Δεν μπορείς να αγγίξεις το παιδί μου, χωρίς την άδειά μου

(...)
Τα μωρά είναι αξιολάτρευτα ναι... δεν αποτελούν όμως δημόσια περιουσία...

Η ιδέα ότι ο καθένας μπορεί απλώς να πάει σε ένα μωρό και να το αγγίξει ή να το πάρει χωρίς να ρωτήσει πρώτα τον γονιό είναι εξωφρενική. 

Και είναι μια επικίνδυνη πράξη να διδάσκεις στα παιδιά ότι είναι εντάξει να τα αγγίζουν οι άνθρωποι χωρίς τη συγκατάθεσή τους. Αυτό δεν είναι μόνο δικό μου πρόβλημα. Είναι καθολικό.

Τα μωρά -όσο αξιολάτρευτα κι αν είναι- δεν είναι δημόσια περιουσία. 

Δεν εκτίθενται για να τα «χαϊδεύουν» ξένοι. Από τη στιγμή που δημιουργείται ένα μωρό, οι άνθρωποι φαίνεται να έχουν αυτή την ιδέα ότι δικαιούνται να βρίσκονται στο χώρο αυτού του παιδιού. 

Πηγαίνουν δημόσια σε μια έγκυο γυναίκα και της τρίβουν την κοιλιά. 

Πηγαίνουν σε μια γυναίκα που κρατά ένα παιδί και αγγίζουν το πρόσωπο αυτού του παιδιού, τα μαλλάκια του ή τα ποδαράκια του σαν να υπάρχει μια ανοιχτή πρόσκληση που τους προκαλεί να το κάνουν. Αλλά δεν υπάρχει.

Και να, λοιπόν, που τώρα απλά φωνάζω δυνατά για να με ακούσουν όλοι: Σταματήστε να αγγίζετε μωρά χωρίς τη συγκατάθεση των γονιών τους.

Γιατί… υπάρχουν μικρόβια! 

Και επίσης, επειδή το είπα. Και, ως γονιός του παιδιού μου, έχω το δικαίωμα να θέσω αυτά τα όρια μέχρι να μπορέσει να τα θέσει το ίδιο για τον εαυτό του.

Επιπλέον θα προσθέσω ότι, επειδή δεν ξέρω πού ήταν τα χέρια σας πριν και θα έπρεπε να γνωρίζετε μέχρι τώρα ότι τα μωρά είναι μικρά και ευάλωτα όντα. 

Δεν μπορείτε με το "έτσι θέλω" να εισβάλετε στον προσωπικό χώρο οποιουδήποτε. Αν και σίγουρα δεν θέλω τα βρόμικα και γεμάτα μικρόβια χέρια σας που ήταν "ένας θεός ξέρει πού" να πιάνετε τα μικροσκοπικά δάχτυλα που βάζει το μωρό μου στο στόμα του πολλές φορές την ημέρα. 

Επίσης, δεν θέλω να το αγγίξετε ξανά.

Και δεν πρέπει να ενισχύσω αυτή μου την απόφαση με τη δικαιολογία ότι βρισκόμαστε στη μέση μιας πανδημίας και ότι οι ανησυχίες για την υγεία είναι πάρα πολλές. Σίγουρα, είναι. Αλλά ακόμα κι αν οι συνθήκες ήταν διαφορετικές, η απόφασή μου θα παρέμενε σταθερή.

Το να μην επιτρέπω στους ανθρώπους να αγγίζουν το μωρό μου χωρίς άδεια είναι σημαντικό για μένα γιατί είναι μια πρακτική να διδάξω στο παιδί μου τη συναίνεση και την αυτονομία πάνω στο σώμα του. Και αυτό το μάθημα θα πάει πολύ πέρα ​​από αυτή τη συγκεκριμένη στιγμή. 

    Με κακοποίησαν σεξουαλικά ως παιδί. 

Μεγαλώνοντας —και πριν καν γίνω μητέρα— είπα στον εαυτό μου ότι δεν ήθελα τα παιδιά μου να ζήσουν κάτι τέτοιο. 

Πιστεύω λοιπόν ότι είναι πολύ σημαντικό να αρχίσω να διδάσκω το παιδί μου τώρα, από νεαρή ηλικία, τα πάντα γύρω από τη συναίνεση, ώστε να καταλάβει ότι δεν χρειάζεται να επιτρέψει σε κάποιον να το αγγίξει ή να αλληλοεπιδράσει μαζί του με τρόπο που νιώθει άβολα ή με έναν τρόπο που ξέρει ότι είναι λάθος και το κάνει να νιώθει άσχημα.
(...)

περισσότερα στην πηγή
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Αλύγιστοι βραχίονες

Μια από τις θεμελιώδεις ανάγκες που δυσκολευόμαστε να καλύψουμε στην περίοδο της πανδημίας και της κοινωνικής αποστασιοποίησης είναι αυτή του αγγίγματος. Ανάμεσα στους ερευνητές που μελετούν τους μηχανισμούς του είναι και μια Ελληνίδα, η Δρ Κατερίνα Φωτοπούλου, νευροεπιστήμονας στο Πανεπιστημιακό Κολλέγιο του Λονδίνου, που μίλησε σε πρόσφατο ρεπορτάζ του Guardian.

«Η κατασκευή του ανθρώπινου σώματος έχει βασιστεί στο άγγιγμα που απολαμβάνει από τους φροντιστές του. Είμαστε εξαρτημένοι από το φροντιστή μας για να ικανοποιήσουμε βασικές ανάγκες. Ελάχιστα μπορούν να γίνουν χωρίς το άγγιγμα» πιστεύει η Ελληνίδα ερευνήτρια.

Μπορεί να έχουμε συνδέσει την παραπάνω περιγραφή κυρίως με τη φροντίδα ενός μωρού, όμως οι ενήλικες έχουμε εξίσου ανάγκη από τη σωματική επαφή, όπως προσθέτει ένας άλλος νευροεπιστήμονας με έδρα τη Βρετανία, ο Φράνσις ΜακΓκλόουν, από το Πανεπιστήμιο Τζον Μουρς στο Λίβερπουλ: «Ίσως αρχίσουμε να συνειδητοποιούμε ότι κάτι μας λείπει, αλλά δεν γνωρίζουμε πάντα ότι αυτό το κάτι είναι το άγγιγμα. Αλλά όταν μιλάμε για το πρόβλημα της μοναξιάς, συχνά παραβλέπουμε το προφανές: πως είναι αυτό που στερούνται οι μοναχικοί άνθρωποι».

Ο εξελικτικός ψυχολόγος Ρόμπιν Ντάνμπαρ θεωρεί ότι η απουσία αγγίγματος έχει τεράστιες επιπτώσεις τόσο στη σωματική όσο και στην ψυχική υγεία μας. «Όταν βρισκόμαστε με στενούς συγγενείς και φίλους, αγγιζόμαστε περισσότερο από όσο το συνειδητοποιούμε. Το ίδιο ακριβώς παρατηρούμε και σε άλλα πρωτεύοντα θηλαστικά. Σε κάθε επίπεδο κάθε κοινότητας θηλαστικών εμφανίζονται ομάδες πέντε καλύτερων φίλων που κάνουν ο ένας στον άλλο grooming– η δική τους εκδοχή του κοινωνικού αγγίγματος. Αυτές οι στενές συμμαχίες λειτουργούν σαν προστασία από τον έξω κόσμο».

Η απουσία αγγίγματος, λοιπόν, έρχεται σε αντίθεση προς τη φύση μας, ακόμα και αν δεν είμαστε ιδιαίτερα διαχυτικοί. «Το άγγιγμα περιορίζει τις συνέπειες του στρες και του πόνου, τόσο σε σωματικό όσο και σε συναισθηματικό επίπεδο. Η απουσία του συνδέεται, σύμφωνα με τις έρευνές μας, με υψηλότερα επίπεδα άγχους» όπως εξηγεί η Δρ. Φωτοπούλου. «Σε περιόδους εντονότερου στρες -όταν, για παράδειγμα, χάνουμε μια δουλειά ή κάποιον αγαπημένο μας- η σωματική επαφή μάς βοηθάει να ανταπεξέλθουμε, κυρίως εξισορροπώντας τις συνέπειες της ορμόνης του στρες, κορτιζόλης» προσθέτει η ερευνήτρια.

Όπως, μάλιστα, έχει παρατηρήσει ο ΜακΓκλόουν, νευρικές απολήξεις στο δέρμα που αποκαλεί CTs μεταφέρουν, μέσα από το άγγιγμα, ερεθίσματα στις εγκεφαλικές περιοχές που συνδέονται με τα συναισθήματα, βοηθώντας μας να διαχειριστούμε καλύτερα το στρες. Μάλλον όχι τυχαία, οι περισσότερες από αυτές τις απολήξεις βρίσκονται σε ζώνες του σώματος όπου δεν μπορούμε να κάνουμε «grooming» στον εαυτό μας, όπως στην πλάτη. «Η διέγερση αυτών των απολήξεων απελευθερώνει ωκυτοκίνη και ντοπαμίνη, που ρυθμίζουν τα επίπεδα κορτιζόλης και τη διάθεσή μας» καταλήγει ο ΜακΓκλόουν.

Αυτή την περίοδο δεν έχουμε πραγματικό υποκατάστατο για το άγγιγμα. Ή μήπως έχουμε; Μια νέα μελέτη της Δρος Φωτοπούλου, σύμφωνα με τον Guardian, που δεν έχει δημοσιευτεί ακόμα, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι μπορούμε να εκμεταλλευτούμε τα οφέλη του ακόμα και μέσα από την ενσυναίσθηση – για παράδειγμα, παρακολουθώντας τρυφερές σκηνές μιας ταινίας. Όπως, ωστόσο, διευκρινίζει η ερευνήτρια, «αυτό δεν μπορεί να αντικαταστήσει το άγγιγμα μόνιμα ή εξ ολοκλήρου, αλλά εν μέρει».

* Το 2011, σύμφωνα με τους Ellines.com, απονεμήθηκε στην Δρ Κατερίνα Φωτοπούλου, το βραβείο Σταδιοδρομίας Ελίζαμπεθ Γουόρινγκτον της Βρετανικής Νευροψυχολογικής Εταιρείας. Έχει επίσης λάβει το βραβείο Clifford Yorke (2006) από τη Διεθνή Εταιρεία Νευροψυχαναλυτικής Φροντίδας για Εισαγωγές στην Πρώιμη Επαγγελματική Σταδιοδρομία και το βραβείο Παπανικολάου.

womantoc.gr
themamagers.gr

Σημείωση: αγκάλη < άγκος = κεκαμμένος βραχίων
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Η «ΕΛΙΖΑ» μαθαίνει στα παιδιά το «Ασφαλές Άγγιγμα»

«Σου αγόρασα ένα ωραίο τάμπλετ, έλα, κάτσε στα γόνατά μου να στο δείξω». 

«Είσαι πολύ μικρή βρε για να φοράς το πάνω του μαγιό, βγάλ' το». 
«Δώσε μου ένα φιλάκι, να, εδώ». 

Τι απ’ όλα είναι αθώο και τι όχι; 
Αν ακόμα και οι «μεγάλοι» δυσκολεύονται να κάνουν με σιγουριά τον διαχωρισμό, πώς θα τον κάνει ένα πεντάχρονο παιδί την κρίσιμη στιγμή για να προστατευθεί;

Ένα καινοτόμο πρόγραμμα που φιλοδοξεί να εφαρμοστεί σε όλα τα σχολεία της χώρας στοχεύει ακριβώς σε αυτό: στην οχύρωση των ίδιων των παιδιών ενάντια στη σεξουαλική κακοποίηση. 

Πρόκειται για το Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης της Σεξουαλικής Κακοποίησης «Ασφαλές Άγγιγμα», για παιδιά 5-9 ετών, που υλοποιεί η Εταιρία Κατά της Κακοποίησης του Παιδιού ΕΛΙΖΑ με χρηματοδότηση του ΙΣΝ, και σήμερα τρέχει πιλοτικά σε Αττική και Κρήτη σε δείγμα 2.000 παιδιών, για να επεκταθεί στη συνέχεια σε όλη την Ελλάδα. 
«Ο στόχος είναι να μπούμε σε κάθε δημόσιο σχολείο, το παιδί στην Κάρπαθο να πάρει την ίδια πληροφορία με το παιδί στην Αθήνα», 
λέει εμφατικά η ψυχολόγος και διοικητική διευθύντρια του οργανισμού ΕΛΙΖΑ, Αφροδίτη Στάθη.

Τα στοιχεία επιβάλλουν τη ριζοσπαστικοποίηση των προγραμμάτων πρόληψης. 
Σήμερα γνωρίζουμε ότι ένα στα πέντε παιδιά έως 18 ετών θα βιώσει ένα περιστατικό σεξουαλικής βίας τουλάχιστον μία φορά στη ζωή του. Το 45% των θυμάτων δεν θα το αποκαλύψει για τουλάχιστον 5 χρόνια. 
Εκατοντάδες θύματα δεν θα μιλήσουν ποτέ γι’ αυτό. Είναι γνωστό επίσης πια ότι στο 90% των περιπτώσεων ο θύτης είναι κάποιος που το παιδί γνωρίζει και εμπιστεύεται από τον οικογενειακό και φιλικό του κύκλο.

 

Το «μυστικό»

«Έχει αποδειχθεί ότι ο καλύτερος τρόπος πρόληψης είναι να πας στο ίδιο το παιδί και να του μάθεις να λέει “όχι”, να εμπιστεύεται το συναίσθημά του. 
Οι θύτες άλλωστε στηρίζονται στο “μυστικό”, δημιουργούν ενοχές στο παιδί ότι φταίει, μια συνθήκη από την οποία ένα μικρό παιδί δεν μπορεί να ξεφύγει», εξηγεί η κ. Στάθη. 
Το πρόγραμμα, που εφαρμόζεται εδώ και χρόνια στη Νέα Υόρκη από τη New York Society for the Prevention of Cruelty to Children, στοχεύει στο να μάθει στα παιδιά τι είναι μη ασφαλές άγγιγμα. «Ο,τι είναι αυτό που δεν τα κάνει να αισθάνονται άνετα. Να τα μάθουμε να προστατεύουν το σώμα τους, ότι είναι δικό τους, ότι έχει ιδιωτικά σημεία.

 
Να τα μάθουμε να λένε “όχι” και να φεύγουν. Να μιλούν σε κάποιον μεγάλο. 
Έχει αποδειχθεί ότι όταν το παιδί κάνει την πρώτη κίνηση και απομακρυνθεί, είναι κρίσιμο να το αναφέρει σε έναν μεγάλο. Να τα μάθουμε να φτιάχνουν λίστες με τους μεγάλους που εμπιστεύονται, ούτως ώστε εάν κάποιος δεν ανταποκριθεί, να έχουν εναλλακτική». Πώς όμως μιλάς για όλα αυτά σε παιδιά νηπιαγωγείου; Το πρόγραμμα «Ασφαλές Άγγιγμα» χρησιμοποιεί τη μέθοδο του κουκλοθέατρου. 
«Είναι φτιαγμένο μέσα από τα μάτια των παιδιών και, χρησιμοποιώντας ειδικά σενάρια, σιγά σιγά εκπαιδεύουμε τα παιδιά σε όλα τα επίπεδα».

Παράλληλα, στο πλαίσιο του προγράμματος εκπαιδεύονται και γονείς και εκπαιδευτικοί στην αναγνώριση και διαχείριση του φαινομένου. 
«Ακούμε πολλές ιστορίες από δασκάλους που βλέπουν πράγματα αλλά δεν γνωρίζουν ότι οφείλουν να τα αναφέρουν. Πρόσφατα ένας γονιός ήρθε και μου είπε “σας ευχαριστώ πολύ, εγώ κακοποιήθηκα ως παιδί και δεν το είπα ποτέ σε κανέναν”», καταλήγει η κ. Στάθη.

ΛΙΝΑ ΓΙΑΝΝΑΡΟΥ
kathimerini