναι αγόρι είτε κορίτσι, πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι το σώμα του είναι αποκλειστικά δικό του και μπορεί να κάνει ό,τι θέλει σε αυτό. Το ίδιο, φυσικά, ισχύει για το σώμα του καθενός –ούτε το παιδί, δηλαδή, πρέπει να αγκαλιάζει ένα άλλο παιδί με το ζόρι.
* Με αυτήν το παιδί καταλαβαίνει ότι οποιοσδήποτε (ειδικά ενήλικας) έχει δικαίωμα να το ακουμπά όπως θέλει, όποτε θέλει
* Με το να πιέζετε το παιδί να αγκαλιάσει κάποιον -όποιος κι αν είναι αυτός, ακόμα κι αν ξέρετε ότι το παιδί αγαπά αυτό το άτομο- ενώ αυτό δεν θέλει, αφενός το κάνετε να νιώθει άσχημα, να ντρέπεται και να νιώθει ενοχές για την άρνησή του, αφετέρου συνεχίζει να νιώθει άσχημα και μετά την αγκαλιά, γιατί την έκανε χωρίς να την θέλει. 

Το ότι εμείς, ως γονείς, έχουμε νόμιμα την επιμέλεια των παιδιών μας δεν σημαίνει ότι αυτά μας ανήκουν. Σημαίνει ότι έχουμε την ευθύνη τους.

* Το παιδί μπορεί να σκεφτεί ότι οι συγγενείς δεν είναι καλοπροαίρετοι.
Δεν θα αναφερθούμε σε περιστατικά συγγενών (π.χ. θείων ή παππούδων) που, αν και ήταν υπεράνω υποψίας, κακοποίησαν σεξουαλικά μικρά παιδιά. 

Θα αναφερθούμε, όμως, στην αντίληψη που σχηματίζει το παιδί για έναν άνθρωπο, ο οποίος πεισματικά ζητά την αγκαλιά του και μάλιστα θυμώνει ότι δεν την εισπράττει. 

Εσείς δεν θα ενοχλούσασταν αν ήσασταν στην θέση του παιδιού; 

* Δείχνει στο παιδί ότι δεν σέβεστε τα όριά του
Ο κάθε άνθρωπος έχει τα δικά του όρια διαχυτικότητας. Κάποιοι άνθρωποι είναι πολύ ανοιχτοί στη σωματική επαφή και κάποιοι άλλοι όχι –πολλοί ενοχλούνται ακόμα κι όταν κάποιος τους μιλά πολύ κοντά στο πρόσωπό τους. 

Σεβαστείτε τις νοητές γραμμές που έχει βάλει το παιδί σας γύρω από το σώμα του και μην τις παραβιάζετε για να κάνετε το χατίρι της γιαγιάς και του παππού. Ούτε καν για να «κλέψετε» εσείς μια αγκαλιά.

* Το παιδί μπορεί κάτι να θέλει να σας πει με τη στάση του
Υπάρχει περίπτωση το παιδί σας να αποφεύγει να αγκαλιάσει κάποιον επειδή το ένστικτό του τού λέει ότι κάτι δεν πάει καλά μαζί του. 

Μπορεί, ακόμα, το άτομο αυτό να το έχει στεναχωρήσει, να το έχει τρομάξει, να το έχει πληγώσει ή να το έχει θυμώσει –μπορεί απλά να μυρίζει περίεργα, και εσείς να μην το γνωρίζετε. 

Δοκιμάστε να ρωτήσετε ευγενικά το παιδί σας αν υπάρχει κάποιος λόγος που δεν θέλει να αγκαλιάζει κάποια συγκεκριμένα άτομα.

Φιμώνει το αίσθημα κινδύνου του παιδιού
Είστε στο εμπορικό κέντρο και ένας παχουλός κύριος ντυμένος Άη Βασίλης καλεί το παιδί σας, με τα χέρια του ορθάνοιχτα, για να το πάρει στην αγκαλιά του και να φωτογραφηθεί μαζί του. 

Το παιδί διστάζει και μαζεύεται κοντά σας. 

Το παιδί εκείνη την ώρα βιώνει το αίσθημα κινδύνου που φυσιολογικά προκαλείται όταν ένας άγνωστος -οποιοσδήποτε άγνωστος στο παιδί- απευθύνεται σε αυτό. Μην επιδιώξετε να φιμώσετε αυτόν τον μηχανισμό. 

Υπάρχει κανένας λόγος να αγκαλιάσει το παιδί σας τον Άη Βασίλη, τον Μίκυ Μάους, τον Μπομπ Σφουγγαράκη, που θα συναντήσει στο λούνα παρκ, εάν δεν το θέλει;

Μαθαίνει στο παιδί ότι μόνο η αγκαλιά δείχνει αγάπη, συμπάθεια ή εκτίμηση
Αντίθετα, το παιδί οφείλει να γνωρίζει ότι οι αγκαλιές είναι προαιρετικές και αποτελούν μόνο έναν τρόπο για να δείξουμε τα θετικά συναισθήματά μας σε κάποιον. 

Μάλιστα, είναι χρήσιμο να το βοηθήσετε να δοκιμάσει εναλλακτικούς τρόπους για να δείξει την αγάπη του, είτε με τα λόγια (πράγμα λίγο δύσκολο, βέβαια, για τα πολύ μικρά παιδιά), είτε με κάποια ζωγραφιά ή χειροτεχνία. 

Πείτε του ότι μπορεί, αν θέλει, να μοιραστεί το φαγητό του με τους αγαπημένους του φίλους ή με τα αδέρφια του ή να τους χαρίσει ένα παιχνίδι του. Οι χειρονομίες αυτές είναι εξίσου ουσιαστικές (αν όχι περισσότερο) από μία αγκαλιά.

Την επόμενη φορά, λοιπόν, που κάποια φίλη σας, ένας συγγενής, κάποιος δικός του φίλος, το αδερφάκι του, κάποιος άγνωστος ενήλικας ντυμένος Μίκυ Μάους, οποιοσδήποτε, (ακόμα κι εσείς η ίδια), θα εισπράξει την απόρριψη της αγκαλιάς του παιδιού, μην το αποδοκιμάσετε. 

Αντίθετα, πείτε στο παιδί σας ότι δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα αν δεν θέλει να χαρίσει την αγκαλιά του. Όσο για το άλλο άτομο, πείτε του απλά να μην το παίρνει προσωπικά.

pasp