Saturday, 16 September 2023

«Ε, καλά! Επειδή υπάρχουν ανώμαλοι στον κόσμο πρέπει να κρύβουμε τα παιδιά μας;»

Η Κατερίνα (που θα μπορούσε να τη λένε και Γεωργία, Νάσια, Λαμπρινή, Κώστα, Πέτρο κοκ) είναι ένα κορίτσι στην εφηβεία που έχει δικό της λογαριασμό στο facebook για να μιλάει με τους φίλους της από το σχολείο. 

Μαθαίνει να χτενίζει όμορφα τα μαλλιά της, να βάφεται διακριτικά και να φοράει ωραία ρούχα ποζάροντας στο φακό όλο σκέρτσο και όλο νάζι. Δεν μπορεί να καταλάβει πού είναι το μεμπτό αφού και η μητέρα της έχει γεμίσει τον δικό της λογαριασμό με selfies, όπως και οι περισσότερες μητέρες των συμμαθητριών της.
Μια μέρα ένας άγνωστος που της φαίνεται αρκετά συμπαθής της λέει πόσο όμορφη είναι και πόσο ξεχωρίζει από τα άλλα τα κορίτσια. Εκείνη κολακεύεται και βάζει τα δυνατά της να βγάλει ακόμα πιο ωραίες φωτογραφίες. Ο άγνωστος την ενθαρρύνει και της τονίζει ξανά και ξανά πως είναι ένα ξεχωριστό πλάσμα. Η οικειότητα που αρχίζει να αναπτύσσεται μεταξύ τους, κάνει την Κατερίνα πιο ανοιχτή και πιο πειθήνια μέχρι να φτάσει στο σημείο να δώσει σε αυτόν τον άγνωστο πληροφορίες και φωτογραφίες που δεν θα έπρεπε κανένας μα κανένας να έχει στην κατοχή του.
Η μητέρα της Κατερίνας σαν το μαθαίνει αυτό, πέφτει από τα σύννεφα. Μια μητέρα που αγαπούσε και αγαπάει το παιδί της περισσότερο από οτιδήποτε άλλο στον κόσμο. Μια μητέρα που φρόντισε και φροντίζει να μεγαλώσει την κόρη της σωστά. Πολλές φορές πρέπει να φτάσει η κατάσταση σε μία τέτοια φάση για να μπορέσουν επιτέλους κάποιοι γονείς να πονηρευτούν.
Χωρίς να θέλω να θίξω πρόσωπα και καταστάσεις, καθημερινά παρακολουθούμε στο διαδίκτυο προφίλ περήφανων γονιών που κατακλύζουν κυριολεκτικά τον λογαριασμό τους και το ιστολόγιό τους με φωτογραφίες των παιδιών τους. Φωτογραφίες από τη γέννηση, φωτογραφίες από τα πρώτα γενέθλια, φωτογραφίες από τις διακοπές, από τον παιδικό, από το σχολείο, από το μπαλέτο και η λίστα πραγματικά δεν τελειώνει.
«Ε καλά, επειδή υπάρχουν ανώμαλοι στον κόσμο πρέπει να κρύβουμε τα παιδιά μας;» Πολύ συχνά ακούμε γονείς να μας επιπλήττουν για τις προειδοποιήσεις που τους κάνουμε.
«Εσείς έχετε πονηρά μυαλά και μάλλον είστε και ανώμαλοι για να βλέπετε κάτι το επιλήψιμο στις φωτογραφίες των παιδιών μας!», κάποιοι άλλοι πιο εύθικτοι βιάζονται να μας πούνε.

Κι όμως αν ένα παιδί γαλουχείται από μωρό να προβάλει τη ζωή του στο διαδίκτυο σαν ριάλιτι, ακόμα και να μην πέσει ποτέ θύμα διαδικτυακής παρενόχλησης, θα είναι για πάντα ένα άτομο που θα πιστεύει πως η ζωή του είναι προϊόν κατανάλωσης. Δεν θα είναι ποτέ σε θέση να ορίζει και να περιφρουρεί τον ιδιωτικό του χώρο και δεν θα είναι σε θέση ποτέ σαν ενήλικας να προστατεύει τα ατομικά του δικαιώματα.
Όσο κακιά και αν γίνομαι δεν μπορώ παρά να επισημάνω πως τα ίδια τα παιδιά μας, γιατί όλα τα παιδιά είναι παιδιά μας, είναι πολύ πιο ιερά από τους γονείς. Όσο και αν θέλουμε να χαρούμε το δώρο της μητρότητας και της πατρότητας και όσο κι αν θέλουμε να μοιραστούμε τη χαρά μας με τους άλλους, δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε πως τα παιδιά είναι κάτι πολύ πιο πάνω από εμάς και ο ρόλος μας είναι πρώτα να τα προστατεύουμε κι ύστερα να τα χαιρόμαστε. 

Τα παιδιά δεν είναι ούτε κτήμα μας, ούτε χαριτωμένα κουταβάκια που θα τα επιδείξουμε στον κόσμο. 
Κάθε φορά που αναρτούμε φωτογραφίες στον λογαριασμό μας φροντίζουμε να μη φαίνονται τα πρόσωπά τους και να μη δημοσιοποιούμε προσωπικά δεδομένα και πληροφορίες. Ο κόσμος μας δεν ήταν και θα είναι ποτέ αγγελικά πλασμένος. Όσο αγνές και αθώες κι αν είναι οι προθέσεις μας, δεν πρέπει να μας διαφεύγει ποτέ πως λίγο παρακάτω οι συνέπειες μπορεί να είναι οδυνηρές για όλους.

Friday, 15 September 2023

Το μοναχικό παιδί

"Το παιδί μου είναι αρκετά μοναχικό. Πώς να το βοηθήσω;"
Πρόσφατα μια μαμά δυο παιδιών έστειλε στο e-mail μας ένα ερώτημα αρκετά σοβαρό, το οποίο απασχολεί πολλούς γονείς.

"Παρατηρώ τελευταία ότι ο μεγάλος μου γιος, ηλικίας 13 ετών, είναι αρκετά μοναχικός. Μάλιστα, δεν ενδιαφέρεται για πολλά πράγματα πέρα από την μουσική. Φοβάμαι πως δεν θα είναι κοινωνικός και αργότερα στη ζωή του. Τι μπορώ να κάνω για να τον βοηθήσω;"
Τα μοναχικά παιδιά ήταν πάντα μια ανησυχία για τους γονείς: 
"Τι μπορεί να συμβαίνει και γιατί το παιδί μου δεν έχει αρκετούς φίλους;", αναρωτιούνται πολλοί και προσπαθούν να καταλάβουν αυτή την "φάση" των παιδιών τους.

Το infokids.gr επικοινώνησε με την κλινική ψυχολόγο κα. Χαρά Παπασαράντη, για να μπορέσει να απαντήσει στο ερώτημα της συγκεκριμένης μαμάς, αλλά και να βοηθήσει γονείς που αντιμετωπίζουν παρόμοιες καταστάσεις.

Γιατί μπορεί να είναι μοναχικό ένα παιδί;
«Αρχικά, να ξεκαθαρίσουμε,ότι "μοναχικό παιδί" δεν σημαίνει αυτομάτως και... "κατάθλιψη"! Δεν είναι απαραίτητο όλα τα παιδιά να είναι η "ψυχή" της παρέας. Η ανάγκη αυτή πηγάζει από τους γονείς. 
Ο χαρακτήρας του παιδιού διαμορφώνεται ανάλογα με το περιβάλλον του σπιτιού του. Έτσι, αν ένας άνθρωπος μεγαλώνει σε μια οικογένεια λιγότερο κοινωνική, τότε και εκείνος θα είναι έτσι. Αυτό δεν είναι κακό, είναι φιλοσοφία ζωής, είναι ο χαρακτήρας του, είναι η ιδιοσυγκρασία του.

Αν κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει τότε πρέπει να καταλάβουμε τι ακριβώς απασχολεί το παιδί μας. Συνήθως, η μοναχικότητα παρατηρείται στις τελευταίες τάξεις του Δημοτικού και στα χρόνια του Γυμνασίου. 
Ο γονιός καλό θα είναι να παρατηρεί, με διακριτικό τρόπο πάντα, τη συμπεριφορά του παιδιού του και αν αντιληφθεί κάτι διαφορετικό να μιλήσει με τους εκπαιδευτικούς, αλλά και με το παιδί του. Μπορεί κάτι να έχει συμβεί παλιότερα στο σχολείο και το παιδί μας να μην το ξεπέρασε ποτέ. 
Αν είναι θύμα bullying, για παράδειγμα, αυτό μπορεί να του έχει γίνει βίωμα και να "ξεσπά", ακόμα και έπειτα από καιρό, βγάζοντας τον εαυτό του στο περιθώριο. Φυσικά, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το Γυμνάσιο αποτελεί ένα ολοκαίνουριο περιβάλλον για τα παιδιά, το οποίο μπορεί αρχικά να τα δυσκολεύει. 
Οπότε, αν το παιδί μας τα βλέπει λίγο "σκούρα", η μοναχικότητα μπορεί να φαντάζει ως μια αρχική λύση».

Πώς μπορώ να διακρίνω τι ακριβώς συμβαίνει στο παιδί μου;
«Αν η οικογένειά μας ανήκει στην πρώτη περίπτωση, που ανάφερα παραπάνω, δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα. Επίσης, το μοναχικό παιδί φαίνεται και από μικρή ηλικία. Από νωρίς ξεχωρίζουν τα πειραχτήρια και τα πιο ήρεμα παιδιά. 
Το να θέλει το παιδί μας να ασχολείται με τη μουσική και όχι με τα αθλήματα δεν είναι κακό. 
Η μοναχικότητα δεν είναι πρόβλημα, αν αντιλαμβανόμαστε ότι το παιδί μας είναι χαρούμενο. Αν, όμως, παρατηρήσουμε μια ξαφνική αλλαγή στη συμπεριφορά του καλό είναι να το ψάξουμε λιγάκι».
Πώς μπορούν οι δάσκαλοι και οι καθηγητές να βοηθήσουν;

Οι εκπαιδευτικοί, αφού έρθουν σε συννενόηση με τους γονείς, μπορούν να προσεγγίσουν με ευγένεια το παιδί και να το ενθαρρύνουν να μιλήσει. Να το πλησιάσουν και να προσπαθήσουν να μάθουν γιατί δεν μιλά στους συμμαθητές του ή γιατί δεν συμμετέχει σε πολλές δραστηριότητες. Και φυσικά να μην πάψουν να παρακολουθούν τη συμπεριφορά του μαθητή τους στη διάρκεια της σχολικής χρονιάς. Έτσι θα είναι σε θέση να καταλάβουν πολλά περισσότερα για το τι ακριβώς απασχολεί το παιδί.

Τι μπορώ να κάνω ως γονιός για να βοηθήσω το παιδί μου;

«Να χτίσετε από νωρίς υγιή επικοινωνία. Τα παιδιά θα μιλήσουν στους γονείς τους, επειδή με εκείνους νιώθουν ασφάλεια και σε εκείνους έχουν εμπιστοσύνη. Κι αν δεν το κάνουν όταν θελήσουν οι γονείς, θα το κάνουν στην ώρα που εκείνα μπορούν και νιώθουν άνετα. Τα παιδιά έχουν την ώρα τους που μιλούν. 
Η δική μου κόρη, για παράδειγμα, νιώθει άνετα και "ανοίγεται" σε μένα, όταν περπατάμε μαζί. Αν προσπαθήσω να την πλησιάσω όταν παρακολουθεί τηλεόραση, δεν θα έχω το αποτέλεσμα που θέλω.

Η κουβέντα που θα κάνετε με το παιδί σας δεν πρέπει να διακατέχεται από άγχος και πίεση. Απλές ερωτήσεις μπορούν να σας βοηθήσουν να καταλάβετε. Ρωτήστε το για την ημέρα του, πώς πέρασε στο σχολείο, τι κάνουν οι φίλοι του. Όχι, όμως, για να του κάνετε ανάκριση, αλλά γιατί πραγματικά ενδιαφέρεστε. 
Δεν υπάρχει λόγος να στρεσάρετε το παιδί σας με δικές σας ανησυχίες. 
Αν παρατηρήσετε μεγάλη αλλαγή συμπεριφοράς, τότε μπορείτε να το ρωτήσετε τι θέλει. Πώς θα ήθελε να είναι οι φίλοι του, τι του αρέσει πραγματικά. Σε κάθε περίπτωση η ηρεμία είναι το κλειδί. Δεν προσπαθούμε να κάνουμε κήρυγμα στα παιδιά μας, γιατί αυτό δεν πιάνει ποτέ! Χτίζουμε μια ουσιαστική καθημερινή επικοινωνία μαζί τους».

Πότε πρέπει να συμβουλευτώ τον ειδικό;
«Όταν η κατάσταση είναι τραβηγμένη. Αν αντιληφθούμε, αφού πρώτα το ψάξουμε καλά, ότι το παιδί μας απομονώνεται και δεν έχει φίλους, τότε ναι. Αν μας καταβάλλει το άγχος και νιώθουμε ανήμποροι απέναντι σε μια κατάσταση, όταν δεν μπορούμε να παραμείνουμε ψύχραιμοι τότε η βοήθεια του ειδικού συνίσταται».

Δώστε μας μερικά συγκεκριμένα tips για να βοηθήσουμε το μοναχικό παιδί:
"Το βασικό είναι να ακολουθούμε τους ρυθμούς του παιδιού. Να δίνουμε ουσιαστική προσοχή στα όσα λέει και στα όσα μπορεί να κρύβει η συμπεριφορά του. Επίσης, είναι θεμιτό ως γονείς να μην επηρεάζουμε τη ζωή του με δικά μας βιώματα. 
Αν, δηλαδή, ήμασταν πιο "κλειστοί" ως έφηβοι και δεν είχαμε αρκετούς φίλους νομίζουμε ότι το παιδί μας θα περάσει τα ίδια. Κάθε άνθρωπος, όμως, είναι διαφορετικός. Δεν πρέπει να βγάζουμε τα δικά μας άγχη στο παιδί μας.

Αποφεύγουμε το κήρυγμα και τις υπερβολές σε νουθεσίες και συμβουλές και δίνουμε χώρο στο παιδί μας να μιλήσει όταν θέλει. Δεν πιέζουμε καταστάσεις και ενημερώνουμε δάσκαλο και καθηγητή, με διακριτικότητα, για τις ανησυχίες μας. Οι διαχωριστικές γραμμές μπορεί να είναι πολύ δυσδιάκριτες, αλλά εκείνο που όλοι, τελικά, θέλουμε είναι ευτυχισμένα και όχι αγχωμένα παιδιά».

infokids

Η παρέα των καλών φίλων που έκανε το μεγάλο θαύμα

Η παρέα των καλών φίλων που δημιούργησε το μεγάλο θαύμα, την Αθήνα του Χρυσού Αιώνα που έμελλε να φωτίσει με τη λάμψη της όλον τον κόσμο για πάντα. Και αυτό είναι το αποτέλεσμα, όταν τα σπουδαιότερα μυαλά μιας κοινότητας ενώνονται με δεσμούς φιλίας και συνεργάζονται αρμονικά για τη δική τους επιτυχία και προς όφελος των λιγότερο ευνοημένων.
Ο Περικλής δεν ήταν ένας τυχαίος Αθηναίος. Ήταν ο εγγονός του Κλεισθένη, του θεμελιωτή της Αθηναϊκής Δημοκρατίας, της πρώτης Δημοκρατίας στον κόσμο κι αυτός που έδωσε το όνομά του στην καλύτερη περίοδο που γνώρισε ποτέ η Αθήνα: τον Χρυσό Αιώνα του Περικλή. 
    Το αγέρωχο ύφος του, η ρητορική του δεινότητα, η αποχή από χυδαίες συναναστροφές και η αποφασιστικότητά του, η ορθολογική του σκέψη, η φιλοπατρία του ήταν τα χαρακτηριστικά που τον έκαναν τον πιο αγαπητό ηγέτη στην αθηναϊκή ιστορία, που έγινε ένα αξεπέραστο πρότυπο ηγεσίας ως σήμερα.
    Είχε όμως ακόμα ένα ταλέντο, αυτός ο ξεχωριστός άνθρωπος: συναναστρεφόταν μόνο ξεχωριστούς ανθρώπους. Οι στενοί φίλοι του Περικλή ήταν ο καθένας κορυφή στον τομέα του, πηγή σοφίας για τον φιλομαθή ηγέτη. Κάποιοι από αυτούς ανέλαβαν κάποια από τα μεγαλόπνοα έργα, επιτυγχάνοντας αξιοθαύμαστα αποτελέσματα. Αυτοί διαμόρφωσαν την καθημερινότητά του και επηρέασαν την προσωπικότητά του.

Οι συμπατριώτες Αθηναίοι

Φειδίας
    Πολύ στενός φίλος του Περικλή ήταν ο διασημότερος γλύπτης της κλασικής αρχαιότητας, ο Φειδίας. Είναι ο δημιουργός του αγάλματος του Δία στον ναό της Ολυμπίας, του χάλκινου αγάλματος της Αθηνάς Προμάχου, του χρυσελεφάντινου της Αθηνάς Παρθένου στον Παρθενώνα, της πληγωμένης Αμαζόνας στον ναό της Αρτέμιδος στην Έφεσο και πολλών άλλων. Ο Περικλής εμπιστεύτηκε στον Φειδία την καλλιτεχνική διεύθυνση της ανοικοδόμησης της πόλης. Όλα τα έργα εκείνης της περιόδου έγιναν υπό την επίβλεψή του.
    Όπως συνέβη και με άλλους φίλους του Περικλή, ο Φειδίας χρειάστηκε να αντιμετωπίσει τις ραδιουργίες των πολιτικών αντιπάλων του φίλου του. Τον κατηγόρησαν πρώτα πως είχε υπεξαιρέσει χρυσό που προοριζόταν για το άγαλμα της Αθηνάς, αλλά αυτή η κατηγορία κατέπεσε. Ο χρυσός είχε επενδυθεί σε συναρμολογούμενα κομμάτια, ώστε να αφαιρείται εύκολα σε περίπτωση ανάγκης. Ο Φειδίας αφαίρεσε τα χρυσά τμήματα, τα ζύγισε και απέδειξε πως δεν λείπει τίποτα. Οκτώ χρόνια αργότερα, όταν ο φοβερός λοιμός τρομοκράτησε τους Αθηναίους και τους βύθισε ακόμα περισσότερο στη δεισιδαιμονία, ο Φειδίας κατηγορήθηκε για ασέβεια, επειδή απεικόνισε τον εαυτό του στην ανάγλυφη Μάχη των Αμαζόνων στην Ασπίδα της Αθηνάς. Καταδικάστηκε κι εξορίστηκε.

Σοφοκλής
    Στην παρέα του Περικλή ήταν και ο Σοφοκλής, ο ένας από τους τρεις μεγάλους τραγικούς ποιητές. Ο δημιουργός της «Αντιγόνης» και του «Οιδίποδα», δεν έμοιαζε καθόλου στον χαρακτήρα με τον Περικλή. Ζούσε μία μάλλον τρυφηλή ζωή, αγαπούσε τα συμπόσια και κάθε είδους απόλαυση, όλα εκείνα που άφηναν αδιάφορο τον Περικλή. Ωστόσο, φαίνεται πως αυτό δεν στάθηκε εμπόδιο στη φιλία τους, η οποία βασίστηκε κυρίως στην κοινή τους αγάπη για την τέχνη. 
    Ως μέλος του στενού κύκλου του Περικλή, ο Σοφοκλής αναλάμβανε διπλωματικές αποστολές, όταν παρουσιαζόταν κίνδυνος διάσπασης της Αθηναϊκής Συμμαχίας. Είχε το ταλέντο να κατευνάζει τα πάθη, προσφέροντας μία σπουδαία υπηρεσία στον φίλο του, ο οποίος είχε πάντα ως προτεραιότητά του τη αποφυγή του πολέμου.

Λάμπων
    Ανάμεσα στους Αθηναίους φίλους του Περικλή βρίσκουμε ένα πρόσωπο που μοιάζει κάπως αταίριαστο. Ο Λάμπων ο Μάντης ήταν ένα αξιοσέβαστο πρόσωπο στην Αθήνα, διορισμένος από το Μαντείο των Δελφών. Μπορεί ο Περικλής να μην συμμεριζόταν τις δεισιδαιμονίες των συμπατριωτών του, ήταν όμως ευσεβής και, κυρίως, γνώριζε πως κανείς δεν θα μπορούσε να τον συμβουλεύει καλύτερα για τα θρησκευτικά ζητήματα. Έτσι, εκτός από τις συζητήσεις που έκανε μαζί του εκθέτοντας τις ορθολογιστικές του απόψεις ο Περικλής, ανέθεσε στον φίλο του την ίδρυση της αποικίας των Θουρίων στην Κάτω Ιταλία (εκεί που πρώτα βρισκόταν η Σύβαρις). 
Ως προσωπικότητα κοινής αποδοχής, ο Λάμπων εξασφάλιζε την ομαλότητα στην εγκατάσταση των αποίκων. Δύσκολα θα έβρισκε πιο κατάλληλο πρόσωπο για αυτή τη δουλειά.

Οι ξεχωριστοί ξένοι

Αναξαγόρας

    Κάποτε, καθώς ο Περικλής και οι ναύτες του ετοιμάζονταν για εκστρατεία, συνέβη έκλειψη του ήλιου. Οι ναύτες τρομοκρατήθηκαν θεωρώντας πως είναι κακό σημάδι από τους θεούς, αλλά λίγο αργότερα ο ήλιος έλαμψε και πάλι. Ο Περικλής τότε τους πλησίασε και ύψωσε την χλαμύδα του μπροστά τους, ώστε να κρύψει τις ακτίνες του ήλιου. «Φοβόσαστε τώρα;» τους ρώτησε. Εκείνοι αρνήθηκαν και ο Περικλής τους είπε «Τότε, σε τι διαφέρει αυτό το σκοτάδι από εκείνο που έγινε πριν λίγο, εκτός του ότι το προηγούμενο το προκάλεσε ένα σώμα πιο μεγάλο από τη χλαμύδα μου;»
    Μπορούμε να υποθέσουμε ότι οι ναύτες θα δυσκολεύτηκαν να κατανοήσουν την ψυχραιμία του στρατηγού, αφού ήταν κοινός τόπος εκείνα τα χρόνια (και σε κάποιο βαθμό ακόμα είναι) πως όταν χάνεται ο ήλιος, κάτι κακό θα συμβεί. Ο Περικλής όμως είχε απελευθερώσει το μυαλό του από τις κοινές δεισιδαιμονίες που τρομοκρατούσαν τον μέσο Αθηναίο και αυτή την ελευθερία του την είχε αποκαλύψει ο δάσκαλος και καλός του φίλος Αναξαγόρας. Κανείς δεν έπαιξε σπουδαιότερο ρόλο στη διαμόρφωση της προσωπικότητας του Περικλή, όσο αυτός ο «ξένος» φυσικός φιλόσοφος.
    Ο Αναξαγόρας καταγόταν από τις Κλαζομενές της Μ. Ασίας κι εγκαταστάθηκε ως μέτοικος στην Αθήνα, αμέσως μετά τους περσικούς πολέμους. Η διδασκαλία του τάραξε τους θεοσεβούμενους Αθηναίους, για τους οποίους ήταν αδιανόητη η ιδέα πως από τα ίδια υλικά που είναι φτιαγμένη γη είναι φτιαγμένο και το φεγγάρι και πως το λαμπερό του φως είναι στην πραγματικότητα το φως του ήλιου. Κατηγορήθηκε και αυτός για ασέβεια, σε μία ακόμα προσπάθεια της αντιπολίτευσης να αμαυρώσει την καλή φήμη του Περικλή.
    Η θεωρία του Αναξαγόρα που επηρέασε περισσότερο τον Περικλή ήταν εκείνη του «Νου». Σύμφωνα με αυτή, ο κόσμος είναι το αποτέλεσμα μίας συνδυαστικής διαδικασίας άπειρων σπερμάτων. Αυτά τα σπέρματα είναι η πρωταρχική ύλη, που ήρθε σε ύπαρξη μόνη της και είναι αιώνια. Κάθε φορά που κάποια σπέρματα ενώνονται μεταξύ τους δημιουργείται κάτι, και όταν διαχωρίζονται δημιουργείται κάτι άλλο. Τη διαδικασία αυτή θέτει σε κίνηση ο Νους, δεν επεμβαίνει όμως σε αυτήν.
    Ο Περικλής εφάρμοσε αυτή τη θεωρία στην πολιτική πράξη. Εκείνος, ως Νους κατέθετε τα σχέδιά του, έθετε σε κίνηση τον μηχανισμό λήψης αποφάσεων των πολιτών και, όταν εκείνοι αποφάσιζαν δημοκρατικά, όλη η πόλη συμμετείχε στην εκτέλεση των σχεδίων.
...............
… και τα κατάφεραν
Αυτή ήταν η παρέα που δημιούργησε το μεγάλο θαύμα, την Αθήνα του Χρυσού Αιώνα που έμελλε να φωτίσει με τη λάμψη της όλον τον κόσμο για πάντα. Και αυτό είναι το αποτέλεσμα, όταν τα σπουδαιότερα μυαλά μιας κοινότητας ενώνονται με δεσμούς φιλίας και συνεργάζονται αρμονικά για τη δική τους επιτυχία και προς όφελος των λιγότερο ευνοημένων.

ολόκληρο το άρθρο στην πηγή
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι
 

Thursday, 14 September 2023

Τη βραδιά που κάηκε η Σμύρνη. Αφιερωμένο στον Recep Tayyip Erdoğan

«Γιατί κάψαμε τη Σμύρνη; Γιατί φοβηθήκαμε ότι αν έμεναν τα κτίρια στη θέση τους, δεν θα μπορούσαμε να απαλλαγούμε από τις μειονότητες» γράφει ο Falih Rifki Atay, επιφανής Τούρκος δημοσιογράφος που ανήκε στο στενό περιβάλλον του Μουσταφά Κεμάλ.
"Smyrna'yı neden yaktık? Mustafa Kemal'in sıkı ortamında seçkin bir Türk gazeteci olan Falih Rifki Atay'ı şöyle yazıyordu: “Neden binaların yerinde kalması halinde azınlıklardan kurtulamadığımızdan korkuyoruz.
περισσότερα στην πηγή
-------------------
Mε τον όρο καταστροφή της Σμύρνης ή αλλιώς Μεγάλη Πυρκαγιά της Σμύρνης αναφέρονται τα γεγονότα της σφαγής του ελληνικού και αρμενικού πληθυσμού της Σμύρνης από τον κεμαλικό στρατό, καθώς και η πυρπόληση της πόλης, που συνέβησαν τον Σεπτέμβριο του 1922
Η καταστροφή αυτή άρχισε 7 ημέρες μετά την αποχώρηση και του τελευταίου ελληνικού στρατιωτικού τμήματος από τη Μικρά Ασία και μετά την είσοδο του τουρκικού στρατού, του ιδίου του Μουσταφά Κεμάλ και των ατάκτων του στην πόλη. 
Η φωτιά εκδηλώθηκε αρχικά στην αρμενική συνοικία και συγκεκριμένα από την ανατίναξη της Αρμενικής Εκκλησίας του Αγίου Νικολάου, όπου είχαν καταφύγει τα γυναικόπαιδα και πολιορκούνταν από τους Τούρκους. 
Την πολιορκία την έσπασε με το ασκέρι του ο Έλληνας καπετάνιος Σιδερής (Ισίδωρος) Πανταζόπουλος, που επί πολλά έτη πολεμούσε τους άτακτους Τσέτες ληστές στα γύρω βουνά. 
Οι Έλληνες μπήκαν μέσα στην εκκλησία και έδωσαν νερό και τρόφιμα στους πολιορκημένους, όμως, οι πολυπληθέστεροι Τούρκοι γρήγορα ανασυντάχθηκαν και παίρνοντας πυρίτιδα από γειτονική πυριτιδαποθήκη, περικύκλωσαν και πάλι την εκκλησία και την ανατίναξαν. 
Με τη βοήθεια του ευνοϊκού για τους Τούρκους ανέμου (που έπνεε αντίθετα από την τουρκική συνοικία) και της βενζίνης με την οποία οι Τούρκοι ράντιζαν τα σπίτια, η φωτιά κατέκαψε όλη την πόλη, εκτός από τη μουσουλμανική και την εβραϊκή συνοικία, και διήρκεσε από τις 31 Αυγούστου έως 4 Σεπτεμβρίου (με το παλαιό ημερολόγιο). Σήμερα η επέτειος αυτή στην πραγματικότητα είναι η 13 Σεπτεμβρίου, καθώς την επόμενη χρονιά εισήχθη στην Ελλάδα το νέο ημερολόγιο.
Το Χαμομηλάκι

14 Σεπτεμβρίου: Η Παγκόσμια Ύψωση του Τιμίου Σταυρού ✞ Ο Βασιλικός και ο Λειδινός

«Σταυρός, φύλαξ εν νυκτί.
Εν ημέρα πύργος,
εν σκότει χειραγωγός,
εν ευθυμία χαλινός,
εν αθυμία ψυχαγωγός,
εν κινδύνοις σωτήρ…
μυρίων αγαθών θησαυρός.
Σταυρός ο φύλαξ της οικουμένης πάσης,
Σταυρός, η ωραιότης της Εκκλησίας,
βασιλέων το κραταίωμα, πιστών το στήριγμα ,
Αγγέλων η δόξα και δαιμόνων το τραύμα!».
Η Παγκόσμια  Ύψωση του Τιμίου Σταυρού, στις 14 του μήνα, είναι η σημαντικότερη γιορτή του Σεπτεμβρίου, γι’ αυτό και  ο μήνας αυτός ονομάζεται από το λαό και Σταυριάτης και Σταυρός.

Η γιορτή αυτή θεωρείται  μεγάλη  Δεσποτική γιορτή,  και αποτελεί σπουδαίο εορτολογικό σταθμό  για το εκκλησιαστικό έτος της Εκκλησίας μας.
    Από τότε που ο Μέγας Κωνσταντίνος είδε σε όραμα  στον ουρανό το σχήμα του σταυρού, με την επιγραφή «εν τούτω νίκα», και θεώρησε αυτόν  σύμβολο της νίκης του και της επικράτειάς του στο ρωμαϊκό κράτος, έταξε ως σκοπό της ζωής του να  ανακαλύψει στην Παλαιστίνη τον ίδιο το Σταυρό του μαρτυρίου του Χριστού. 
    Κατάλαβε ο αυτοκράτορας πως το μέλλον ανήκε πλέον στο χριστιανισμό, όπως άλλωστε και αποδείχτηκε. Σταμάτησε αμέσως τους διωγμούς εναντίον των χριστιανών, κατάργησε το σταυρικό θάνατο, καθιέρωσε την ημέρα της Κυριακής ως ημέρα του Κυρίου και ως αργία, ενώ με το Διάταγμα των Μεδιολάνων κατοχύρωσε την ανεξιθρησκεία στο κράτος, οπότε άνοιξε το δρόμο της διάδοσης της χριστιανικής θρησκείας.

    Από τότε, ο Σταυρός, από σύμβολο  και όργανο του κακού που ήταν  ως το σταυρικό θάνατο του Χριστού, έγινε το σύμβολο της σωτηρίας του κόσμου, το νικηφόρο λάβαρο εμάς των χριστιανών κατά του εχθρού μας, του διαβόλου.
    Η μητέρα του Μεγάλου Κωνσταντίνου, η Αγία Ελένη, επισκεπτόμενη τους Αγίους τόπους κατά προτροπή του γιου της, τον αναζήτησε στα Ιεροσόλυμα και τον ανακάλυψε με τη βοήθεια του Θεού, με τρόπο θαυματουργικό. Ήταν 6 Μαρτίου του 326 μ.Χ.
Στη συνέχεια, πάνω από τον Πανάγιο Τάφο, έχτισε το Ναό της Αναστάσεως και  στις 14 του Σεπτέμβρη, του 335 μ.Χ., στα εγκαίνια  του ναού, ο πατριάρχης Μακάριος ύψωσε το Σταυρό  στο Γολγοθά και ακολούθως στο Ναό,  για να τον δουν οι πιστοί  και να τον προσκυνήσουν. Έτσι, καθιερώθηκε η γιορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού.

    Ύστερα από περίπου τριακόσια χρόνια, ο αυτοκράτορας Ηράκλειος πολέμησε για ν’ απελευθερώσει το Σταυρό από τους Πέρσες, που τον είχαν αρπάξει από τους Αγίους Τόπους και το Σεπτέμβρη του 629 μ.Χ., τον ύψωσε στο ναό της Αγίας Σοφίας. 
    Αυτή ήταν η δεύτερη  ύψωση του Τιμίου Σταυρού, ενώ τον επόμενο χρόνο,  στα 630μ. Χ., τον επανέφερε στα Ιεροσόλυμα, όπου ο πατριάρχης Ζαχαρίας τον ύψωσε εκ νέου στο ναό της Αναστάσεως..

    Ο Σταυρός είναι σύμβολο σωτηρίας των απελπισμένων, είναι το προσφιλές κόσμημα των χριστιανών. 
Είναι το σύμβολο της αγάπης προς τους πιστούς από  το Χριστό και σημάδι ανταπόκρισης προς  τη θεϊκή αγάπη, όπλο εναντίον των εχθρών βοηθός στους πειρασμούς,  μια πνευματική σκάλα που ανυψώνει τον άνθρωπο στον ουρανό. Γενικά είναι το όπλο των ανθρώπων εναντίον του παντοειδούς κακού. Αυτό άλλωστε καταδεικνύει και το τετράστιχο το οποίο  μάθαιναν παλιά τα παιδάκια να λένε στη βραδινή τους προσευχή:
«Πέφτω, κάνω το σταυρό μου,
όπλο έχω στο πλευρό μου.
Δούλος του Θεού λογιούμαι
και κανένα δε φοβούμαι!».
Τα δυο εγκάρσια ξύλα του  Σταυρού συμβολίζουν την ένωση των ανθρώπων με το Θεό και την ένωση των ανθρώπων μεταξύ τους, σε μια κοινωνία αγάπης, ειρήνης, δικαιοσύνης.
Η γιορτή του Σταυρού είναι εποχιακό ορόσημο για τη φύση, χρονικό όριο για τις γεωργικές εργασίες, καθώς και για τις ναυτικές δουλειές των Ελλήνων.
«Πριν σταυρώσει η Γη, μην αρχίσει κανείς δουλειά στο χωράφι του», λένε οι γεωργοί. Τότε πάνε στην εκκλησιά ένα μείγμα από τους σπόρους που θα φυτέψουν να ευλογηθεί και ν’ αγιαστεί (σιτάρι, φασόλια, κριθάρι, ρεβίθια, κουκιά, φακές κ.τ.λ.).
Η Εκκλησία μας έχει ειδική ευχή για του σπόρου την ευλογία. Οι γεωργοί θα τον πάρουν πίσω και θα τον φυλάξουν ως την ημέρα της σποράς (Οκτώβριο, Νοέμβριο). Τότε θα τον παραχώσουν στη Γη για την ευλογία της παραγωγής.

Ο ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ
    Η Αγία Ελένη ξεχώρισε με θαυματουργικό τρόπο στο Γολγοθά το σταυρό του Χριστού από αυτούς των ληστών.
Εφόσον βρέθηκαν και οι τρεις σταυροί στο Γολγοθά, ο Τίμιος Σταυρός αποκαλύφθηκε με το  θαύμα της  νεκραναστάσεως μιας νεκρής, που τυχαία περνούσαν την κηδεία της από το μέρος εκείνο. Ακούμπησαν πάνω στη νεκρή και τους τρεις σταυρούς και η νεκρανάσταση έγινε ακουμπώντας πάνω της το Σταυρό του Χριστού.
    Ο Τίμιος Σταυρός αποκαλύφτηκε  ακόμα κι από  ένα μυρωδάτο φυτό, το βασιλικό που, σύμφωνα με την παράδοση, είχε φυτρώσει στο μέρος όπου βρέθηκε το Τίμιο ξύλο. 
    Γι’ αυτό και ο βασιλικός ονομάζεται και Σταυρολούλουδο και την ημέρα του Σταυρού οι πιστοί τον πάνε στην Εκκλησία και μ’ αυτόν στολίζουν το Σταυρό.
    Μετά τη θεία λειτουργία μοιράζονται από τον ιερέα οι κλώνοι του, που μεταφέρονται από τους πιστούς  στο σπίτι για ευλογία.
Μ’ αυτό το βασιλικό και με τον αγιασμό της ημέρας ετοιμάζονταν από τις νοικοκυρές  παλιά το νέο προζύμι για όλη τη χρονιά, που φούσκωνε μόνο του, ενώ, το πρώτο ζυμάρι που ζύμωναν μ’ αυτό οι νοικοκυρές, το έκαναν πρόσφορο και το πήγαιναν στην εκκλησία.

Ο ΛΕΙΔΙΝΟΣ
    Είναι ένα έθιμο (δρώμενο), που το έπαιζαν παλιά τα παιδιά στο νησί της Αίγινας, την ημέρα του Σταυρού. Αυτή τη μέρα «κήδευαν» το Λειδινό, δηλ. την προσωποποίηση του καλοκαιριάτικου απομεσήμερου και του απογευματινού φαγητού. Έκαναν, λοιπόν, το ομοίωμα ενός μικρού παιδιού, οι γυναίκες και τα κορίτσια του νησιού, το έντυναν με ρούχα, το στόλιζαν με λουλούδια, κυρίως  μικρά λουλουδάκια της εποχής, ενώ συγχρόνως έβραζαν κόλλυβα με σιτάρι, σταφίδες, ρόιδα, αμύγδαλα και μαϊντανό.
    Ύστερα, αφού το «μοιρολογούσαν», το’ παιρναν τα παιδιά και το περιέφεραν στους δρόμους του νησιού και τέλος το έθαβαν λέγοντας: «Πάψε, φτωχέ το λειδινό και συ άρχοντα τον ύπνο». Επιστρέφοντας έτρωγαν κόλλυβα και αφού συγχωρούσαν το μακαρίτη, άρχιζαν το χορό και το τραγούδι. Έτσι, αποχαιρετούσαν τον καλοκαιριάτικο μεσημεριανό ύπνο και το δειλινό-λειδινό, δηλαδή το απογευματινό φαγητό, (δείγμα ότι η μέρα έχει τώρα αρκετά μικρύνει και δε χρειάζονται όλα αυτά το απόγευμα), ως το Μάρτη, όπως έλεγε και το τραγούδι που τραγουδούσαν, όταν πια η μέρα θα μεγάλωνε πάλι και θα άρχιζαν ξανά τα ίδια:
Λειδινέ μου, Λειδινέ μου,
Φεύγεις, πάεις, Λειδινέ μου,
Κι εμάς μας αφήνεις κρύους,
πεινασμένους, διψασμένους
Κι όχι λίγο μαραμένους.
Λειδινέ μου, Λειδινέ μου,
Πάλι θα ’ρθεις, Λειδινέ μου,
Με του Μάρτη τις δροσιές,
Με τ’ Απρίλη τα λουλούδια
Και του Μάη τις δουλειές.
Ήρθε η ώρα να μας φύγεις,
Πάαινε εις το καλό
Και με το καλό να έρθεις
Κι όλους να μας βρεις γερούς…

Για να εξηγήσουν την τύχη του δειλινού-γεύματος στην Αίγινα, λένε την εξής παράδοση:
Το  Κολατσιό, το Γεύμα και το Λειδινό, ήταν τρία αδέρφια τρίδυμα. Πρώτο γεννήθηκε το Κολατσιό, δεύτερο το Γεύμα και τρίτο το Λειδινό. Όταν έγιναν τριών ημερών, ήρθαν οι Μοίρες να τα μοιράνουν. Μοίραναν, λοιπόν, το Κολατσιό και το Γεύμα να συντρέχουν τους ανθρώπους σ’ όλη τους τη ζωή και να ’ναι αθάνατα. Όταν όμως γύρισαν και είδαν το Λειδινό που ήταν ένα καχεκτικό και αδύνατο μωρό, είπαν: «Αυτό γρήγορα θα πεθάνει». Τότε η μεγάλη Μοίρα είπε: «Είναι χρήσιμο όμως στους ανθρώπους και πρέπει να είναι με αυτούς όπως και τα άλλα του τα αδέρφια. Θα το μοιράνουμε, λοιπόν, έξι μήνες να ζει κι έξι μήνες να είναι πεθαμένος, γιατί πιο πολύ δε χρειάζεται». Γι’ αυτό ο Λειδινός ζει μόνο έξι μήνες.

Κοντά στη γιορτή του Σταυρού, ετοιμάζονται και τα χελιδόνια για το μεγάλο τους ταξίδι: «Του Σωτήρος τα λελέκια, του Σταυρού τα χελιδόνια», λέει ο λαός.

© Το χαμομηλάκι | To hamomilaki