Showing posts with label Σεξουαλική κακοποίηση. Show all posts
Showing posts with label Σεξουαλική κακοποίηση. Show all posts

Wednesday, 4 December 2024

Παιδική σεξουαλική κακοποίηση. Πώς θα προφυλάξτε το παιδί σας

«1 στα 5 κορίτσια και 1 στα 10 αγόρια πέφτουν θύματα σεξουαλικής κακοποίησης»
«Μόνο το 1 στα 3 περιστατικά σεξουαλικής κακοποίησης καταγγέλλονται»
«Το 1% του ανδρικού πληθυσμού αναπτύσσει παιδοφιλικά κίνητρα»

Τίτλοι σκληροί που γρατζουνάν. 
Η λίστα των θυμάτων είναι τεράστια κι ανανεώνεται συχνά. Κι ακόμη μεγαλύτερη, η λίστα των περιστατικών που μένουνε για πάντα στη σιωπή.  
Μήπως ο φόβος κι η ντροπή υπερκαλύπτουν τον πόνο των παιδιών και τελικά δεν μας μιλάνε; Ή μήπως φταίει που δεν μας έμαθε ποτέ, κανείς, πώς  να «ακούμε» τα παιδιά μας;
Ή ωμή αλήθεια είναι πως μια τέτοια εξομολόγηση κάτι τέτοιου είναι εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση. 
Πόσο μάλλον για ένα ανήλικο παιδί, που μόλις ένιωσε να του στερούν ό,τι πολυτιμότερο: την αθωότητά του. 
Το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε ως γονείς, είναι να μάθουμε να διαβάζουμε τα σημάδια που θα μας οδηγήσουν στο πρόβλημα, και να ενημερωθούμε για τους τρόπους αντιμετώπισής του.

Ενδείξεις
Οι διακυμάνσεις  στα συναισθήματά του είναι πολλές κι απότομες. 
Θυμώνει ή φοβάται εύκολα, έχει εκρήξεις χωρίς λόγο, κλαίει πολύ ή είναι κακόκεφο.
Παρουσιάζει αλλαγές  στις καθημερινές του συνήθειες
Για παράδειγμα κάνει ανήσυχος ύπνο με εφιάλτες, αλλάζει την ποσότητα του φαγητού του ή ντύνεται διαφορετικά.
Επιδεικνύει διάθεση απομόνωσης. 
Συχνά αρνείται να πάει σχολείο ή να δει τους φίλους του και δεν παίρνει μέρος σε οικογενειακές δραστηριότητες.
Εκδηλώνει αυτοκαταστροφικές τάσεις, όπως να πονάει ή να βλάπτει τον εαυτό του χρησιμοποιώντας, πχ,  αιχμηρά αντικείμενα.
Αντιδράει άσχημα στο άγγιγμα, χωρίς προφανή λόγο, ακόμα και σε φίλους ή ανθρώπους εμπιστοσύνης.
Οι γνώσεις του για το σώμα του και τη σεξουαλικότητά του που υπερβαίνουν τις γνώσεις ενός παιδιού στην ηλικία του.
Δείχνει να φοβάται και να αποφεύγει κάποια άτομα, όπως, για παράδειγμα, τον αγαπημένο του θείο ή τον γείτονά που τον προσέχει περιστασιακά.
Η σχολικής του απόδοση πέφτει, δείχνει αδιαφορία και έλλειψη συγκέντρωσης στην τάξη και παραμελεί το διάβασμά του.
Δυσκολεύεται όταν περπατάει ή όταν κάθεται.
Αποκτά  ευαισθησία ή πόνο  στις περιοχές των γεννητικών οργάνων (π.χ. κατά την ούρηση).
Έχει μελανιές στο σώμα και σκισμένα ή ματωμένα ρούχα.

Σε παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας προστίθενται επιπλέον ενδείξεις στη συμπεριφορά τους
 Παρουσιάζει εφηβική κατάθλιψη.
Αργοπορεί συστηματικά τις πρώτες ώρες στο σχολείο και έχει πολλές αδικαιολόγητες απουσίες.

Αρνείται να επιστρέψει στο σπίτι, περνάει πολλές ώρες εκτός σπιτιού με φίλους και αμελεί τις υποχρεώσεις του.
Η συμπεριφορά του γίνεται, σταδιακά, παρεμβατική. Τσακώνεται συχνά, καπνίζει, κάνει χρήση απαγορευμένων ουσιών ή αλκοόλ.
Του αρέσει να προκαλεί είτε με τα ρούχα και την εμφάνισή του, είτε με τη συμπεριφορά του. Κάνει ό,τι μπορεί για να τραβήξει την προσοχή.
Εγκυμοσύνη / αφροδίσια νοσήματα
Το μεγάλο στοίχημα για εμάς τους γονείς, είναι να μπορέσουμε να διακρίνουμε τα σημάδια που θα μας οδηγήσουν στο πρόβλημα. 

Δεν είναι πάντα εύκολο και συχνά τους δίνουμε ερμηνείες τελείως διαφορετικές. 
Αποδίδουμε την αλλαγή τους σε σχολικά προβλήματα, στη δασκάλα ή σε έναν φιλικό καβγά. Οτιδήποτε άλλο, δηλαδή, εκτός από αυτό! Κι εδώ που τα λέμε, πώς να πάει το μυαλό σου σε κάτι τέτοιο και να το αποδεχτείς; 
Ωστόσο, όταν υπάρχουν τα σημάδια, καλό θα είναι να αφυπνιστούμε και να διερευνήσουμε τι είναι αυτό που το απασχολεί για να το βοθήσουμε.

Φωτογραφία: www.kurir.rs
Τρόποι αντιμετώπισης
Καλλιεργήστε ένα κλίμα ασφάλειας και εμπιστοσύνης με το παιδί.
Ο μόνος τρόπος για να μπορέσει να μας μιλήσει και να ανοιχτεί είναι να νιώσει πως θα το προστατέψετε και πως μαζί σας θα είναι ασφαλές. 

 Προσπαθήστε να είστε διακριτικοί, υπομονετικοί, ήρεμοι και χωρίς κρίση. Αντιδράσεις ταραχής, έντονης ανησυχίας  ή οίκτου θα το ξανακλείσουν στο καβούκι στου. 
Διατηρήστε την ψυχραιμία σας και εστιάστε σε όσα θέλει να σας πει. Εάν δυσκολεύεται, ενθαρρύνετέ το με καθησυχαστικά λόγια ή προτρέψτε το να γράψει ή να ζωγραφίσει αυτά που θέλει να σας πει.   
Μην ξεχνάτε πως νιώθει ήδη προδομένο από κάποιον άλλον που, πιθανότατα, εμπιστευόταν πολύ.
Κρατήστε σημειώσεις
Εάν σας το επιτρέψει, κρατήστε σημειώσεις. Δεν είναι εύκολο να επαναλαμβάνει την τραυματική του εμπειρία. Εάν νιώσει άσχημα και δε θελήσει να κρατήσετε μπροστά του σημειώσεις, φροντίστε να τις καταγράψετε αμέσως μετά τη συνομιλία σας.
Αποφύγετε βαρύγδουπες εκφράσεις
Λέξεις όπως βιασμός, αιμομιξία, κακοποίηση, και μάλιστα πριν ακόμα γίνει έρευνα και πιστοποίηση για τα λεγόμενα του παιδιού, μόνο να βλάψουν μπορούν. Μεγαλοποιούν την κατάσταση στο μυαλό του και διογκώνουν το πρόβλημα.
Ενημερώστε το παιδί για το τι πρόκειται να ακολουθήσει
Εξηγήστε του με όσο το δυνατόν πιο απλά λόγια τι πρόκειται να ακολουθήσει. Ενημερώστε το πώς ενδέχεται να χρειαστεί να απαντήσει με ειλικρίνεια και σε επιπλέον ερωτήσεις για να μπορέσει να βρεθεί λύση στο πρόβλημά του. Ρωτήστε το εάν είναι έτοιμο να μπει σε αυτή τη διαδικασία και κάντε του γνωστό πως με αυτόν τον τρόπο θα βοηθήσει κι άλλα παιδιά που κινδυνεύουν.
Μην υποσχεθείτε θαύματα
Πρέπει να ξέρει πως είναι μία διαδικασία όχι εύκολη και πως το συναίσθημα που νιώθει ίσως επιμείνει για αρκετό καιρό. Επιβεβαιώστε του, ωστόσο,  πως θα είστε δίπλα του και θα το βοηθάτε για όσο χρειαστεί.

Πρόληψη
Το καλύτερο φάρμακο είναι η πρόληψη. 
Να είστε δίπλα τους για να νιώθουν ασφάλεια  και όχι φόβο ή ντροπή. Μιλήστε τους για το σώμα τους. 
Μάθετέ τα να αποκαλούν τα μέρη του σώματος με το πραγματικό τους όνομα
Δείξτε  τους τις αποδεκτές συμπεριφορές απέναντι στα παιδιά της ηλικίας τους και πείτε τους να προσέχουν. Δείτε παρέα κατάλληλο εκπαιδευτικό υλικό για την σεξουαλική κακοποίηση. Συμβουλευτείτε έναν ειδικό ή απευθυνθείτε σε κέντρα που μπορούν να στηρίξουν εσάς και τα παιδιά σας 
(Εθνική Γραμμή SOS 1056 - Το Χαμόγελο του Παιδιού ®,…Τηλεφωνικές γραμμές για παιδιά και εφήβους — Συνήγορος του παιδιού,Hotlines: Κάθε καταγγελία είναι σημαντική | SaferInternet4kids).

*πηγές: Κεντρικό Ιατρείο Αθηνών, International Center of Missing and Exploited Children
από Αλεξάνδρα Κεντρωτή
mama365.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Friday, 24 November 2023

Με λένε Άβα

Με λένε Άβα. Το πιο πιθανό είναι να συναντηθήκαμε κάποια στιγμή. Ίσως στον φούρνο στην γειτονιά, στο μαγαζί με τα παιδικά παιχνίδια ή σε κάποια υπηρεσία. Ίσως είμαι η φοιτήτρια που μένει στο επάνω διαμέρισμα ή η μαμά με τα δύο παιδιά στον κάτω όροφο. Είμαστε πολλές δυστυχώς…

Σου γράφω γιατί πλέον είμαι έτοιμη να μοιραστώ μαζί σου κάτι που έζησα μικρή. Μάλλον ήδη σκέφτηκες τι θα πω.. σου γράφω όχι για να με λυπηθείς, δεν το θέλω. Ούτε για να μου πεις μπράβο που το ξεπέρασα. Θέλω να με ακούσεις για να προλάβεις εσύ το κακό αυτό να μην συμβεί σε άλλη Άβα. Ξεκινάω την ιστορία μου, μην σε κουράζω..

Πριν 23 περίπου χρόνια έγινε. Δημοτικό πήγαινα. Και ήταν καλοκαίρι. Η καλύτερη εποχή για ένα παιδί. Εκείνο το καλοκαίρι όμως δεν μου άρεσε… με πόνεσε.. Μαζί με πολλά άλλα παιδιά παίζαμε ξένοιαστα στην γειτονιά τη γιαγιάς μου. Κάθε χρόνο περιμέναμε αυτήν την εποχή. Μαζί με μας έπαιζαν και οι μεγάλοι. Μικροί, μεγάλοι μια παρέα. Μήλα, κρυφτό, αγαλματάκια. Είχαμε απόλυτη εμπιστοσύνη στο τι μας έλεγαν οι μεγάλοι.

Κάποια στιγμή ένας γείτονας, ένας «θείος» όπως τον φωνάζαμε, μας έβαλε στην καρότσα στο αυτοκίνητό του. Ο «θείος» ερχόταν συχνά σπίτι μας. Κ εμείς πηγαίναμε στο δικό του να παίξουμε με τα παιδιά του. Μην σε κουράζω όμως.. Τρία παιδιά ήμασταν. Να παίξουμε κρυφτό λίγο πιο κάτω. Πολλές φορές μας πήγαινε έτσι βόλτα. Αυτή όμως ήταν διαφορετική από τις άλλες. Και η τελευταία για μένα. Μην σε κουράζω.. είπε στους φίλους μου να κρυφτούν και να πάμε εμείς να τους βρούμε. Καλά φαντάζεσαι. Δεν πήγαμε ποτέ.

Ο «θείος» διάλεξε να μείνουμε κρυμμένοι πίσω από έναν τοίχο. Του άρεσαν έλεγε τα μαλλιά μου και μύριζα ωραία. Εκεί λίγο παραξενεύτηκα αλλά είπα «ε εντάξει πλάκα έχει ο θείος..» σε λίγα λεπτά η πλάκα σταμάτησε και έγινε πόνος. Και ζάλη. Και πάλι πόνος. Αλλά γιατί με πονάει ο «θείος»; Αφού κάθε μέρα παίζουμε μαζί και μ΄ αγαπάει. Ο «θείος» είπε πως είμαι γυναίκα πλέον και έτσι κάνουν οι γυναίκες. Να σου πω την αλήθεια για πολλά χρόνια αφότου μεγάλωσα δεν ήθελα να κάνω αυτό που κάνουν οι γυναίκες…

Δεν θα σου περιγράψω κάτι άλλο. Δεν θέλω να σου μείνει η εικόνα μου.

Θέλω να σου πω πώς ένιωσα. Ένιωσα πόνο στο σώμα αλλά και στην καρδιά μου. Ένιωσα θυμό και σύγχυση. Και άγχος, άγχος για το πώς θα το πω στην μαμά μου. Τελικά δεν το είπα… γιατί ένιωσα ντροπή και αηδία για μένα. Ένιωσα φόβο και αγωνία κι έτσι δεν ξαναπήγα σε εκείνη την γειτονιά. Ένιωσα το μαύρο χρώμα να γίνεται συναίσθημα και να με σκεπάζει ολόσωμα σαν σεντόνι. Και για να είμαι ειλικρινής αυτό με βοήθησε. Γιατί άρχισα έτσι να κρύβομαι από τον κόσμο και να μην μιλάω.

Να μην πηγαίνω στους φίλους μου και να αποφεύγω το σχολείο. Και αυτό το μαύρο μου σεντόνι με έκανε να θυμώνω συνεχώς. Να νευριάζω. Αλλά ήμουν δικαιολογημένη. Έφταιγε το σεντόνι, όχι εγώ.. Κατάλαβα πως αυτό ήταν λάθος χρόνια μετά. Όταν κατάφερα να διώξω το μαύρο μου σεντόνι. Όταν δειλά δειλά με αγάπησα πάλι. Έπρεπε να περάσω πολλά για να το καταλάβω. Να μιλήσω για το τι έζησα και πώς ξαφνικά και απότομα σταμάτησα να είμαι παιδί και όπως είπε ο «θείος» έγινα στα δέκα μου γυναίκα.

Στο είπα και πιο πάνω. Μην με λυπάσαι. Θέλω να με θυμάσαι μόνο. Και όταν με σκέφτεσαι να σκέφτεσαι και το δικό σου παιδί. Είμαι σίγουρη πως το προσέχεις και το ενημερώνεις για τέτοια θέματα. Άλλαξαν οι εποχές και πλέον μιλάμε στα παιδιά. Να το προσέχεις σε παρακαλώ. Υπάρχουν πολλοί «θείοι», είτε γνωστοί μας είτε άγνωστοι. Να το προσέχεις. Και να το ακούς. Όχι μόνο με τα λόγια του. Το παιδί θα σου μιλήσει με ένα βλέμμα, με μια ασυνήθιστη συμπεριφορά, με ένα κλάμα ακόμη και με τον θυμό του. Άκου το.

Σ’ ευχαριστώ που έφτασες ως εδώ. Το νου σου στο παιδί.

Άβα Π.
(το όνομα της συγγραφέως της παραπάνω επιστολής έχει τροποποιηθεί για ευνόητους λόγους)

Μόλις στα τέλη του 20ου αιώνα η παιδική κακοποίηση/ παιδική παραμέληση αναγνωρίστηκε ως αυτοτελές φαινόμενο, παρόλο που υπάρχουν αναφορές για τέτοια περιστατικά πολλούς αιώνες πριν. Η διεθνής κινητοποίηση και αναγνώριση εμφανίστηκε σε έντονο βαθμό μετά την Σύμβαση για Δικαιώματα του Παιδιού του Ο.Η.Ε. το 1979.

Μερικές μορφές κακοποίησης / παραμέλησης των παιδιών είναι:

  • Η σωματική κακοποίηση
  • Η σεξουαλική κακοποίηση
  • Η ψυχολογική/συναισθηματική κακοποίηση
  • Η παραμέληση ή έκθεση των παιδιών σε κίνδυνο
  • Η εκμετάλλευση ανηλίκων για εμπορικούς λόγους
  • Η παιδική κακοποίηση μέσω διαδικτύου

Η πρόοδος της κοινωνίας λειτουργεί αντιστρόφως ανάλογα με την εξάλειψη τέτοιου είδους φαινομένων. Ο αριθμός ανήλικων παιδιών τα οποία κακοποιούνται παραμένει υψηλός και αρκετά θορυβώδης.

Τα ευρήματα που αναφέρονται στην έρευνα που πραγματοποιήθηκε από την Σχολή Επιστημών Υγείας του Α.Π.Θ. είναι αποκαρδιωτικά.

229 παιδιά ηλικίας τριών μηνών έως και 17 ετών υπέστησαν σεξουαλική κακοποίηση στη δεκαετία 2005- 2015. Τα στοιχεία αφορούν σε καταγγελίες που πραγματοποιήθηκαν στα Αστυνομικά Τμήματα και την Εισαγγελία του νομού Θεσσαλονίκης και όμορων νομών. Αυτά είναι βέβαια τα καταγγελθέντα περιστατικά. Ο πραγματικός αριθμός των παιδικών θυμάτων υπολογίζεται μεγαλύτερος.

Κάποια στοιχεία της έρευνας παρουσιάζονται παρακάτω:
Ηλικία θυμάτων

  • Το 49,8% των παιδιών ήταν 13 έως 18 ετών
  • Το 36,3% μεταξύ έξι έως 12 ετών
  • Το 13,9% ήταν παιδιά προσχολικής ηλικίας

Θύτης

  • Κατά 93% ο δράστης ήταν οικείο πρόσωπο για τα παιδιά
  • Κατά 7% ο δράστης ήταν άγνωστο πρόσωπο

Η συνεχής και ουσιαστική ενημέρωση των γονέων αλλά και των ίδιων των παιδιών καθίσταται απαραίτητη και ζωτικής σημασίας. Θα ήταν χρήσιμο η κοινωνία να μην σιωπά μπροστά σε τέτοια περιστατικά. Η συγκάλυψη έμμεσα καθιστά την κοινωνία συνένοχη στην πράξη.

Νένα Παπαδοπούλου, Εκπαιδευτική Ψυχολόγος - Συμβουλευτική Υποστήριξη, psychologynow.gr

e-didaskalia
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

 


Thursday, 16 November 2023

Αρτιμελείς στο σώμα, ανάπηροι στην ψυχή…

ΟΙ «ΑΡΤΙΜΕΛΕΙΣ»

Αρτιμελείς στο σώμα,
ανάπηροι στην ψυχή…

για σας τα λόγια αυτά
για όσους τολμήσατε, τολμάτε και θα τολμήσετε
- η αμαρτία πάντα είναι περίσσια -
να απλώσετε τα βρώμικα χέρια σας


και να αγγίξετε,
να ψαχουλέψετε,
να χτυπήσετε,
βίαια να χτυπήσετε,
με τα αρτιμελή, βρώμικά σας χέρια
κορμάκια ανυπεράσπιστα
δαχτυλάκια εύθραυστα…

Και εισχωρήσατε και εισχωρείτε και θα εισχωρείτε
- η αμαρτία πάντα είναι περίσσια -
φέρνοντας πόνο αβάσταχτο σε κορμάκια
και σε ψυχούλες αθώες…

Για σας τα λόγια αυτά,
που χωρίς αιδώ και ντροπή καμιά
κομπάζετε για την «αρτιμέλειά» σας
και συνάμα αποφράδες ημέρες
δαιμονικά για τα παιδιά

υφαίνετε…

ΘΥΜΑΤΑ ΕΙΣΤΕ
Εσείς
Ανάπηροι ολοκληρωτικά
Μισάνθρωποι και άθλιοι
Ικανοί μόνο να μαγαρίζετε,
να επιχειρείτε να μαγαρίσετε,

αλλά...
- περίσσια και η χάρη -

Οι καρποί σας, 

ο όλεθρος για σας....
Εχθρός σας η ΑΓΑΠΗ
Σας πολέμησε σας πολεμάει και θα σας πολεμάει.
Εχθρός σας ανίκητος...
- περίσσια η ΑΓΑΠΗ -.


Κουράγιο λουλουδάκια όλου του κόσμου
Κουράγιο
Σύμμαχός σας η ΑΓΑΠΗ
Το ακούτε μικρά μου;;;
Ανίκητη η ΑΓΑΠΗ
Θα διώξει τους εφιάλτες των νεκροζώντανων
Η ΑΓΑΠΗ η ΑΝΙΚΗΤΗ

Βασιλική Δεδούση

Monday, 8 May 2023

Δικαστήριο δίνει «διανυκτερεύσεις παιδιού» σε πατέρα, τον οποίο η κόρη έχει καταγγείλει για σεξουαλική κακοποίηση

Σήμερα 05/05/2023 δικαστική λειτουργός, Πρόεδρος Πρωτοδικών, δίνει διανυκτέρευση κάθε δεύτερο Σαββατοκύριακο, σε πατέρα, για τον οποίο εκκρεμεί ποινική δίωξη για τη σεξουαλική κακοποίηση της ανήλικης κόρης του, με πληθώρα στοιχείων (με προσωρινή διαταγή κατά την συνεκδίκαση ασφαλιστικών μέτρων).

    «Καμία δικαιοσύνη δεν υπάρχει όταν μία απόφαση αντί να ορίζει αποκλεισμό κάθε επικοινωνίας, υποχρεώνει ένα παιδί να διανυκτερεύει χωρίς επίβλεψη στο σπίτι του πατέρα του, τον οποίο έχει καταγγείλει ότι την κακοποιεί σεξουαλικά και για τον οποίο εκκρεμεί ποινική δίωξη» γράφει στην ανακοίνωση της η Συλλογικότητα «Όχι στην υποχρεωτική Συνεπιμέλεια» που συγκεντρώνει περιστατικά που αναδεικνύουν τις συνέπειες του νόμου Τσιάρα και καλεί σε διαμαρτυρία σήμερα στις 18.00 στην εκδήλωση που πραγματοποιεί η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων  με τίτλο «Το Νέο Δίκαιο των Σχέσεων Γονέων και Παιδιών».

«Καλούμε σε διαμαρτυρία στην Εκδήλωση της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων στις 18:00 σήμερα  05/05/2023, να φωνάξουμε για αυτό το παιδί και για κάθε παιδί, να φωνάξουμε ότι κανένα δίκαιο δεν υπάρχει όσο βγαίνουν τέτοιες αποφάσεις. Ακαδημίας 60, στην αίθουσα Μιχάλης Ζαφειρόπουλος του ΔΣΑ» γράφει το κάλεσμα.

Το θέμα ανέδειξε και η ομάδα Manifold. Η δημοσιογράφος Μαρινίκη Αλεβιζοπούλου σημειώνει στο ιστορικό της υπόθεσης, πως όλα αυτά συμβαίνουν, ενώ εκτός από το παιδί, έδωσαν ένορκες καταθέσεις στο δικαστήριο η παιδίατρος, η νονά και μάνα της κολλητής φίλης του παιδιού.

«Ένα παιδί, ένα μικρό κορίτσι μίλησε. Μίλησε για την σεξουαλική της κακοποίηση από τον πατέρα της. Μίλησε, όταν η μητέρα αποφάσισε να χωρίσει.

Μίλησε πρώτα στην παιδίατρο. Η παιδίατρος ενημέρωσε τη μητέρα. Λίγες ημέρες μετά, το κορίτσι μίλησε και στη νονά του. Και ύστερα στην αγαπημένη της δασκάλα.

Μίλησε και στις στενότερές της φίλες στο σχολείο. Εκείνες δεν άντεξαν. Μίλησαν κι αυτές στις δικές τους μητέρες.

Η μητέρα του το πήγε στη ΓΑΔΑ, όπως της υπέδειξαν να κάνει. Το παιδί μίλησε και εκεί. Στην Υποδιεύθυνση Προστασίας Ανηλίκων.

Σε βάρος του πατέρα έχει ανοίξει ποινική δικογραφία. Ωστόσο, αν και έχουν περάσει πέντε μήνες από τότε που το παιδί μίλησε για την κακοποίησή του, δεν έχει ασκηθεί ακόμη δίωξη.

Την Τρίτη που μας πέρασε, 2 Μαΐου, εκδικάστηκε η προσωρινή διαταγή που κατέθεσε ο πατέρας και με την οποία ζητούσε επικοινωνία με το παιδί.

Η μητέρα της τής είχε υποσχεθεί ότι το δικαστήριο θα ακούσει τη φωνή της, παρότι η ίδια δεν θα είναι εκεί. 

Στο δικαστήριο ήταν η παιδίατρος, η νονά και μάνα της κολλητής φίλης του παιδιού.

Και οι τρεις δώσανε ένορκες καταθέσεις. Ξέρουν ότι πιθανότατα ο πατέρας θα τους κάνει μήνυση αλλά η συνείδησή τους δεν τους επέτρεπε να σιωπήσουν.

Πριν λίγα λεπτά, βγήκε η απόφαση της προσωρινής διαταγής.

Η πρόεδρος του δικαστηρίου δεν άκουσε.

Αποφάσισε όχι απλώς να δώσει επικοινωνία στον πατέρα που το κορίτσι καταγγέλλει ότι την κακοποιούσε. Του έδωσε και διανυκτέρευση κάθε δεύτερο Σαββατοκύριακο.

Η μητέρα αυτή, η οποία πάσχει από μεταστατικό καρκίνο και καθυστερεί τη θεραπεία της για να σώσει το παιδί της, σήμερα το μεσημέρι που θα την παραλάβει απ’ το σχολείο, θα πρέπει να ανακοινώσει στη μικρή ότι η δικαιοσύνη αρνήθηκε να την προστατεύσει.

Ότι η δικαιοσύνη αποφάσισε ότι δεν κινδυνεύει πια τις νύχτες δίπλα στον πατέρα της» γράφει το σχετικό άρθρο. 

 Φωτεινή Λαμπρίδη

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Saturday, 28 January 2023

Η αναισχυντία της παιδεραστίας

«ὃς δ᾽ ἂν σκανδαλίσῃ ἕνα τῶν μικρῶν τούτων τῶν πιστευόντων εἰς ἐμέ, συμφέρει αὐτῷ ἵνα κρεμασθῇ μύλος ὀνικὸς εἰς τὸν τράχηλον αὐτοῦ καὶ καταποντισθῇ ἐν τῷ πελάγει τῆς θαλάσσης»
Όποιος όμως σκανδαλίσει ένα από τα μικρά αυτά παιδιά, που πιστεύουν σ΄ εμένα, του συμφέρει να κρεμαστεί στο σβέρκο του μια μεγάλη μυλόπετρα και να καταποντιστεί στ΄ ανοιχτά της θάλασσας.
Ματθ. ιη΄6
Δεν πρόκειται για συνηθισμένο φαινόμενο ηθικού ξεπεσμού. Βρισκόμαστε μπροστά σε κατάντημα αδιαντροπιάς και αναισχυντίας που ξεπερνά τα όρια της νοσηρής φαντασίας.
«Γιατροί, επιχειρηματίες, ιδιωτικοί υπάλληλοι, άνθρωποι «υπεράνω υποψίας» περιλαμβάνονται στην ογκωδέστατη δικογραφία που σχημάτισε το Τμήμα Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος για κατοχή και διακίνηση υλικού παιδικής πορνογραφίας, με βιασμούς ακόμη και βρεφών….»
Μπροστά σε ένα βρέφος, σ΄ ένα οποιοδήποτε μικρό παιδί, στέκεται με αγάπη, τρυφερότητα και σεβασμό κάθε φυσιολογικός άνθρωπος. Μονάχα μια τερατώδης ύπαρξη, διεστραμμένα πωρωμένη, μπορεί βάναυσα να κακοποιεί την αθωότητα.
Οι φυσικοί αυτουργοί να αναζητηθούν και παραδειγματικά να τιμωρηθούν. Δεν αρκεί όμως. Οι ένοχοι είναι πολλοί. Πάρα πολλοί.  
Ένοχη είναι μια ολόκληρη τοξινωμένη κοινωνία που ναρκώνει συνειδήσεις, νεκρώνει ψυχές, δυναμιτίζει αισθήματα ιερά, γκρεμίζει ιδανικά. 
Ένοχοι είναι όλοι, όσοι συστηματικά προωθούν τη σαρκολατρεία και απεργάζονται τον εκμαυλισμό, τον εκμηδενισμό της ψυχής. 
Όλοι μας, ως κοινωνία να αφυπνισθούμε και αναχώματα υγείας να υψώσουμε που θα συγκρατούν το θολό ρεύμα του πανσεξουαλισμού, που απειλεί να παρασύρει στα ακάθαρτα νερά του και το τελευταίο ίχνος ντροπής.
Επιτέλους, να περιοριστεί η υποτίμηση της αξιοπρέπειας, ο εξευτελισμός της προσωπικότητας, ο εκφυλισμός της ψυχής, η λεηλασία της αγνότητας.

Tuesday, 5 July 2022

Μαμά, ακούω φωνές: Ψύχωση ή σύμπτωμα;

«Μαμά ακούω φωνές! Όσο νομίζω ότι δραπετεύω τόσο τρέχω πίσω σε εσένα. Νιώθω να αιωρούμαι ανάμεσα στο υπάρχω και δεν υπάρχω για εσένα.» Ψύχωση ή σύμπτωμα; Το φαινόμενο του ακουστικών ψευδαισθήσεων σε παιδιά δεν είναι κάτι που προκαλεί έκπληξη ή που δεν συμβαίνει.

Το φαινόμενο των ακουστικών ψευδαισθήσεων

Αυτό το σύμπτωμα δεν μπορεί επίσης να θεωρηθεί συνώνυμο ψυχωτικής διαταραχής, όπως η σχιζοφρένεια ή η διπολική διαταραχή. Δεν μπορεί, επίσης, να αποτελεί σύμπτωμα το οποίο μακροπρόθεσμα θα οδηγήσει απόλυτα σε ψυχική ασθένεια. Η έλλειψη ύπνου, το έντονο στρες, νευρολογικά προβλήματα έχουν «ενοχοποιηθεί» για την εκδήλωση ακουστικών ψευδαισθήσεων.

Η διάγνωση πρέπει να διεξάγεται πολύ προσεκτικά διότι αντίστοιχα θα διαμορφώσει και τη θεραπεία.

Η έρευνα είναι ακόμη υπό εξέλιξη όσον αφορά τις ακουστικές ψευδαισθήσεις σε παιδιά ιδίως προεφηβικής ηλικίας χωρίς την παρουσία ψυχωτικών διαταραχών. Το μόνο βέβαιο είναι ότι πρέπει και  αυτά τα περιστατικά να τα παρακολουθούμε στενά, ώστε να παρατηρούμε την ένταση και τη συχνότητα των φωνών, πόσο δυσχεραίνουν και επηρεάζουν το παιδί, τι μηνύματα στέλνουν και τι τις πυροδοτεί.

Η αλήθεια είναι ότι οι φωνές κοπιάζουν να δώσουν απαντήσεις σε αναπάντητα ερωτήματα του παιδιού. Στην συντριπτική πλειοψηφία τους τα ερωτήματα έχουν ως σημείο αναφοράς τη σχέση με τους κοντινούς ανθρώπους του (μητέρα, πατέρας, συγγενείς), και το πώς επεξεργάζεται το παιδί την μητρική φιγούρα ώστε αυτή να ενσαρκώνεται στις φωνές.

Η λεκτική, σωματική και σεξουαλική κακοποίηση, οι απειλές, η παραμέληση, η ενδοοικογενειακή βία, οι ακατάλληλες συνθήκες διαβίωσης στην οικογένεια είναι συνήθως αυτά που κρύβονται πίσω από τις φωνές.

Αυτό βέβαια συμβαίνει υποσυνείδητα και οι φωνές βγαίνουν αυθόρμητα στην επιφάνεια. Υπάρχουν και ορισμένα περιστατικά κατά τα οποία τα παιδιά συσσωρεύουν ένα υπέρμετρο άγχος το οποίο διοχετεύεται στις φωνές (διαζύγιο γονέων - απώλεια γονέα - το παιδί- μάρτυρας ενός ατυχήματος – υπερβολικό άγχος αποχωρισμού).

Μήπως, λοιπόν, σε αυτές τις περιπτώσεις οι φωνές είναι το σύμπτωμα μιας δυστυχισμένης, αποδιοργανωμένης συναισθηματικής κατάστασης;

Αυτές οι φωνές είναι σαν μια εσωτερική υπαρξιακή αγωνία, η οποία εκφράζεται με αυτόν τον τρόπο, ενώ άλλοι πολλές φορές την βιώνουν μέσα από τις κρίσεις πανικού, την κλινική κατάθλιψη ή τις ψυχοσωματικές παθήσεις.

Η μητέρα αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο που θα σμιλεύσει, θα δώσει σχήμα και χρωματισμούς στην προσωπικότητα και την ακατέργαστη ακόμη ψυχική οντότητα του μικρού μωρού της.

Κάνοντας μια ανασκόπηση σε εμπειρικές μελέτες αλλά και παρατηρήσεις βρεφών, είμαστε πλέον βέβαιοι πως οι ποιοτικές διαφορές της μητέρας κρύβουν μια παντοδυναμία που καλώς ή κακώς θα καθορίσει σε σημαντικό βαθμό την νοητική, γνωστική, νευρολογική, ψυχική υγεία και ταυτότητα του παιδιού.

Η γονιδιακή προδιάθεση πίσω από το φαινόμενο ακουστικών ψευδαισθήσεων

Μεγάλη διερεύνηση έχει πραγματοποιηθεί σε περιστατικά νηπίων τα οποία παρουσίαζαν ακουστικές ψευδαισθήσεις, παρά την απουσία υποκείμενων συμπτωμάτων. Σε τέτοιες περιπτώσεις πάντα θα πρέπει να μελετάται το οικογενειακό ιστορικό, διότι η γενετική προδιάθεση σε ψυχώσεις δύναται να εκτοξεύσει τη συμπτωματολογία και να επιβαρύνει τη μορφή της, όπου και η θεραπεία είναι πιο δύσβατη και μακροχρόνια.

Μιας και όμως αναφερόμαστε σε αυτό, υποστηρίζεται πως το οικογενειακό ιστορικό ασθενών με διπολική διαταραχή και σχιζοφρένεια, ενισχύει μια γονιδιακή μετάλλαξη στην επόμενη γενιά, γεγονός που αυξάνει την ευαλωτότητα του παιδιού σε τέτοιου είδους συμπτώματα τα οποία αναδύονται υπό καταστάσεις στρες και μπορούν πιο εύκολα να οδηγήσουν σε ψυχικές διαταραχές.

Ο φοβικός / αποφευκτικός δεσμός μητέρας – παιδιού

Μιλώντας πιο συγκεκριμένα, το αποφευκτικό γονεϊκό πρότυπο έχει συνδεθεί με την ανάπτυξη ακουστικών ψευδαισθήσεων σε παιδιά, αλλά και ενήλικες ασθενείς με σχιζοφρένεια οι οποίοι έχουν εκφράσει ιστορικό με φοβικό/αποφευκτικό δεσμό με την μητέρα.

Στο πλαίσιο αυτό, λοιπόν, έχουμε μια μητέρα που τείνει να είναι συναισθηματικά μη διαθέσιμη, ανύπαρκτη, αδρανής, με απάθεια προς τις ανάγκες του παιδιού της. Δεν ανταποκρίνεται, ούτε εκδηλώνεται με την ομιλία της, την γλώσσα του σώματος, τις κινήσεις, τις πράξεις και φαίνεται απευαισθητοποιημένη και αμελής με μία συνεχή παλινδρόμηση από το να προσπαθεί να προσεγγίσει το παιδί και τελικά να υποχωρεί. Η ίδια η μητέρα μοιάζει να είναι αποδιοργανωμένη.

Ως αποτέλεσμα, το παιδί γίνεται αυτό-εξαρτώμενο, παλεύει δηλαδή να στηριχθεί στις δικές του δυνάμεις. Ζει με το φόβο της απόρριψης και της εγκατάλειψης βιώνοντας ταυτοχρόνως το άγχος του αποχωρισμού. Φαίνεται οξύμωρο όμως ένα παιδί θέλει και ελπίζει στη σύνδεση με τη μητέρα του ακόμη και αν αισθάνεται παραμελημένο. Θα εξακολουθεί να μην θέλει να την χάσει διότι η ταυτότητά του και η ευημερία του εξαρτώνται πλήρως από εκείνη.

Το αίσθημα εμπιστοσύνης, ως πρωταρχική ενστικτώδη ανάγκη του παιδιού, κλονίζεται. Νιώθει μια αβεβαιότητα και ένα μυστήριο γύρω από τις προθέσεις της μητέρας. Μετέπειτα το ίδιο αρχίζει να παρουσιάζει ασταθείς αντιδράσεις και μια συγκεχυμένη άποψη για τον εαυτό του και τον περίγυρο.

Αποκωδικοποιώντας το φαινόμενο αυτό, καταλήγουμε στο ότι τα παιδιά που ακούν φωνές τείνουν να καταπνίγουν και να απωθούν ασυνείδητα τα αρνητικά συναισθήματα και εικόνες που υποβάλλονται από τη μητέρα.

Τα παιδιά, λοιπόν, καλλιεργούν ένα κόσμο αμφίδρομο, ανάμεσα στον πόθο για συναισθηματική και σωματική αποδοχή από τη μητέρα και τον τρόμο, ανάμεσα στην φροντίδα και την παραμέληση, το «σ’ αγαπώ» και το «δεν σε θέλω». Ένας κόσμος αποδιοργανωμένος, όπως είναι και η μητέρα, όπου επικρατεί ο διχασμός ανάμεσα στην αποδοχή και την απόρριψη.

Η ενοχή που κρύβεται στις «φωνές»

Το παιδί μπορεί να θέλει να έρθει σε επαφή με τη μητέρα και την ίδια στιγμή να φοβάται για αυτή τη σύνδεση. Συνήθως, οι μητέρες τροφοδοτούν την επικοινωνία με την ενοχή. Ορισμένες χρησιμοποιούν καταπληκτικά τεχνάσματα στην γλώσσα τους που το παιδί αισθάνεται υπεύθυνο για όλα, ότι οτιδήποτε και αν συμβαίνει φταίει εκείνο, φοβισμένο και κατηγορούμενο, δίχως καν να έχει την γνωστική ικανότητα να φιλτράρει και να διαχειριστεί τόσο μπερδεμένες καταστάσεις... αισθάνεται ανεπιθύμητο, ότι δεν αξίζει.

Η μητέρα μπορεί να κάνει με τη σειρά της προσπάθειες να συνδεθεί με το παιδί, όμως αυτό ενισχύει στο παιδί την αποδιοργάνωση. Είναι αδύνατον ένα παιδί μεγαλώνοντας με ένα τέτοιο μοτίβο να αποκτήσει μια ολοκληρωμένη εικόνα εαυτού, μια ταυτότητα, δε γνωρίζει πώς να ερμηνεύσει τον εαυτό του και τον κόσμο γύρω του.

Η σκέψη και το συναίσθημα κυμαίνονται σε δύο πόλους, στα άκρα, χάνοντας το ίδιο την ισορροπία των πραγμάτων.  

Είναι πάνω από αυτό που μπορεί να αντέξει. Τόσο ψυχικά όσο και αναπτυξιακά. Αυτές οι εμπειρίες προδιαθέτουν την ανάδειξη ακουστικών ψευδαισθήσεων, σε μια προσπάθεια του παιδιού να διαχειριστεί το θυμό, το στρες, και τις ακραίες συμπεριφορές της μητέρας του οι οποίες δεν μπορούν να βγάλουν νόημα.

Πώς ένα παιδί οδηγείται στις ψευδαισθήσεις;

Γιατί όμως ένα παιδί να ακούει φωνές; Τι θέλει να μας πει;

Σε κάποιους αυτή η κατάσταση φαίνεται υπερβολική ή σπάνια. Η απάντηση είναι όμως απλή μπροστά στην περιπλοκότητά της.

Οι φωνές είναι η διέξοδος που επιτρέπει να ξεσπάσει το άγχος που βιώνει το παιδί. Η εσωτερική αβεβαιότητα του «με αγαπάει έναντι του δεν με αγαπάει» και ό,τι αυτό συνεπάγεται, οδηγεί τον εγκέφαλο να αναπτύξει έναν αμυντικό μηχανισμό που θα αντικαταστήσει μια ισορροπία και έναν έλεγχο στο αίσθημα της αστάθειας.

Τα διττά μηνύματα της μητέρας, ακριβώς επειδή στο περιεχόμενό τους είναι αινιγματικά και ασαφή, (πότε με λέξεις θετικές και πότε με απειλητικό ύφος), έχουν ως αποτέλεσμα να απορρυθμίζουν τις γνωστικές και νευρολογικές λειτουργίες του εγκεφάλου.

Μάλιστα κάποιες εγκεφαλικές δομές άρρηκτα συνδεδεμένες με το συναίσθημα, όπως ο ιππόκαμπος και η αμυγδαλή, υφίστανται μη αναστρέψιμες αλλαγές στην ενεργοποίηση και την διέγερσή τους απέναντι στα ερεθίσματα και την αλληλεπίδρασή τους με υπόλοιπες περιοχές και ορμόνες.

Από ψυχαναλυτική σκοπιά, οι φωνές αυτές μπορεί να φέρουν τη μορφή διαλόγου (πιθανών μεταξύ μητέρας-παιδιού) ή ενός μονολόγου είτε εξωτερικών ήχων που είναι ενοχλητικοί για το παιδί.  Είναι με λίγα λόγια οι άλυτες διαμάχες με τη μαμά, οι ιδέες για αυτήν, που έρχονται να δώσουν κάποιο νόημα στο αποδιοργανωμένο εγώ και την διαταραγμένη πραγματικότητα του παιδιού.

Τα σύμβολα γύρω από τις φωνές

Στοιχεία όπως ο τόνος της φωνής, η αυστηρότητα ή η νευρική ροή της γλώσσας, η ένταση, και η συχνότητα αυτών επιδρούν και στην ποιότητα των φωνών. Στα δεδομένα μας, υπάρχει μια επικράτηση ανδρικών φωνών έναντι γυναικείων, αλλά οι μηχανισμοί πίσω από αυτό παραμένουν άγνωστοι. Ίσως οι αντρικές φωνές θα μπορούσαν να θεωρηθούν πιο επιβλητικές σαν να προσωποποιούν την αρχή της εξουσίας ή να πρεσβεύουν υποσυνείδητους φόβους που αφορούν το συγκεκριμένο φύλο.

Αυτό που συχνά παρατηρείται είναι οι φωνές που δηλώνουν καταφυγή, προσβολή, απειλή, εκφοβισμό, υποτιμητικό σχολιασμό καθώς ο τόνος τους είναι απαιτητικός, θυμωμένος και επείγων.

Το πόσο τραυματική είναι η επικοινωνία και η σχέση με την μητέρα και τους άλλους θα καθορίσει τα επίπεδα έντασης και σοβαρότητας των φωνών.

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως τα φοβικά/διττά μηνύματα της μητέρας επιταχύνουν την έναρξη των ακουστικών ψευδαισθήσεων συγκριτικά με αυτά που είναι λιγότερο απειλητικά και στρεσογόνα για το παιδί.

Τα διττά μηνύματα είναι τα αντιφατικά αισθήματα που εκφράζει η μητέρα προς το παιδί, το να προσπαθεί να το φροντίσει με αγάπη και από την άλλη να αδιαφορεί για εκείνο, με αποτέλεσμα το παιδί να βιώνει μια σύγχυση του «μ’ αγαπάει – δεν μ’ αγαπάει», «με θέλει – δεν με θέλει», «υπάρχω – δεν υπάρχω».

Οι «φωνές» ως μια τραυματική μνήμη

Και που πάει το τραύμα όταν ξεχαστεί; Υπάρχει μνήμη ανεξίτηλη;

Οι τραυματικές κυρίως εμπειρίες όταν μετουσιωθούν σε αναμνήσεις, δύσκολα φεύγουν και απλώς μπορεί να αλλάξουν προσωπείο. Στην ευαίσθητη παιδική ηλικία που δεν υπάρχει η γνωστική ικανότητα να επεξεργαστεί και να διαχειριστεί το άτομο αυτό που του συνέβη το τραύμα θα επανέλθει σε άλλη μορφή, στη μορφή μιας διαταραχής όπως η αποσυνδετική διαταραχή, η διαταραχή προσωπικότητας, οι κρίσεις πανικού, η μακροχρόνια θλίψη ή και οι φωνές.

Οι φωνές δύναται να αντιπροσωπεύουν την τραυματική μνήμη (trauma-based memory), όπου αποθηκεύονται και ενεργοποιούνται αναμνήσεις από παιδική/σεξουαλική κακοποίηση και βία, φαινόμενα που πρωταγωνιστούν στο φοβικό/αποφευκτικό πρότυπο.

Εδώ οι φωνές ενσαρκώνουν ξεχασμένες και καταπιεσμένες μνήμες, όπως η αναπαραγωγή βίαιων σκηνών στην οικογένεια. Οι φωνές τυπικά πυροδοτούνται αθέλητα από ερέθισμα που αντιληπτικά το παιδί θα ταιριάξει με μια πτυχή ενός γεγονότος, λόγου χάρη την μυρωδιά της μητέρας, ένα αντικείμενο που να χρησιμοποιείται από την μητέρα.

Σε κλινικούς και μη κλινικούς πληθυσμούς έχει βρεθεί ένα γνωστικό έλλειμμα που αφορά τη συστολή και την αυτοσυγκράτηση. Αυτό το έλλειμμα αφήνει αφιλτράριστο το ερέθισμα να περάσει και έτσι αυθόρμητα αναδύονται οι ψευδαισθήσεις. Αυτό σημαίνει ότι ένα παιδί με αδυναμία επεξεργασίας ενός τραυματικού ερεθίσματος γίνεται παρορμητικό και ανίκανο να το αποφύγει, αυξάνοντας την ευαλωτότητά του στις ακουστικές ψευδαισθήσεις.

Φυσικά, η κατάθλιψη, η απομόνωση και ο αυτοτραυματισμός όχι μόνον εντείνουν και διαιωνίζουν τις ψευδαισθήσεις αλλά τις κάνουν πιο δεινές για το άτομο. Οι φωνές εμπεριέχουν ως επί το πλείστον προσωπικά χαρακτηριστικά του παιδιού για τα οποία υποτίθεται ότι φταίει ή κατηγορείται, οπότε περαιτέρω άσχημες συνθήκες επιβαρύνουν αυτόν τον φαύλο κύκλο. 

Παρόλο που γνωρίζουμε σημαντικά δεδομένα, οι μελλοντικές έρευνες θα πρέπει να λάβουν υπόψη το ζήτημα πολύπλευρα, εξετάζοντας δηλαδή την γενετική προδιάθεση, το ταπεραμέντο του παιδιού, το αναπτυξιακό στάδιο, το γνωστικό επίπεδο και τελικά με αξιόπιστη μεθοδολογία να ανιχνεύσουμε τους μηχανισμούς πίσω από τις ακουστικές ψευδαισθήσεις.

Θα πρέπει να προσεγγίζουμε το κάθε παιδί εξατομικευμένα, ώστε πέρα από την αιτία να βρούμε τον κατάλληλο τρόπο να διαχειριστούμε το πρόβλημα προσδοκώντας την ψυχοσωματική τους ευημερία και την λειτουργικότητά τους ως ενήλικες.

Οι φωνές για ένα παιδί αναπτύσσονται ως μια δική του αποκλειστική διάλεκτο με στόχο να επικοινωνήσουν με τον εαυτό τους και τις πληγές τους, μια προσπάθεια να λύσει το αίνιγμα πίσω από το τραύμα του. Είναι ένα μέσο να κατανοήσει, να δώσει νόημα και συνέπεια σε έναν κόσμο με αμφίδρομα συναισθήματα και ανθρώπους.


Βιβλιογραφία

  • Howell, E. F. (2013). The dissociative mind. Routledge.
  • Maijer, K., Hayward, M., Fernyhough, C., Calkins, M. E., Debbané, M., Jardri, R., & Bartels-Velthuis, A. A. (2019). Hallucinations in children and adolescents: an updated review and practical recommendations for clinicians. Schizophrenia bulletin, 45(Supplement_1), S5-S23.
  • Read, J., Agar, K., Argyle, N., & Aderhold, V. (2003). Sexual and physical abuse during childhood and adulthood as predictors of hallucinations, delusions and thought disorder. Psychology and Psychotherapy: Theory, research and practice, 76(1), 1-22.

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου: Παναγιώτα Ντελιοπούλου  

psychology.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Saturday, 5 February 2022

Η ωμή πραγματικότητα της σεξουαλικής κακοποίησης

Η σεξουαλική κακοποίηση είναι ο εξαναγκασμός ενός ατόμου σε ερωτική πράξη χωρίς την θέλησή του, αλλά και οποιαδήποτε λεκτική ή σωματική συμπεριφορά σεξουαλικού χαρακτήρα που προσβάλλει το άτομο.

Θεωρίες για τη σεξουαλική επιθετικότητα

Ποικίλες θεωρίες έχουν αναπτυχθεί για τη σεξουαλική επιθετικότητα με σκοπό να εξηγήσουν το αιτιολογικό της υπόβαθρο.

Η ψυχοδυναμική άποψη, αναφέρεται σε αισθήματα φόβου μαζί με μη αναγνωρισμένες ομοφυλοφιλικές τάσεις, που αλληλεπιδρούν με την επιθετικότητα και κατευθύνονται στο θύμα.

Παράλληλα, οι συμπεριφορικές απόψεις εστιάζουν στο μοντέλο της συναισθηματικής ενίσχυσης και στην σύνδεση επιθετικότητας και σεξουαλικής διέγερσης.

Ακόμη, οι φεμινιστικές απόψεις υποστηρίζουν ότι η σεξουαλική βία πρόκειται για μια ψευδοσεξουαλική πράξη που παρακινείται από την κοινωνική κυριαρχία των ανδρών ενώ επισημαίνουν πως ο φόβος για ενδεχόμενο βιασμό δομεί έναν μηχανισμό κοινωνικού ελέγχου.

Τέλος, οι κοινωνιοβιολογικές απόψεις τονίζουν τον ρόλο της τεστοστερόνης που συνδράμει στην ανάγκη των αρσενικών για έλεγχο και κυριαρχικότητα. 

Πόσοι έφηβοι βιώνουν σεξουαλική κακοποίηση;

Τα ποσοστά βιασμού είναι υψηλότερα στους εφήβους με περίπου έναν στους πέντε να δηλώνουν ότι έχουν βιώσει κάποια μορφή ακούσιας σεξουαλικής επαφής.  

Αναφέρονται οι περισσότερες επιθέσεις στην αστυνομία;

Τα επεισόδια βιασμού σπάνια αναφέρονται στις υπηρεσίες επιβολής του νόμου και συνολικά μόνο το 30% όλων των σεξουαλικών επιθέσεων καταγράφεται στην αστυνομία. Ο φόβος, η ντροπή, η σύγχυση και η ενοχή είναι κάποιοι από τους λόγους που τα σεξουαλικά θύματα μπορεί και να μην αποκαλύψουν την κατάστασή τους.

Πόσοι έφηβοι-θύματα σεξουαλικής κακοποίησης είναι άνδρες; 

Στην πραγματικότητα, οι έφηβες γυναίκες-θύματα σεξουαλικής κακοποίησης υπερβαίνουν τους άνδρες. Ωστόσο, οι άνδρες-θύματα είναι λιγότερο πιθανό να αναφέρουν την σεξουαλική κακοποίηση σε σχέση με τις γυναίκες-θύματα και έτσι τα ποσοστά της σεξουαλικής βίας εναντίον των ανδρών είναι μεγαλύτερα από αυτά που έχουν καταγραφεί.

Ποιο το ποσοστό σεξουαλικών επιθέσεων σε εφήβους που διαπράττεται από άτομα γνωστά στο θύμα; Που λαμβάνουν χώρα οι περισσότερες κακοποιήσεις; 

Πάνω από το 75% των σεξουαλικών κακοποιήσεων εκτελούνται από συγγενείς ή γνωστούς του θύματος. Κατά συνέπεια, το 80% των περιπτώσεων σεξουαλικής βίας λαμβάνει χώρα σε σπίτια ή οχήματα και πιο σπάνια σε δάση, πάρκα ή στο δρόμο.

Τι πιστεύουν οι έφηβοι για τη βίαιη σεξουαλική επαφή;

Σχετικά με τις νεαρές γυναίκες, το 1/3 πιστεύει ότι η βίαιη επαφή είναι αποδεκτή όταν υπάρχει μακροχρόνια σχέση και όταν η γυναίκα «προκαλεί» τον άνδρα ενώ πάνω από το 50% των νεαρών ανδρών πιστεύει ότι η βίαιη επαφή είναι θεμιτή αν η γυναίκα αλλάζει συνέχεια γνώμη και αν ο άνδρας ξοδεύει πολλά χρήματα για την κοπέλα του.

Πώς ένας ιατρός θα καταλάβει ότι ο έφηβος έχει υπάρξει θύμα σεξουαλικής κακοποίησης;

Ένα κορίτσι μπορεί να προσέλθει σε ένα ιατρικό κέντρο για τεστ κυήσεως ή για εξέταση σχετικά με τα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα και κατ’ επέκταση ο ιατρός θα πρέπει να ερευνήσει προσεκτικά την πρώιμη έναρξη σεξουαλικής ζωής.

Παράλληλα, σωματικά συμπτώματα όπως το χρόνιο κοιλιακό άλγος, τα χρόνια γαστρεντερικά συμπτώματα, οι κεφαλαλγίες καθώς και ψυχολογικά συμπτώματα όπως η χρήση ουσιών, οι διατροφικές διαταραχές, η κατάθλιψη είναι ενδεικτικά παραδείγματα πιθανής προηγούμενης σεξουαλικής κακοποίησης.

Ποια είναι τα φάρμακα του «βιασμού κατά το ραντεβού»; 

Η φλουνιτραζεπάμη (Rohypnol) και το γ-υδροξυβουτυρικό (GHB) είναι παράνομες ουσίες που έχουν συνδεθεί με τα αυξημένα επίπεδα βιασμών κατά το ραντεβού και την πρώτη γνωριμία.

Οι επιδράσεις τους στον οργανισμό είναι η καταστολή, η μυϊκή χαλάρωση και η αμνησία. Οι ουσίες αυτές είναι ουσιαστικά άχρωμες και άοσμες και μπορούν να προστεθούν στο ποτό του θύματος χωρίς να μπορούν να ανιχνευθούν σε μια τυπική εξέταση ούρων για ουσίες.

Αν υποψιάζεστε την χρήση τους τότε πολλά εργαστήρια μετά από σχετική ενημέρωση μπορούν να επιτελέσουν ειδική εξέταση για αυτές τις ουσίες.

Ποιο είναι το σύνδρομο «αυτού που επέζησε του βιασμού»; 

Αυτό το σύνδρομο, γνωστό και σαν σύνδρομο «τραύματος από βιασμό», περιλαμβάνει αλλαγές στην διάθεση και αισθήματα φόβου, δυσπιστίας και ενοχής κατά τις εβδομάδες μετά την κακοποίηση. Αυτές οι αντιδράσεις ακολουθούνται από μια φάση προσαρμογής που έχει διάρκεια από μήνες μέχρι έτη ώσπου και τελικά θα αναρρώσει το θύμα.

Ποια μέτρα θα πρέπει να λαμβάνονται κατά την διάρκεια εκτίμησης του εφήβου-θύματος κακοποίησης;

Η εκτίμηση θα πρέπει να πραγματοποιηθεί σε ένα ήσυχο, ιδιωτικό δωμάτιο και να δίνεται  η δυνατότητα παρουσίας μέλους της οικογένειας κατά τη διάρκεια της εκτίμησης εάν τα θύματα το επιθυμούν. Επίσης, μεγάλης σημασίας είναι και η συγκατάθεση του ασθενή πριν ξεκινήσει η κλινική του εκτίμηση.

Ποιοι είναι οι αρχικοί στόχοι της εκτίμησης μια σεξουαλικής κακοποίησης;

Οι στόχοι αφορούν την εκτίμηση και αντιμετώπιση τυχόν τραυματικών κακώσεων και σεξουαλικών μεταδιδόμενων νοσημάτων, η συλλογή αποδεικτικών στοιχείων, η προφύλαξη έναντι της κύησης και η εξασφάλιση ιατρικής, κοινωνικής και ψυχολογικής παρακολούθησης.

Τι είναι η «συλλογή αποδεικτικών στοιχείων βιασμού»; 

Η συλλογή αυτή μπορεί να διενεργηθεί σε τμήματα επειγόντων και σε άλλα σημεία παροχής φροντίδας που προσέρχονται τα θύματα. Αν η κακοποίηση έλαβε χώρα πριν 72 ώρες και ο ασθενής δεν έχει κάνει μπάνιο, μπορούν να συλλεχθούν στοιχεία που θα είναι χρήσιμα εάν το θύμα κινήσει διαδικασία αγωγής εναντίον του θύτη.

Τι είδους αποδείξεις περιλαμβάνονται στη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων βιασμού; 

Πιθανές αποδείξεις είναι τα εσώρουχα ή άλλος ρουχισμός του θύματος που μπορούν να βοηθήσουν στην εξακρίβωση του δράστη, η συλλογή δείγματος από το σάλιο, το σπέρμα ή το αίμα του δράστη που ανευρίσκονται στο δέρμα ή στα γεννητικά όργανα του θύματος, τα ξύσματα κάτω από τα νύχια των δακτύλων του θύματος ή από την ηβική τρίχωση και το αίμα για εξέταση HIV και σύφιλη.

Ποια είναι τα σημαντικότερα στοιχεία του ιστορικού κατά την εκτίμηση σεξουαλικής κακοποίησης; 

Τα σημαντικότερα στοιχεία σχετίζονται με την χρήση βίας, αλκοόλ και προφυλακτικού, τις σεξουαλικές πράξεις που εκτελέστηκαν, την εκσπερμάτιση, την προηγούμενη εκούσια σεξουαλική επαφή με τον δράστη, τις ενέργειες μετά από την κακοποίηση και την τελευταία έμμηνο ρύση.

Τι θα πρέπει να καταγράφεται από την κλινική εξέταση;

Η περιγραφή των τραυμάτων των γεννητικών οργάνων, οι κακώσεις εκτός των γεννητικών οργάνων και η παρουσία σπέρματος κατά την μικροσκοπική εκτίμηση των εκκρίσεων του κόλπου ή του ορθού είναι ιδιαιτέρως σημαντικές σε κλινικό επίπεδο.

Ποιες εργαστηριακές εξετάσεις θα πρέπει να εκτελούνται λόγω της σεξουαλικής κακοποίησης;

Τα θύματα θα πρέπει να ελέγχονται για γονοκοκκική και χλαμυδιακή λοίμωξη, να εκτελείται μικροσκοπική εξέταση για τριχομονάδωση και ορολογικές εξετάσεις για σύφιλη, ηπατίτιδα B και HIV ενώ ένα τεστ κυήσεως μπορεί να εκτιμήσει την παρουσία προϋπάρχουσας εγκυμοσύνης.

Ποια είναι η κατάλληλη προφυλακτική αντιβιοτική αγωγή για το θύμα σεξουαλικής κακοποίησης;

Για να αντιμετωπιστεί η γονοκοκκική, χλαμυδιακή και τριχομοναδική λοίμωξη μπορούν να ληφθούν η κεφτριαξόνη, η αζιθρομυκίνη και η μετρονιδαζόλη ενώ για να αποφευχθούν ενδεχόμενα γαστρεντερικά προβλήματα μπορούν οι ουσίες να ληφθούν σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα.

Θα πρέπει να χορηγηθεί προφύλαξη στο θύμα της σεξουαλικής κακοποίησης;

Αρχικά, αναφορικά με την προφύλαξη έναντι του HIV το θύμα χρειάζεται να κατανοήσει τους κινδύνους και τα οφέλη της αντι-ρετροϊικής θεραπείας και την σημασία της συμμόρφωσης και της στενής παρακολούθησης.

Επιπρόσθετα, σχετικά με τον ιό της ηπατίτιδας B (HBV) οι έφηβες που δεν έχουν εμβολιαστεί θα πρέπει να λάβουν την πρώτη δόση του εμβολίου με τις επόμενες δόσεις να ακολουθούν σε 1-2 μήνες και σε 4-6 μήνες μετά την πρώτη δόση.

Τέλος, αν ο ασθενής προσέλθει σε 72-120 ώρες από την στιγμή της σεξουαλικής κακοποίησης και συμπεριλαμβάνεται κολπική διείσδυση τότε η προφύλαξη για ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη χρειάζεται να χορηγηθεί.

Πότε θα πρέπει να προγραμματιστούν οι εξετάσεις του θύματος;

Αναφορικά με την ανίχνευση σεξουαλικών μεταδιδόμενων νοσημάτων είναι αναγκαίο να πραγματοποιηθεί η ειδική εξέταση εφόσον το θύμα δεν έλαβε προφυλακτική αντιβιοτική αγωγή ενώ αν δεν υπάρχει εμμηνορρυσία θα πρέπει να εκτελείται τεστ κυήσεως.

Ακόμη, η εξέταση για σύφιλη θα πρέπει να λαμβάνει χώρα 4-6 εβδομάδες και η εξέταση για HIV 3-6 μήνες μετά την κακοποίηση. Φυσικά, η ψυχολογική κατάσταση του θύματος θα πρέπει να εκτιμάται και αν χρειαστεί να γίνει παραπομπή σε αντίστοιχες υπηρεσίες.

Πώς θα πρέπει να ερωτηθούν οι έφηβοι για το ιστορικό σεξουαλικής κακοποίησης;

Η ερώτηση θα πρέπει να είναι άμεση σχετικά με αυτό το θέμα, κατ’ ιδίαν και κατά την διάρκεια εξετάσεων ρουτίνας ή όταν παρουσιάζουν ανησυχίες και μη συγκεκριμένα ή χρόνια συμπτώματα. Βέβαια, και τα στοιχεία της μη λεκτικής επικοινωνίας χρήζουν προσοχής και μπορεί να υποδηλώσουν την ανάγκη βαθύτερης διερεύνησης.

Τι συμβουλές μπορεί να δώσει ένας ιατρός σε έναν έφηβο ώστε να μην καταστεί θύμα σεξουαλικής κακοποίησης;

Κάποιες ενδεχόμενες συμβουλές θα μπορούσαν να είναι οι παρακάτω:

  • Εσύ θα πάρεις την απόφαση για το σώμα σου και κανένας άλλος
  • Έχεις το δικαίωμα να πεις «όχι» ή «σταμάτα» αν δεν το θες ανά πάσα στιγμή
  • Μπορείς να αλλάξεις γνώμη για το εάν θέλεις να κάνεις σεξ με κάποιον
  • Να αποφεύγεις την χρήση του αλκοόλ, των ναρκωτικών και να μην βρίσκεσαι με κάποιον που δεν ξέρεις καλά σε απομονωμένο μέρος
  • Ακόμα και αν έχεις δεσμό για μεγάλο χρονικό διάστημα μπορείς να βάλεις όρια στην σεξουαλική συνεύρεση με τον σύντροφό σου και ο ίδιος οφείλει να τα σεβαστεί
  • Φύγε όταν αισθανθείς ανασφάλεια ή ανησυχία

Βιβλιογραφία

  • Δουζένης, Α. & Λύκουρας, Λ. (2008). Ψυχιατροδικαστική. Αθήνα: Ιατρικές Εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης.
  • Χρούσος, Γ. Π. & Τσιτσίκα, Α. Κ. (2005). Secrets εφηβικής ιατρικής. Αθήνα: Ιατρικές Εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης.
 Αρθρογράφος: Βασιλική Θεοφανοπούλου
 
psychology.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Wednesday, 22 December 2021

"ΕΛΙΖΑ": Η Μονάδα Φροντίδας Κακοποιημένων Παιδιών στο «Αττικό»

Είναι ο δεύτερος στην Ελλάδα νοσοκομειακός χώρος για εξέταση και διεπιστημονική αντιμετώπιση βρεφών και παιδιών με υποψία κακοποίησης  

Η PRODEA Investments, το Ίδρυμα MATILDA και η Henkel Beauty Care Greece  ένωσαν τις δυνάμεις τους για την καθημερινή λειτουργία και στελέχωση της Μονάδας Φροντίδας για την Ασφάλεια των Παιδιών - "ΕΛΙΖΑ", της Γ΄ Παιδιατρικής Κλινικής ΕΚΠΑ, στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο ΑΤΤΙΚΟΝ στα εγκαίνια της οποίας παραβρέθηκε η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου.

Η Μονάδα ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του Σωματείου Eliza - Εταιρία κατά της Κακοποίησης του Παιδιού και αποτελεί τον δεύτερο στην Ελλάδα νοσοκομειακό χώρο για την εξέταση και διεπιστημονική αντιμετώπιση βρεφών και παιδιών με υποψία κακοποίησης / παραμέλησης.

Συγκεκριμένα, οι λειτουργίες της Μονάδας περιλαμβάνουν:

  1. Εξέταση & παρακολούθηση βρεφών και παιδιών με υποψία κακοποίησης / παραμέλησης
  2. Συντονισμό της διεπιστημονικής φροντίδας, που περιλαμβάνει όλες τις ομάδες επαγγελματιών που καλούνται να διαχειριστούν περιστατικά κακοποίησης, όπως. ιατρός, νοσηλευτής, κοινωνικός λειτουργός, επαγγελματίας ψυχικής υγείας, ιατροδικαστής, αστυνομικός κ.ά..
  3. Διαμόρφωση ερευνητικών/εκπαιδευτικών προγραμμάτων πρωτογενούς και δευτερογενούς πρόληψης της κακοποίησης.
  4. Συλλογή δεδομένων για τον σχεδιασμό και υλοποίηση επιστημονικά τεκμηριωμένων στρατηγικών πρόληψης και διαχείρισης περιστατικών κακοποίησης / παραμέλησης παιδιών.

Η προστασία παιδιών που κινδυνεύουν από κακοποίηση και παραμέληση προβάλλει ως μία ανάγκη πιο επιτακτική από ποτέ, καθώς σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας:

  • 1.000.000 παιδιά, ηλικίας 2 ετών έως 17 ετών έχουν πέσει θύματα κάποιας μορφής βίας, σωματικής / σεξουαλικής / ψυχολογικής /ή παραμέλησης, μόλις τον τελευταίο χρόνο.
  • 300 εκατομμύρια παιδιά ηλικίας 2 ετών έως 4 ετών δέχονται συχνά σωματική κακοποίηση ή/και σωματική τιμωρία ή ψυχική κακοποίηση από το πολύ "στενό" τους περιβάλλον (γονείς και φροντιστές).

1 στους 4 ενήλικες έχει κακοποιηθεί όταν ήταν παιδί

Η πρόληψη μπορεί να δράσει καταλυτικά και να αποτρέψει συμπεριφορές βίας και κακομεταχείρισης βρεφών και παιδιών.

Η Ιδρύτρια και Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Eliza, Μαρίνα Καρέλλα στην ευχαριστήρια ομιλία της, ανέφερε πως "η Νοσοκομειακή Μονάδα Φροντίδας για την Ασφάλεια των Παιδιών "ΕΛΙΖΑ" που εγκαινιάζουμε σήμερα αποτελεί για εμάς ένα ακόμη σημαντικό βήμα πρόληψης και πρώιμης αντιμετώπισης της παιδικής κακοποίησης, που υπάρχει και στη χώρα μας, όπως παντού και εμφανίζει δυστυχώς αυξητική τάση, παγκοσμίως. Ωστόσο σήμερα, είμαστε σε θέση να σταθούμε απέναντι της και να την προλάβουμε πριν τραυματίσει τη ζωή των παιδιών μας."

Η Καθηγήτρια Παιδιατρικής Λοιμωξιολογίας και Υπεύθυνη της Μονάδας, κ. Βάνα Παπαευαγγέλου σημείωσε πως " Η Γ’ Παιδιατρική Κλινική του ΕΚΠΑ είναι ιδιαίτερα υπερήφανη για την έναρξη λειτουργίας της Μονάδας Φροντίδας για την Ασφάλεια των παιδιών στο ΑΤΤΙΚΟΝ, σε συνεργασία με το Σωματείο Eliza.

Ο νέος χώρος που δημιουργήθηκε για τις ανάγκες εκτίμησης παιδιών με πιθανή κακοποίηση και παραμέληση, είναι φιλικός προς τους γονείς και τα παιδιά και προσφέρει ιδιωτικότητα. Η ευαισθητοποίηση των παιδιάτρων, αλλά και του νοσηλευτικού προσωπικού της κλινικής μας, οδήγησε μέσα σε μόλις λίγους μήνες, σε σημαντική αύξηση του αριθμού των παιδιών που αξιολογούνται. Επόμενος στόχος της μονάδας μας είναι η εφαρμογή ενός προγράμματος πρωτογενούς πρόληψης της κακοποίησης, αναγνωρίζοντας εγκαίρως παιδιά σε κίνδυνο".

Η Τερέζα Μεσσάρη Γενικός Διευθυντής Οικονομικών & Εργασιών της PRODEA Investments, δήλωσε πως "Η PRODEA investments, ένωσε τη φωνή της και τις δυνάμεις της με το Σωματείο Eliza και βοήθησε στο να γίνει πράξη η νέα - ειδική μονάδα στο Αττικό Νοσοκομείο. Πρόκειται για μια σημαντική δομή που θα παρέχει κρίσιμες υπηρεσίες σε παιδιά που, δυστυχώς, έχουν μια τέτοια ανάγκη. Γι’ αυτό και η PRODEA ευαισθητοποιήθηκε αμέσως και στήριξε αυτή την πρωτοβουλία. Όμως η ανάγκη και ο στόχος μας είναι μεγαλύτερος. Στηρίζοντας προσπάθειες μεγαλύτερης κοινωνικής ευαισθητοποίησης για την προστασία των παιδιών, να φτάσουμε στο σημείο όπου δεν θα χρειάζονται τέτοιες δομές. Είναι η δική μας στάση ευθύνης απέναντι σε κάθε παιδί που έχει ανάγκη."

Το Ίδρυμα Matilda με αφορμή τα εγκαίνια σημείωσε: "Με μεγάλη χαρά, το Matilda – Ίδρυμα Φροντίδας Για Μικρούς Ήρωες, υποστήριξε τη Μονάδα Φροντίδας για την Ασφάλεια των Παιδιών – "ΕΛΙΖΑ"! Η συγκεκριμένη συνεργασία αφορά την κάλυψη του κόστους απασχόλησης ενός Πανεπιστημιακού Υποτρόφου για ένα έτος, προκειμένου να συμβάλλει σε εκτιμήσεις περιστατικών πιθανής κακοποίησης παιδιών, πρωτοβουλία η οποία συνάδει με τον κύριο καταστατικό σκοπό του Matilda, την προστασία των παιδιών από κάθε μορφής κακοποίηση, εγκατάλειψη, παραμέληση και εκμετάλλευση καθώς και την προαγωγή και προάσπιση των θεμελιωδών και αναφαίρετων δικαιωμάτων τους."

Ο Ηλίας Σκαρτάδος, Trade Marketing Manager της Henkel Beauty Care Greece ανέφερε "Ο πυλώνας της εταιρικής κοινωνικής υπευθυνότητας είναι στο επίκεντρο των αξιών μας στην Henkel Hellas. Στόχος μας είναι να αφουγκραστούμε τις ανάγκες της κοινωνίας και να βρούμε τρόπους να ανταποκριθούμε σε αυτές, μένοντας πιστοί στη δέσμευσή μας για συμβολή στην κοινωνική πρόοδο.

Είναι τιμής μας που στηρίζουμε το Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο Eliza για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά στην επίτευξη του τόσο σημαντικού του έργου και είναι ευθύνη μας όχι μόνο να προσφέρουμε, αλλά να ενημερώσουμε και να ευαισθητοποιήσουμε και τους καταναλωτές μας γι’ αυτή την ενέργεια κοινωνικής προσφοράς, γιατί όλοι μαζί μπορούμε να κάνουμε τον κόσμο των παιδιών καλύτερο".

imerisia.gr

© Το χαμομηλάκι | To hamomilaki