Είναι το παιδί μου «δύσκολο» ή εγώ κάνω απανωτά λάθη;

Πώς γίνεται το μικρό σου πλασματάκι, το παιδάκι σου το γλυκό, που πριν από μερικά χρόνια έτρεχε στην αγκαλιά σου, σε έσφιγγε και σου έλεγε πόσο σε αγαπάει, να συμπεριφέρεται μεγαλώνοντας σαν να είσαι εχθρός του. 
«Έχει γίνει δύσκολο παιδί», ακούμε γονείς να λένε. 
Γονείς που, από ένα σημείο και μετά, δεν ξέρουν πώς να τα βγάλουν πέρα με ένα παιδί που αντιμιλά, αδιαφορεί, προσβάλλει. 
Γονείς που φτάνουν ακόμα και να χτυπήσουν το παιδί, όταν φτάνουν στα όρια του θυμού τους και πιστεύουν, ότι μόνο έτσι θα το «ταρακουνήσουν».

«Δεν καταλαβαίνω, τι έχει πάθει;», μου είπε πρόσφατα μια φίλη μαμά αναφερόμενη στην κόρη της που τώρα μπαίνει στην εφηβεία. «Έχει βγάλει μία γλώσσα… μου έρχεται να την αρχίσω στα χαστούκια!». 
Τι μπορεί να έχει πάθει; 

Η ψυχολόγος κ. Μαρία Αθανασιάδου εξηγεί:

Τα παιδιά τεστάρουν τα όρια μας, για να μάθουν και τα δικά τους ποια είναι.
Είναι απόλυτα φυσιολογικό τα παιδιά να θέλουν να μάθουν το πώς λειτουργεί αυτός ο πολυσύνθετος κόσμος, στον οποίο έσκασαν μύτη. Θα προσπαθήσουν να μάθουν εάν υπάρχουν όρια ή μέχρι που φτάνουν, για να καταλάβουν τα πάντα γύρω τους. Δεν έχουν σκοπό να μας εξοντώσουν, αλλά έχουν σκοπό να γνωρίσουν πράγματα και τον εαυτό τους μέσα από αυτά.

Λαμβάνουν αντιφατικά μηνύματα
Όταν άλλα ακούνε στο σπίτι τους, άλλα στο σχολείο και άλλα στον παππού και στην γιαγιά, πώς να μην έρθουν σε σύγχυση; 
Εδώ εμείς οι ενήλικες μπερδευόμαστε με τα διπλά και τριπλά μηνύματα. Εκείνα γιατί να αποτελέσουν εξαίρεση;

Δεν αντιλαμβάνονται τους Κανόνες
Αυτό μπορεί να συμβαίνει, είτε γιατί εμείς οι ενήλικες δεν τους θέτουμε ξεκάθαρα και με συνέπεια, είτε γιατί οι απαιτήσεις μας από εκείνα είναι πέραν των δυνατοτήτων τους με βάση το αναπτυξιακό τους στάδιο.

Επιδιώκουν να αποκτήσουν την ανεξαρτησία τους
Τα παιδιά αρχίζουν και εκφράζουν την επιθυμία τους για αυτονόμηση στην ηλικία των 2 ετών. 
Προσπαθούν να αποκτήσουν τον έλεγχο σε κάποια πράγματα, για να αισθανθούν δυνατά και ανεξάρτητα.

Έχουν έλλειψη από ακριβείς πληροφορίες
Τα παιδιά προχωράνε αμέριμνα στον δρόμο, γιατί πέρα από την ξεγνοιασιά της ηλικίας τους, δεν έχουν πιθανότατα λάβει τις ακριβείς πληροφορίες για το τι πρέπει να προσέχουν και για ποιο λόγο. 
Ποιες θα είναι οι συνέπειες της αμελούς συμπεριφοράς τους.

Έχουν επιβραβευτεί οι απρεπείς συμπεριφορές τους
Αυτό πολύ πιθανόν να έχει συμβεί άθελα μας. Είτε το να γελάσουμε με αυτές, είτε ακόμα να αντιδράσουμε πολύ άσχημα ουρλιάζοντας ή χτυπώντας το παιδί. 
Αυτομάτως το ενισχύουμε να το ξανακάνει. Είτε για να τραβήξει την προσοχή μας, είτε για να μας "εκδικηθεί" για την δική μας ανάρμοστη συμπεριφορά.

Αντιγράφουν τις συμπεριφορές των μεγαλυτέρων
Ο καλύτερος δάσκαλος σε ένα παιδί για την ανάρμοστη συμπεριφορά του, είναι η δική μας! 
Όταν ένα παιδί βλέπει τους κοντινούς του να ουρλιάζουν, να χτυπούν, να μην σέβονται ο ένας τον άλλο, πώς έχουμε την απαίτηση εκείνο να διαφοροποιηθεί από εμάς και να μας βγάλει ασπροπρόσωπους;

Πώς μπορούμε να διαχειριστούμε την «δύσκολη» συμπεριφορά ενός παιδιού;
Προσέχουμε την δική μας συμπεριφορά: 
Προσπαθούμε να μάθουμε πρώτα εμείς να διαχειριζόμαστε καλύτερα τα συναισθήματα μας και τις πράξεις μας. Δεν ξεσπάμε πάνω σε εκείνα την κούρασή μας, το στρες, την απογοήτευση που προέρχεται από όλους τους τομείς της ζωής μας. 
Επειδή τρέχουμε όλη μέρα και έχουμε απεριόριστες ευθύνες για πολλά πράγματα, θα μας εξυπηρετούσε τα παιδιά μας να είναι βολικά και απόλυτα ήσυχα. 
Είναι μόνο φυσιολογικό τα παιδιά να είναι ανήσυχα πνεύματα. Χρειάζονται εκπαίδευση με επιμονή και υπομονή. Δεν πρέπει να ξεχνάμε, ότι οι γονείς είμαστε οι πρώτοι και οι πιο σημαντικοί παιδαγωγοί στην ζωή τους. 
Ξεπατικώνουν συμπεριφορές μας ως απόλυτα φυσιολογικές και απορροφούν τα συναισθήματά μας. και τα προβλήματα που υπάρχουν μέσα στο σπίτι.
Είναι πολύ εύκολο να ρίξουμε την ευθύνη σε εκείνα, αλλά είναι ταυτόχρονα και πολύ άδικο. Όταν μας έρχεται η παρόρμηση να τους μιλήσουμε άσχημα ή να τα χτυπήσουμε τραβώντας τα ακόμα, θα ήταν συνετό να πάρουμε βαθιές ανάσες και να θυμηθούμε, ότι ο σκοπός μας είναι να τα βοηθήσουμε να σταματήσουν να συμπεριφέρονται άσχημα. 
Για να το πετύχουμε αυτό, πρώτα ηρεμούμε εμείς και δεν μεταδίδουμε καμία συναισθηματική φόρτιση σε εκείνο. 
Στοχεύουμε να αποδεσμευτεί το παιδί από την ανάρμοστη συμπεριφορά. 
Οι έντονες δικές μας αντιδράσεις την ενισχύουν. Απομακρύνουμε το παιδί σε έναν ήρεμο χώρο και με πολύ λίγα λόγια του εξηγούμε για ποιο λόγο δεν είναι σωστό να επαναλάβει την προηγούμενη του πράξη. 
Εξηγούμε τα αποτελέσματα, που έχει και για το ίδιο και για τους γύρω του, χωρίς να του μεταδίδουμε ενοχές, κατηγορίες και χαρακτηρισμούς. 
Τα λόγια που χρησιμοποιούμε εξαρτώνται πολύ και από τον χαρακτήρα του παιδιού που έχουμε απέναντι μας. 
Στα μεγαλύτερα παιδιά πέρα από την εξήγηση των συνεπειών, τα βάζουμε να συμμετέχουν στο όποιο κόστος μπορεί να έχει η συμπεριφορά τους. 
Δηλαδή, για παράδειγμα εάν έσπασε το τζάμι από τα νεύρα του, του ζητάμε να συμμετέχει στην αποκατάσταση αυτού. Θα το βάλουμε στην διαδικασία επιδιόρθωσης του συγκεκριμένου πράγματος, όχι ως τιμωρία, αλλά για να δει στην πράξη, ότι όλοι αναλαμβάνουμε το όποιο κόστος έχουν τα λάθη μας. Το ίδιο, όμως, πρέπει να δει και από εμάς να κάνουμε σε αντίστοιχες περιπτώσεις.

Θέτουμε ξεκάθαρους, σταθερούς κανόνες και όρια στην καθημερινότητα τους: 
Τα παιδιά εάν μάθουν μέχρι πού φτάνουν τα όρια μας και τα δικά τους και αυτό τηρείται από ΟΛΟΥΣ με σταθερότητα, δεν έχουν κανένα λόγο να παρεκκλίνουν και πόσο μάλιστα με αντιδραστικότητα. Όταν άλλους κανόνες ακούν από τον μπαμπά, άλλους από την μαμά, τον παππού και την γιαγιά, τότε το παιδί φυσικό είναι να υπακούσει στους πιο ελαστικούς ή ακόμα χειρότερα να λειτουργεί ως "πνεύμα αντιλογίας". 
Τι φταίει το παιδί, όταν σήμερα το αφήνεις να ξαπλώσει στις 12 το βράδυ και αύριο του επιβάλεις να κοιμηθεί από τις 10; 
Δεν θα αντιδράσει; 
Τα όρια δεν τοποθετούνται ανάλογα με τα κέφια μας και την δική μας διαθεσιμότητα. 
Επιπλέον, δεν ξεκινάμε να θέτουμε όρια με ένα "μη". Για παράδειγμα, δεν λέμε "μην το πετάξεις αυτό", αλλά είναι προτιμότερο να του πούμε "κουβάλησε το με προσοχή".

Κατανοούμε και σεβόμαστε την προσωπικότητα του παιδιού: 
Δεν έχουν όλα τα παιδιά τις ίδιες δυνατότητες, τους ίδιους ρυθμούς στην επεξεργασία και αφομοίωση κάποιων πραγμάτων. Αυτό καλούμαστε να το δούμε, να το αποδεχθούμε με απόλυτο σεβασμό. Έχουν την δική τους προσωπικότητα και δεν τους αξίζει καμία "ταμπέλα", επειδή δυσκολεύουν την δική μας ζωή και τις δικές μας ανάγκες. 
Ναι μεν εμείς επιθυμούμε να έχουν καλούς τρόπους συμπεριφοράς, αλλά και εκείνα δεν προσεγγίζονται όλα με τον δικό μας απόλυτο τρόπο. Πρέπει να λάβουμε υπόψιν μας τις ιδιαιτερότητες τους, τις ευαισθησίες τους, για να περάσουμε τα κατάλληλα μηνύματα με τον τρόπο που θα τους βοηθήσει να τα ακούσουν περισσότερο. 
Επίσης, δεν τα προσβάλλουμε και ειδικά μπροστά σε κόσμο. 
Το καλύτερο είναι οι συζητήσεις να γίνονται σε προστατευμένο για εκείνα περιβάλλον, για να αισθάνονται ασφάλεια και λιγότερη έκθεση.

Επιτρέπουμε να αποκτά σιγά σιγά στοιχεία αυτονόμησης: 
Εάν το παιδί το αποκλείσεις εντελώς στην προσπάθειά του να κατακτήσει τον δικό του έλεγχο σε πράγματα, τότε αυτό θα επαναστατήσει. 
Για παράδειγμα, θα το αφήσουμε να πλύνει και μόνο του τα δόντια, αλλά με τον όρο να μάθει πρώτα να τα πλένει σωστά. Θα θέλει να επιλέξει κάποιο φαγητό που του αρέσει και τρελαίνεται, για να φάει, αλλά θα μπει και η προϋπόθεση ότι σε αυτό το φαγητό θα προστεθεί και κάτι άλλο που κρίνει ο γονιός, ότι είναι και πιο υγιεινό.

Επιβραβεύουμε την κατάλληλη συμπεριφορά και αγνοούμε τις μη κατάλληλες: 
Όταν βλέπουμε το παιδί να συμπεριφέρεται με καλό τρόπο και να είναι συνεργάσιμο, δεν το περνάμε αυτό στο ντούκου θεωρώντας το αυτονόητο. Το μιλάμε, το αναφέρουμε, το επιβραβεύουμε. 
Οι επιβραβεύσεις πρέπει να είναι απλές, όχι υπερβολικές και απαραίτητα υλικές. 
Θα μπορούσε να είναι η παροχή ενός προνομίου, όπως το να κρατήσει περισσότερο η βόλτα του σαββατοκύριακου. Ομοίως, η αντίδραση μας σε μία μη κατάλληλη συμπεριφορά δεν χρειάζεται να είναι υπερβολική. Οι εξάρσεις μας την φουντώνουν. 
Μπορούμε να περάσουμε το μήνυμα, ότι δεν είναι αποδεκτό αυτό που κάνει και πέρα από την εξήγηση, το ενημερώνουμε πως θα του δοθεί ο χρόνος να το επεξεργαστεί. Εάν την επαναλάβει, μπορούμε να του μιλήσουμε για το κόστος που έχουν τα λάθη και ότι θα χρειαστεί να το υποστεί. Δεν αναφερόμαστε σε "τιμωρία", αλλά σε "κόστος".

Προσπαθούμε να διερευνήσουμε τι πυροδοτεί αυτή την κακή συμπεριφορά: 
Τα παιδιά κατ' ουσίαν δεν είναι "δύσκολα". Κάτι τους δυσκολεύει και εκφράζονται με αυτόν τον τρόπο. Και αυτό θα πρέπει να το θυμόμαστε κάθε φορά, που μας πιάνει η μανία να ξεσπάσουμε πάνω τους. Είναι λογικό να μην έχουμε πάντα την υπομονή. Συζητήστε το με τον/την σύζυγο σας, με έναν ειδικό και προσπαθήστε να το καταλάβετε.

Μην στέκεστε στους λάθος χειρισμούς σας, μπείτε να τους τροποποιήσετε: 
Αυτό είναι και ένα μάθημα, που καλούμαστε να δώσουμε στα παιδιά μας. Μην πελαγώνετε. Ζητάμε συγγνώμη χωρίς υπερβολική ενοχικότητα και προσπαθούμε κάθε φορά να χειριστούμε την κατάσταση πιο ομαλά. Τα παιδιά μπορούν εύκολα να αντιληφθούν την ενοχικότητά σας και να την χειριστούν καταλλήλως.

Πότε χρειάζεται να απευθυνθούμε σε έναν ειδικό;
Όταν το παιδί εκδηλώσει έντονα επιθετικές και κακοποιητικές συμπεριφορές
Όταν υπάρχουν ενδείξεις κατάθλιψης, έντονης απόσυρσης και αυτοκαταστροφής
Όταν υπάρχουν έντονες δυσλειτουργίες μέσα στο οικογενειακό σύστημα
Όταν οι γονείς νιώσουν ανίσχυροι εντελώς να δουλέψουν με την διαπαιδαγώγηση της πειθαρχίας

Αθανασιάδου Μαρία - Ψυχολόγος
psyxologiki-ypostirixi

infokids

Το Χαμομηλάκι

Το «δύσκολο» παιδί στο σπίτι και στο σχολείο

Σούρουπο στην παραλία. Ένα τσούρμο παιδιά, μεγαλύτερα και μικρότερα, αφού μούλιασαν στη θάλασσα εδώ και ώρες, τώρα μαζεύτηκαν στην παρέα των μαμάδων τους να πλυθούν, να ντυθούν και να φάνε το καθιερωμένο τους σνακ, φρουτάκια, τοστάκια και τα συναφή. Κι αφού ανέκτησαν δυνάμεις ξεχύνονται στην αμμουδιά για να παίξουν κυνηγητό. Τρέχουν χαρούμενα πίσω από τη μικρότερη της παρέας που ξεκαρδίζεται στα γέλια με το παιχνίδι αυτό. Αλλά μακριά από τη θάλασσα γιατί είναι …. ντυμένα. 

Μαζί τους κι τετράχρονος Μανόλης. Ένας καστανόξανθος μπομπιράκος με πανέξυπνο βλέμμα και πλατύ χαμόγελο που ηγείται του παιχνιδιού. Αλλά όχι για πολύ. Ο νους κι ο… λογισμός του είναι κάποια άλλα παιδιά που παίζουν παραπέρα ρακέτες. Ενώ τρέχει με τ’ άλλα παιδιά το βλέμμα του είναι στραμμένο προς αυτά που παίζουν ρακέτες. 

Οπότε κάποια στιγμή -αναμενόμενο- ξεφεύγει από την παρέα του και τους πλησιάζει τρέχοντας: Τι παίζετε εδώ παρακαλώ;(!!!). Τα παιδιά του δίνουν την μπαλίτσα μια δυο φορές να τους την πετάξει πίσω, αλλά ο Μανόλης δεν εννοεί να κουνηθεί από δίπλα τους κι έτσι τα παιδιά κάποια στιγμή αναγκάζονται να τον απομακρύνουν για να μη τον χτυπήσουν. 

Μανόλη, έλα εδώ, σε παρακαλώ, να παίξεις με τους φίλους σου, ακούγεται η μαμά του. Μανόλη, έλα! έλα! φωνάζουν και οι φίλοι του. Ο Μανόλης επιστρέφει περπατώντας άκρη-άκρη στη θάλασσα. Πάνε τα πεδιλάκια του…. Ευτυχώς, είναι πλαστικά. 

Το παιχνίδι συνεχίζεται ζωηρό με γέλια, φωνές και επικρατούσα την επίκληση: Μανόοολη! 

Ο Μανόλης τώρα κάνει «οκτάρια» τρέχοντας πότε εκεί που σκάει το κύμα και πότε στην άμμο. Η πιτσιλιές από το νερό έχουν ψιλοβρέξει τη βερμούδα του και παραπονιέται γιατί τον…ενοχλεί η υγρασία. Αλλά το παιχνίδι, παιχνίδι. Ολόκληρη η παραλία πλέον γνωρίζει τον Μανόλη, είναι η μασκότ των «λουομένων» και μη…..Ο οποίος, βέβαια, δεν αργεί καθόλου να μπει σιγά-σιγά και… μεθοδικά στη θάλασσα με τα ρούχα, ξεκαρδισμένος στα γέλια. 

Τρέχει η μάνα του να τον περιμαζέψει προσπαθώντας να κρύψει κι αυτή τα γέλια της λέγοντας του «αχ, βρε Μανόλη, μας πήραν χαμπάρι όλοι πια». 

Η αλήθεια είναι ότι το περιστατικό συνέβη μια μέρα καλοκαιρινών διακοπών, ξεγνοιασιάς και ευθυμίας. Όμως, τι γίνεται αν στην καθημερινότητα μας το παιδί συμπεριφέρεται συνεχώς με τρόπο που δυσκολευόμαστε να ελέγξουμε;

Παρά τις προσπάθειες μας, στο τέλος -ανθρώπινο είναι- αισθανόμαστε απογοήτευση, κούραση, ακόμα και θυμό. Τι γίνεται αν στην καθημερινότητα μας το παιδί συμπεριφέρεται συνεχώς με τρόπο που δυσκολευόμαστε να ελέγξουμε; Παρά τις προσπάθειες μας, στο τέλος -ανθρώπινο είναι- αισθανόμαστε απογοήτευση, κούραση, ακόμα και θυμό. Τα αρνητικά αυτά συναισθήματα είναι πολύ δύσκολο –αν όχι αδύνατον– να μην τα εκδηλώσουμε κάποια στιγμή, είτε είμαστε οι γονείς του παιδιού είτε οι δάσκαλοί του. Τι γίνεται αν έχουμε ένα δύσκολο παιδί;

Γονείς απογοητευμένοι και γεμάτοι ενοχές (δικαίως ή αδίκως) αναζητούν τρόπους να βοηθήσουν το παιδί και την οικογένειά τους. Δάσκαλοι κουρασμένοι, ψάχνουν με επιμονή κάθε πηγή από την οποία μπορούν να αντλήσουν πληροφορίες και να αποκτήσουν γνώσεις και δεξιότητες για να βοηθήσουν έναν μαθητή αλλά και ολόκληρη τη σχολική τάξη. Ανάμεσα σε αυτά, το ακανθώδες ζήτημα της συνεργασίας του γονιού με τον δάσκαλο. Γονείς ανήσυχοι, φοβούνται ότι το παιδί τους δεν αντιμετωπίζεται σωστά από τον δάσκαλο. Δάσκαλοι παραπονούνται ότι οι γονείς δεν συνεργάζονται, κάποιοι μάλιστα παρεμβαίνουν ακόμα και στο παιδαγωγικό τους έργο, ενώ συχνά τούς ακυρώνουν μπροστά στα μάτια των μαθητών τους.

Από την πείρα μου οφείλω να ομολογήσω ότι και οι δύο πλευρές έχουν δίκιο. Έχω συναντήσει γονείς οι οποίοι είτε δεν μπορούν (π.χ. λόγω φόρτου εργασίας ή και άγνοιας) είτε δεν θέλουν να συνεργαστούν (π.χ. επειδή αρνούνται ότι το παιδί τους θέλει κάποια επιπλέον βοήθεια), και πιστεύουν ότι μόνο ο δάσκαλος ξέρει και μπορεί να συνδράμει στο πρόβλημα του παιδιού. Υπάρχουν επίσης δάσκαλοι οι οποίοι δεν διαθέτουν ούτε τις απαραίτητες γνώσεις ούτε τον απαραίτητο εξοπλισμό. Τα παραπάνω, σε συνδυασμό με την αδυναμία τους, λόγω φόρτου εργασίας, να αυτενεργήσουν και να ασχοληθούν λίγο περισσότερο με το παιδί, τους οδηγούν στην λανθασμένη πεποίθηση «εγώ δεν μπορώ να κάνω κάτι, το παιδί χρειάζεται τη βοήθεια ειδικού».

Μήπως, λοιπόν,  είστε γονείς ενός τέτοιου παιδιού, ενός παιδιού που: 

• Η ανατροφή του σας δυσκολεύει και σας κάνει να νιώθετε ανεπαρκείς ή ένοχοι;
• Δεν μπορείτε να κατανοήσετε τη συμπεριφορά του;
• Βρίσκεστε συχνά σε διαμάχη μαζί του;
• Η συμπεριφορά του επηρεάζει τον γάμο ή την οικογενειακή σας ζωή;
• Έχει προβλήματα στο σχολείο του;

Μήπως είστε εκπαιδευτικοί που στην τάξη σας έχετε μαθητή ή μαθήτρια που:

• Σας κάνει την τάξη άνω-κάτω;
• Φοβάστε μήπως τραυματίσει κάποιο συμμαθητή του;
• Εκνευρίζει τους συμμαθητές του ή γίνεται ο κλόουν της τάξης;
• Είναι αγενής και απαξιωτικός/ή;
• Αγνοεί κανόνες και βασικές αρχές της τάξης;
• Δεν ανέχεται την ήττα και την αποτυχία ή θέλει να είναι πάντα αρχηγός;

Χιλιοειπωμένες διαπιστώσεις, κοινοί προβληματισμοί και πολύ συνηθισμένα παράπονα γονιών και εκπαιδευτικών, που οφείλονται στην απογοήτευση και την κούραση που νιώθουν βλέποντας τις προσπάθειές τους να αποτυγχάνουν και τις καλές τους προθέσεις να καταποντίζονται.

Το δύσκολο παιδί

Το δύσκολο παιδί τους κουράζει, τους στενοχωρεί, συχνά τους εξουθενώνει και τους απελπίζει, ενώ, όσο κι αν προσπαθούν, δεν μπορούν να το καταλάβουν.

➦Δεν ξέρω τι να κάνω και πώς να του φερθώ. Δεν ξέρω τι θέλει από μένα. Είναι δύσκολο  παιδί…

➦ Δεν μπορεί να συγκεντρώσει την προσοχή του για λίγο, άσε που είναι αφύσικα κινητικό.

➦ Είναι ανυπάκουο, προκλητικό και δεν συνεργάζεται. Αγνοεί κάθε προσπάθεια πειθαρχίας και δεν φοβάται τις συνέπειες των πράξεων του.

➦ Είναι ανάγωγο, χρησιμοποιεί ακατάλληλο λεξιλόγιο και δεν σέβεται κανένα.

➦ Θυμώνει εύκολα και ξεσπάει.

➦ Εκδηλώνει βίαιη συμπεριφορά.

Δυστυχώς, το να μεγαλώνει και να εκπαιδεύει κανείς ένα δύσκολο παιδί είναι ένα επίπονο έργο, ειδικά όταν δεν έχει στη διάθεσή του τα κατάλληλα «εργαλεία». Γι’ αυτό και οι γονείς ενός «δύσκολου» παιδιού νιώθουν συχνά ανεπαρκείς, ένοχοι και θυμωμένοι. Αυτό αναπόφευκτα καταλήγει σε μια αναποτελεσματική σχέση με το παιδί τους, η οποία συνήθως επηρεάζει το ευρύτερο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον ενώ προκαλεί αναστάτωση, διαφωνίες, συγκρούσεις, προβλήματα με τα αδέλφια, αλλά και συναισθηματικά προβλήματα στα μέλη της οικογένειας.

Υπάρχουν λύσεις;

➦ Με τη σωστή και έγκαιρη διαχείριση, το δύσκολο παιδί μπορεί να αλλάξει, να βελτιωθεί και να εξελιχθεί σε ενδιαφέρον και δημιουργικό άτομο.

➦ Το δύσκολο παιδί έχει ανάγκη από ένα υγιές και σταθερό περιβάλλον, στο οποίο τα μέλη της οικογένειας είναι δεμένα μεταξύ τους, επικοινωνούν και αλληλοϋποστηρίζονται.

➦ Η θετική αντιμετώπιση των «δύσκολων» παιδιών ολοκληρώνεται με την κατάλληλη υποστήριξη του σχολείου και του άμεσου κοινωνικού περιβάλλοντος.

Το θετικό και ελπιδοφόρο, το οποίο πρέπει να γνωρίζουμε όλοι όσοι συναντούν δυσκολίες στην ανατροφή και εκπαίδευση των παιδιών αυτών είναι ότι τα «δύσκολα» παιδιά είναι στην πλειονότητά τους φυσιολογικά, έχουν δηλαδή τη συνηθισμένη, τυπική ανάπτυξη. Δεν αντιμετωπίζουν νοητικά προβλήματα, δεν είναι συναισθηματικά διαταραγμένα και ο εγκέφαλος τους λειτουργεί απόλυτα ομαλά. Μπορεί να είναι «δύσκολα», αλλά αυτή η συμπεριφορά τους δεν έχει να κάνει με κάποιο οργανικό ή ψυχολογικό έλλειμμα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα προβλήματα που το «δύσκολο» παιδί δημιουργεί με τη συμπεριφορά του οφείλονται στην ιδιοσυγκρασία του.

Τι είναι η ιδιοσυγκρασία;

Η ιδιοσυγκρασία είναι μια συνηθισμένη αιτία που ένα παιδί είναι «δύσκολο». Με πιο απλά λόγια, «ιδιοσυγκρασία» είναι το στιλ συμπεριφοράς και ο χαρακτηριστικός τρόπος αντίδρασης ενός ατόμου σε διάφορες καταστάσεις. Εμφανίζεται από τα πρώτα χρόνια (ή και μήνες ακόμα) της ζωής του παιδιού. Όλοι ερχόμαστε στη ζωή με ορισμένα ιδιοσυγκρασιακά χαρακτηριστικά, τα οποία δεν αποτελούν δική μας επιλογή, αλλά είναι αποτέλεσμα γενετικών-βιολογικών παραγόντων.

Στην ιδιοσυγκρασία οφείλεται, για παράδειγμα, που:

➦ ορισμένα βρέφη είναι εξαιρετικά ενεργά, κινούν συνεχώς τα χέρια, τα πόδια και το στόμα τους, ενώ άλλα βρέφη είναι ήσυχα.

➦ μερικά βρέφη εξερευνούν το περιβάλλον τους με ανυπομονησία και για μεγάλα χρονικά διαστήματα ενώ άλλα βρέφη δεν το κάνουν.

➦ μερικά βρέφη ανταποκρίνονται θερμά στους ανθρώπους ενώ άλλα πάλι κάνουν φασαρία, γκρινιάζουν και εκνευρίζονται.

Η ιδιοσυγκρασία του παιδιού δεν έχει καμιά σχέση με τους γονείς του και την ανατροφή που του δίνουν. Μιλάμε λοιπόν για μια έμφυτη ποιότητα, για μια ποιότητα με την οποία γεννιέται το παιδί.

Η ευκολία με την οποία ένα παιδί προσαρμόζεται στο περιβάλλον του επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από την ιδιοσυγκρασία του. Ήδη από τα πρώτα χρόνια της ζωής η ιδιοσυγκρασία ενός παιδιού αρχίζει να επηρεάζεται από τις εμπειρίες και τις αλληλεπιδράσεις που αυτό έχει με άλλους ανθρώπους και με το περιβάλλον, και από την κατάσταση της υγείας του. Στο παιδί σχολικής ηλικίας η ιδιοσυγκρασία αποκτά πλέον συγκεκριμένη μορφή, είναι αρκετά εμφανής σε όσους το γνωρίζουν και δεν μπορεί να αλλάξει σε μεγάλο βαθμό στο μέλλον.

Παρ’ όλα αυτά, η προσαρμογή της συμπεριφοράς ενός παιδιού σχολικής ηλικίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την αλληλεπίδραση της δικής του ιδιοσυγκρασίας με την ιδιοσυγκρασία των γονέων του, καθώς και από τον τρόπο που οι άλλοι αντιδρούν απέναντι του. Όταν η ιδιοσυγκρασία του παιδιού δεν ταιριάζει με αυτές των άλλων μελών της οικογένειας, οι προκλήσεις και οι δυσκολίες αυξάνονται για όλους σε μεγάλο βαθμό. Αν όμως οι γονείς γνωρίζουν κάποια από τα χαρακτηριστικά της ιδιοσυγκρασίας του παιδιού τους (και τα μεταφέρουν κατάλληλα και στους εκπαιδευτικούς του) μπορούν να το καταλάβουν καλύτερα, να εκτιμήσουν τη μοναδικότητά του και να λύσουν προβλήματα που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε παρανοήσεις και συγκρούσεις.

Για να μπορέσετε, γονείς και δάσκαλοι, να δώσετε στο παιδί τη βοήθεια που χρειάζεται και να δημιουργήσετε το κατάλληλο περιβάλλον μέσα στο οποίο θα εξελιχθεί ομαλά, είναι απαραίτητο να καταλαβαίνετε γιατί συμπεριφέρεται με έναν συγκεκριμένο τρόπο σε κάθε δεδομένη στιγμή. Αν γνωρίζετε τους λόγους της συμπεριφοράς του παιδιού σας, θα σας είναι πολύ πιο εύκολο να τη διορθώσετε ή τουλάχιστον να την αντιμετωπίσετε πολύ πιο αποτελεσματικά.

Ακούστε τι λέει το παιδί σας και παρατηρήστε πού και πότε αναστατώνεται και δημιουργεί προβλήματα. Αυτό θα σας δώσει μια ένδειξη για το τι συμβαίνει σε περίπτωση που το ίδιο το παιδί δεν σας δίνει άμεσα πληροφορίες. Τα παιδιά μπορεί να μην είναι σε θέση να εκφράσουν τι είναι λάθος, αλλά το αποκαλύπτουν μέσω της συμπεριφοράς ή του συναισθήματός τους. Όταν ακούτε προσεκτικά το παιδί σας, αυτό αισθάνεται λιγότερο μόνο με το πρόβλημά του και έτσι έχει την επιλογή να συμπεριφερθεί πολύ πιο ήρεμα, χωρίς να νιώθει ότι το επιτηρείτε και το ελέγχετε στενά.

Σημαντικό είναι επίσης να κατανοείτε τις προσδοκίες των μικρών παιδιών. Δεν έχει σημασία η ηλικία. Ακόμα και τα βρέφη έχουν επιθυμίες, άρα και προσδοκίες. Γνωρίζοντας τις προσδοκίες των παιδιών, θα μπορέσετε να τους προσφέρετε ένα κατάλληλο περιβάλλον που θα ενθαρρύνει τη δημιουργία ισορροπημένων προσωπικοτήτων, και σε κάποιες περιπτώσεις ακόμα και ιδιοσυγκρασιών (που ως έμφυτα χαρακτηριστικά αλλάζουν δύσκολα).

Όλοι είμαστε υπεύθυνοι για την «ανάπτυξη» των μικρών παιδιών. Ως γονείς ή ως επαγγελματίες φροντίδας, αγωγής και εκπαίδευσης, έχουμε την ευκαιρία να συμμετάσχουμε στο θετικό όραμα ενός μικρού παιδιού για τον κόσμο, για τους άλλους και για τον εαυτό του. Αυτό που εγγυάται σε μεγάλο βαθμό την αποτελεσματικότητά μας είναι η κατανόηση και η αποδοχή της ιδιοσυγκρασίας των παιδιών – δηλαδή το να κατανοήσουμε και να αποδεχθούμε ότι ο τρόπος με τον οποίο συμπεριφέρονται τα παιδιά μας οφείλεται στη μοναδική ποιότητα που τα χαρακτηρίζει.

Πώς αντιμετωπίζεται ένα δύσκολο παιδί; 

Το πρώτο βήμα: Παραμείνετε ψύχραιμοι

Το δεύτερο βήμα: Για να τα «βρείτε» με το παιδί σας, πρέπει να τα «βρείτε» πρώτα με τον εαυτό σας

Το τρίτο βήμα: Δώστε στο παιδί σας συναισθηματική υποστήριξη αλλά και αυτονομία

Το τέταρτο βήμα: Δομήστε ένα σταθερό περιβάλλον, βάλτε όρια και οπλιστείτε με χιούμορ

Με μικρά βήματα και υπομονή μπορούμε να οδηγήσουμε τα παιδιά μας σε μεγάλες αλλαγές. Άλλωστε γνωρίζουμε ότι και αυτά –όπως όλοι μας– ωριμάζουν μέσα από αντιξοότητες και προκλήσεις.

Η Μαρία Ζαφειροπούλου είναι ομότιμη καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.

 

Στο βιβλίο «Ο Νάσος έχει θράσος κι η Αγγέλα έχει τρέλα. To «Δύσκολο» Παιδί στο σπίτι και στο σχολείο» που εκδόθηκε πολύ πρόσφατα από τον Εκδοτικό Οίκο Πεδίο με την  επιστημονική επιμέλεια της Μαρίας Ζαφειροπούλου, ομότιμης καθηγήτριας Ψυχολογίας, εκπαιδευτικοί με γνώσεις και εμπειρία εξηγούν διεξοδικά και με απλά λόγια ποιο είναι το «δύσκολο παιδί», πώς συμπεριφέρεται, τι κρύβεται πίσω από τις ανεπιθύμητες συμπεριφορές του αλλά και τι μπορεί να γίνει για τη βελτίωση της συμπεριφοράς του και γενικότερα της ζωής του στο σχολείο και στο σπίτι. Είναι ένα βιβλίο πρωτότυπο και διαφορετικό, εμπλουτισμένο με κατανοητές θεωρητικές αρχές, εξατομικευμένες παρεμβάσεις, δοκιμασμένους τρόπους  και δεκάδες διαφορετικές δραστηριότητες για να σας δείξει πώς μπορείτε να βοηθήσετε αποτελεσματικά ένα «δύσκολο» παιδί και να το δείτε χρόνο με το χρόνο να μεταμορφώνεται σε έναν ενδιαφέροντα, πνευματώδη, ευγενικό και συμπονετικό νεαρό ενήλικα.

by Μαρία Ζαφειροπούλου

talcmag.gr

Γράμμα προς τους Δασκάλους/ες από «Το Δύσκολο» Παιδί!

Σε βλέπω να δυσανασχετείς με «εκείνο» το παιδί. 

Σε βλέπω πόσο εξαντλημένη είσαι όταν αφήνεις πίσω τις σχολικές αίθουσες στο τέλος της ημέρας. 

Λες, «αντίο» σε «εκείνο» το παιδί και νιώθεις ανακούφιση που πέρασε η μέρα και θα απολαύσεις κάποιες στιγμές ηρεμίας.
Είναι εντάξει κάποιες φορές, άστο να βγει από μέσα σου, σίγουρα θα έχεις και δύσκολες μέρες. 

Κανείς δε λέει ότι η δουλειά του εκπαιδευτικού είναι εύκολη υπόθεση.
Ξέρω τι λες για «εκείνο» το παιδί. Σε ακούω που συζητάς για εκείνο, στα διαλείμματα με τους συναδέλφους σου. Στην πραγματικότητα, άκουγα και την περσινή δασκάλα του παιδιού που έλεγε τα ίδια με εσένα. Πάρε μια ανάσα, κάτσε μερικά λεπτά και διάβασε το παρακάτω γράμμα. Αυτό το παιδί, ξέρεις αυτό το «δύσκολο» παιδί που έχεις στην τάξη, θέλει να σου πει κάποια πράγματα.

«Κυρία… σας χρειάζομαι!
Ξέρω ότι είναι δύσκολο να με διαχειριστείτε και ξέρω ότι σας ζορίζω. Ξέρω ότι πατώ όλα τα κουμπιά σας με όλους τους τρόπους που διαθέτω. Αλλά σας χρειάζομαι. Θέλω να συνεχίσετε να με πιέζετε. Θέλω να μου βάλετε όρια και να με βοηθήσετε.

Ξέρω ότι δεν με γνωρίζετε. Γιατί αν με γνωρίζατε, σίγουρα θα τα πηγαίναμε καλύτερα. Αλλά σας παρακαλώ κυρία, θέλω να προσπαθήσετε να με γνωρίσετε καλύτερα. Δεν μπορώ να σας τα πω με λόγια για να το μάθετε, για αυτό και ίσως να κάνω πράγματα για να σας τραβήξω την προσοχή. Πάρτε τα όλα αυτά, ως σημάδι ότι σας χρειάζομαι. Ίσως είστε όλα όσα έχω.

Ξέρω ότι μπορεί να έχετε ακόμη 20-25 παιδιά μέσα στην τάξη. Ξέρω ότι σας χρειάζονται το ίδιο. Αλλά κυρία, ΣΑΣ ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΙ. 

Θέλω να βρείτε όλα τα καλά στοιχεία μου γιατί τα άλλα παιδιά δεν τα βλέπουν. 

Η περσινή μου δασκάλα δεν τα βρήκε και τις περισσότερες μέρες, αν όχι όλες, ούτε εγώ δεν τα βλέπω.

Ξέρω ότι πετάγομαι κάθε φορά. Ξέρω ότι διακόπτω το μάθημα και όλα εκείνα τα πράγματα που είχατε ετοιμάσει για τη μέρα. Αλλά κυρία, θέλω να πιστέψετε σε εμένα. Θέλω να πιστέψετε ότι οι πράξεις μου είναι μια κραυγή για βοήθεια και όχι πράξεις εναντίον σας. Σας παρακαλώ, μην το πάρετε προσωπικά. Θέλω να πιστέψετε ότι μπορώ να κάνω κάτι, αλλά δεν ξέρω πώς.

Ξέρω ότι τα βγάζω πέρα δύσκολα αλλά σας παρακαλώ, σας χρειάζομαι. Θέλω να με δείτε. Θέλω να δείτε πέρα από τη συμπεριφορά μου και όλα τα ξεσπάσματά μου. Θέλω να δείτε το παιδί πέρα από αυτά. 

Ίσως είστε η μόνη που μπορεί να δει ποιος πραγματικά είμαι. Μπορεί να πάρει χρόνο, μπορεί να χρειαστεί υπομονή. Αλλά κυρία, σας χρειάζομαι. Θέλω να δώσετε τα πάντα σε εμένα.

Ξέρω ότι διαλέξατε αυτό το επάγγελμα για να κάνετε μια διαφορά. Είμαι εδώ για να σας βοηθήσω, εγώ είμαι αυτή η διαφορά. Είμαι αυτός που σας χρειάζεται! Σας υπόσχομαι, αν φτάσετε σε μένα, θα αλλάξετε τη ζωή μου.
Μπορεί να μην δείτε τη διαφορά σήμερα ή αύριο, αλλά σας υπόσχομαι, αν πραγματικά καταλάβετε ότι σας χρειάζομαι, θα κάνετε τη διαφορά.

Σας παρακαλώ πολύ …

Υπογραφή
«Εκείνο το δύσκολο παιδί»
επιμέλεια: Μαργαρίτα Νικολάου
lemonlimeadventures
hashtagsroom

babyradio

Πέντε λεπτά είναι αρκετά για να γίνει «αγγελούδι» το άτακτο παιδί

Μια μαμά περιγράφει πώς την κομβική στιγμή που ετοιμαζόταν να μαλώσει την 2,5 ετών κόρη της για μία αταξία, αποφάσισε να αφιερώσει μόλις 5 λεπτά για να ενδώσει στην στιγμιαία επιθυμία της μικρής και τι κέρδισε τελικά από αυτή τη μέθοδο. 

Ένα διαφωτιστικό κείμενο που αποδεικνύει πως υπάρχει πάντα καλύτερη λύση από την τιμωρία!

Το σκηνικό: Δούλευα απορροφημένη στον υπολογιστή, στο σπίτι, όταν η 2,5 ετών κόρη μου πλησίασε το γραφείο και άρπαξε μία στοίβα με φωτογραφίες που απερίσκεπτα είχα αφήσει στην εξωτερική γωνία του γραφείου. Οι φωτογραφίες ήταν από μία σχολική εκδήλωση της μεγαλύτερης κόρης μου, μας τις είχε στείλει η μαμά μιας φίλης της, και θα ήταν αρκετά δύσκολο να τις εμφανίσουμε ξανά αν τις χάναμε.

Δεδομένου του ηλικιακού σταδίου της κόρης μου -στο οποίο «κοιτάζω» φωτογραφίες σημαίνει τις διπλώνω, τις τσαλακώνω, τις σκίζω, τις ζωγραφίζω κ.ο.κ.- αντέδρασα από φόβο μην πάθουν κάτι και σηκώθηκα απότομα από το γραφείο για να τις διασώσω από το μικρό μου τερατάκι.

Εκείνη, μόλις διαισθάνθηκε ότι ετοιμαζόμουν να ματαιώσω την επιθυμία της, άρχισε να τρέχει προς την άλλη άκρη του σπιτιού. Όταν την έπιασα και την στρίμωξα, γονάτισε με την πλάτη στον τοίχο. Έδειχνε να μην πιστεύει ότι η έντονη επιθυμία της και μόνο θα μπορούσε να με αποτρέψει από το να χρησιμοποιήσω τον όγκο και την δύναμή μου για να της αποσπάσω τις φωτογραφίες.

Και προφανώς είχε δίκιο.

Σταμάτησα και το σκέφτηκα. Το μόνο που ήθελα εκείνη τη στιγμή ήταν να πάρω τις φωτογραφίες από τα χέρια της, για να επιστρέψω στην δουλειά μου. Δεν είχα χρόνο για τέτοιες χαζομάρες!

Μετά, όμως, την κοίταξα. Φουντωμένη και προκλητική, αλλά ταυτόχρονα ευάλωτη και φοβισμένη. Στιγμιαία κάτι ταρακουνήθηκε μέσα μου και την είδα καλύτερα. Κοίταξα πέρα από την περιφρόνησή της, στην ομορφιά της φλόγας της! Και παραδόθηκα. Όχι στην επιθυμία της, αλλά στην βούληση της ίδιας της Ζωής, η οποία ήταν και είναι τόσο ακμαία μέσα της! Το σώμα μου χαλάρωσε, το μυαλό μου «ξεκόλλησε», η καρδιά μου άνοιξε και μία απλή λύση εμφανίστηκε μπροστά μου, σαν φυλλαράκι που το έφερε ο άνεμος.

«Θέλεις να δούμε μαζί αυτές τις φωτογραφίες;»
Κούνησε θετικά το κεφάλι, καθώς η ένταση εμφανώς άδειαζε από το σώμα της και πρόθυμα μου έδωσε την στοίβα με τις φωτογραφίες. Γονάτισα και κάθισα στο πάτωμα και εκείνη στάθηκε όρθια δίπλα μου, καθώς ξεφύλλιζα τις φωτογραφίες. Με ρώτησε «τι είναι αυτό;» γύρω στις 50 φορές και απάντησα, και τις 50.

Κάποια στιγμή παρατήρησα μια τούφα από τα μαλλιά της να ακουμπά τον ώμο μου, καθώς μιλούσα. Συνειδητοποίησα ότι αν είχα λειτουργήσει διαφορετικά, αυτή τη στιγμή θα άκουγα το κλάμα και τις φωνές της.

Σε μόλις 5 λεπτά ήμουν ξανά πίσω στο γραφείο μου... Μόλις 5 λεπτά!
Πέντε λεπτά παράδοσης στην Αγάπη που απέτρεψε -ένας Θεός ξέρει- πόσα δάκρυα και πόση έλλειψη εμπιστοσύνης στις δυνάμεις της.
Τα πέντε αυτά λεπτά μου εξασφάλισαν ένα ολόκληρο απόγευμα ψυχικής ηρεμίας και ζεστασιάς στην καρδιά.

mama365

Γιατί η συμπεριφορά των παιδιών γίνεται πολύ χειρότερη όταν είναι με τη μαμά τους;

Δεν μπορεί, θα έχει συμβεί και εσάς. Αφήνετε για μερικές ώρες το παιδί σε μια φίλη/ γειτόνισσα/ συγγενή, γιατί έχετε μια ανειλημμένη υποχρέωση. 

Προειδοποιείτε με συγκρατημένο άγχος τον/ την φροντιστή του μικρού σας ότι «είναι λίγο δύσκολος» ή ότι «έχει λίγη γκρίνια σήμερα –δεν έχει κοιμηθεί καλά» και αυτό που στην πραγματικότητα θέλετε να πείτε είναι «Αν τα καταφέρεις να τον κάνεις καλά, χαιρέτα μου τον πλάτανο».

Φεύγετε. Επιστρέφετε. Ρωτάτε όλο αγωνία πόσο της έψησε το ψάρι στα χείλη –λίγο ή πολύ; Και έρχεται η απρόσμενη απάντηση: Ήταν πολύ καλό παιδί, λέει. Δεν της δημιούργησε κανένα πρόβλημα, λέει. Μακάρι όλα τα παιδιά να ήταν έτσι, λέει!

Και τότε έρχεται η δεύτερη ψυχρολουσία: Η είσοδος σας στο χώρο, αργά ή γρήγορα, πυροδοτεί στροφή 360 μοιρών στη συμπεριφορά του παιδιού. Από ήρεμο και ευγενικό μετατρέπεται σε κακότροπο και νευρικό. Γιατί; Τι φταίει και η συμπεριφορά των παιδιών γίνεται πολύ χειρότερη όταν είναι με τη μαμά τους;

Η ιστορία μιας νταντάς: Μια πιθανή εξήγηση
Αυτό ίσως συμβαίνει γιατί αποζητούν την προσοχή σας απεγνωσμένα. Εσείς είστε ο σημαντικότερος άνθρωπος στη ζωή τους κι έτσι, είναι τα δικά σας όρια που θέλουν να τεστάρουν, είναι η δική σας προσοχή που θέλουν να προσελκύσουν. 

Η Άννα, φίλη και αναγνώστρια έχει μια σχετική ιστορία να μοιραστεί. Της ζητήσαμε να μας γράψει για την εμπειρία της και… ιδού:

«Κάποτε έκανα baby-sitting σε έναν πιτσιρικά. Η οικογένεια κι εγώ, ως 24ωρη νταντά, ήμασταν στο εξοχικό τους σπίτι κι εγώ είχα αναλάβει να βοηθάω με τα του παιδιού. Απ’ τη στιγμή που γνωριστήκαμε έγινε σαφές ότι ο μικρός ήταν μακράν το δυσκολότερο παιδί που είχα γνωρίσει. Έκλαιγε σε κάθε «όχι», χτυπιόταν και απαιτούσε απ’ τη μαμά του να του πάρει ένα παιχνίδι ή ένα γλυκό κάθε τρεις και λίγο. Δεν μιλούσε σχεδόν σε κανέναν εκτός απ’ τη μαμά του –συμπεριλαμβανομένων και στενών συγγενών, μη σας πω και του μπαμπά- έτρωγε ένα και μόνο φαγητό και, με δυο λόγια, ήταν εξαιρετικά δύσκολο να τον προσεγγίσεις.

Όλα αυτά που σας λέω, ίσχυαν για τις στιγμές που ήμασταν με τη μαμά και μόνο τότε! Κάθε απόγευμα που μέναμε οι δυο μας και κάναμε βόλτες, όλα κυλούσαν εντελώς ήρεμα. Με άκουγε, γελούσε πολύ, διασκέδαζε με τα πάντα και συνεργαζόταν εξαιρετικά! Κατά το βραδάκι γυρνούσαμε σπίτι και, πραγματικά σας το λέω, μόλις το παιδί έβλεπε από μακριά τη μαμά του, έβαζε τα κλάματα! Χωρίς λόγο! Με το που την αντίκριζε ξεκινούσε το παράπονο, οι απαιτήσεις και το ατελείωτο κλάμα, σαν να πατούσε κάποιος ένα κουμπί!

Ξέρετε τι πιστεύω ότι φταίει; Το ότι το παιδί αυτό δεν απολάμβανε σχεδόν ποτέ ποιοτικό χρόνο με τη μαμά του. Φυσικά, τον αγαπούσε πολύ και μεταξύ τους ήταν πολύ τρυφεροί, όμως δεν έπαιζαν ποτέ -κατά δήλωσή της, βαριόταν πολύ το παιχνίδι. Γνώμη μου λοιπόν είναι, χωρίς να έχω σπουδάσει ψυχολογία, ότι το παιδί αυτό είχε τεράστια ανάγκη απ’ την προσοχή της μαμάς του. Το «θέλω να παίξουμε» δεν έπιανε. Το κλάμα έπιανε.»

Αυτό λοιπόν είναι ένα σενάριο, που μοιάζει εξαιρετικά πιθανό, αλλά αποκλείεται να ισχύει σε όλες τις περιπτώσεις, αφού το φαινόμενο της κακής συμπεριφοράς όταν η μαμά βρίσκεται στο χώρο δεν είναι χαρακτηριστικό μόνο των παιδιών που στερούνται ποιοτικού χρόνου με τη μαμά. Είναι χαρακτηριστικό σχεδόν όλων των παιδιών!

Και μία... αισιόδοξη εξήγηση (που μας πείθει!)
Αν δεν πρόκειται για ζήτημα κακής διαπαιδαγώγησης ή για ελλιπή προσοχή και μειωμένο κοινό, ποιοτικό σας χρόνο, τότε τι φταίει; Γιατί μετά από ένα ήρεμο Σαββατοκύριακο με τους γονείς σας ή μετά από μια μέρα στον παιδικό σταθμό για την οποία η νηπιαγωγός δηλώνει υπέρ-ευχαριστημένη, το παιδί μόλις σας συναντά δείχνει τον χειρότερό του εαυτό;

Γιατί μπορεί. Γιατί, αν δεν δείξει στη μαμά (και στον μπαμπά του) το χειρότερό του εαυτό, τότε σε ποιον;

Εσείς είστε το ασφαλές του καταφύγιο -πρακτικά και συναισθηματικά. Εσείς είστε η λύση σε κάθε του πρόβλημα, ο κυματοθραύστης και ο φύλακάς του. Είστε ένας μεγάλος σκουπιδοντενεκές δυσάρεστων συναισθημάτων, προβλημάτων και εκνευρισμού. Είναι ένας όρος που υπήρχε γραμμένος με ψιλά γράμματα στο συμβόλαιο της μητρότητας. Είναι μέρος της δουλειάς.

Το παιδί, όταν βρίσκεται εκτός σπιτιού, σπαταλά φαιά ουσία και ενέργεια για να διαχειριστεί τα συναισθήματά του και να καταφέρει να αφομοιώσει το εκάστοτε σύστημα κανόνων -και να υπακούσει σ' αυτό. Προσπαθεί να βάλει σε τάξη όσα νιώθει και μπαίνει σε μια διαδικασία αυτό-λογοκρισίας, όταν δεν είναι μαζί σας. Έτσι, είναι απόλυτα λογικό, τη στιγμή που σας συναντά, να αφήνει όλο τον καταπιεσμένο θυμό και δυσαρέσκεια να ξεχυθούν σαν χείμαρρος -και, όπως είπαμε, η μαμά είναι κυματοθραύστης.

Ίσως, λοιπόν, γι' αυτό να γίνεστε ο αποδέκτης του κακού του εαυτού. Γιατί κάποιος πρέπει να γίνει. Και ίσως, αυτή η συνήθεια του παιδιού σας, να είναι κάθε άλλο παρά ανησυχητική. Ίσως αυτή η συμπεριφορά να μαρτυρά ότι έχετε κάνει καλή δουλειά σαν μαμά: έχετε μάθει το παιδί να είναι ο εαυτός του όταν είστε μαζί. Του έχετε δώσει την άδεια να εκφράζεται ελεύθερα, να νιώθει απόλυτη ασφάλεια.

Ίσως, αντί να αγχώνεστε και να ανησυχείτε για τις ικανότητές σας ως μαμάς, να πρέπει σ' αυτή την περίπτωση να σας χαρίσετε ένα "μπράβο". Μπορεί να σας αξίζει.

mama365