Showing posts with label Κυριακή των Βαΐων. Show all posts
Showing posts with label Κυριακή των Βαΐων. Show all posts

Sunday, 28 April 2024

Εγκυκλο-παιδικά: Νάρδος (Nardostachys jatamansi): Ένα αρωματικό βότανο των ημερών του Πάσχα

Αυτές τις άγιες ημέρες του Πάσχα, ακούμε συχνότατα το όνομα του νάρδου, που προέρχεται από ένα εύθραυστο αρωματικό βότανο, το ρίζωμα του οποίου παράγει το πολύτιμο από τα αρχαιότατα χρόνια, έλαιο του νάρδου.

Nardostachys jatamansi
Αναφέρεται σε τρία κείμενα του Ευαγγελίου: στο κατά Μάρκον (14, 3-9) στο κατά Ματθαίον (26, 6-13) και σε κείμενο του αγαπημένου μαθητή του Χριστού, του Απόστολου Ιωάννη (12, 1-7).

Λοιπόν… έξι ημέρες πριν από το Πάσχα, ο Ιησούς πήγε στη Βηθανία, όπου βρισκόταν ο πρώτος που είχε επιστρέψει από το Βασίλειο των Νεκρών, ο Λάζαρος. Εκεί, προσφέρθηκε δείπνο προς τιμήν Του.
Το δείπνο έφτιαξε η Μάρθα και η Μαρία η αδελφή του Λαζάρου. «Ην δε ο Λάζαρος, εις ήν των ανακειμένων συν αυτώ».
Μαζί Του ήταν και ο Λάζαρος.

Τότε η Μαρία, λαβούσα λίτραν μύρου νάρδου πιστικής πολυτίμου, ήλειψε τους πόδας του Ιησού, και εξέμαξε ταις θριξίν αυτής τους πόδας αυτού, η δε οικία επληρώθη εκ της οσμής του μύρου. (άπλωσε τα μαλλιά της και σκούπισε το μύρο από τα πόδια Του)
Μπορούμε να φανταστούμε το μέγεθος της γλυκύτητας του ελαίου αυτού, όπου γέμισε ολόκληρο το σπίτι από την ευωδιά του όπως αναφέρεται.
Ο Ιούδας ο Ισκαριώτης, που ήταν εκεί, είπε:
Γιατί να μην πουληθεί το μύρο αυτό 300 δηνάρια και να μην δοθεί στους φτωχούς; Τα 300 δηνάρια αντιστοιχούσαν τότε σε έξι μηνών εργασία από έναν εργάτη.

Ο Ιησούς τότε αποκρίθηκε:
Άφησε την. Αναλογίστηκε την ημέρα της ταφής μου και γι’ αυτό θέλησε να κάνει αυτό σε εμένα.
Από τότε ο νάρδος φέρνει πάντα στη θύμηση μας τη σκηνή αυτή της αγάπης και της ταπείνωσης η οποία αγγίζει το Θεό και προαναγγέλει την Ταφή του Ιησού.

Το έλαιο αυτό, συμπεριλαμβάνεται ανάμεσα σε άλλα 57 αρωματικά και πολύτιμα φυτά, τα οποία χρησιμοποιούνται για την παρασκευή του Αγίου Μύρου στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, την ημέρα της Κυριακής των Βαΐων. Παρασκευάζεται εκεί και αποστέλλεται σε όλες τις ορθόδοξες εκκλησίες ανά τον κόσμο.

Ο νάρδος, αναφέρεται και πολύ παλαιότερα, στο Άσμα Ασμάτων, το οποίο αποδίδεται στο βασιλιά Σολομώντα και βρέθηκε γραμμένο σε πάπυρο. 
«Αρωματικός νάρδος και κρόκος ανθούν εκεί, κανέλλα και κιννάμωμον και όλα τα δένδρα του Λιβάνου, η αρωματική σμύρνα, η αλόη και όλα τα εξαίρετα μύρα.»
Το άρωμα του αιθερίου ελαίου του νάρδου είναι θερμό, γήινο, γλυκόπικρο και ξυλώδες.
Ο νάρδος φύεται στα υψίπεδα του Νεπάλ και του Μπουτάν, αλλά και σε Κίνα και Ιαπωνία. Ανήκει στην οικογένεια των Valerianaceae δηλαδή της βαλεριάνας.
Όπως και η βαλεριάνα, χρησιμοποιείται στη σύγχρονη αρωματοθεραπεία για να καταπραΰνει τη νευρική ένταση και να ηρεμήσει την καρδιά. (ταχυκαρδία – αρρυθμία).
Καταπραΰνει επίσης βαθιές μορφές άγχους.
Ενεργειακά, φέρνει την αίσθηση της πίστης και της σταθερότητας. Βοηθά να αποδεχτούμε και να νοιώσουμε ευσπλαχνία. Θεραπεύει την απελπισία, τις αγωνίες μας και μας μεταφέρει στη γαλήνη του και τη ταπεινότητα του.
Ενεργώντας πάνω στην ενέργεια του ήπατος και κατ' επέκταση του αίματος, μπορεί να βοηθήσει κατά της ανεπάρκειας των ωοθηκών και κατά της αναιμίας. 
Ως βοηθητικό του ήπατος, συντελεί και στον καθαρισμό του δέρματος από δερματίτιδες και ψωρίαση.
Θεωρείται έλαιο μη τοξικό και μη ερεθιστικό.

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Από το "Ωσαννά" στο "Σταυρωθήτω"

Για Σένα πήραμε, Χριστέ, σαν τα παιδιά
στα χέρια μας τα νικητήρια βάγια,
σαν τότε οπού στην εμπασιά της Άγιας της Πόλης,
από τ’ άδειο πια του Λάζαρου γυρνώντας 
        το μνημούρι,
του φοβερού θανάτου μας ελπιδοφόρος νικητής
και δωρητής φιλεύσπλαχνος του δώρου 
                            της ανάστασης,
γύρω σου κι ολοτρόγυρα
παιδιά φωνάζαν «Ωσαννά», βλογούσαν τ’ όνομά Σου,
τιμούσαν τον Πατέρα Σου που σ’ έστειλε κοντά μας.
Αξίωσέ μας, Δέσποτα Συ και της ζωής μας Κύριε,
μαζί μ’ εκείνα τα παιδιά, παιδιά κι εμείς δικά Σου,
αγαπημένα από Σε, φίλοι πιστοί κι αδέρφια Σου,
το «Ωσαννά», το «Δόξα Σοι» —για Σε που κατοικείς
στα ύψιστα του Ουρανού τα μέρη—
από καρδιά, από ψυχή και σκέψη 
                    και διάνοια
ολημερίς, ολονυχτίς να ανυμνολογούμε
κι ας παραστέκει, τώρα σαν πρώτα, 
        όχλος αχάριστος
με στόματα μαυρόψυχα που ουρλιάζουν
«Σταυρωθήτω».
Βασιλική Π. Δεδούση
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Sunday, 17 April 2022

Η Κυριακή των Βαΐων, για παιδιά

Τη μέρα εκείνη ο Χριστός ζήτησε από τους μαθητές του να του φέρουν ένα γαϊδουράκι και επειδή η πόλη της Ιερουσαλήμ δεν ήταν πολύ μακριά από τη Βηθανία, όπου αναστήθηκε ο Λάζαρος, όλοι είχαν μάθει για το θαύμα και τον υποδέχτηκαν στρώνοντας κλαδιά από φοίνικες (βάγια στα εβραϊκά), όπως έκαναν και στους βασιλιάδες. 
Καθώς, ο Ιησούς έμπαινε στην πόλη, τα μικρά παιδιά του κουνούσαν κλαδιά από βάγια και ο κόσμος φώναζε «Ωσαννά, ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου».

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Sunday, 12 April 2020

«Πού είναι ο Βασιλιάς; Πού είναι το άρμα του;» - Κυριακή των Βαΐων (video για παιδιά)

Είμαι η Ιερουσαλήμ. 
Πόλη ξακουστή και ευλογημένη.
Πόλη του ένδοξου παρελθόντος και του λαμπρού μέλλοντος.
Με γαλούχησε η προσδοκία του Μεγάλου Βασιλιά.
Με ανέθρεψε η υπόσχεση της παγκόσμιας κυριαρχίας του.
Σήμερα το πρωί ξύπνησα απότομα.
Λαός αμέτρητος στους δρόμους... φωνές, ιαχές, ενθουσιασμός...
- Ξύπνα, τον βασιλιά υποδεχόμαστε
Ωσαννά!!... Ευλογημένος ο ερχόμενος βασιλιάς του Ισραήλ...
Επιτέλους, ήρθε η μεγάλη ώρα! Με περισσή λαχτάρα κοίταξα έξω από τα τείχη μου...

Ο Βασιλιάς;; 
Πού είναι ο Βασιλιάς; 
Πού είναι η πάνοπλη συνοδεία του; 
Αυτοί οι φτωχοί και ταπεινοί χωριάτες που τον ακολουθούν; 
Πού είναι το άρμα του, ο χρυσός του θρόνος;
............................
δείτε το video
youtube
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Sunday, 21 April 2019

«ὡς οἱ παῖδες»
«Για Σένα πήραμε, Χριστέ, σαν τα παιδιά
στα χέρια μας τα νικητήρια βάγια... »

Για Σένα πήραμε, Χριστέ, σαν τα παιδιά
στα χέρια μας τα νικητήρια βάγια,
σαν τότε οπού στην εμπασιά της Άγιας της Πόλης,
από τ’ άδειο πια του Λάζαρου γυρνώντας 
το μνημούρι,
του φοβερού θανάτου μας ελπιδοφόρος νικητής
και δωρητής φιλεύσπλαχνος του δώρου 
της ανάστασης,
γύρω σου κι ολοτρόγυρα
παιδιά φωνάζαν «Ωσαννά», βλογούσαν τ’ όνομά Σου,
τιμούσαν τον Πατέρα Σου, που σ’ έστειλε κοντά μας.


Αξίωσέ μας, 
Δέσποτα Συ και της ζωής μας Κύριε,
μαζί μ’ εκείνα τα παιδιά, 
παιδιά κι εμείς δικά Σου,
αγαπημένα από Σε, φίλοι πιστοί κι αδέρφια Σου,
το «Ωσαννά», το «Δόξα Σοι» -για Σε που κατοικείς
στα ύψιστα του Ουρανού τα μέρη-
από καρδιά, από ψυχή και σκέψη 
και διάνοια
ολημερίς, ολονυχτίς να ανυμνολογούμε
κι ας παραστέκει, τώρα σαν πρώτα, 
όχλος αχάριστος
με στόματα μαυρόψυχα, που ουρλιάζουν
«Σταυρωθήτω».
Βασιλική Π. Δεδούση
Χαμομηλάκι

Βαΐων Κυριακή ή Βαϊοφόρος

Την Κυριακή προ του Πάσχα, από τον 9ο μ.Χ αιώνα η Εκκλησία έχει καθιερώσει την εορτή των Βαΐων εις ανάμνηση της θριαμβευτικής εισόδου του Χριστού στα Ιεροσόλυμα. 
Την ημέρα εκείνη πλήθος κόσμου προϋπάντησε και επευφήμησε τον Κύριο, ως νικητή του θανάτου, κρατώντας «Βάια των Φοινικών» και κράζοντας «Ωσαννά, Ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου».
Από τα φύλλα της φοινικιάς, τα βάγια, γίνονται οι Σταυροί που μοιράζονται στους ναούς την Κυριακή των Βαΐων. Ο κάθε Χριστιανός θα πάρει στο σπίτι του τον σταυρό από βάι, θα τον τοποθετήσει με ευλάβεια πλάι στο εικόνισμα του σπιτιού.
Η φοινικιά, γνωστή στην αρχαιότητα ως Φοίνιξ φυόταν στη χώρα μας από προϊστορική εποχή, άλλωστε σύμφωνα με την μυθολογία η Λητώ γέννησε κάτω από Φοινικιά στη Δήλο τον Απόλλωνα, τον θεό του φωτός. Εκεί δίπλα ανεγέρθη και βωμός αυτού του Θεού.
Τη Φοινικιά από πάντα οι άνθρωποι την θεώρησαν σύμβολο του Ήλιου, της αγαλλίασης, της δικαιοσύνης. Επειδή αυτό το δένδρο αναπτύσσεται πάντα ορθίως, θεωρείται σύμβολο ευλογίας, θριάμβου και νίκης. Ο Πλούταρχος αναφέρει; «Η Φοινικιά ποτέ δεν ρίχνει το φύλλωμά της, είναι πάντα στολισμένη με το ίδιο πράσινο. Αυτή τη δύναμη του δένδρου οι άνθρωποι τη θεωρούν σύμφωνη και κατάλληλη για να αντιπροσωπεύσει τη νίκη!!!»

Είναι ένα δένδρο της ζωής. Συμβολίζει παράλληλα το σφρίγος και τη γονιμότητα. Επίσης, επειδή καρποφορεί σε μεγάλη ηλικία, συμβολίζει παράλληλα τη μακροζωία και τα ανθηρά γεράματα. Είναι απίστευτο πόσο ο άνθρωπος μελέτησε τον Φοίνικα. Τον ονόμασαν: «το δένδρο του ημερολογίου». Κι αυτό γιατί κάθε μήνα αποβάλλει ένα κλαδί, όπως το ημερολόγιο αποβάλλει ένα φύλλο.
Δόξα και θρίαμβοςΤα κλαδιά της Φοινικιάς έχουν πολλούς και σπουδαίους συμβολισμούς. Παράλληλα, υποδηλώνουν τη Δόξα και τον θρίαμβο. Στον Χριστιανισμό οι κλάδοι της Φοινικιάς που υποδέχθηκαν τον Ιησού στα Ιεροσόλυμα συμβόλιζαν όχι μόνο την θριαμβευτική είσοδό στην πόλη, αλλά και τον θρίαμβό του πάνω στον θάνατο. 
Όπως περιγράφουν τα Ιερά Ευαγγέλια ο Ιησούς έκανε το θαύμα ανασταίνοντας τον Λάζαρο που είχε πεθάνει.
Για τους πρώτους Ρωμαίους Χριστιανούς ήταν και έμβλημα επικήδειο. Ήταν ένα γνώρισμα για εκείνον που έκανε προσκύνημα στους Άγιους Τόπους, εξ’ ου και η λέξη palmer (προσκυνητής) που προέρχεται από τη λατινική λέξη palma που σημαίνει φοίνικας.
Απεικονίσεις της εισόδου του Ιησού στα Ιεροσόλυμα, μπορεί κανείς να θαυμάσει στη μονή Δαφνίου (ια’ αι.) σώζεται θαυμάσια απεικόνιση σαν μωσαϊκό. Παρόμοια υπάρχει και στον Άγιο Μάρκο στη Βενετία ( ιβ’ αι.) Οι πιο σπουδαίες εικονογραφήσεις είναι του Μυστρά (ιδ’αι.) στην Περίβλεπτο και Παντάνασσα. Είναι οι ωραιότερες συνδέσεις.

Φοινικιά – ΧουρμαδιάΗ φοινικιά (Phoenix dactylifera) που καλλιεργείται στην Αίγυπτο, Αραβία κ.α χώρες είναι αυτή που υπάρχει και στις Κυκλάδες και ήταν γνωστή πριν από 5.000 χρόνια περίπου.

Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο είδος Φοινικιάς που εξαπλώνεται στο ανατολικό άκρο της Κρήτης και σχηματίζει το γνωστό φοινικόδασος της Σητείας το Βάι. Είναι μια μεγάλη αμμώδης παραλία με κυρίαρχο είδος τον ενδημικό φοίνικα του Θεόφραστου (Phoenix theophrastii). Είναι μοναδικής σημασίας δάσος για την Ευρώπη αφού Phoenix theophrastii είναι ένα από τα δύο μόνο ευρωπαϊκά είδη φοίνικα.

Μήπως αυτό το είδος φοίνικα προήλθε από πειρατές που πήγαν κάποτε κατανάλωσαν χουρμάδες και φύτρωσαν μετά σπόροι που πέταξαν;

Μήπως, ίσως, ποιος ξέρει…η Κρήτη ήταν συνδεδεμένη με την Αίγυπτο πριν χιλιάδες χρόνια…

Υ.Γ: σημαντικές πληροφορίες από τον Καθηγητή Γεωπονικής κ. Γιώργο Σαρλή.
koinignomi.gr
Τη λέξη "Βάΐο" την έχει πάρει η εκκλησία μας από το Ευαγγέλιο του Ιωάννη (12,121) που σημειώνει, ότι μετά την ανάσταση του Λαζάρου, όταν ο Ιησούς πήγαινε στα Ιεροσόλυμα, "όχλος πολύς... έλαβαν τα Βάϊα των φοινίκων και εξήλθον εις απάντησιν αυτώ".

Για να διευκρινίσουμε όμως τα πράγματα και να καταλάβουμε τι ακριβώς συμβαίνει, πρέπει να εξηγήσουμε το τι σημαίνει η λέξη βάγιο. 
Είναι ο νέο βλαστός που βγαίνει από τα δένδρα της άνοιξης, εποχή που πάντα πέφτει η Μεγάλη Εβδομάδα και το Πάσχα του Χριστού μας. 
Έτσι μόνο στο Ευαγγέλιο του Ιωάννη, προσδιορίζεται το ποια βάγια πήρε ο όχλος για να προϋπαντήσει τον Ιησού, γράφοντας «τα βάγια των φοινίκων», που από παλιά συμβόλιζαν τη βασιλική δόξα.
Την Κυριακή αυτή κάθε τόπος την εορτάζει με τη δική του μεγαλοπρέπεια και μάλιστα έχει και τα δικά του βάγια που είναι σύμφωνα με τη χλωρίδα του τόπου του.
ΔΑΜΟΥΛΙΑΝΑΤΑ
Όλες οι εκκλησίες στολίζονται με κλαδιά βαΐων ή με δαφνόφυλλα και μοιράζονται στους πιστούς και κλαδιά σε διάφορες πλέξεις και σχήματα όπως σταυρούς, φεγγάρια που τα τοποθετούν στο εικονοστάσι του σπιτιού. 
Το έθιμο αυτό έχει συμπεριληφθεί στις συνήθειες των λαών από τον 9ο αιώνα περίπου και από τότε πλήθος γυναικών μαζεύονταν για την κατασκευή όλων αυτών των « ταμάτων.
Στα πρώτα χριστιανικά χρόνια, στα Ιεροσόλυμα, ο επίσκοπος έμπαινε στην πόλη «επί πώλου όνου», αναπαριστάνοντας το γεγονός, ενώ στα βυζαντινά γίνονταν «ο περίπατος του αυτοκράτορα», από το Παλάτι προς τη Μεγάλη Εκκλησία.

Στη διαδρομή αυτή ο αυτοκράτορας μοίραζε στον κόσμο βάγια και σταυρούς και ο Πατριάρχης σταυρούς και κεριά. Με τα βάγια οι πιστοί στόλιζαν τους τοίχους των σπιτιών και το εικονοστάσι τους.

cretalive.gr
Το Χαμομηλάκι

Sunday, 1 April 2018

Οι Άγιοι Τόποι, τότε και σήμερα...

Κυριακή των Βαΐων, η θριαμβευτική είσοδος του Κυρίου στα Ιεροσόλυμα. Τον έραναν με λουλούδια και σε μια βδομάδα, ούρλιαζαν να τον σταυρώσουν.

Δεκαέξι νεκροί παλαιστίνιοι και χιλιάδες τραυματίες, επειδή ένα παιδί - παιδάκι, απείλησε με κατσαβίδι ισραηλινό στρατιώτη. 
Και τρόμαξε ο ισραηλινός, ο καλύτερα οπλισμένος στρατιώτης του κόσμου και θέρισε ό,τι παλαιστινιακό κινείται.

Και δίπλα ένας καθολικός πάπας έπλενε τα πόδια "μαθητών", ενώ σήμερα κάνουν Ανάσταση σε μια κόχη με ένα φουτουριστικό Χριστό, χωρίς Άγιο Φως.

Και καιροφυλακτούν Εβραίοι και καθολικοί, μπας και δεν ανάψει η Λαμπάδα του Ορθόδοξου Πατριάρχη να του αρπάξουν τον Ναό. Καιροφυλακτούν αιώνες τώρα, αλλά γιορτάζουν άλλη μέρα, —διεκδικούν τα δικά μας και τιμούν τα δικά τους— και εκεί έξω σκοτώνουν σε μια λωρίδα, ανθρώπους χωρίς πατρίδα.

Τότε και Σήμερα...

Το Χαμομηλάκι

«Ωσαννά, ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου»

«Ωσαννά, ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου»
Σύμφωνα με το χριστιανικό εορτολόγιο καθιερώθηκε να ονομάζεται Κυριακή των Βαΐων, ή Κυριακή του Λαζάρου, ή Κυριακή Βαϊοφόρος, η προηγούμενη Κυριακή της εορτής της Ανάστασης.

Από την Κυριακή των Βαΐων αρχίζει ουσιαστικά η λεγόμενη Μεγάλη Εβδομάδα ή Εβδομάδα των Παθών. Κατά την ημέρα αυτή εορτάζεται η ανάμνηση της θριαμβικής εισόδου του Ιησού Χριστού στα Ιεροσόλυμα όπου, κατά τους συγγραφείς των Ιερών Ευαγγελίων, οι Ιουδαίοι τον υποδέχθηκαν κρατώντας βάια ή βάγια (κλάδους φοινίκων) και απλώνοντας στο έδαφος τα φορέματά τους ζητωκραύγαζαν:

«Ωσαννά, ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου»

Κατά τους πρώτους αιώνες του Χριστιανισμού η εορτή της ανάμνησης αυτής τελούταν μαζί με την ανάσταση του Λαζάρου που αργότερα η δεύτερη μετατέθηκε κατά μία ημέρα πριν το λεγόμενο Σάββατο του Λαζάρου.

Σήμερα, η Κυριακή αυτή τόσο στην Ανατολική όσο και στη Δυτική Εκκλησία θεωρείται ως αρχή των Αγίων Παθών. Παρά το χαρμόσυνο χαρακτήρα της, αρχικά η κατάλυση ψαριών, λαδιού και κρασιού την ημέρα αυτή θεωρήθηκαν ασυμβίβαστα προς την ιερότητα της Μεγάλης Εβδομάδας και της ακολουθούμενης νηστείας,(Μεγάλη Τεσσαρακοστή), προσαρμόζοντας αυτή ανάλογα.
Η παραπάνω ανάμνηση τιμάται ιδιαίτερα με εξέχουσα υμνολογία και μεγαλοπρεπή λειτουργία στο τέλος της οποίας διανέμονται βάγια που έχουν προηγουμένως ευλογηθεί κατά την ακολουθία του όρθρου.

Την Κυριακή των Βαΐων, σε ανάμνηση της θριαμβευτικής εισόδου του Χριστού στα Ιεροσόλυμα, όλοι οι ναοί στολίζονται με κλαδιά από βάγια, ή φοίνικες δηλαδή από άλλα νικητήρια φυτά, όπως δάφνη, ιτιά, μυρτιά και ελιά. Μετά τη λειτουργία μοιράζονται στους πιστούς.

Η εκκλησία μας καθιέρωσε ήδη από τον 9ο αιώνα το έθιμο αυτό
μια και όπως αναφέρει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης
«όχλος πολύς... έλαβον τα βαΐα των φοινίκων και εξήλθον εις υπάντησιν αυτώ».

Στα πρώτα χριστιανικά χρόνια, στα Ιεροσόλυμα, ο επίσκοπος έμπαινε στην πόλη «επί πώλου όνου», αναπαριστάνοντας το γεγονός, ενώ στα βυζαντικά γινόνταν «ο περίπατος του αυτοκράτορα», από το Παλάτι προς τη Μεγάλη Εκκλησία.
Στη διαδρομή αυτή ο αυτοκράτορας μοίραζε στον κόσμο βάγια και σταυρούς και ο Πατριάρχης σταυρούς και κεριά.

Με τα βάγια οι πιστοί στόλιζαν τους τοίχους των σπιτιών και το εικονοστάσι τους.
Και σήμερα όλες οι εκκλησίες στολίζονται με δαφνόφυλλα ή βάγια.

Τα "βαγιοχτυπήματα"

Τα παλιότερα χρόνια τους τα προμήθευαν τα νιόπαντρα ζευγάρια της χρονιάς ή και μόνο οι νιόπαντρες γυναίκες, για το καλό του γάμου τους.
Πίστευαν πως η γονιμοποιός δύναμη που κρύβουν τα φυτά αυτά θα μεταφερόταν και στις ίδιες και η μια χτυπούσε την άλλη με τα βάγια.
Τα "βαγιοχτυπήματα" σιγά-σιγά άρχισαν να γίνονται και από τις άλλες γυναίκες και τα παιδιά τις μιμούνταν και όπως χτυπιούνταν μεταξύ τους εύχονταν:
"Και του χρόνου, να μη σε πιάν' η μυίγα".

Δυνάμεις ιαματικές και αποτρεπτικές, μαζί με τις γονιμοποιές, αποδίδονταν στα βάγια και γι αυτό έπρεπε μετά την εκκλησία όλα να τα "βατσάσουν" για το καλό.
Τα δέντρα, τα περβόλια, τα κλήματα, τις στάνες, τα ζώα, τους μύλους, τις βάρκες.
Από ένα κλαδάκι κρεμούσαν στα οπωροφόρα, για να καρπίζουν και στα κηπευτικά, για να μην τα πιάνει το σκουλήκι.
"Μέσα βάγια και χαρές,
όξω ψύλλοι, κόριζες !"

Όλα εξαφανίζονταν από τα σπίτια μόλις μπαίναν τα βάγια.
Κρατούσαν την πρώτη θέση στο εικονοστάσι και μ' αυτά "κάπνιζαν"οι γυναίκες τα παιδιά για το "κακό το μάτι".
Στη Λέσβο τα παιδιά, μετά την εκκλησία, στόλιζαν ένα δεμάτι από κλαδιά δάφνης με κόκκινα ή πράσινα πανάκια από καινούργιο φουστάνι, κρεμούσαν κι ένα κουδούνι και καθώς πήγαιναν από σπίτι σε σπίτι ψάλλοντας και λέγοντας εξορκισμούς για τους ψύλλους και τα ποντίκια, έδιναν και ένα κλαράκι δάφνης στη νοικοκυρά.
Στο τέλος ζητούσαν και το χάρισμά τους:
"Χρόνια πολλά, εν ονόματι Κυρίου, δό μ' τ' αυγό να φύγω"

Στην Ανατολική Ρωμυλία, τα κορίτσια έφτιαχναν με τα βάγια στεφάνια, τους έδεναν μια κόκκινη κλωστή και τραγουδώντας όλες μαζί πήγαιναν και τα πέταγαν στο ρέμα κι όπως έπαιρνε τα στεφάνια το νερό, όποιας πήγαινε μπροστά εκείνη θα γινόταν "συντέκνησσα". Πρώτη στο γυρισμό, πρώτη στο χορό και στο δικό της σπίτι η μάνα της θα έφτιαχνε τα φασόλια και θα τις φίλευε όλες, μαζί με ελιές.

Στη Τήνο, την Κυριακή των Βαΐων, τα παιδιά τριγύριζαν στους δρόμους κρατώντας μαζί με το στεφάνι τους την "αργινάρα", μια ξύλινη ή και σιδερένια ροκάνα που τη στριφογύριζαν με δύναμη. Μέσα σε εκκωφαντικό θόρυβο κατέληγαν στη θάλασσα, όπου πετούσαν στο στεφάνι στο νερό.
Το έθιμο της περιφοράς των κλαδιών θυμίζει την "ειρεσιώνη", το στολισμένο με καρπούς κλαδί, που στις γιορτές της άνοιξης περιέφεραν στους δρόμους τα παιδιά, στην αρχαιότητα. 
Τα βάγια τα έπλεκαν σε πάρα πολλά σχέδια:
φεγγάρια, πλοία, γαϊδουράκια, το πιο συνηθισμένο όμως ήταν ο σταυρός.
Σε μερικά μέρη τους έδιναν το σχήμα του ψαριού. Ψάρι είχαν σαν σημάδι αναγνώρισης οι πρώτοι χριστιανοί, η λέξη ΙΧΘΥΣ, εξάλλου,
προέρχεται από τα αρχικά Ιησούς Χριστός Θεού Υιός Σωτήρ.
Αν και είναι ακόμα σαρακοστή, η εκκλησία την Κυριακή των Βαΐων
επιτρέπει το ψάρι. 
Έτσι και το τραγούδι των παιδιών λέει:

"Βάγια, Βάγια των βαγιών,
τρώνε ψάρι και κολιό,
κι ως την άλλη Κυριακή
με το κόκκινο αυγό ! "


ΠΗΓΕΣ ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ
http://www.paidika.gr/

Το Χαμομηλάκι

Από το «Ωσαννά» στο «Σταυρωθήτω»

«ὡς οἱ παῖδες»

Για Σένα πήραμε, Χριστέ, 
σαν τα παιδιά
στα χέρια μας τα νικητήρια βάγια,
σαν τότε, οπού στην εμπασιά της Άγιας της Πόλης,
από τ’ άδειο πια του Λάζαρου γυρνώντας 
το μνημούρι,
-του φοβερού θανάτου μας ελπιδοφόρος 
νικητής
και δωρητής φιλεύσπλαχνος του δώρου 
της ανάστασης-,
γύρω σου κι ολοτρόγυρα
παιδιά φωνάζαν «Ωσαννά», 
βλογούσαν τ’ όνομά Σου,
τιμούσαν τον Πατέρα Σου που σ’ έστειλε κοντά μας.


Αξίωσέ μας, 
Δέσποτα Συ και της ζωής μας Κύριε,
μαζί μ’ εκείνα τα παιδιά, 
-παιδιά κι εμείς δικά Σου,
αγαπημένα από Σε, φίλοι πιστοί κι αδέρφια Σου-,
το «Ωσαννά», το «Δόξα Σοι», για Σε 
που κατοικείς
στα ύψιστα του Ουρανού τα μέρη,
από καρδιά, από ψυχή και σκέψη και διάνοια
ολημερίς, ολονυχτίς να 
ανυμνολογούμε
κι ας παραστέκει, τώρα σαν πρώτα, 
όχλος αχάριστος
με στόματα μαυρόψυχα που ουρλιάζουν
«Σταυρωθήτω».
Β. Π. Δ.

Saturday, 12 April 2014

Κυριακή των Βαΐων και κάθε άλλη Κυριακή, ΔΕΝ πάμε για ψώνια

Ἡ Κυριακή γιὰ τοὺς Ἕλληνες εἶναι ἱερὴ μέρα 
μὲ ὅλη τη σημασία της λέξης.
Πέρα ἀπὸ τὸ θρησκευτικό κομμάτι τῆς Κυριακάτικης ἀργίας καὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς λειτουργίας ἐκείνη τὴν ἡμέρα σμίγει ἡ οἰκογένεια καὶ οἱ φίλοι γύρω ἀπὸ τὸ μεσημεριανό τραπέζι.  
Αὐτὴ τὴν παραδοσιακή κατάσταση γιὰ τὴν ἑλληνικὴ οἰκογένεια ἔρχονται τώρα οἱ φωστῆρες τῆς οἰκονομίας νὰ τὴν διαλύσουν. Γιατί ὁ ὑπάλληλος ποὺ ἐργάζεται σὲ ἕνα ἐμπορικὸ κατάστημα εἶναι ὁ/ἡ σύζυγός μας, ὁ γονιός μας, ὁ ἀδερφὸς ἢ ἀδερφή μας, τὸ παιδί μας. 
.
Καὶ ἂν ὁ ἔμπορος μίας μικρομεσαίας ἐπιχείρησης μπορεῖ νὰ ἀποφασίσει νὰ μὴν ἀνοίξει τὸ κατάστημά του, αὐτὸ δὲν ἰσχύει γιὰ ὅλα τὰ μεγάλα ἐμπορικὰ πολυκαταστήματα ποὺ στὸ βωμὸ τοῦ κέρδους μίας ἀκόμα ἐργάσιμης μέρας δὲν θὰ διστάσουν νὰ θυσιάσουν τὶς ἀνθρώπινες σχέσεις.
.
Αὐτὴ τὴ φορὰ τὰ πράματα ὅμως δὲν εἶναι τόσο δύσκολα γιὰ νὰ ἀντιδράσεις νεοέλληνα. 
Δὲν χρειάζεται νὰ κάνεις ἀπεργία, νὰ κατέβεις νὰ ἀποκλείσεις τὴν εἴσοδο κάποιου καταστήματος, νὰ συγκρουστεῖς μὲ τὴν ἀστυνομία. 
Ἁπλὰ κᾶνε αὐτὸ ποὺ ἔκανες τόσα χρόνια. 
Κάτσε σπίτι σου, πᾶνε βόλτα, βγὲς ἔξω γιὰ καφὲ ἢ γιὰ φαγητό. Ἁπλὰ μὴ πᾶς γιὰ ψώνια. Ὁ καθένας ποὺ θὰ πάει γιὰ ψώνια ἐπιβραβεύει καὶ δικαιώνει τὴν ἐπιλογὴ αὐτῶν ποὺ ἀποφάσισαν νὰ ἐπιτρέψουν τὸ ἄνοιγμα τῶν ἐμπορικῶν καταστημάτων τὴν Κυριακή. Ἂν τώρα ποὺ ξεκινάει νὰ ἐφαρμόζεται τὸ μέτρο αὐτὸ δὲν ὑπάρξει ἀνταπόκριση ἀπὸ τὸν κόσμο, ὁ ἴδιος ὁ ἐμπορικὸς κόσμος θὰ τὸ παραμερίσει. 
Ὁ καθένας ποὺ θὰ σκεφτεῖ τὴν Κυριακὴ νὰ μπεῖ σὲ ἕνα κατάστημα γιὰ ἀγορὲς πρὶν σκεφτεῖ ἂν θὰ τοῦ ταιριάζουν τὰ παπούτσια ἢ τί χρῶμα θὰ πάρει τὸ φόρεμα ἂς ἀναλογιστεῖ ὅτι ὁ ὑπάλληλος ποὺ θὰ τὸν ἐξυπηρετήσει δὲν εἶναι ἐκείνη τὴ στιγμὴ μαζὶ μὲ τὴν οἰκογένειά του καὶ τὰ ἀγαπημένα τοῦ πρόσωπα.

περισσότερα εδώ: katohika

Wednesday, 12 March 2008

Ιερή Πόλη του Μεσολογγίου

Μεσολόγγι: Η πόλη που γιορτάζει την ηρωική έξοδο 
την Κυριακή των Βαΐων
Στις 22 Απριλίου του 1937 ο Γεώργιος ο Β' ανακήρυξε το Μεσολόγγι «Ιερή Πόλη» και όρισε την Κυριακή των Βαΐων ως την ημέρα μνήμης και εθνικού εορτασμού για την ηρωική έξοδο από τα τείχη της πόλης, στις 11 Απριλίου του 1826.  
Ήταν και τότε Κυριακή των Βαΐων και την απελπισμένη έξοδο των Μεσολογγιτών ακολούθησαν φονικές μάχες, στις οποίες, μαζί με τους Έλληνες έχασαν τη ζωή τους και χιλιάδες τουρκοαιγύπτιοι πολιορκητές. enet

Η πόλη κυριεύθηκε μετά από στενή πολιορκία ενός χρόνου, αφού αντιστάθηκε ηρωικά εναντίον των συντριπτικά ανώτερων Τουρκοαιγυπτιακών δυνάμεων ξηράς και θάλασσας. 
Η φρουρά της υποκύπτοντας μόνο στην τρομερή πείνα που την μάστιζε, δεν παραδόθηκε αλλά επιχείρησε την περίφημη Έξοδο του Μεσολογγίου τη νύκτα της 10ης Απριλίου 1826 κατά τη διάρκεια της οποίας διασώθηκαν 1300 περίπου άνδρες και τρεις γυναίκες. 
Πολλοί ανήμποροι μαχητές και γυναικόπαιδα έχοντας αρχηγούς το δημογέροντα Χρήστο Καψάλη και τον επίσκοπο Ιωσήφ Ρωγών, αντιστάθηκαν σε οχυρωμένα σημεία της πόλης και ανατινάχτηκαν προκειμένου να αποφύγουν την παράδοση. 
Όσοι άμαχοι αιχμαλωτίσθηκαν πουλήθηκαν στα σκλαβοπάζαρα της Αιγύπτου. 
Μετά από αυτά τα δραματικά γεγονότα που προκάλεσαν κύμα φιλελληνισμού στην Ευρώπη, το Μεσολόγγι αναγνωρίσθηκε σαν διεθνές σύμβολο ελευθερίας, γεγονός που επιβεβαίωσε η Ελληνική Πολιτεία, ανακηρύσσοντας την πόλη σε Ιερή με διάταγμα το 1937.  
Δήμος Ι. Π. Μεσολογγίου

© Το χαμομηλάκι | To hamomilaki