Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: 17.241 περιστατικά HIV λοίμωξης στην Ελλάδα

«Κάνε την εξέταση για τον ιό του HIV» είναι το κεντρικό μήνυμα της ενημερωτικής εκστρατείας του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ), με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS, σήμερα Σάββατο (01/12/2018).

 

Σύμφωνα με τα επιδημιολογικά δεδομένα του ΚΕΕΛΠΝΟ για τη χώρα μας, 17.241 περιστατικά HIV λοίμωξης (82,83% άνδρες) έχουν καταγραφεί με το σύστημα υποχρεωτικής δήλωσης, μέχρι την 31η Οκτωβρίου του 2018. Από το σύνολο των ατόμων αυτών, 4.199 έχουν εμφανίσει AIDS και 10.177 βρίσκονται υπό αντιρετροϊκή θεραπεία. Ο συνολικός αριθμός των θανάτων ανέρχεται στους 2.846.
Από την ανάλυση των νέων διαγνώσεων των τελευταίων 9 ετών φαίνεται ότι προεξάρχουσα ηλικιακή ομάδα κατά τη διάγνωση είναι αυτή των 30 – 39 ετών ενώ από το 2015 παρατηρείται αυξητική τάση στο ποσοστό των νέων διαγνώσεων σε άτομα ηλικίας 50 - 64 ετών. Οι νέες διαγνώσεις τα τρία τελευταία έτη (2016 - 2018) είναι σε σταθερά επίπεδα (περίπου 5 ανά 100.000 πληθυσμού).
Το ΚΕΕΛΠΝΟ θα βρίσκεται σήμερα από τις 10:00 έως τις 20:00 στην πλατεία Κεραμικού στο Γκάζι. Εκεί θα λειτουργεί κινητή μονάδα με τη δυνατότητα διενέργειας Rapid test, η οποία θα παρέχει συμβουλές πριν και μετά το test και θα διανέμει έντυπο υλικό. Παράλληλα, θα πραγματοποιηθούν τρεις παραστάσεις από πολυμελή ομάδα κρουστών.
Παράλληλα, στο χώρο της Πολυκλινικής στην Ομόνοια, από τις 08:00 έως τις 14:00 θα βρίσκεται διεπιστημονική ομάδα και θα ενημερώνει για τη λειτουργία του κέντρου συμβουλευτικής και δωρεάν ανώνυμου ελέγχου SIMIO PLUS.
Στη Θεσσαλονίκη, θα πραγματοποιηθεί επίσης, σειρά εκδηλώσεων στην πλατεία Αριστοτέλους, με τη συμμετοχή φοιτητών του Τμήματος Νοσηλευτικής του Α.Τ.Ε.Ι.Θ.

Πόλεις για την εξάλειψη του AIDS 

Η Αθήνα συμμετέχει από το 2014 στις «fast-track cities» για την εξάλειψη της επιδημίας του AIDS και έχει δεσμευθεί για την ενεργοποίηση των δημοτικών ιατρείων, ως καταλληλότερων σημείων για τη διεξαγωγή διαγνωστικών εξετάσεων και προληπτικών δράσεων. Ωστόσο, μόλις πριν από 10 μήνες έγινε δυνατή η δωρεάν εξέταση HIV με τη μέθοδο του Rapid test και μόνο στο Πολυδύναμο Δημοτικό Ιατρείο στην Κυψέλη.

«Το 2017 υπέγραψα το Μνημόνιο Συνεργασίας με το AHF (AIDS Healthcare Foundation), τον μεγαλύτερο διεθνή μη κερδοσκοπικό οργανισμό που παρέχει σε παγκόσμιο επίπεδο υπηρεσίες πρόληψης του HIV, διάγνωσης του ιού και ιατρικής φροντίδας σε ασθενείς» δήλωσε ο δήμαρχος Αθηναίων, Γιώργος Καμίνης, σε συνέντευξη Τύπου, την Πέμπτη (29/11/2018). «Στη βάση αυτού του Μνημονίου εφαρμόζουμε στο δήμο για πρώτη φορά σε ιατρική δομή της χώρας μας, το Rapid test, ένα καινοτόμο μοντέλο γρήγορης, ανώνυμης και δωρεάν εξέτασης HIV. Με άλλα λόγια, φέραμε μια καινοτόμο μέθοδο διάγνωσης του HIV σε ένα δημοτικό ιατρείο που ήδη λειτουργούσε με προδιαγραφές κοινωνικής καινοτομίας» πρόσθεσε.

Το Rapid test πραγματοποιείται κάθε Δευτέρα και Πέμπτη, από τις 10:00 μέχρι τις 15:00, χωρίς ραντεβού, διαρκεί ένα μόλις λεπτό και διεξάγεται από εξειδικευμένο προσωπικό του Ινστιτούτου Κοινωνικής Προληπτικής Ιατρικής (ΙΚΠΙ). Στην περίπτωση θετικού αποτελέσματος γίνεται άμεση παραπομπή σε εξειδικευμένη ιατρική κρατική δομή. Στο πλαίσιο της συνεργασίας του Δήμου με το AHF, περιλαμβάνονται επίσης η δωρεάν διανομή προφυλακτικών και ενημερωτικών φυλλαδίων, καθώς και η καμπάνια ενημέρωσης που ξεκίνησε πρόσφατα στις οθόνες των αθηναϊκών Μέσων Μαζικής Μεταφοράς (Μετρό, ΗΣΑΠ, Τραμ), με την ευγενική χορηγία της ΣΤΑΣΥ.
Επόμενο βήμα, θα μπορούσε να αποτελέσει το Πολυδύναμο Δημοτικό Ιατρείο των Πατησίων. Ο Γιάννης Τούντας, Καθηγητής Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Διευθυντής του Ινστιτούτου Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής και του Κέντρου Μελετών Υπηρεσιών Υγείας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, υπογράμμισε την πρωτοπόρο προσπάθεια να μετεξελιχθούν τα πολυδύναμα δημοτικά ιατρεία των Πατησίων και της Κυψέλης σε καινοτόμα και σύγχρονα αστικά κέντρα υγείας. «Στο επίκεντρο αυτής της πρωτοπορίας βρίσκεται η πρόληψη, η οποία παραμελείται σοβαρά στη χώρα μας, με το πρόβλημα να είναι ακόμη πιο έντονο στην περίπτωση του HIV».
Ο πρόεδρος του Συλλόγου Οροθετικών Ελλάδας «Θετική Φωνή» Νίκος Δέδες ανέδειξε τη σημασία των checkpoints, τα οποία λειτουργεί η Θετική Φωνή σε συνεργασία με τον AHF, ως «πυρήνες προαγωγής της πρόληψης του ιού» σε βέλτιστες συνθήκες αξιοπρέπειας, καταφέρνοντας στο κοινό τους πρόγραμμα να καταχωρίσουν περίπου 30% των νέων διαγνώσεων το 2017. Σημειώθηκε ότι έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι στιγμής 100.000 δωρεάν εξετάσεις για τον ιό HIV, καθώς και για την ηπατίτιδα B και C, με τη σημαντική συμβολή 300 περίπου εθελοντών.
Σχετικά με τη μέθοδο που ακολουθείται για την εκπόνηση Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου δράσης για τον HIV/AIDS στην Ελλάδα, η συντονίστρια της Ομάδας Εργασίας και Καθηγήτρια Βιοστατιστικής και Επιδημιολογίας στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ, Γιώτα Τουλούμη αναφέρθηκε στην έμφαση που δίνεται στην ενημέρωση των εφήβων και την ευαισθητοποίηση ευάλωτων ομάδων. Στόχος είναι ένα δυναμικό μοντέλο διασύνδεσης των αρμόδιων φορέων ώστε να μένουν εντός παρακολούθησης όσοι το χρειάζονται καθώς και η ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων και επιτροπή νομικών προκειμένου να προτείνουν τροποποιήσεις του πλαισίου με στόχο τον κοινωνικό αποστιγματισμό.
Δημοσία εξέταση για τον ιό HIV έκαναν συμβολικά, στο πλαίσιο της συνέντευξης Τύπου, ο Παρολυμπιονίκης της κολύμβησης Αντώνης Τσαπατάκης και ο ηθοποιός Αλέξανδρος Μπουρδούμης.
cnn.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Αύξηση 50% των νέων κρουσμάτων AIDS στην Ελλάδα το 2012

31 χρόνια επιδημία HIV

Αθήνα

Τριάντα ένα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από την εμφάνιση του AIDS και παρά την πρόοδο της επιστήμης σε θεραπευτικό επίπεδο, πολλά μένουν ακόμη να γίνουν ως προς την πρόληψη. Ενδεικτικό είναι ότι στην Ελλάδα οι ειδικοί αναμένουν για το 2012 αύξηση άνω του 50% ως προς τον αριθμό των νέων κρουσμάτων.

Σήμερα, από τους περίπου 13.000 ασθενείς με AIDS στην Ελλάδα, μόνο οι μισοί υποβάλλονται σε κάποιου είδους θεραπεία, είτε επειδή δεν πληρούν τα κλινικά κριτήρια για αντιρετροϊκή αγωγή (λόγω χαμηλού ιϊκού φορτίου), είτε διότι πρόκειται για άτομα με κακή συμμόρφωση στα θεραπευτικά πρωτόκολλα (κυρίως χρήστες ενδοφλέβιων ουσιών).
  Κατά τη διάρκεια συνέντευξης τύπου που παραχώρησε η Ελληνική Εταιρεία Μελέτης και Αντιμετώπισης του AIDS, με αφορμή το 24ο Πανελλήνιο Συνέδριο για το AIDS (23-25 Νοεμβρίου, Αθήνα), ο πρόεδρος της εταιρείας λοιμωξιολόγος Μάριος Λαζανάς επεσήμανε ότι από «τα στοιχεία των μονάδων Λοιμώξεων προκύπτει ότι για το 2012 αναμένουμε μια μεγάλη, συγκριτικά πολύ μεγαλύτερη σε σχέση με το 2011, αύξηση των νέων κρουσμάτων HIV λοίμωξης. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις μας, ο αριθμός νέων HIV λοιμώξεων στο τέλος του 2012 θα υπερβεί τις 1.250, γεγονός που σημαίνει αύξηση μεγαλύτερη από 50% συγκριτικά με το 2011» που είχαν καταγραφεί συνολικά 954 νέα περιστατικά.

Χρήστες ουσιών η «πηγή του κακού» Η μεγάλη αύξηση αφορά κυρίως στους χρήστες ενδοφλέβιων τοξικών ουσιών (περίπου 50% των νέων λοιμώξεων), στους οποίους η επιδημία εξελίσσεται με γεωμετρική πρόοδο. Για πρώτη φορά από την έναρξη της επιδημίας, οι χρήστες ενδοφλέβιων ουσιών αποτελούν τη μεγαλύτερη κοινωνική ομάδα που πλήττεται από την HIV λοίμωξη, φέρνοντας στη δεύτερη θέση τους ομοφυλόφιλους άνδρες.

Η εξάπλωση της HIV λοίμωξης στους ενδοφλέβιους χρήστες που προέρχονται κυρίως από την Αττική, ευνοείται από τις χαμηλές κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες, την πορνεία, την αύξηση των σεξουαλικά μεταδιδομένων νοσημάτων, τη σεξουαλική επαφή χωρίς προφύλαξη και την κοινή χρήση μολυσμένων βελονών και συρίγγων.

Η νοσηλεία των συγκεκριμένων πασχόντων από AIDS το 2012 αφορούσε σε προβλήματα υγείας που... 

HIV: στη Δύση είναι χρόνια αρρώστια, αλλού θάνατος

Πέρα από τη μύτη μας... 

Αν το HIV στη Δύση έχει γίνει χρόνια αρρώστια αλλού εξακολουθεί να σημαίνει θανατική καταδίκη.

Υπάρχει ένα μικρό χωριό στη Ζάμπια που βρίσκεται στο σταυροδρόμι όπου ενώνονται η σιδηροδρομική γραμμή από το Νταρ ες Σαλάμ και ο οδικός άξονας από το Κέιπ Τάουν. Το μικρό αυτό χρωματιστό χωριό με τις ζωγραφιστές καλύβες, τους χαμογελαστούς, ευγενικούς κατοίκους και την άγρια βλάστηση κατέχει ένα απαίσιο ρεκόρ. Έχει από τα υψηλότερα ποσοστά AIDS παγκοσμίως. Ο λόγος; Επειδή είναι πέρασμα ταξιδιωτών, έχει στρατηγική θέση για την εξάπλωση της νόσου.

Ούτε που θα το ήξερα αυτό το χωριουδάκι εάν δεν ξεκινούσα να εργάζομαι για μια μη κυβερνητική οργάνωση στη Ζάμπια. Ήταν η πρώτη φορά που ήρθα αντιμέτωπος με το HIV, και μάλιστα ούτε καν με τη δυτική, «όμορφη» εκδοχή του.

Στη δυτική κοινωνία το HIV έχει γίνει πλέον κάτι σαν τον διαβήτη, μια αρρώστια με την οποία ζεις εφ’ όρου ζωής.
Δεν είναι εύκολη υπόθεση, καθώς συνεπάγεται βαριά φαρμακευτική αγωγή, ιατρικές εξετάσεις, πάρε δώσε με νοσοκομεία και γιατρούς και κοινωνικό ρατσισμό σε κάποιες περιπτώσεις. Στον αναπτυσσόμενο κόσμο όμως, το HIV σημαίνει πολλά περισσότερα. Σημαίνει βαριές αρρώστιες, σημαίνει δυστυχία, σημαίνει θάνατο. Εκεί το HIV σχεδόν πάντα καταλήγει σε AIDS, αφού ελάχιστοι έχουν πρόσβαση σε φάρμακα.

Φτάνοντας σε μια φτωχή χώρα της Αφρικής όπως η Ζάμπια, η πρώτη εικόνα που δείχνει την παρουσία του HIV είναι η περίεργη δημογραφική κατανομή της χώρας. Τα άτομα στις ηλικίες των 30-40 είναι πολύ λίγα.
Αντιθέτως, υπάρχουν εκατοντάδες παιδιά που ζουν μια άθλια ζωή στους δρόμους. Είναι τα ορφανά του AIDS, παιδιά που έχασαν τους δικούς τους από τον ιό, δεν έχουν κανέναν δικό τους να τα προσέχει και είναι τόσα πολλά που η πολιτεία δεν μπορεί να τα βοηθήσει. Συνήθως είναι και αυτά φορείς του HIV, το κόλλησαν από τη μητέρα τους κατά τον τοκετό και προσπαθούν να επιζήσουν ζητιανεύοντας, κλέβοντας, και γενικότερα κάνοντας ό,τι μπορούν.

Με την τεράστια αύξηση των θανάτων από AIDS στην Αφρική, οι φτωχές χώρες δεν έχουν τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα που δημιουργούνται από τη διάλυση του οικογενειακού κύτταρου. Οι οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες είναι τεράστιες. Ας αναλογιστεί κανείς τι έξοδα κάνει για παράδειγμα μια οικογένεια και το κράτος για να μορφώσει κάποιο μέλος της και να το κάνει δάσκαλο, για παράδειγμα. Και τότε, γύρω στα είκοσι, αφού έχει τελειώσει τις σπουδές του και έχει κάνει και παιδιά, το νεαρό άτομο κολλάει HIV. Γύρω στα τριάντα πεθαίνει. Όλα τα έξοδα που έγιναν για τη μόρφωση του πάνε χαμένα· οι γονείς που προσδοκούσαν κάποια βοήθεια από το παιδί τους στα γεράματα τους μένουν αβοήθητοι· τα παιδιά του ορφανά, το σχολείο χωρίς δάσκαλο, οι μαθητές στον δρόμο. (Οι θάνατοι δασκάλων είναι ένα πολύ σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα στις χώρες της Αφρικής).

Ο μόνος τρόπος για να γλυτώσει μια χώρα από μια τέτοια οικονομική και κοινωνική καταστροφή είναι να παράσχει αντιρετροϊική θεραπεία. Μόνο έτσι μπορεί να κρατήσει το εργατικό δυναμικό της ζωντανό και υγιές ώστε να εργάζεται και να συμβάλλει στην ανάπτυξη της χώρας. Αυτό όμως κοστίζει ακριβά. Χρειάζονται μεγάλη ποικιλία φαρμάκων για τις διάφορες αρρώστιες, ιατρικό προσωπικό, νοσοκομεία, ενημερωτικές καμπάνιες, εργαστήρια και φυσικά αντιρετροϊικά. Στη Ζάμπια, όμως, τα περισσότερα κέντρα υγείας δεν είναι τίποτα παραπάνω από ένα παράπηγμα με μια νοσοκόμα ή μια μαμή και λίγα φάρμακα, τα περισσότερα ληγμένα. Οι ασθενείς του AIDS πεθαίνουν αβοήθητοι στα σπίτια τους, κρυμμένοι και ντροπιασμένοι, χτυπημένοι από διάφορες μυστήριες αρρώστιες που δεν μπορούν να τις κατανοήσουν. Και αν πάνε σε κάποιο νοσοκομείο στην πόλη, τότε είναι συνήθως πολύ αργά.

Ίσως να περίμενε κανείς ότι λόγω της μεγάλης εξάπλωσης του ιού, δε θα υπήρχε κοινωνικός ρατσισμός και απομόνωση. Δυστυχώς, όμως, συμβαίνει το αντίθετο.
Γιατί αν το HIV μπερδεύει εμάς στη δυτική κοινωνία και δημιουργεί κοινωνικά προβλήματα και διακρίσεις, σκεφτείτε τι μπορεί να κάνει σε μια φτωχή χώρα όπου το συντριπτικό ποσοστό του πληθυσμού της είναι αναλφάβητο και ζει χωρίς τηλεοράσεις, ραδιόφωνα, τηλέφωνα και τρόπους ενημέρωσης. Το AIDS είναι μια αρρώστια μυστήριο, σύμβολο της αμαρτίας και της οργής της φύσης και του Θεού. Μεγάλο ρόλο σε αυτό παίζουν και οι διάφορες θρησκείες που έχουν εξαπλωθεί στην Αφρική και με τον πουριτανισμό που τις διακρίνει απαγορεύουν στους πιστούς τους το προφυλακτικό και διακηρύττουν την τελείως ανεδαφική αγαμία και αποχή από το σεξ. Το να γίνει μια εκστρατεία ενημέρωσης σε ένα τέτοιο περιβάλλον είναι εξαιρετικά δύσκολο.

Ελπιδοφόρα εξαίρεση στον παραπάνω κανόνα αποτελεί η Νότια Αφρική.

Εκεί, λόγω της καλύτερης οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης δημιουργήθηκε ένα ισχυρό κίνημα ασθενών με HIV, που διεκδίκησε και διεκδικεί δυναμικά τη φαρμακευτική αγωγή, την ενημέρωση και την καταπολέμηση του κοινωνικού ρατσισμού που συνδέεται με το HIV. Παρ’ όλη τη δράση, ακόμα και στη Νότιο Αφρική δεν έγιναν όσα θα έπρεπε, μιας και η αντιρετροϊική αγωγή είναι ακριβή και συνεπάγεται την πολιτική δέσμευση της εκάστοτε κυβέρνησης, κάτι που δεν είναι δεδομένο.

Όταν έφευγα από την Αφρική το AIDS είχε για μένα γίνει κάτι σαν δαίμονας. Μετά από μερικούς μήνες παραμονής στη δυτική κοινωνία συνήλθα και κατάλαβα ότι είναι πλέον μια αντιμετωπίσιμη αρρώστια. Δυστυχώς, όμως, το να μεταφερθεί η ελπίδα στο μικρό χρωματιστό χωριό της Ζάμπιας εξακολουθεί να είναι δύσκολο.

Υποσαχάρια Αφρική 2005. Στατιστικά για να σου πιάνεται η καρδιά.
Στην Υποσαχάρια Αφρική ζει το 68% όλων των ανθρώπων που έχουν μολυνθεί από τον ιό του HIV παγκοσμίως, περίπου 22,5 εκατομμύρια άνθρωποι.
Δύο εκατομμύρια από αυτούς είναι παιδιά και νέοι μικρότεροι των 15 ετών.
9 στα 10 άτομα που ζουν με τον ιό παγκοσμίως και είναι έως 15 ετών ζουν στην Υποσαχάρια Αφρική.
1,7 εκατομμύρια άνθρωποι μολύνθηκαν μέσα στο 2007, και 1,6 εκατομμύρια ενήλικες και παιδιά έχασαν τη ζωή τους στην ίδια περιοχή. Αποτελούν το 1/3 όλων των θανάτων από AIDS παγκοσμίως.
Περίπου 12 εκατομμύρια παιδιά έμειναν ορφανά λόγω AIDS το 2005 στην Υποσαχάρια Αφρική.
Τα τρία τέταρτα όλων των γυναικών που έχει μολυνθεί με τον ιό παγκοσμίως ζουν στην ίδια περιοχή, κάπου 13,2 εκατομμύρια.
Μόνο ένας στους έξι από τα 4,7 εκατομμύρια άτομα που χρειάζονται αντιρετροϊικά έχει πρόσβαση σε αυτά.
Μόνο σε 3 χώρες (Μποτσουάνα, Ναμίμπια και Ουγκάντα) η πρόσβαση στα φάρμακα φτάνει στο 50%. Στις περισσότερες δε φτάνει ούτε το 20%.
5,5 εκατομμύρια άτομα με τον ιό ζουν στη Νότια Αφρική και τα ποσοστά στους νέους ηλικίας 15-24 συνεχώς αυξάνουν.
Τα πολύ μεγάλα ποσοστά μόλυνσης στη Ναμίμπια και στη Σουαζιλάνδη συνεχίζονται, με τη Σουαζιλάνδη να αγγίζει το ασύλληπτο 33,4% των ενηλίκων.
Στη Ζάμπια 10% των εγκύων γυναικών έχουν τον ιό.

του Στέφανου Σαρρή 

Αναφορά UNAIDS 2007 για το HIV/AIDS στον κόσμο