Από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο: Ένα… καλοκαίρι δρόμος! (μέρος 1ο)

«Ήρθε η ώρα να ξεκινήσεις το Γυμνάσιο… Τέλος πια το Δημοτικό, τα μικρούλια… Ήρθε η ώρα να μπεις στον κόσμο των μεγαλύτερων παιδιών…». 

Πώς νιώθεις ακούγοντας τα; 

Θυμάσαι πώς ήταν για σένα όταν ξεκινούσες το Γυμνάσιο; Πώς ένιωθες; Τι σκεφτόσουν; Πώς ήταν τον πρώτο καιρό;

    Συνήθως όλα αυτά τα ξεχνάμε μεγαλώνοντας και, ακόμα κι όταν τα παιδιά μας ή οι μαθητές μας περνάνε ανάλογες φάσεις, δεν μπαίνουμε στη διαδικασία να τα σκεφτούμε.

    Οι μεταβάσεις είναι πολύ σημαντικές διαδικασίες και πολλές φορές κουβαλούν και αμφιθυμικά συναισθήματα: από τη μία χαίρεσαι που έχεις φτάσει εκεί, από την άλλη (την ίδια στιγμή) μπορεί να αγχώνεσαι ή να φοβάσαι. Δηλώνουν την αλλαγή φάσης και χρειάζονται χρόνο και σεβασμό στο ρυθμό του καθενός.
    Μια τέτοια μετάβαση είναι και η αλλαγή σχολικής βαθμίδας και συγκεκριμένα το πέρασμα από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο. Αυτή η αλλαγή φέρνει αναταραχές τόσο στα παιδιά όσο και στους γονείς, για διαφορετικούς λόγους στον καθένα.

Πρώτα απ´ όλα, για τους μαθητές οι αλλαγές είναι πολλές και αφορούν πολλαπλά επίπεδα:

Το Γυμνάσιο λειτουργεί πολύ διαφορετικά από το Δημοτικό
    Οι καθηγητές αλλάζουν συχνά· καθένας διδάσκει τα μαθήματα της ειδικότητάς του κι έτσι σε κάθε τάξη μέσα στην ημέρα εναλλάσσονται αρκετοί εκπαιδευτικοί. Αυτή είναι μια μεγάλη αλλαγή για τα παιδιά που έχουν μάθει να κάνουν όλα τα μαθήματα με ένα δάσκαλο (όπως, δηλαδή, γίνεται στο Δημοτικό) και να συνδέονται με εκείνον. Μαζί του έχουν αναπτύξει μια σχέση που (στην καλύτερη περίπτωση, φυσικά) τους προσφέρει ασφάλεια. 

    Στο Γυμνάσιο, όμως, αυτό αλλάζει και πολλά παιδιά νιώθουν μεγάλη αγωνία για το πώς θα διαχειριστούν αυτή τη νέα συνθήκη. Επιπλέον, αυτή η συνθήκη δημιουργεί και ένα πιο απρόσωπο κλίμα, ενώ χρειάζονται πολύ περισσότερο χρόνο για να γνωριστούν και να δημιουργήσουν σχέση μαθητές και εκπαιδευτικοί. Κι όλα αυτά, φυσικά, ενώ το ωρολόγιο πρόγραμμα πιέζει και η ύλη χρειάζεται να καλυφθεί.

    Στο Γυμνάσιο οι εκπαιδευτικοί και το σχολικό σύστημα ζητά από τους μαθητές άλλα πράγματα και δεξιότητες σε σχέση με το Δημοτικό και οι απαιτήσεις είναι διαφορετικές. Αυτό, συχνά, στα μάτια των μαθητών φαντάζει πολύ μεγάλο και εγείρει άγχος. 

Πόσες φορές, εξάλλου, δεν έχετε ακούσει μαθητές της Στ´ Δημοτικού να συζητούν και να σχολιάζουν πόσο δύσκολα είναι τα μαθήματα του Γυμνασίου, ότι έχουν ακούσει πως είναι πολύ αυστηροί οι καθηγητές κ.λπ. 

Έχουν και τα παιδιά σχηματίσει τις δικές τους "απόψεις" για το τι σημαίνει Γυμνάσιο και έχουν διαμορφώσει κάποιες προσδοκίες που σίγουρα επηρεάζουν τον τρόπο που θα βιώσουν όσα λαμβάνουν χώρα στο νέο τους σχολείο.

    Το σύστημα βαθμολόγησης είναι διαφορετικό από αυτό του Γυμνασίου. Έτσι, οι μαθητές τον πρώτο καιρό δεν μπορούν να συνειδητοποιήσουν πώς λειτουργεί και τι σημαίνει το «πήρα 15 στα μαθηματικά».

    Οι κανόνες του σχολείου (γραπτοί και άγραφοι) είναι διαφορετικοί από του Δημοτικού και χρειάζεται να τους γνωρίσουν και να μάθουν να λειτουργούν σύμφωνα με αυτούς.
Δεν είναι τυχαίο πως η πρώτη τάξη του Γυμνασίου πολλές φορές χρειάζεται να ολοκληρωθεί και τα παιδιά να περάσουν στη Β´ Γυμνασίου για να πούμε ότι έχουν συνειδητοποιήσει τις νέες συνθήκες, έχουν συνηθίσει και έχουν προσαρμοστεί σε αυτές.

Αλλαγές στο κοινωνικό και το συναισθηματικό επίπεδο.
    Πέρα από τον κόσμο των «μεγάλων» και των υποχρεώσεων που αλλάζουν, αλλάζει και αυτός των συνομηλίκων. Νέοι συμμαθητές εμφανίζονται, φίλοι χωρίζονται κι έτσι χρειάζεται το παιδί να βρει τα πατήματά του και σε αυτή τη συνθήκη.
    Επίσης, οι μαθητές της Α´ Γυμνασίου έχουν μια μεγάλη διαφορά με αυτούς της Στ´ Δημοτικού: οι πρώτοι είναι οι «μικροί» ενώ οι δεύτεροι οι «μεγάλοι». Τα παιδιά έχοντας ζήσει το Δημοτικό έχουν προοδευτικά μεγαλώσει και έχουν βρεθεί να έχουν το ρόλο του μεγάλου και του ισχυρού στο σχολείο. 

    Ενώ, λοιπόν, νιώθουν έτσι πηγαίνουν σε ένα νέο πλαίσιο όπου το ρόλο αυτό τον έχουν άλλοι και οι ίδιοι μπαίνουν εκ νέου στο ρόλο του μικρού. Είναι κι αυτή μια σημαντική αλλαγή και φέρνει αναστάτωση πολλές φορές. Κάποια παιδιά (λιγότερο ή περισσότερο) μπορεί να αγχώνονται για το πώς θα τα βγάλουν πέρα με τα μεγαλύτερα, να φοβούνται αν θα τα πειράζουν, πώς θα τους συμπεριφερθούν… 

    Και φυσικά το μεγάλο θέμα είναι το αν και πώς θα γίνουν αποδεκτά στο καινούργιο περιβάλλον και στη νέα ομάδα· ένα άγχος πολύ οικείο κυρίως για την εφηβική φάση. Στοιχείο που μας οδηγεί στο να δούμε και την αναπτυξιακή φάση των παιδιών.

................

Χαρά Σωτηροπούλου 

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Ξάνθη: Άγριο bullying σε μαθήτρια Γυμνασίου

Αγωγή των γονιών στη διευθύντρια

Νέο άγριο περιστατικό εκφοβισμού σε Γυμνάσιο στην Ξάνθη, με τους γονείς να καταθέτουν αγωγή κατά της διευθύντριας

Μορφή χιονοστιβάδας παίρνουν τα περιστατικά εκφοβισμού σε σχολεία της χώρας. 

Μετά την υπόθεση bullying και εκβιασμού 13χρονου μαθητή στον Γαλατά Τροιζηνίας, καταγράφεται νέο άγριο περιστατικό σε Γυμνάσιο στην Ξάνθη, με τους γονείς να καταθέτουν αγωγή κατά της διευθύντριας.

Συγκεκριμένα, μαθήτρια τρίτης γυμνασίου σε σχολείο της Ξάνθης καταγγέλλει πως συμμαθητές της την έβριζαν, την χτυπούσαν και την μείωναν μέσα στην τάξη.

Η μαθήτρια μάλιστα λαμβάνει ψυχιατρική βοήθεια.

Οι απίστευτες προσβολές

«Πελεκάνε, γυαλάκια, ανώμαλη, λεσβία, χοντρέλα, πόρνη», ορισμένες από τις προσβολές που, σύμφωνα με τους γονείς της μαθήτριας, άκουγε επανειλημμένα η ανήλικη από τους δύο συμμαθητές της, οι οποίοι την «χτυπούσαν στα γεννητικά όργανα».

«Δημιουργήθηκε σοβαρότατο πρόβλημα στην κόρη μας, η οποία πλέον παρακολουθείται από ειδικούς και λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή προκειμένου να μπορέσει να σταθεί στα πόδια της. Η κόρη μας πλέον παλεύει να αντιμετωπίσει ψυχικές ασθένειες. Έχει χάσει δύο χρόνια από τη ζωή της σύμφωνα με τη γνώμη του παιδοψυχιάτρου και χρειάζεται ακόμα δύο χρόνια θεραπείας», υποστηρίζουν στην αγωγή τους οι γονείς της ανήλικης που εστιάζουν στην ψυχική καταρράκωση του παιδιού.

Η ψυχολογία της κοπέλας είναι καταρρακωμένη, σύμφωνα με τους γονείς, οι οποίοι λένε ότι το παιδί τους κλαίει καθημερινά με λυγμούς. Έχει φτάσει, δε, στο σημείο να «χάσει τις αισθήσεις του».

«Οι αναφερόμενες στην αγωγή μας συμπεριφορές πέραν του αδικήματος του άρθρου 312 ΠΚ, μπορούν να ενταχθούν στην αντικειμενική υπόσταση και πολλών άλλων εγκλημάτων, ιδίως δε συνιστούν: Εξύβριση, δυσφήμιση, παράνομη βία, προσβολή γενετήσιας αξιοπρέπειας, απλή σωματική βλάβη, απρόκλητη σωματική βλάβη», επισημαίνεται από τους γονείς στην αγωγή.

«Να τιμωρηθούν οι υπεύθυνοι»

Σύμφωνα με το epoli.gr, στην αγωγή τονίζεται ακόμη ότι οι γονείς των παιδιών που «διαπράττουν το αδίκημα στο πλαίσιο συμπεριφοράς bullying είναι δυνατόν να διωχθούν ποινικά για το πλημμεληματικό αδίκημα της παραμέλησης εποπτείας ανηλίκου (άρθρο 360 ΠΚ)».

«Στην περίπτωση της αγωγής μας χρήζει εφαρμογής το άρθρο 923 ΑΚ, που προβλέπει ότι όποιος έχει την εποπτεία του ανηλίκου ευθύνεται για τη ζημία που προξένησε παράνομα σε τρίτον», αναφέρεται επίσης.

Η μητέρα της ανήλικης ζητά να αποδοθεί δικαιοσύνη και να τιμωρηθούν οι ένοχοι.

Οι κατηγορίες σε βάρος της διευθύντριας του σχολείου

Σύγκρουση απόψεων διαπιστώνεται, μέσα από την αγωγή, με τη διευθύντρια να διατείνεται πως δεν υπέπεσε κάτι σοβαρό στην αντίληψή της και τους γονείς να υποστηρίζουν ότι της είχαν δώσει πλήρη αναφορά για τα βασανιστήρια. Μάλιστα την κατηγορούν για ψευδείς ισχυρισμούς.

«Της είχαμε πει ότι συμμαθητής της την χτύπησε στα γεννητικά όργανα και καθημερινά της ασκούσε εντός και εκτός σχολείου λεκτική και ψυχολογική βία», επισημαίνουν οι γονείς αναφερόμενοι στην ενημέρωση προς τη διευθύντρια του σχολείου.

«Στις 20 Απριλίου του 2018 ο πατέρας και η μητέρα της μαθήτριας μού ανάφεραν ότι μαθητές του τμήματός της τρύπησαν την τσάντα», σημειώνει από την πλευρά της η διευθύντρια, δίνοντας μια άλλη εκδοχή στην υπόθεση, λέγοντας ότι η μαθήτρια δεν είχε εκφράσει παράπονο.

Όπως υποστηρίζει, τα κορίτσια δεν έκαναν την κοπέλα παρέα επειδή «είχε ψυχολογικά προβλήματα λόγω προβλήματος υγείας της μητέρας της».

Σε αυτό το σημείο, όμως, οι γονείς διαψεύδουν τη διευθύντρια λέγοντας πως η κόρη τους δεν είχε ψυχολογικά λόγω της μητέρας της, καθώς η τελευταία «δεν έπασχε από κάτι σοβαρό».

«Ενημερώσαμε για όλα όσα συνέβαιναν τη διευθύντρια και εκείνη είπε πως θα έκανε ό,τι περνάει από το χέρι της», συνεχίζουν οι γονείς. Κάνουν, ακόμη, λόγο για παράθεση ψευδών γεγονότων και προσπάθεια αποπλάνησης του δικαστηρίου από τη μεριά της διευθύντριας.

Θέλοντας να αναδείξουν τη σοβαρή διάσταση του προβλήματος, οι γονείς συμπληρώνουν ότι η κόρη τους λαμβάνει «δύο φορές την ημέρα Xanax» και παρακολουθεί «πλήθος συνεδριών από παιδοψυχολόγο».

alfavita.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Ο φόβος του πρωτάρη στο Γυμνάσιο

Έρευνα καταγράφει τις δυσκολίες της μετάβασης από το Δημοτικό 
Ένας στους τέσσερις δηλώνει ότι φοβάται τους μαθητές των μεγαλύτερων τάξεων.
 .

«Τον πρώτο καιρό στο Γυμνάσιο φοβόμουν. Όλοι ήταν μεγαλύτεροι, δεν ήξερα κανέναν. Δεν ήμουν πολύ ομιλητικός στην αρχή, περίμενα σ΄ ένα παγκάκι να χτυπήσει το κουδούνι, να τελειώσει το μάθημα και να φύγω από το σχολείο».

Για τον Στάθη, την Έφη, τον Ροβέρτο και την Κωνσταντίνα οι πρώτες ημέρες ως «πρωτάκια» στο Γυμνάσιο δεν ήταν όπως τις περίμεναν. Μαθητές σήμερα της Β΄ Γυμνασίου στο 9ο Γυμνάσιο Καλλιθέας «Μάνος Χατζιδάκις», θυμούνται ότι τέτοια περίοδο πέρυσι τα συναισθήματά τους ήταν μπερδεμένα. 

Τα μαθήματα που ήταν πιο δύσκολα, το γεγονός ότι βρίσκονταν σε έναν άγνωστο χώρο με παιδιά που δεν ήξεραν, αλλά και η εναλλαγή καθηγητών που έμπαιναν στη σχολική αίθουσα ήταν από τις βασικές δυσκολίες που αντιμετώπισαν. «Ήμουν με μεγαλύτερα παιδιά με τα οποία δεν μπορούσα να κάνω παρέα. Στο Δημοτικό είχαμε φιλίες με όλες τις τάξεις. Ήμασταν πιο δεμένοι», λέει ο 13χρονος Ροβέρτος. Όπως δηλώνουν οι μαθητές, χρειάστηκε να περάσει το πρώτο «κρίσιμο» τρίμηνο προκειμένου να αρχίσουν να προσαρμόζονται στα νέα σχολικά δεδομένα.

Ένας στους τέσσερις δηλώνει ότι δεν πολυκαταλαβαίνει τα μαθήματα και επίσης ένας στους τέσσερις φοβάται τους μαθητές των μεγαλύτερων τάξεων στα διαλείμματα. Μιλάμε για τα 100.000 «πρωτάκια» που μόλις πέρασαν από τη Στ΄ τάξη του Δημοτικού στην Α΄ τάξη του Γυμνασίου.

Οι αντιθέσεις

Η μετάβαση από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο αποτελεί μια ολόκληρη διαδικασία, η οποία περιλαμβάνει όλες τις περιπλοκές που συνεπάγεται μια αλλαγή, μια μετάβαση. Στη χώρα μας, η Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση χαρακτηρίζεται από την παροχή γενικών γνώσεων, ενώ η Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση χαρακτηρίζεται από τη διαφοροποίηση των μαθημάτων. 

Και καθώς η βασική φιλοσοφία που διέπει τη λειτουργία, την οργάνωση και τον ρόλο Δημοτικού και Γυμνασίου είναι αυτή των δύο σχολείων που εργάζονται αυτόνομα, η μετάβαση των 12χρονων έχει επιπτώσεις στη σχολική τους πορεία ενώ για το 10% αυτής της ηλικιακής ομάδας η αλλαγή σχολείου αποτελεί τραυματική εμπειρία και πολλά απ΄ αυτά τα παιδιά έχουν συνεχιζόμενα προβλήματα.

Τα πιο εμφανή στοιχεία της αλλαγής είναι ότι αυτή συνεπάγεται χάσιμο φίλων, νέες γνωριμίες, περισσότερους από έναν εκπαιδευτικούς, το να γίνεται κάποιος ο νεώτερος ενώ ήταν ο μεγαλύτερος, διαφορετικές διδακτικές μεθόδους και πιο απαιτητική εργασία στο σπίτι. 

Οι αγωνίες των μαθητών περιστρέφονται γύρω από πέντε κύρια ζητήματα: το μέγεθος και την πιο σύνθετη οργάνωση του νέου σχολείου, τους νέους τύπους πειθαρχίας και εξουσίας, τις νέες απαιτήσεις για δουλειά, την προοπτική να γίνει ένας μαθητής αντικείμενο άσκησης βίας και την περίπτωση να χάσει τους φίλους του.

Ο ΦΟΒΟΣ:
Ένας στους τέσσερις δηλώνει ότι φοβάται τους μαθητές των μεγαλύτερων τάξεων 

 Δυσκολεύονται να κατανοήσουν τα νέα μαθήματα

ΔΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΕΡΕΥΝΗΤΕΣ, ο δρ Νίκος Αναστασάτος και η Λίνα Κεχαγιά, θέλοντας να απαντήσουν σε μια σειρά από προβλήματα που παρατηρούσαν στους μαθητές της Α΄ Γυμνασίου μελέτησαν το πώς βίωναν τη μετάβαση από το Δημοτικό.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, στην ομάδα των ερωτήσεων που αφορούσαν την πληροφόρηση που είχαν από το Δημοτικό και τον χρόνο προσαρμογής τους καθίσταται σαφές το έλλειμμα ενημέρωσης για τους μαθητές της Στ΄ Δημοτικού προτού αλλάξουν βαθμίδα εκπαίδευσης, καθώς ο ένας στους δύο μαθητές δηλώνει ότι δεν ήταν ενημερωμένος από το Δημοτικό για το νέο περιβάλλον που θα συναντούσε. 

Το ένα τρίτο των μαθητών δηλώνουν ότι οι πρώτες ημέρες στο Γυμνάσιο «ήταν δύσκολες και ένιωθαν μοναξιά», θα ήθελαν από τους καθηγητές τους «να είναι πιο φιλικοί και ανεκτικοί» (κυρίως τα κορίτσια) και «περισσότερη βοήθεια για την προσαρμογή τους» (κυρίως τα αγόρια).

Ως προς τα μαθήματα, επτά στους δέκα μαθητές θεωρούν τα μαθήματα της Στ΄ του Δημοτικού ευκολότερα, ενώ δύο στους τρεις θεωρούν ότι τα μαθήματα του Γυμνασίου δεν αποτελούν συνέχεια της Στ΄ Δημοτικού και ότι δυσκολεύονται από τα νέα μαθήματα και τους πολλούς καθηγητές.

Ένας στους τέσσερις μαθητές επισημαίνουν ότι δεν πολυκαταλαβαίνουν τα νέα μαθήματα, ότι οι πολλοί καθηγητές τους δυσκολεύουν και αναγκάστηκαν να πάνε φροντιστήριο. Σχεδόν οι μισοί μαθητές ζητούν από τους καθηγητές τους να είναι περισσότερο φιλικοί και να μην ξεχνούν ότι αντιμετωπίζουν παιδιά και όχι ενηλίκους.

Τέλος, στα ζητήματα αισθήματος ασφάλειας και πειθαρχίας, πολλοί δηλώνει ότι ένιωθαν μεγαλύτερη ασφάλεια στο Δημοτικό ενώ ένας στους τέσσερις δηλώνουν ότι φοβάται, πάντα ή μερικές φορές, στα διαλείμματα τους μαθητές των μεγαλύτερων τάξεων. 

Οι μισοί μαθητές επιθυμούν μεγαλύτερη προστασία από μεγαλύτερους συμμαθητές τους στα διαλείμματα (υπερδιπλάσιο το ποσοστό των κοριτσιών από το αντίστοιχο των αγοριών). «Όταν τα μεγαλύτερα παιδιά μας φόβιζαν έξω, φεύγαμε», λέει ο Στάθης, ενώ η 13χρονη Έφη προσθέτει ότι αντιμετώπισε και παιδιά που ήταν υπεροπτικά απέναντί της.

ΕΡΕΥΝΑ του Χρήστου Κάτσικα, xkatsikas@xkatsikas.gr
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Εύη Σαλτού
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2009

Προετοιμασία του παιδιού για μετάβαση στο Γυμνάσιο

Αρκετοί έχουν την εντύπωση πως η μετάβαση του παιδιού από το δημοτικό στο γυμνάσιο είναι ένα θέμα που αφορά όσους γονείς έχουν παιδιά στην Στ΄ Δημοτικού.

Χρειάζεται μεγάλη προσπάθεια για να πειστούν κάποιοι πως τα πράγματα δεν είναι έτσι. Αλίμονο, αν περιμένουμε την τελευταία στιγμή να ασχοληθούμε με θέματα που αφορούν  το μέλλον των παιδιών μας. Το άρθρο αυτό καταπιάνεται με όσα εμείς, ως γονείς, οφείλουμε να κάνουμε ώστε να βοηθήσουμε τα παιδιά μας, τώρα που μεγαλώνουν και φεύγουν από το δημοτικό για το γυμνάσιο. Δεν έχει σκοπό να αναλύσει τις δεδομένες και επισημασμένες διαφορές του δημοτικού και του γυμνασίου ούτε και θα καταπιαστεί με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν, ώστε οι δυο βαθμίδες της εκπαίδευσης να ενιαιοποιηθούν ουσιαστικά.

Ως γονείς, έχουμε υποχρέωση να προετοιμάσουμε τα παιδιά μας για το κάθε μελλοντικό τους βήμα. Για το γυμνάσιο, την εφηβεία, την επαγγελματική καθοδήγηση. Αυτό όμως μπορεί να γίνει μόνο μέσα από τη σωστή σχέση μας με το παιδί από τη μικρή του ηλικία. Ακρογωνιαίος λίθος για την όποια μελλοντική επιτυχία του παιδιού μας είναι η σχέση που θα αναπτύξουμε μαζί του από τη μικρή ηλικία και καθόλη τη διάρκεια της παρουσίας του παιδιού στο σπίτι μας.

            Κατ' αρχήν οφείλουμε να καλλιεργήσουμε στο παιδί μας την αυτοπεποίθησή του, την αυτοεικόνα του. Όταν λέμε αυτοεικόνα ή αυτοεκτίμηση εννοούμε το βαθμό που το ίδιο το άτομο εκτιμά τον εαυτό του. Αυτό εξαρτάται όμως από τις σχέσεις που το άτομο ανάπτυξε με το περιβάλλον γύρω του.  Αν, δηλαδή, τα πρόσωπα που περιστοιχίζουν το παιδί το αναγνωρίζουν, επαινούν τις επιτυχίες του, εκτιμούν τις ικανότητές του και του δημιουργούν ευκαιρίες για περισσότερες επιτυχίες, τότε και το παιδί εκτιμά σε μεγάλο βαθμό τον ίδιο τον εαυτό του. 

Όταν όμως, τα παιδιά ζουν μέσα στο χλευασμό, στη συνεχή επίκριση και αποδοκιμασία, αν τονίζονται συνεχώς από τους γύρω του  τα λάθη του και οι αδυναμίες του τότε το παιδί αναπτύσσει χαμηλή αυτοεκτίμηση. Εδώ θα πρέπει να τονίσω πως η αυτοεκτίμηση του παιδιού, ψηλή ή χαμηλή, είναι καθοριστικός παράγοντας στη διαμόρφωση του χαρακτήρα και της προσωπικότητας του παιδιού. Η επιτυχία ή αποτυχία του ατόμου στη ζωή είναι συνυφασμένη με το βαθμό αυτοεκτίμησης που έχει το άτομο για τον εαυτό του. Επομένως, αν μιλάμε για σωστή προετοιμασία του παιδιού για μετάβαση από το δημοτικό στο γυμνάσιο, αυτή περνά μέσα από την ενίσχυση της θετικής εικόνας που το παιδί διαμορφώνει για το εαυτό του. Περνά μέσα από την αυτοπεποίθηση την οποία οφείλουμε να καλλιεργήσουμε στο παιδί μας. 

Δυστυχώς, συχνά, χωρίς να το επιδιώκουμε, υπονομεύουμε την αυτοεικόνα και την αυτοπεποίθηση των παιδιών μας. Πώς γίνεται αυτό;

Όταν εμείς έχουμε χαμηλή αυτοεκτίμηση για τον εαυτό μας τότε του μεταδίδουμε τα δικά μας άγχη, τις δικές μας ανασφάλειες. Επίσης, η χρήση τιμωρίας, η άσκηση βίας έναντι των παιδιών μας, οι χαρακτηρισμοί «είσαι βλάκας», «είσαι τούβλο», «δεν ξέρω τι θα σε κάνω εσένα», «είσαι το ρεζίλι της οικογένειας», «καμιά σχέση δεν έχεις με τον αδελφό σου» κλπ μειώνουν την αυτοεκτίμηση του παιδιού μας.

Ακόμη, ως γονείς, μας βολεύει να ανακαλύπτουμε συνέχεια λάθη στο παιδί μας. Εύκολα απομονώνουμε το λάθος και το τονίζουμε. Αντίθετα, αφήνουμε απαρατήρητα τα όποια θετικά έχει κάνει το παιδί. Υποδεικνύοντας συνέχεια στο παιδί μας τα λάθη του εκείνο που πετυχαίνουμε είναι να τα φορτώνουμε άγχος, ανασφάλειες και να τα οδηγούμε στην απώλεια της αυτοπεποίθησής τους. 

Τέλος, θα έλεγα πως και η υπερπροστασία, ένα χαρακτηριστικό που παρατηρείται ιδιαίτερα στον Κύπριο γονιό, έχει ως αποτέλεσμα να μην αφήνει ιδιαίτερα περιθώρια ανάπτυξης πρωτοβουλίας στο παιδί με αποτέλεσμα και πάλι να το οδηγούμε στη διαμόρφωση αδύνατου χαρακτήρα, με έλλειψη εμπιστοσύνης στις δικές του δυνάμεις.

Η ανάπτυξη και η ενίσχυση της αυτοεικόνας του μαθητή περνά μέσα από μια σειρά θετικών στάσεων που ως γονείς πρέπει να διαμορφώσουμε και να αναπτύξουμε έναντι των παιδιών μας. Οφείλουμε να δημιουργήσουμε ευκαιρίες για επιτυχία των παιδιών σε διάφορους τομείς. Να μάθουμε να λέμε «μπράβο» στις θετικές προσπάθειες που καταβάλλουν τα παιδιά μας, να δίνουμε λιγότερη σημασία στους βαθμούς και στα εξωτερικά κίνητρα. Είναι σημαντικό να ενθαρρύνουμε τα παιδιά μας να αναλαμβάνουν διάφορες πρωτοβουλίες και ευθύνες. Κι αυτό πρέπει να ξεκινήσει από το σπίτι με τα απλά και καθημερινά. Με την ετοιμασία του υπνοδωματίου, με το συγύρισμα του γραφείου και της σχολικής τσάντας, με την περιποίηση ενός κατοικίδιου ζώου, με τη βοήθεια για στρώσιμο του τραπεζιού για φαγητό, με τη διαχείριση του προσωπικού του χαρτζιλικιού, κλπ.

Στην προσπάθειά μας να αναπτύξουμε την αυτοπεποίθηση του παιδιού μας θα πρέπει να το ενθαρρύνουμε να αναπτύξει κοινωνικές σχέσεις, να το ασκήσουμε να σκέφτεται θετικά για τον εαυτό του, να μάθει να αγαπά τον εαυτό του όπως είναι. Να μην ξεχνούμε ποτέ τους σπουδαίους στίχους ενός ποιήματος που έγραψε η Ντόροθυ Λο Νόλτε στα 1954:

«Όταν τα παιδιά ζουν μέσα στην ανεκτικότητα, μαθαίνουν να έχουν υπομονή.

Όταν τα παιδιά ζουν μέσα στον έπαινο, μαθαίνουν να εκτιμούν.

Όταν τα παιδιά ζουν μέσα στην αποδοχή, μαθαίνουν να αγαπούν.

Όταν ζουν μέσα στην επιδοκιμασία, μαθαίνουν να αγαπούν τον εαυτό τους.

Όταν ζουν μέσα στην αναγνώριση, μαθαίνουν ότι είναι καλό να έχουν στόχους.

Όταν ζουν μέσα στην προσφορά, μαθαίνουν να είναι γενναιόδωρα.

Όταν ζουν μέσα στην ειλικρίνεια, μαθαίνουν να είναι φιλαλήθη.

Όταν ζουν μέσα στη δικαιοσύνη, μαθαίνουν να είναι δίκαια 

Όταν τα παιδιά ζουν μέσα σε φιλική ατμόσφαιρα, μαθαίνουν ότι ο κόσμος είναι φιλικό κι ευχάριστο μέρος για να ζουν»

Με άλλα λόγια, το ποίημα μας λέει πως τα παιδιά μας μαθαίνουν αυτό που ζουν. Γι? αυτό κι οφείλουμε να τα βοηθήσουμε να ζήσουν σε τέτοιο περιβάλλον ώστε να γίνουν άτομα με ψηλό βαθμό αυτοπεποίθησης και αυτοεκτίμησης.

Όταν τα παιδιά φτάσουν στην ηλικία των δώδεκα ετών, όταν είναι έτοιμα να φύγουν από το δημοτικό για το γυμνάσιο, θα πρέπει, πέρα από τις όποιες γνώσεις έχουν κατακτήσει στο δημοτικό, να είναι και συναισθηματικά και ψυχολογικά έτοιμα για τη νέα πρόκληση που θα αντιμετωπίσουν. Το γυμνάσιο δεν είναι μπαμπούλας. Είναι απλά η αλλαγή από το ένα είδος σχολείου στο άλλο. Ως τέτοια πρέπει να αντιμετωπίζεται απ' όλους και ως τέτοια πρέπει να καλλιεργείται από τους γονείς στα παιδιά. Πρόσθετο άγχος και ανασφάλειες δεν πρέπει να φορτώνουμε τα παιδιά μας. 

Βέβαια, εμείς, ως μεγαλύτεροι, ξέρουμε πως όπως είναι σήμερα η κατάσταση θα υπάρξουν δυσκολίες. Αν είχαμε καλλιεργήσει τα προηγούμενα χρόνια την αυτοπεποίθηση του παιδιού μας, αν το μάθαμε να λέει και «όχι» στους άλλους και όχι μόνο «ναι», αν πετύχαμε να έχουμε ένα παιδί, όχι άβουλο αλλά με τη δική του γνώμη, τότε τίποτε αρνητικό δεν πρόκειται να του συμβεί. 

Σίγουρα στο παιδί θα γεννηθούν απορίες για το νέο άνοιγμα της ζωής του, σίγουρα θα υπάρξουν προβληματισμοί και ακόμη κλονισμοί στα πιστεύω του, θα υπάρξουν αμφιταλαντεύσεις. Η δύναμη της παρέας των συνομηλίκων, η τάση για μίμηση των άλλων από φόβο μην απορριφθεί από την παρέα θα είναι εκεί και θα τα συναντήσουν όλοι. Το θέμα είναι να ανοίξει το παιδί μας την καρδιά του, να μιλήσει για τα όσα θα συναντήσει και για τα όσα θα το απασχολούν. Εδώ, θα φανεί και η επιτυχία μας ως γονείς, τώρα που τα παιδιά μας είναι μικρά. Αν περιμένουμε, να πάνε τα παιδιά μας στο γυμνάσιο και μετά να τα πλησιάσουμε τότε αποτύχαμε. Από μικρή ηλικία θα πρέπει να επικοινωνούμε με τα παιδιά μας. Να είμαστε κοντά τους, να συζητάμε τα όσα τα απασχολούν, να τα μάθουμε να λένε αυτά που νιώθουν και να τα αντιμετωπίζουμε σαν αυτόνομες οντότητες, σαν ξεχωριστές προσωπικότητες. Ο αμοιβαίος σεβασμός είναι απαραίτητος για να αναπτύξουμε μαζί τους μια σχέση ειλικρίνειας που θα τα βοηθήσει να μας εμπιστεύονται και αργότερα στο γυμνάσιο. 

Η ένταξη του παιδιού στο γυμνάσιο είναι ο προθάλαμος για τη μετάβαση από την παιδική στην εφηβική ηλικία. Είναι ένα στάδιο μεταβατικό. Θα πρέπει να θυμούμαστε πως η ανάπτυξη χτίζεται πάνω σε ό,τι προϋπάρχει. Επομένως πολλά εξαρτώνται πάνω στα βιώματα που το παιδί κουβαλά από τη μικρότερη ηλικία. Αν το παιδί καταπιέζεται στην ηλικία που βρίσκεται τώρα στο δημοτικό, αν βιώνει αρνητικές εμπειρίες (συγκρούσεις, καταπίεση, τιμωρίες, αποτυχίες, απόρριψη), τότε λογικά θα πρέπει να αναμένουμε δυσκολίες και προβλήματα στο γυμνάσιο.  

Το γυμνάσιο και η ένταξη του παιδιού σ' αυτό είναι ό,τι εμείς ως γονείς και βέβαια ως σχολείο έχουμε ετοιμάσει όλα αυτά τα χρόνια. Κι επειδή η πρόληψη οποιονδήποτε προβλημάτων είναι καλύτερη από την όποια αντιμετώπισή τους καλό θα είναι να ξεκινήσουμε μια συνειδητή προσπάθεια να βάλουμε τις σχέσεις μας με τα παιδιά μας και γενικότερα μέσα στην οικογένειά μας πάνω σε ορθότερες βάσεις που θα στηρίζονται στο διάλογο, τη δημοκρατικότητα, την συχνή επαφή κι επικοινωνία, τους χαμηλούς τόνους, τον αλληλοσεβασμό, το χιούμορ, την αποδοχή. Έτσι, θα μπορούμε να νιώθουμε ήρεμοι, όταν τα παιδιά μας θα φτάσουν στην ηλικία που θ' αλλάξουν σχολικό περιβάλλον πηγαίνοντας από το δημοτικό σχολείο στο γυμνάσιο.

 

Υπεύθυνος γραπτού λόγου: Δημήτρης Μικελλίδης, 

Βοηθός Διευθυντής, Λεμεσός, Κύπρος

    

πηγή