Η σπηλιά του facebook

Σε μια από τις διασημότερες αλληγορίες από καταβολής κόσμου, της σπηλιάς του Πλάτωνα, οι άνθρωποι ζουν φυλακισμένοι και αλυσοδεμένοι σε μια σπηλιά και το μόνο που βλέπουν είναι οι σκιές των αντικειμένων, που από το φως μιας φωτιάς που σιγοκαίει πίσω τους προβάλλονται στον τοίχο της σπηλιάς.

Για να αποδεσµευτείς πρέπει πρώτα να καταλάβεις ότι είσαι δέσµιος!

Οι σκιές είναι ο πραγματικός κόσμος των δεσμωτών. Σε όλη τη ζωή τους βλέπουν τις σκιές των πραγμάτων, ο πραγματικός κόσμος γι’ αυτούς είναι εικονικός, μια αναπαράσταση της πραγματικότητας. Αν κάποιοι δεσμώτες απελευθερωθούν από τις ψευδαισθήσεις τους, σπάσουν τα εικονικά δεσμά τους και εξέλθουν από τη σπηλιά, θα γνωρίσουν τον πραγματικό κόσμο και όχι τα αντίγραφά του.

Η πιο σύγχρονη παραλλαγή της σπηλιάς του Πλάτωνα είναι το facebook και τα άλλα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. 

Οι δεσμώτες του facebook είναι καθηλωμένοι κατά μόνας σε μια σκοτεινή τρύπα, την οθόνη του υπολογιστή στην οποία ζουν οι φίλοι και οι συγγενείς τους, με το περίεργο όνομα likes. 

Μήπως, όμως, η σπηλιά του facebook είναι πιο σκοτεινή και αδυσώπητη από τη σπηλιά του Πλάτωνα;

Το 1779, σύμφωνα με το μύθο, σ’ ένα χωριό της Βρετανίας, ένας οργισμένος άντρας, ο Ν. Λουντ, καταστρέφει σε ένα εργοστάσιο δυο μηχανές πλεξίματος για κάλτσες. 

Το 1811, στην αυγή της βιομηχανικής επανάστασης, κάνουν την εμφάνισή τους οι Λουδίτες, οι οπαδοί του Λουντ, και μέχρι το 1816 κατέστρεφαν τις μηχανές, κυρίως των κλωστοϋφαντουργιών, τις οποίες θεωρούσαν υπεύθυνες για την απώλεια χιλιάδων θέσεων εργασίας. 

Τελικά το κίνημα των Λουδιτών, ο «στρατός των εκδικητών», υπό τον μυθικό στρατηγό Λουντ , κατεστάλη βίαια από τον βρετανό κυβερνήτη Σ. Πέρσιβαλ. 

Είχαν λάθος οι Λουδίτες, όπως διακήρυξε το σύνολο της νεωτερικής σκέψης, φιλελεύθερης και αριστερής, διότι τα «μέσα παραγωγής, η τεχνολογία είναι ουδέτερη, η χρήση τους είναι καλή ή κακή»;

Και καλά οι Λουδίτες ήταν «αγράμματοι και τεχνοφοβικοί», η ελίτ των σχεδιαστών του σημερινού τεχνοκόσμου είναι και αυτοί τεχνοφοβικοί, είναι νεολουδίτες; 

Μπορεί κανείς να κατηγορήσει ως τεχνοφοβικό τον πρώην αντιπρόεδρο του facebook C. Palihapitiya που πρόσφατα δήλωσε:

Οργανώνουμε τις ζωές μας γύρω από αυτήν την θεωρούμενη αίσθηση της τελειότητας, επειδή παίρνουμε ως ανταμοιβή αυτά τα πρόσκαιρα σήματα, καρδούλες και likes και το ταυτίζουμε αυτό με κάποια αξία. Αντίθετα στην πραγματικότητα είναι μια εύθραυστη δημοφιλία που είναι βραχυπρόθεσμη και σας αφήνει ακόμα περισσότερο κενούς και άδειους από ότι πριν.

Την ίδια στιγμή ο Σ. Πάρκερ, πρώτος πρόεδρος του facebook δήλωσε ότι:

Τα likes είναι σαν μια δόση ντοπαμίνης για να ενθαρρύνονται οι χρήστες να ανεβάζουν περισσότερο περιεχόμενο.

Το facebook αποτυπώνει το βασικό αγαθό της φιλελεύθερης κοινωνίας, τον εξατομικευμένο εαυτό, που φαντασιώνεται ότι είναι ελεύθερος μέσω των κοινωνικών δικτύων να κάνει πράξη την προσωπική του αυτοπραγμάτωση. Οι εικονικοί φίλοι, όμως, και τα likes δεν είναι τίποτα άλλο από μια γυμνή ζωή, μια ναρκισσιστική επιβεβαίωση του εγώ, ένας εκπτωχευμένος εαυτός, ο δεσμώτης εαυτός.
Ταυτόχρονα το facebook αποδεικνύει το μύθο ότι η φιλελεύθερη κοινωνία είναι μια κοινωνία ελευθερίας του ατόμου, διότι το άτομο πρόθυμα πουλάει τα προσωπικά του δεδομένα, τον εαυτό του, τον περιορισμό της ελευθερίας του και μάλιστα δωρεάν.

Πώς γίνεται η πρόσβαση στο facebook να είναι δωρεάν και η εταιρεία να αξίζει μισό τρις δολάρια και να έχει διαφημιστικά έσοδα το 2016 26 τρις δολάρια; 

Οι χρήστες προσφέρουν δωρεάν τις προτιμήσεις τους, τα συναισθήματά τους, τον τρόπο ζωής τους, που ως ψηφιοποιημένη πληροφορία το facebook την πουλάει στους διαφημιστές, στα ΜΜΕ, στις κυβερνήσεις ,κλπ. Οι εταιρίες, όπως το facebook, που παράγουν και πωλούν πληροφορία, χρησιμοποιούν μια δωρεάν πρώτη ύλη, τις προσωπικές πληροφορίες των χρηστών, που τις προσφέρουν δωρεάν και βγάζουν κέρδος. Ο ψηφιοποιημένος μας εαυτός πουλιέται ως εμπόρευμα.

Ποιος είπε ότι στον καπιταλισμό μόνο η εργατική δύναμη μετατρέπεται σε εμπόρευμα; 

Η ζωή έχει γίνει πλέον εμπόρευμα. Αναζητούνται νεολουδίτες για να καταστρέψουν αυτό το εμπόρευμα.

Υπάρχει όμως και μια άλλη αθέατη , σκοτεινή πλευρά του facebook. Λίγοι γνωρίζουν ότι στα ερευνητικά κέντρα, διάσημων πανεπιστημίων, σχεδιάζεται ο ψηφιακός ολοκληρωτικός καπιταλισμός, ο τεχνοκόσμος, με αιχμή του δόρατος την τεχνητή νοημοσύνη. 

Η αλματώδης ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης οφείλεται στα δωρεάν δεδομένα που εμείς διαθέτουμε όταν κάνουμε αναζήτηση στο google, αγοράζουμε στο amazon ή σχολιάζουμε στο facebook, στο ότι δηλαδή ψηφιοποιείται στο διαδίκτυο η ανθρώπινη δραστηριότητα δημιουργώντας μια δεξαμενή καταγραφής των ανθρώπινων εμπειριών. Ο ψηφιοποιημένος εαυτός μας στη συνέχεια χρησιμοποιείται ως γνωστικό υπόβαθρο της τεχνητής νοημοσύνης. Η γνώση που διαθέτουν οι ευφυείς μηχανές είναι η ψηφιοποιημένη ζωή μας.
***
Ναξάκης Χάρης - Καθηγητής πολιτικής οικονομίας στο ΤΕΙ Ηπείρου, συγγραφέας, charisnax@yahoo.gr
antikleidi
Το Χαμομηλάκι

Τι λένε οι παιδίατροι για την επαφή των παιδιών με τον ψηφιακό κόσμο;

Νέες οδηγίες από την Αμερικανική Παιδιατρική Ακαδημία σχετικά με τον χρόνο που περνούν τα παιδιά μπροστά σε μια οθόνη.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι πάνω από το 30% των παιδιών στις Η.Π.Α. παίζουν για πρώτη φορά με κινητό τηλέφωνο ενώ φορούν ακόμη πάνα, οι παιδίατροι θέλουν να βοηθήσουν τους γονείς να διαχειριστούν αυτόν τον ψηφιακό κόσμο. 

Μέχρι τώρα η οδηγία της Αμερικανικής Παιδιατρικής Ακαδημίας έλεγε ότι τα παιδιά κάτω των δύο ετών δεν πρέπει να έχουν καμία επαφή με κανενός είδους οθόνη, ενώ τα μεγαλύτερα παιδιά δεν πρέπει να περνούν περισσότερες από δύο ώρες την ημέρα μπροστά σε μια οθόνη. 

Έρχεται όμως σήμερα να δώσει νέες συμβουλές προς τους γονείς, καθώς 

τα παιδιά μεγαλώνουν πλέον σε έναν αναπόφευκτα ψηφιακό κόσμο.

Το πιο σημαντικό είναι να βοηθήσουμε τα παιδιά να μάθουν τις θετικές πλευρές τις τεχνολογίας. 

Από και κει και πέρα, είναι στο χέρι του κάθε γονιού να αποφασίσει πότε θα εισάγει την τεχνολογία στη ζωή των παιδιών του και πόση ώρα θα τους επιτρέπει να περνάνε μπροστά σε μια οθόνη.

Αντιμετωπίστε τις ηλεκτρονικές συσκευές όπως κάθε άλλη κατάσταση στη ζωή του παιδιού. 

Θα πρέπει οι ίδιοι κανόνες να ισχύουν και στον πραγματικό και στον εικονικό κόσμο. Θα πρέπει να θέσουμε όρια, τα παιδιά το έχουν ανάγκη και το περιμένουν. Θα πρέπει να γνωρίσουμε τους φίλους τους, και όσους είναι online και όσους δεν είναι. Επίσης, θα πρέπει να γνωρίζουμε σε ποια site μπαίνουν και τι κάνουν.

Δώστε το καλό παράδειγμα. 

Θα πρέπει να μάθουμε στα παιδιά να είναι ευγενικά online και να περιορίσουμε τις ώρες που χρησιμοποιούμε εμείς τις ηλεκτρονικές συσκευές. Για να είμαστε προσηλωμένοι γονείς, θα πρέπει να περνάμε χρόνο με το παιδί μακριά από τις οθόνες.

Κατανοήστε την αξία της επικοινωνίας πρόσωπο με πρόσωπο. 

Η ώρα που μιλάμε με το παιδί είναι ζωτικής σημασίας για τη γλωσσική του ανάπτυξη. Είτε συζητώντας πρόσωπο με πρόσωπο είτε κάνοντας Skype με τον μπαμπά που ταξιδεύει ή με τους παππούδες, ο διάλογος βελτιώνει τις γλωσσικές δεξιότητες των παιδιών.

Στις οικογένειες που παίζουν όλοι μαζί, μαθαίνουν και όλοι μαζί. 

Όταν όλη η οικογένεια χρησιμοποιεί ηλεκτρονικές συσκευές, ενισχύεται η κοινωνική αλληλεπίδραση και η μάθηση. Μπορούμε για παράδειγμα, να παίξουμε με το παιδί ένα ηλεκτρονικό παιχνίδι. Η άποψη που έχουμε εμείς για τις ηλεκτρονικές συσκευές θα βοηθήσει το παιδί να τους δώσει τη θέση που πρέπει να έχουν στη ζωή του. Επίσης, είναι ένας καλός τρόπος να μάθουμε στο παιδί την έννοια της ευγενούς άμιλλας και της καλής συμπεριφοράς στα ηλεκτρονικά παιχνίδια.

Θέστε όρια και εφαρμόστε συγκεκριμένη ώρα για παιχνίδι. 

Η ώρα που έχει το παιδί για να παίζει ελεύθερα, χωρίς κάποια οργανωμένη δραστηριότητα, κινητοποιεί τη δημιουργικότητά του. Ειδικά για τα μικρότερα παιδάκια, η ώρα για ελεύθερο παιχνίδι θα πρέπει να είναι καθημερινή προτεραιότητα. Όμως, όπως σε όλες τις δραστηριότητες, έτσι και στη χρήση της τεχνολογίας θα πρέπει να θέσουμε κάποια όρια.

Δεν πειράζει αν το παιδί χρησιμοποιεί τα social media. 

Οι σχέσεις που δημιουργούν οι έφηβοι online είναι μέρος της ανάπτυξής τους. Τα social media βοηθούν τους έφηβους να βρουν την ταυτότητά τους. Θα πρέπει όμως να βεβαιωθούμε ότι το παιδί συμπεριφέρεται σωστά και στον πραγματικό αλλά και στον διαδικτυακό κόσμο. Θα πρέπει να δώσουμε στο παιδί να καταλάβει ότι μπορεί να επικοινωνεί μαζί μας και ότι θα είμαστε εκεί αν θέλει να μας ρωτήσει κάτι ή αν ανησυχεί για κάτι.

Ζήστε στιγμές μακριά από την τεχνολογία. 

Είναι καλό την ώρα του φαγητού να σβήνουμε όλες τις ηλεκτρονικές συσκευές και το βράδυ να μην τις φορτίζουμε στο δωμάτιο του παιδιού. Όλα αυτά βελτιώνουν το χρόνο που περνάμε όλοι μαζί σαν οικογένεια και μας βοηθούν να έχουμε πιο υγιεινές διατροφικές συνήθειες και καλύτερο ύπνο.

Τα παιδιά παραμένουν παιδιά. Τα παιδιά θα κάνουν λάθη κατά τη χρήση των ηλεκτρονικών συσκευών. 

Εμείς θα πρέπει να διαχειριστούμε αυτά τα λάθη με κατανόηση και να βοηθήσουμε τα παιδιά να μάθουν μέσα από τα λάθη τους. Αν όμως παρατηρήσουμε ανάρμοστη συμπεριφορά του παιδιού, όπως το να στέλνει σεξουαλικά μηνύματα ή να ανεβάζει φωτογραφίες που του κάνουν κακό, θα πρέπει να επέμβουμε.

family in action.gr

Τι λένε οι παιδίατροι για την επαφή των παιδιών με τον ψηφιακό κόσμο;

Νέες οδηγίες από την Αμερικανική Παιδιατρική Ακαδημία σχετικά με τον χρόνο που περνούν τα παιδιά μπροστά σε μια οθόνη.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι πάνω από το 30% των παιδιών στις Η.Π.Α. παίζουν για πρώτη φορά με κινητό τηλέφωνο ενώ φορούν ακόμη πάνα, οι παιδίατροι θέλουν να βοηθήσουν τους γονείς να διαχειριστούν αυτόν τον ψηφιακό κόσμο. 

Μέχρι τώρα η οδηγία της Αμερικανικής Παιδιατρικής Ακαδημίας έλεγε ότι τα παιδιά κάτω των δύο ετών δεν πρέπει να έχουν καμία επαφή με κανενός είδους οθόνη, ενώ τα μεγαλύτερα παιδιά δεν πρέπει να περνούν περισσότερες από δύο ώρες την ημέρα μπροστά σε μια οθόνη. Έρχεται όμως σήμερα να δώσει νέες συμβουλές προς τους γονείς, καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν πλέον σε έναν αναπόφευκτα ψηφιακό κόσμο.

Το πιο σημαντικό είναι να βοηθήσουμε τα παιδιά να μάθουν τις θετικές πλευρές τις τεχνολογίας. Από και κει και πέρα, είναι στο χέρι του κάθε γονιού να αποφασίσει πότε θα εισάγει την τεχνολογία στη ζωή των παιδιών του και πόση ώρα θα τους επιτρέπει να περνάνε μπροστά σε μια οθόνη.

Αντιμετωπίστε τις ηλεκτρονικές συσκευές όπως κάθε άλλη κατάσταση στη ζωή του παιδιού. 
Θα πρέπει οι ίδιοι κανόνες να ισχύουν και στον πραγματικό και στον εικονικό κόσμο. Θα πρέπει να θέσουμε όρια, τα παιδιά το έχουν ανάγκη και το περιμένουν. Θα πρέπει να γνωρίσουμε τους φίλους τους, και όσους είναι online και όσους δεν είναι. Επίσης, θα πρέπει να γνωρίζουμε σε ποια site μπαίνουν και τι κάνουν.

Δώστε το καλό παράδειγμα. 
Θα πρέπει να μάθουμε στα παιδιά να είναι ευγενικά online και να περιορίσουμε τις ώρες που χρησιμοποιούμε εμείς τις ηλεκτρονικές συσκευές. Για να είμαστε προσηλωμένοι γονείς, θα πρέπει να περνάμε χρόνο με το παιδί μακριά από τις οθόνες.

Κατανοήστε την αξία της επικοινωνίας πρόσωπο με πρόσωπο. 
Η ώρα που μιλάμε με το παιδί είναι ζωτικής σημασίας για τη γλωσσική του ανάπτυξη. Είτε συζητώντας πρόσωπο με πρόσωπο είτε κάνοντας Skype με τον μπαμπά που ταξιδεύει ή με τους παππούδες, ο διάλογος βελτιώνει τις γλωσσικές δεξιότητες των παιδιών.

Στις οικογένειες που παίζουν όλοι μαζί, μαθαίνουν και όλοι μαζί. 
Όταν όλη η οικογένεια χρησιμοποιεί ηλεκτρονικές συσκευές, ενισχύεται η κοινωνική αλληλεπίδραση και η μάθηση. Μπορούμε για παράδειγμα, να παίξουμε με το παιδί ένα ηλεκτρονικό παιχνίδι. Η άποψη που έχουμε εμείς για τις ηλεκτρονικές συσκευές θα βοηθήσει το παιδί να τους δώσει τη θέση που πρέπει να έχουν στη ζωή του. Επίσης, είναι ένας καλός τρόπος να μάθουμε στο παιδί την έννοια της ευγενούς άμιλλας και της καλής συμπεριφοράς στα ηλεκτρονικά παιχνίδια.

Θέστε όρια και εφαρμόστε συγκεκριμένη ώρα για παιχνίδι. 
Η ώρα που έχει το παιδί για να παίζει ελεύθερα, χωρίς κάποια οργανωμένη δραστηριότητα, κινητοποιεί τη δημιουργικότητά του. Ειδικά για τα μικρότερα παιδάκια, η ώρα για ελεύθερο παιχνίδι θα πρέπει να είναι καθημερινή προτεραιότητα. Όμως, όπως σε όλες τις δραστηριότητες, έτσι και στη χρήση της τεχνολογίας θα πρέπει να θέσουμε κάποια όρια.

Δεν πειράζει αν το παιδί χρησιμοποιεί τα social media. 
Οι σχέσεις που δημιουργούν οι έφηβοι online είναι μέρος της ανάπτυξής τους. Τα social media βοηθούν τους έφηβους να βρουν την ταυτότητά τους. Θα πρέπει όμως να βεβαιωθούμε ότι το παιδί συμπεριφέρεται σωστά και στον πραγματικό αλλά και στον διαδικτυακό κόσμο. Θα πρέπει να δώσουμε στο παιδί να καταλάβει ότι μπορεί να επικοινωνεί μαζί μας και ότι θα είμαστε εκεί αν θέλει να μας ρωτήσει κάτι ή αν ανησυχεί για κάτι.

Ζήστε στιγμές μακριά από την τεχνολογία. 
Είναι καλό την ώρα του φαγητού να σβήνουμε όλες τις ηλεκτρονικές συσκευές και το βράδυ να μην τις φορτίζουμε στο δωμάτιο του παιδιού. Όλα αυτά βελτιώνουν το χρόνο που περνάμε όλοι μαζί σαν οικογένεια και μας βοηθούν να έχουμε πιο υγιεινές διατροφικές συνήθειες και καλύτερο ύπνο.

Τα παιδιά παραμένουν παιδιά. 
Τα παιδιά θα κάνουν λάθη κατά τη χρήση των ηλεκτρονικών συσκευών. Εμείς θα πρέπει να διαχειριστούμε αυτά τα λάθη με κατανόηση και να βοηθήσουμε τα παιδιά να μάθουν μέσα από τα λάθη τους. Αν όμως παρατηρήσουμε ανάρμοστη συμπεριφορά του παιδιού, όπως το να στέλνει σεξουαλικά μηνύματα ή να ανεβάζει φωτογραφίες που του κάνουν κακό, θα πρέπει να επέμβουμε.

family in action