Μας διδάσκουν χωρίς... να μιλούν

Τα ζώα έχουν έναν ιδιαίτερο τρόπο να μας δίνουν πολύτιμα μαθήματα, χωρίς να χρησιμοποιούν καν τη γλώσσα. 

Εξάλλου, τα κατοικίδιά μας είναι μέλη της οικογένειας και αποτελούν μεγάλο κομμάτι της ζωής μας. 

Από τις σειρές που σχηματίζουν τα μυρμήγκια στα σπίτια μας μέχρι τα άγρια ζώα κρυμμένα στα σκοτεινά δάση, κάθε ζώο εκεί έξω μας διδάσκει κάτι σημαντικό για τη ζωή και την αγάπη, μόνο όμως αν είμαστε ανοιχτοί σε αυτά τα σήματα. 

Ορισμένες φορές, τα ζώα μπορούν μας δώσουν μαθήματα που οι περισσότεροι άνθρωποι δεν μπορούν και να αλλάξουν προς το καλύτερο με τόσους πολλούς τρόπους, όπως:

1. Να ζούμε στο παρόν
Τα ανθρώπινα όντα είναι τα μόνα πλάσματα που είναι ικανά να «μετακινηθούν» ανάμεσα στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον στο μυαλό τους και ενώ αυτό αποτελεί για εμάς κυρίως ένα πολύτιμο δώρο, τα ζώα έχουν την ικανότητα να ζουν πλήρως στο παρόν. 

Στην πραγματικότητα, οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν ιδέα πώς να το κάνουν αυτό, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να προσπαθούμε να το πετύχουμε. 

Έρευνες δείχνουν ότι η ενσυνειδητότητα (η οποία καταφέρνει να κρατήσει την πλήρη προσοχή μας στην παρούσα στιγμή) έχει μια σημαντικά θετική επίδραση στον εγκέφαλο και στη συνολική μας υγεία. Φαίνεται λοιπόν ότι τα ζώα το κάνουν σωστά και είναι αυτά που πρέπει να μιμηθούμε!

2. Συγχώρεση
Τα ζώα μπορούν επίσης να προσπεράσουν κάθε άσχημη πράξη εναντίον τους και να συγχωρέσουν τους άλλους γρήγορα. Αν έχετε έναν σκύλο, θα γνωρίζετε ότι ακόμα και αν πολλές φορές του έχετε φωνάξει ή έχετε νευριάσει μαζί του, αυτός πάντα επιστρέφει και προσπαθεί να σας κάνει χαρούμενους. 

Η πίστη τους και η ικανότητα να συγχωρούν δείχνει πόσο πολύτιμοι σύντροφοι είναι για εμάς. Μπορεί να νιώθουμε ότι δεν μπορούν να συγχωρήσουμε κάποιους ανθρώπους εξαιτίας του τρόπου που μας φέρθηκαν, αλλά η εξάσκηση της πράξης της συγχώρεσης μπορεί να μας θεραπεύσει πραγματικά και να μας βοηθήσει να πάμε παρακάτω. 

Ο θυμός και η μνησικακία μόνο εμάς πληγώνουν στο τέλος.

3. Η σημασία του παιχνιδιού
Σε έναν κόσμο συνεχούς δουλειάς και προθεσμιών, ξεχνάμε τα οφέλη του παιχνιδιού. Η σοβαρότητα και το συνεχές άγχος είναι βλαβερά τόσο για τη σωματική, όσο και για την ψυχική μας υγεία, αλλά το παιχνίδι μας επιτρέπει να επανασυνδεόμαστε για λίγο με την ξέγνοιαστη πλευρά μας και την ψυχική μας ηρεμία ξανά. 

Οι γάτες, τα κουνέλια και οι σκύλοι είναι όλα κατοικίδια ζώα που επινοούν νέους διασκεδαστικούς τρόπου να παίζουν κάθε μέρα και μπορούν να ακολουθήσουμε το παράδειγμα τους.

4. Η σημασία του ύπνου
Ο ύπνος και το παιχνίδι είναι ο απόλυτος συνδυασμός για έναν άκρως υγιεινό τρόπο ζωής. Τα ζώα κουλουριάζονται και αποκοιμιούνται αμέσως μόλις νιώσουν κουρασμένα και αν και δεν έχουν προθεσμίες και δουλειές για να ανησυχούν, και πάλι μας διδάσκουν ότι ο ύπνος είναι ένα κομμάτι ζωτικής σημασίας για την επιβίωση μας. 

Ο ύπνος ως μια απολαυστική και χαλαρωτική δραστηριότητα μας βοηθά να αναπληρώνουμε και να θεραπεύουμε το σώμα μας για την επόμενη (ή υπόλοιπη) μέρα.

5. Επιμονή
Τα ζώα είναι επίμονα στις δραστηριότητες τους. Αν μια γάτα κυνηγά για παράδειγμα μια σαύρα, θα κάνει ο,τι μπορεί για να καταφέρει να την παγιδεύσει. Αν γίνουμε και εμείς τόσο επίμονοι με την επίτευξη των στόχων μας, σίγουρα θα είμαστε πιο ικανοί να πετυχαίνουμε περισσότερα. 

Ωστόσο, όπως και μια γάτα, χρειάζεται επίσης να γνωρίζουμε πότε να τα παρατήσουμε και να προχωράμε στον επόμενο μας στόχο.

6. Συνεκτικότητα
Πολλά ζώα τρώνε, κοιμούνται και ταξιδεύουν μαζί σε κοπάδια ή αγέλες και αυτό αποδεικνύεται ωφέλιμο για το καθένα ξεχωριστά. Μια ομάδα μαϊμούδων μένει ενωμένη και φροντίζει η μία την άλλη, ένα σμήνος μελισσών δουλεύει συγχρονισμένα για να φτιάξει μια φωλιά, μια αποικία μυρμηγκιών συγκεντρώνει οργανωμένα όση τροφή χρειάζεται όλος ο πληθυσμός. 

Υπάρχουν τόσα άλλα παραδείγματα, αλλά η συνεκτικότητα και η κοινότητα των ζώων μας διδάσκει τη δύναμη της συνεργασίας για έναν καλύτερο μέλλον για όλους.

7. Ενσυναίσθηση
Τα ζώα μπορούν να διαισθανθούν πότε δεν νιώθουμε καλά και να προσπαθήσουν να μας παρηγορήσουν. 

Οι σκύλοι αποτελούν ένα από τα πιο συμπονετικά πλάσματα για παράδειγμα και όταν δημιουργούμε έναν ισχυρό δεσμό μαζί τους, είναι ικανά να μας καταλάβουν και να μας φροντίσουν με τρόπους που πολλές φορές μας ξαφνιάζουν. 

Με το να είμαστε πιο συμπονετικοί με τους φίλους και την οικογένεια μας, να μπαίνουμε στη θέση τους και να τους κατανοούμε, μπορούμε να φτιάξουμε έναν καλύτερο κόσμο και τα ζώα φαίνεται ήδη ότι το γνωρίζουν αυτό.

8. Τα ένστικτα είναι σημαντικά
Στους ανθρώπους, η λογική σκέψη συνήθως επικρατεί, πάνω από το ένστικτο και τις σωματικές αισθήσεις. Ωστόσο, τα ζώα βασίζονται σε αυτά σχεδόν ολοκληρωτικά, για να μπορέσουν να επιβιώσουν. 

Ο λόγος που τα ένστικτα ακόμα υπάρχουν στους ανθρώπους σημαίνει ότι ακόμα παίζουν έναν σημαντικό ρόλο, και με το να τους δίνουμε λίγη παραπάνω προσοχή, μπορούμε να αποκτήσουμε μια πληρέστερη εικόνα για το τι συμβαίνει γύρω μας. 

Η απόλυτη προσήλωση στη λογική αποδεικνύεται βλαβερή από μόνη της, αλλά μια καλή ισορροπία ανάμεσα σε αυτή και στα ένστικτα θα αποδειχθεί πιο ωφέλιμο για όλου μας.

9. Η αρμονική ζωή
Σε ένα δάσος, υπάρχουν εκατομμύρια διαφορετικά είδη που ζούνε όμως αρμονικά μεταξύ τους. 

Ακόμα και ένα λιοντάρι που χρειάζεται το θήραμα του, είναι ευγενικό και προστατευτικό απέναντι σε άλλα ζώα, όταν δεν πεινάει. 

Αν και η επιβίωση είναι μέρος της ζωής όπου και αν βρισκόμαστε, αυτό δεν σημαίνει ότι η αρμονική συμβίωση δεν μπορεί να υπάρξει. Αυτό αποτελεί ένα σημαντικότατο μάθημα που τα ανθρώπινα όντα πρέπει να μάθουν, ειδικά τώρα που η έλλειψη ανοχής αρχίζει να επεκτείνεται στον κόσμο μας.

10. Αγάπη άνευ όρων
Τα ζώα είναι ικανά να νιώσουν αυτή την αγάπη για άλλα ζώα όπως και για τους ανθρώπους και αυτό ισχύει ειδικά με τους σκύλους και τα άλογα. 

Υπάρχουν φορές που νιώθουμε το ίδιο για τα κατοικίδια μας, αλλά τείνουμε να θέτουμε όρους όταν έχουμε να κάνουμε με ανθρώπους. 

Αν μπορούμε να αγαπήσουμε ο ένας τον άλλο όπως αγαπάμε τα ζώα μας, και όπως εκείνα αγαπούν εμάς, φανταστείτε πόσο καλύτερος θα ήταν ο κόσμος μας!

enallaktikidrasi
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Μάθετε στο παιδί να αγαπάει και να σέβεται τα ζώα

Αναρίθμητες είναι οι επιστημονικές μελέτες που δείχνουν ότι ένα παιδί που μεγαλώνει με έναν σκύλο έχει καλύτερη κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη, αλλά και συμπεριφορά, όπως και ψυχική υγεία.

Ένα παιδί που αγαπά τα ζώα γίνεται καλύτερος άνθρωπος.

Και ως γονείς, αλλά και ως ενήλικοι, οφείλουμε να μάθουμε στα παιδιά να τα σέβονται και να τα εκτιμούν.

Κι εάν έχουμε την οποιαδήποτε φοβία, ή τρέφουμε αντιπάθεια για τα ζώα, οφείλουμε να μην τα μεταφέρουμε στα παιδιά.

Για να είναι το αύριο καλύτερο από το σήμερα. Χωρίς εγκαταλείψεις. Δίχως κακοποιήσεις.

«Μάθετε στα παιδιά σας να αγαπούν τα ζώα! Δώστε τους την ευκαιρία να τα γνωρίσουν. Να μην τα φοβούνται και να τα σέβονται. Να μην τα θεωρούν παιχνίδια!

Με στεναχωρεί πολύ, όταν βλέπω μικρά παιδάκια να φοβούνται τα ζωάκια. Και κάποια να τα κακομεταχειρίζονται, κιόλας.

Και το χειρότερο είναι πως ορισμένοι γονείς αδιαφορούν, συναινούν και κάποιες φορές τα ενθαρρύνουν, κιόλας», επισημαίνει η Ελένη Κασπίρη, θετική εκπαιδεύτρια σκύλων.

Με ποιον τρόπο μαθαίνουμε στα παιδιά να επικοινωνούν με τον πιο πιστό φίλο του ανθρώπου, αλλά και τι μπορεί να τους «διδάξει» ο σκύλος, μας τα εξηγεί η κυρία Ελένη Κασπίρη.

«Τα παιδιά αντιγράφουν, μιμούνται και ρουφούν σαν σφουγγάρι τις συμπεριφορές των μεγάλων.

Μπορεί κάποιοι γονείς, για κάποιον λόγο, να μην έμαθαν να αγαπούν τα ζώα -ποτέ δεν είναι αργά να αρχίσουν να τα συμπαθούν-, όμως είναι τραγικό να μεταφέρουν στα παιδιά τα όποια αρνητικά συναισθήματά τους ή τις δικές τους φοβίες.

Τελευταία με κάλεσαν σε ένα σπίτι να εκπαιδεύσω ένα σκυλάκι. Ο εννιάχρονος γιος της οικογένειας, όταν το κουτάβι του έπιασε το κορδόνι του παπουτσιού, του έδωσε μια γερή κλωτσιά.

Το σκυλάκι έκλαψε και κρύφτηκε σε μια γωνιά.

Όταν τον ρώτησα γιατί το έκανε, μου απάντησε πως… «και ο μπαμπάς και η μαμά μου, το ίδιο κάνουν!».

Ο μπαμπάς και η μαμά με κατεβασμένο κεφάλι (ντράπηκαν;) δεν μίλησαν…

Και το οξύμωρο είναι, πως το ζωάκι το βρήκαν αδέσποτο στο δρόμο, και το πήραν γιατί το λυπήθηκαν…

Προ καιρού ένα αγόρι, πάνω – κάτω 10 ετών, κυνηγούσε με το ποδήλατο μια αδέσποτη γάτα. Κρατούσε στο χέρι ένα ξύλο και προσπαθούσε να τη χτυπήσει.

Η γάτα κατατρομαγμένη ανέβηκε σε ένα δένδρο. Ο μικρός κατέβηκε από το ποδήλατο και προσπαθούσε να την κατεβάσει, χτυπώντας το ξύλο.

Ο πατέρας, λίγο πιο πέρα, κοιτούσε και… καμάρωνε τον «λεβέντη» του…

Αφού απέτρεψα τον μικρό και του εξήγησα πως δεν είναι σωστό, και πως πρέπει να σέβεται τα ζωάκια, πήγα να μιλήσω στον πατέρα. Εκείνος μου μίλησε πολύ επιθετικά: «Μας έχετε σκοτίσει με τα φιλοζωικά σας… Σιγά, ένα παλιόγατο είναι… το παιδί να παίξει ήθελε…».

Δεν καταλάβαινε, ο δυστυχής, πως μεγαλώνει ένα παιδί, που μπορεί να γίνει, στο μέλλον, ένας πολύ επικίνδυνος άνθρωπος!

Προχθές, καθώς περπατούσα με τα σκυλιά μου στην παραλία, βλέπω ένα τριάχρονο παιδάκι να πετάει πέτρες σε ένα αδέσποτο σκυλάκι.

Εκείνο, τραυματισμένο στο ποδαράκι του, προσπαθούσε με δυσκολία να τρέξει, και το παιδάκι γελούσε και χοροπηδούσε!

Οι γονείς, όχι μόνο δεν το σταμάτησαν, αλλά χαζογελούσαν. Προφανώς, τους φάνηκε αστείο το όλο θέαμα…

Ποια ήταν η απάντησή τους: «Κυρία μου, δεν καταλαβαίνει το παιδάκι, νομίζει ότι παίζουν…»

Κι εσείς που καταλαβαίνετε, αν καταλαβαίνετε, γιατί δεν το εμποδίζετε;

Βοηθήστε τα παιδιά να αποκτήσουν θετικές εμπειρίες και να νιώσουν όμορφα συναισθήματα για τα ζώα! Για το καλό τους θα είναι.

Δεν είναι σωστό να τα φοβίζουμε, λέγοντάς τους: «Φάε, γιατί θα φέρω τον σκύλο να σε φάει». Ή, όταν ένα παιδί αντικρίζει ένα σκυλάκι στο δρόμο και αρχίζει να κλαίει, να του λέμε: «Μη φοβάσαι, δεν θα το αφήσω εγώ να σε φάει».

Μην τα αφήνετε να τα κυνηγούν ή να τα ταλαιπωρούν, γιατί τα ζώα δεν είναι παιχνίδια.

Αν εμείς δείχνουμε σεβασμό, μιλάμε όμορφα για τα ζωάκια, ή, ακόμα καλύτερα, αφήνουμε λίγο φαγητό σε κάποιο αδέσποτο, περνάμε τα σωστά μηνύματα στα παιδιά μας.

Δίνουμε την ευκαιρία στα παιδιά να γνωρίσουν ζωάκια φίλων, συγγενών, περαστικών. Τα αφήνουμε να έρθουν σε επαφή μαζί τους και δεν τα αποτρέπουμε, ούτε τα μαλώνουμε όταν πηγαίνουν, όλο χαρά, να χαϊδέψουν ένα φιλικό σκυλάκι ή μια γατούλα.

Στην αντίθετη περίπτωση, που το παιδί μάθει να τα φοβάται ή να μην τα σέβεται, πιθανόν, αύριο, να τα κακοποιεί, κιόλας. Και όχι μόνον…

Η αντιπάθεια, ο φόβος, η έλλειψη σεβασμού σήμερα, αύριο μπορεί να εκδηλωθεί με επιθετικότητα ή και με εγκληματική συμπεριφορά!

Όταν συμβιώνουμε με κάποιο ζωάκι, για όποιον λόγο κι αν βρέθηκε στο σπίτι μας, έχουμε την υποχρέωση να μάθουμε στα παιδιά να το αγαπούν. Και να το σέβονται. Γιατί ο σεβασμός είναι θεμέλιος λίθος σε όλες τις σχέσεις.

Αν πρόκειται για σκύλο, τότε είναι πολύ σημαντικό να τους μάθουμε τον τρόπο με το οποίο θα του συμπεριφέρονται και θα επικοινωνούν μαζί του, έτσι ώστε να αποφευχθούν άσχημες καταστάσεις.

Τα παιδιά δεν είναι σε θέση να γνωρίζουν. Όταν θέλουν να παίξουν μαζί του, τον κυνηγούν, του φωνάζουν, του τραβούν την ουρά, τα αυτιά. Τον καβαλάνε, τον σπρώχνουν, τον τραβάνε, του πετούν τα παιχνίδια τους.

Τότε, ο σκύλος νοιώθει δυσφορία. Και αυτό έχει ως φυσική συνέπεια να αντιδράσει με το δικό του τρόπο: δαγκώνει. Και δημιουργούνται προβλήματα.

Μετράμε πάρα πολλές περιπτώσεις, που παιδιά δαγκώθηκαν από το σκύλο επειδή τον ζόρισαν, καθώς δεν γνώριζαν το σωστό τρόπο να συμπεριφερθούν.

Και οι γονείς, τρομαγμένοι αλλά και θυμωμένοι, ξεσπούν πάντα στον σκύλο. Γιατί πιστεύουν πως εκείνος φταίει.

Θα πρέπει, όμως, να καταλάβουν πως δεν φταίει ο σκύλος. Και, φυσικά, ούτε το παιδί.

Είναι καθαρά ευθύνη των γονέων, να διδάξουν και τους δύο. Απαραίτητη προϋπόθεση, να γνωρίζουν το σωστό τρόπο επικοινωνίας με τον σκύλο τους.

Ποιος είναι ο σωστός τρόπος επικοινωνίας

Όταν είμαστε δίκαιοι, ευχάριστοι, φιλικοί με κάποιον και του δείχνουμε σεβασμό, του μιλάμε ήρεμα και του ζητάμε κάτι με κατανοητό σε εκείνον τρόπο, και παράλληλα είμαστε συνεπείς απέναντί του, τότε κι αυτός με τη σειρά του μας εμπιστεύεται. Νιώθει ασφάλεια κοντά μας και κάνει με χαρά ό,τι του ζητάμε.

Το ίδιο, ακριβώς, ισχύει με τα σκυλιά μας.

Κι αν όλα αυτά εμπεριέχονται στο θετικό τρόπο μάθησης των σκύλων, θα συμφωνήσουμε πιστεύω, πως είναι ο καλύτερος, ο πιο δίκαιος και ο πιο σωστός τρόπος.

Αν τον επιλέξετε, θα φτιάξετε μια γέφυρα επικοινωνίας με τον σκύλο σας, που θα βασίζεται σε γερές βάσεις. Και, σίγουρα, θα αποκτήσετε μια υγιή και όμορφη σχέση μαζί του.

Μη διστάζετε να βάλετε και τα παιδιά σε αυτό το ωραίο «παιχνίδι μάθησης».

Προσκαλέστε τα να δουν πώς μαθαίνει ο σκύλος και παροτρύνετε τα μεγαλύτερα να ασχοληθούν μαζί του – πάντα, βέβαια, με τη δική σας επίβλεψη.

Πιστέψτε με, θα τους αρέσει. Γιατί το βλέπουν σαν ένα πολύ ευχάριστο παιχνίδι. Κι είναι ένα παιχνίδι, που δεν ταλαιπωρεί τον σκύλο.

Αντίθετα, δίνει χαρά σε όλους τους εμπλεκόμενους και, συγχρόνως, τους διδάσκει.

Κι έτσι, σιγά – σιγά και μέσα από αυτή τη διαδικασία, αναπτύσσεται και δυναμώνει μια πολύ ωραία σχέση μεταξύ παιδιού και σκύλου.

Και είναι μια σχέση με ευεργετικές συνέπειες, γιατί καλλιεργούνται στο παιδί αξίες ανθρωπιάς και πολιτισμού.

Το παιδί μαθαίνει:

1. Να είναι φιλικό και να σέβεται τα ζώα
2. Διδάσκει και μέσα απ΄αυτό διδάσκεται
3. Η επαφή με τον σκύλο το κάνει πιο κοινωνικό
4. Μέσα από τη φροντίδα, γίνεται πιο υπεύθυνο και νιώθει χρήσιμο και ικανό
5. Νιώθει ασφάλεια και αυτοπεποίθηση, μέσα από τη συναισθηματική στήριξη του σκύλου
6. Μπαίνουν όρια στη συμπεριφορά του και μαθαίνει να σέβεται τις ανάγκες του άλλου
7. Μαθαίνει να δίνει προσοχή και να δείχνει κατανόηση στα συναισθήματα του σκύλου
8. Διδάσκεται την αξία της φιλίας, της πίστης, της ανιδιοτελούς αγάπης

Είναι ένα μάθημα ζωής: το παιδί λαμβάνει εφόδια, που θα το βοηθήσουν στη μετέπειτα ζωή του και σε όλες τις σχέσεις του.

Τα παιδιά που αγαπούν τα ζώα, γίνονται καλύτεροι άνθρωποι. Οι γονείς, είτε αγαπούν τα ζώα είτε όχι, έχουν καθοριστικό ρόλο στη διαπαιδαγώγησή τους: να τους περάσουν τα σωστά μηνύματα.

Το ιδανικό θα ήταν, η φιλοζωία να μπει ως μάθημα στα σχολεία, έτσι ώστε όλα τα παιδάκια να μαθαίνουν από μικρά να αγαπούν και να σέβονται τα ζώα.

Από την παιδεία ξεκινούν όλα. Και πιστεύω ότι μόνον με αυτόν τον τρόπο θα μπορούσαμε να πούμε πως έγινε ένα πραγματικά θετικό βήμα.

Τότε θα μπορούμε να ελπίζουμε πως στο μέλλον θα υπάρχει καλύτερη συνύπαρξη με τα ζώα, στη χώρα μας.

Σε μια χώρα που δίδαξε στον κόσμο τον πολιτισμό, η κακοποίηση και η εγκατάλειψη των ζώων έχουν γίνει μάστιγα».

gogreen.cy

Όταν το παιδί φοβάται τα ζώα

Tα ζώα ασκούν στα παιδιά πολύ μεγάλο μαγνητισμό, ανάμεικτο με φόβο, ειδικά όταν τα ανακαλύπτουν για πρώτη φορά. Συνήθως, πρόκειται για περαστικούς φόβους που σύντομα τους ξεπερνούν. Mερικά παιδιά, όμως, τρέμουν όταν βλέπουν ένα σκυλί, μια γάτα ή ένα έντομο. Ειδικά όσα είναι παιδιά της πόλης, με ελάχιστη εμπειρία από τη ζωή στην εξοχή, ίσως εκδηλώσουν φόβο και στη θέα των μεγάλων ζώων, κυρίως όταν τα πρωτοβλέπουν, όπως είναι οι αγελάδες.

Για να τα βοηθήσετε να ξεπεράσουν τους φόβους τους, πρέπει να ανακαλύψετε την αιτία που τους προκαλεί. Ο υπερβολικός φόβος για τα σκυλιά ή τις γάτες μπορεί να οφείλεται στον υπερπροστατευτισμό ή στους φόβους των γονιών, που βλέπουν κινδύνους παντού: στην τσουλήθρα, στην πισίνα, στο πάρκο… «Mην ανεβαίνεις, πρόσεχε πώς κατεβαίνεις, μην αγγίζεις, μην πλησιάζεις, πρόσεχε!» κ.ά.

Σ’ αυτές τις περιπτώσεις δεν είναι περίεργο που το παιδί καταλήγει να πιστεύει ότι ο κόσμος είναι ένας χώρος εχθρικός, στον οποίο πρέπει να προσέχει πολύ. Συχνά, πίσω από ένα παιδί που φοβάται υπερβολικά ένα σκυλί, κρύβεται ένας γονιός που αισθάνεται ή αισθανόταν στο παρελθόν έναν παρόμοιο φόβο.
Τι θα πρέπει να γνωρίζετε…

Η παρουσία σας καθώς και η συμπεριφορά σας δημιουργεί στο παιδί σιγουριά όταν αντιμετωπίζει για πρώτη φορά κάτι άγνωστο και ανησυχητικό, όπως μπορεί να είναι ένα ζώο.
Όταν συναντάτε ένα σκυλάκι που το παιδί φοβάται πληροφορήστε το ήρεμα πώς πρέπει να φέρεται
στο ζώο και ενθαρρύνετέ το να το κάνει, στην αρχή, μαζί σας. Δείχνετε κατανόηση, αν το παιδί προτιμά να διατηρεί μια συνετή απόσταση.
Δεν πρέπει να το κοροϊδεύετε αποκαλώντας το φοβητσιάρικο και να θυμώνετε μαζί του. Απεναντίας πρέπει να του εκφράσετε την εμπιστοσύνη σας
και τη βεβαιότητα ότι κι αυτό θα μάθει να χαίρεται την επαφή με τα ζώα.
Αφήστε το να παρακολουθεί άλλα παιδιά που παίζουν με τα σκυλιά τους.
Δείξτε του εικονογραφημένα βιβλία σχετικά με ζωάκια, που θα συνοδεύονται με ευχάριστα και ενδιαφέροντα κείμενα.
Δημιουργήστε τις προϋποθέσεις να πλησιάσει και να χαϊδέψει κάποιο κουταβάκι, ώστε να νιώσει πως αυτό ανταποκρίνεται στα χάδια του. Όλα αυτά, βέβαια, χωρίς να το πιέσετε πιο πολύ απ’ όσο αντέχει κάθε φορά. Προσέξτε επίσης τα τυχόν αδέξια χάδια των παιδιών που μπορεί να προκαλέσουν απρόβλεπτη αντίδραση από το ζώο. Kαι φυσικά, πρέπει να το επαινείτε για κάθε πρόοδο στην υπερνίκηση του φόβου του.

Αλεξάνδρα Καππάτου Ψυχολόγος - Παιδοψυχολόγος

George Orwell: «Σημασία έχει να παραμένεις άνθρωπος, όχι ζωντανός» - Η «Φάρμα των Ζώων» - Animal Farm

Στις 25 Ιουνίου του 1903, γεννήθηκε ο μεγάλος συγγραφέας και δημοσιογράφος Eric Arthur Blair, γνωστός ως George Orwell. 

Η Φάρμα των Ζώων
Πολιτική αλληγορία για μια κοινωνία
ελεύθερων και ισότιμων πολιτών

Τα δύο όψιμα και γνωστότερα έργα του, η πολιτική σάτιρα «Φάρμα των Ζώων» και το «1984», έχουν προκαλέσει πολλές και επίμονες συζητήσεις γύρω από τα πολιτικά πιστεύω του Βρετανού συγγραφέα, αδικώντας συχνά την ευρύτερη σημασία του έργου του.

περισσότερα στην πηγή: tvxs

Άνθρωποι, Ζώα, Φύση

Ο άνθρωπος είναι ένα από τα εκατομμύρια είδη του ζωικού βασιλείου που ζουν σ’αυτόν τον πλανήτη. Όλα τα όντα είναι βιογενετικά δημιουργήματα και ακόμα κι αν διαφέρουν φαινομενικά μεταξύ τους, έχουν πολλά πράγματα που τα ενώνουν. Εκτός, από τον ήλιο, τη γη, τον αέρα και το νερό, μοιράζονται και τον ίδιο γενετικό κώδικα. Πάνω από όλα όμως, μοιράζονται το θαύμα της ζωής, που διαπερνά σα ρεύμα όλες αυτές τις εκατομμύρια διαφορετικές μορφές ύπαρξης.

Κάθε ζώο ή ζωή, είναι μια ύπαρξη πλήρης, αυτοτελής και αυτόνομη που εξελίχθηκε και ολοκληρώθηκε στο πέρασμα των αιώνων, μέσα από διαδικασίες και δυνάμεις άγνωστες και πολύπλοκες. Η δημιουργία αυτού του θαυμαστού κόσμου με όλη αυτή την πανδαισία των χρωμάτων και των σχημάτων, μόνο δέος μπορεί να προκαλέσει, ενώ παραμένει ένα ανεξιχνίαστο μυστήριο για όλους μας.

Τα ζώα υπάρχουν στον πλανήτη εκατομμύρια χρόνια, πολύ πριν εμφανιστεί στη γη ο άνθρωπος. Έζησαν αρμονικά μέχρι τη μοιραία στιγμή της υποδούλωσής τους ή, κατ’ευφημισμό, εξημέρωσής τους, περίπου 10.000 χρόνια πριν, όπου ήταν και η απαρχή των δεινών τους. Έκτοτε ζουν μια ολοένα εντεινόμενη κακοποίηση και εκμετάλλευση, ενώ κατά την παρούσα χρονική περίοδο, η βαρβαρότητα που υφίστανται από τον άνθρωπο, έχει ξεπεράσει κάθε προηγούμενο. Σήμερα πλέον, η πλειοψηφία των ζωικών οικογενειών βιώνει τεράστια ταλαιπωρία. Kάθε χρόνο δισεκατομμύρια ζώα θανατώνονται στο βωμό των ανθρώπινων συμφερόντων, αφού περάσουν τη σύντομη ζωή τους μέσα στην αιχμαλωσία, την εξαθλίωση και τη δυστυχία.

Η συμπεριφορά αυτή του ανθρώπου προς τα ζώα στηρίχθηκε στην αρχή της απαξίωσης της ύπαρξής τους, θεωρώντας ή ανακηρύσσοντας το είδος του ως το πιο εξελιγμένο...από τα εκατομμύρια άλλα είδη! Ορμώμενος από αυτές τις ανθρωποκεντρικές αντιλήψεις, ο άνθρωπος ήταν πλέον ελεύθερος να χρησιμοποιήσει τα ζώα ως μέσα για την εξυπηρέτηση των σκοπών του. Έτσι τα ζώα, από ελεύθερα, ανεξάρτητα και αυτόβουλα, μετατράπηκαν σε μηχανές και αναλώσιμα υλικά, σε προϊόντα και αντικείμενα χρήσης στην υπηρεσία του ανθρώπινου οικονομικού ανταγωνισμού.

Όμως αυτή η χρησιμοποίηση και η εκμετάλλευση των ζώων από τον άνθρωπο, σηματοδότησε ταυτόχρονα και την αποτυχία του να κατανοήσει τη ζωή στο σύνολό της και να θαυμάσει τη μεγαλοπρέπειά της, διδασκόμενος από τη σοφία και τη συνειδητότητα όλων αυτών των ξεχωριστών μορφών ζωής. Πάνω απ’όλα όμως, σηματοδότησε την αποτυχία του να ταυτιστεί και να συναισθανθεί τον αγώνα τους για την επιβίωση μέσα στις δυσμενείς περιβαλλοντικές συνθήκες, που κι ο ίδιος ως βασικός υπαίτιος δημιούργησε.
Παράλληλα όμως με αυτή την απίστευτη σκληρότητα προς κάθε μορφή ζωής, ξεκίνησε και αναπτύσσεται, εδώ και μερικές δεκαετίες, ένα παγκόσμιο κίνημα από φιλόσοφους, διανοούμενους, ακτιβιστές και άλλους πολίτες, που αμφισβητεί σθεναρά τις μέχρι τώρα σχέσεις των ανθρώπων με τη φύση και τα ζώα και επιχειρεί να τις επαναδιευθετήσει, αναγνωρίζοντας πάνω απ’ όλα την ανθρώπινη ευθύνη και συμμετοχή στα δεινά που επιφέραμε σ’ αυτά. Όσο δε πιο αισθητός γίνεται ο αντίκτυπος αυτών των προβλημάτων, τόσο πιο πιεστικό παρουσιάζεται το καθήκον του προσανατολισμού των ανθρώπινων αξιών προς κατευθύνσεις συνεκτίμησης και συμπερίληψης της φύσης και της ζωής, ως αξίες απόλυτες. Πολλοί στοχαστές εισηγούνται τώρα ένα νέο ηθικό κώδικα, ο οποίος δεν θα διαχωρίζει πλέον τον άνθρωπο από το περιβάλλον του και τους άλλους οργανισμούς, αλλά θα τον τοποθετεί δίπλα τους. Οι διανοητές αυτοί αντιλαμβάνονται τον πλανήτη ως ένα σύνολο το οποίο έχει αφ’ εαυτού απόλυτη αξία, ή αυταξία, είτε επειδή απλώς υφίσταται, είτε επειδή ακολουθεί μια εξελικτική διαδικασία. Η απόλυτη αξία ενός δάσους, για παράδειγμα, επιβάλλει τις αντίστοιχες ηθικές υποχρεώσεις και καθήκοντα του ανθρώπου για τη διαφύλαξη και διατήρησή του.

Η φιλοσοφία αυτού του κινήματος θεωρεί ότι και τα ζώα έχουν ανάγκες και συμφέροντα και, κατά συνέπεια, ορισμένα βασικά δικαιώματα (δικαίωμα στη ζωή, στην ελευθερία, στην αβλάβεια, στη μη βία κλπ) τα οποία οι άνθρωποι πρέπει να σέβονται και να τιμούν, όπως ακριβώς σέβονται και τιμούν τα δικά τους. Σ’ ένα άρθρο της, η διακήρυξη των δικαιωμάτων των ζώων ορίζει πως το κάθε ζώο δικαιούται να ζήσει στο φυσικό του χώρο- γη, θάλασσα, αέρα- σύμφωνα με το ρυθμό και τις συνθήκες ζωής και ελευθερίας που αντιστοιχούν στο είδος του. Οι δε ηθικές μας υποχρεώσεις απέναντι στα ζώα απορρέουν από δύο θεμελιώδεις παραδοχές: πρώτον, δεν υπάρχει κανένα χαρακτηριστικό το οποίο να είναι εγγενές του ανθρώπινου είδους και να χαρακτηρίζει μόνο τα ανθρώπινα όντα και, δεύτερον, ακόμη και αν υποτεθεί πως υπήρχε ένα τέτοιο ποιοτικά διακριτικό γνώρισμα που θα ξεχώριζε τους ανθρώπους από τα ζώα, αυτό από μόνο του δεν θα μπορούσε σε καμία περίπτωση να δικαιολογήσει ή να συνηγορήσει υπέρ οποιασδήποτε κακομεταχείρισης ή σκληρότητας προς αυτά.

Ο απώτερος δε σκοπός του κινήματος είναι να κατοχυρωθούν τα δικαιώματα των ζώων και με τις ανάλογες νομοθετικές και θεσμικές ρυθμίσεις, ώστε να σταματήσει οριστικά η εκμετάλλευση και η θανάτωσή τους για τα ανθρώπινα συμφέροντα.
Με το όραμα να συμβάλει στην εδραίωση της ιδέας των δικαιωμάτων της φύσης και των ζώων στον Ελλαδικό χώρο, διοργανώνεται και η ημερίδα: «Άνθρωποι-Ζώα-Φύση: από τον Ανθρωποκεντρισμό στον Οικοβιοκεντρισμό», επιχειρώντας τα εξής:

• να διευρύνει τη συνειδητότητά μας όσον αφορά τη δυστυχία που προκαλούμε στα ζώα και να βαθύνει την κατανόηση, την εκτίμηση και τη συμπόνια μας προς αυτά.
• να θέσει και να επιχειρήσει να απαντήσει σε μια σειρά ερωτημάτων όπως: «Μπορεί η έννοια των δικαιωμάτων να επεκταθεί σε όλη την κλίμακα των όντων;», «Πώς μπορούμε να περάσουμε από τον ανθρωποκεντρισμό στον οικοβιοκεντρισμό;», «Έχει η φύση χρηστική-εργαλειακή αξία για τον άνθρωπο ή έχει μια εγγενή αξία ανεξάρτητα από αυτή που της αποδίδουν οι άνθρωποι;» κ.α.
• να ανοίξει ένα διάλογο ο οποίος θα θέσει ευελπίστως τα θεμέλια για μια διαφορετική αντιμετώπιση όλων των έμβιων οργανισμών, συμπεριλαμβανομένης και της Γαίας, βασισμένη πάνω στις αρχές και τις αξίες του σεβασμού, της ειρηνικής συμβίωσης και της αρμονικής συνύπαρξης.
• να προωθήσει τις ιδέες της βαθιάς οικολογίας και του οικολογικού πολιτισμού, δίνοντας έμφαση στις ορθές σχέσεις του ανθρώπου τόσο με τον εαυτό του, όσο και με το περιβάλλον του και τις υπόλοιπες μορφές ζωής.
• Είναι πια καιρός να αντιμετωπίσουμε τη ζωή με κατανόηση και στοργή και να της δώσουμε πίσω την ελευθερία που τόσο καιρό της στερήσαμε.

Είναι πια καιρός να ανοίξουμε το μυαλό μας στην ιδέα ότι σκοπός μας είναι να αγκαλιάσουμε τη Γαία και τη ζωή στο σύνολό της, ανακαλύπτοντας το μεγαλείο τους και υποκλινόμενοι στη μεγαλοπρέπειά τους.

Ήρθε η ώρα να υπάρξει στον πλανήτη μια παγκόσμια κινητοποίηση όλων των δυνάμεών μας, ώστε με αρμονική συνεργασία να δημιουργηθούν νέες δυνατότητες για το τι είναι εφικτό για τη Γαία και τη ζωή.

Το κλειδί είναι η αγάπη, η δικαιοσύνη και ο σεβασμός.


Πηγές:

• Τοm Regan, The Case for Animal Rights, In Peter Singer (ed), In Defense of Animals
• New York: Basil Blackwell, 1985, pp. 13-26, http://www.animal-rights-library.com/texts-m/regan03.htm
• Ευάγγελος Πρωτοπαπαδάκης, Οικολογική Ηθική, Εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα, Αθήνα – Κομοτηνή 2005
• Αλέξανδρος Γεωργόπουλος, Αν. Καθηγητής, Τ.Ε.Π.Α.Ε., Α.Π.Θ., Περιβαλλοντική Ηθική, Έχουν οι άνθρωποι υποχρεώσεις προς τα μη ανθρώπινα όντα; http://users.kas.sch.gr/evagel /text/sinedrio/ IV_sin_ereynes/19.20-19.40_%20Georgopoulos.pdf
• Διακήρυξη Δικαιωμάτων των Ζώων, Παρίσι 1978
• Κείμενο πρότασης στην πρόσφατα επιχειρηθείσα αναθεώρηση του συντάγματος για την προσθήκη άρθρου σχετικού με τα δικαιώματα των ζώων, ΣΟΛΩΝ, 2006
• www.AbolitionistApproach.com
• http://en.wikipedia.org/wiki/Animal_rights
• http://en.wikipedia.org/wiki/Tom_Regan
• http://www.ecogreens.gr/ekloges/egfiles/AnimalRights.htm

λίγα λόγια για τους ομιλητές...

Τοm Regan
Eπίτιμος καθηγητής φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας όπου δίδαξε από το 1967 έως το 2001. Κατά τη διάρκεια της ακαδημαϊκής του θητείας, έλαβε πολλά βραβεία για την επίδοσή του στη διδασκαλία της προπτυχιακής και μεταπτυχιακής εκπαίδευσης, καθώς επίσης και τον τιμητικό τίτλο University Alumni Distinguished Professor.

Θεωρείται ο φιλοσοφικός ηγέτης του κινήματος για τα δικαιώματα των ζώων στις Hνωμένες Πολιτείες. Έχει βραβευθεί με πολλά βραβεία μεταξύ των οποίων και το βραβείο Gandhi για την εξέχουσα συνεισφορά του στο κίνημα το 1986.

Έχει συγγράψει πάνω από είκοσι βιβλία, καθώς και εκατοντάδες επιστημονικά άρθρα, μέσα από τα oποία εξετάζει τι είναι πραγματικά ηθικό και δίκαιο. Οι θεωρίες του για την περιβαλλοντική πολιτική και την ιατρική ηθική αναλύονται συχνά σε φιλοσοφικο-κοινωνικά άρθρα, ενώ τα έργα του περί ευθανασίας και δικαιωμάτων των ζώων αναφέρονται σε πολλά δοκίμια φιλοσοφικής ηθικής. Το βιβλίο του Η Υπόθεση για τα Δικαιώματα των Ζώων επηρέασε σημαντικά το κίνημα της απελευθέρωσης τους. Μέσα σ’αυτό υποστηρίζει ότι τα μη ανθρώπινα όντα είναι «υποκείμενα μιας ζωής», όπως ακριβώς και οι άνθρωποι, και ότι, εάν θέλουμε να αποδώσουμε αξία στα ανθρώπινα όντα, ανεξάρτητα από το εάν διαθέτουν λογική ή όχι, τότε, προκειμένου να είμαστε δίκαιοι και συνεπείς με αυτή την ιδέα, πρέπει ομοίως να αποδώσουμε την ίδια αξία και στα μη ανθρώπινα όντα.

Έχει παρουσιάσει εκατοντάδες διαλέξεις στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο εξωτερικό, ενώ το 2000 του απονεμήθηκε το μετάλλιο William Quarles Holliday Medal, η υψηλότερη τιμητική διάκριση που απονέμει το Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας σε ακαδημαϊκό.

Από τα πιο σημαντικά έργα του είναι τα εξής: The Case for Animal Rights (1983), The Struggle for Animal Rights (1988), Defending Animal Rights (2001), and Animal Rights, Human Wrongs: An Introduction to Moral Philosophy (2003). Το τελευταίο του βιβλίο Empty Cages: Facing the Challenge of Animal Rights, έχει χαρακτηριστεί ως «η καλύτερη εισαγωγή στα δικαιώματα των ζώων που γράφτηκε ποτέ» (Jeffrey Masson), «ένα βιβλίο προορισμένο να αλλάξει τη σκέψη των ανθρώπων» (Jane Goodall), και «ένα καυστικό κατηγορώ για την ανθρώπινη μεταχείριση απέναντι στα ζώα» (J. M. Coetzee).

Έχει συμβάλει σημαντικά στην ιστορία της φιλοσοφίας στα τέλη του δέκατου ένατου και αρχές του εικοστού αιώνα. Το βιβλίο του Bloomsbury's Prophet: G. E. Moore and the Development of His Moral Philosophy προωθήθηκε από τον εκδότη του (Temple University Press) τόσο για την απονομή του βραβείου Pulitzer όσο και του βραβείου National Book.

Θεοδόσης Πελεγρίνης
Διδάκτωρ Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου του Έξετερ. Διδάσκει στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου της Αθήνας από το 1977.

Κατά τα έτη 2001-2007 διετέλεσε Κοσμήτωρ της Φιλοσοφικής Σχολής, ενώ από το 2007 έως σήμερα είναι Πρόεδρος του Τμήματος Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας. Διευθύνει το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στη Φιλοσοφία από το 2005.

Συγγραφέας των επιστημονικών έργων Η έννοια του κάλλους στον Δαμάσκιο (1977), Κεφάλαια ηθικής φιλοσοφίας – Η αυτονομία του ηθικού λόγου (1980), Kant’s Conceptions of the Categorical Imperative and the Will (1980), Εμπειρία και πραγματικότητα (1982), Κανονικότητα και μοναδικότητα (1983), Η ανθρώπινη ύπαρξη (1985), Η θεμελίωση του ηθικού βίου (1986), Άνθρωποι, ζώα, μηχανές (1987), Φιλοσοφία και αμφισβήτηση (1992), Μάγοι της φιλοσοφίας (1994), Η μελαγχολία της Αναγέννησης (1995), Ηθική φιλοσοφία (1997), Οι πέντε εποχές της φιλοσοφίας (1997), Παιδιά του Κάιν (2001), Ασκήσεις φιλοσοφίας για τη ζωή και την τέχνη (2002), Νεοπλατωνισμός (2003), Λεξικό της Φιλοσοφίας (2004), Σφηνάκια (2005), Από τον πολιτισμό στην πείνα (2006), Η αιώνια επιστροφή της φιλοσοφίας (2007), Η φιλοσοφία στη σκηνή (2008), Εγχειρίδιο Παθών (2008). Έχει, επίσης, εκδώσει το μυθιστόρημα Το είδωλο του κόσμου (1999) και συλλογή διηγημάτων με τίτλο Δεύτερη επιλογή (1997). Το 2007 τιμήθηκε με Κρατικό Βραβείο Δοκιμίου για το έργο του Από τον πολιτισμό στην πείνα.

Ευάγγελος Πρωτοπαπαδάκης
Διδάκτωρ Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 2009 εξελέγη Λέκτωρ Εφαρμοσμένης Ηθικής του Τμήματος Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής, Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Έχει δημοσιεύσει περισσότερα από δεκαπέντε επιστημονικά άρθρα σχετικά με τη Βιοηθική, την Ιατρική Ηθική και την Περιβαλλοντική Ηθική. Έργα του: Η Ευθανασία απέναντι στη Σύγχρονη Βιοηθική, εκδόσεις Αντ. Σάκκουλα, Αθήνα – Κομοτηνή 2003, Η ανθρώπινη στάση στη ζωή και στο θάνατο, εκδόσεις RedBlue, Αθήνα 2004, Οικολογική Ηθική, εκδόσεις Αντ. Σάκκουλα, Αθήνα – Κομοτηνή 2005, Περιβαλλοντική Ηθική: Ο Άρνε Νες και η Βαθιά Οικολογία, εκδόσεις Αντ. Σάκκουλα, Αθήνα – Κομοτηνή 2008.

Έλενα Παπανικολάου
Σπούδασε Φιλοσοφία και έκανε μεταπτυχιακό στην αρχαία ελληνική τραγωδία, στο πανεπιστήμιο Cambridge. Το 2004 εκπόνησε τη διδακτορική της διατριβή στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, υπό την εποπτεία του καθ. Θ.Ν. Πελεγρίνη. Από το φθινόπωρο του 2008 διδάσκει στο μεταπτυχιακό τμήμα του τομέα φιλοσοφίας του Φ.Π.Ψ. Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα εστιάζονται στην Αισθητική και Ηθική Φιλοσοφία. Είναι υπό έκδοση το πρώτο της βιβλίο σχετικά με την Τρίτη Κριτική του Καντ.

Γιάννης Ζήσης
Είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος. Από τα βιβλία του μεταξύ άλλων έχουν εκδοθεί τα ακόλουθα: Πράσινο Επιχειρείν, Πράσινη Καμπή Τόμος Α, Ειρήνη και Διανόηση, Πλανητικό και Ανθρώπινο Αδιέξοδο, ο Κόσμος μετά το AIDS και την Οικολογική Καταστροφή, καθώς και το φωτογραφικό άλμπουμ Ωδή στη Φθία, τόπος και τοπία. Αποσπάσματα από την ποιητική του συλλογή Ψυχές της Φύσης (υπό έκδοση), συμπεριελήφθησαν στη μουσική και ποιητική σύνθεση Ένα τραγούδι για το περιβάλλον, που πρωτοπαρουσιάστηκε στο κοινό στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Μαζί με τους Ιωάννα Μουτσοπούλου και Ιωάννη Παρασκευουλάκο, συνέταξαν το κείμενο για τα δικαιώματα των ζώων, στο πλαίσιο της πρόσφατα επιχειρηθείσας αναθεώρησης του συντάγματος. Έχει συμμετάσχει και έχει διοργανώσει πολλές διαθεματικές και διεπιστημονικές ημερίδες. Μεταξύ άλλων υπήρξε μέλος της Ελληνικής οργανωτικής επιτροπής του 22ου παγκόσμιου συνεδρίου φυσικής Solvay, που διεξήχθη στους Δελφούς και στην Λαμία το 2001. Η συνέντευξη που πήρε από τον νομπελίστα και μεγάλο διανοητή Ilya Prigogine έχει εκδοθεί σε τρεις γλώσσες (Αγγλικά, Ιταλικά, Ελληνικά), και ιδιαίτερα στην Ελληνική γλώσσα από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και τις εκδόσεις Κάτοπτρο. Έχει πάρει συνεντεύξεις από πολλές προσωπικότητες της επιστήμης, της τέχνης, και της πολιτικής στο πλαίσιο της συνεργασίας της ΜΚΟ ΣΟΛΩΝ με το ραδιοτηλεοπτικό κανάλι ΣΤΑΡ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Δραστηριοποιείται ομαδικά και εθελοντικά στην οικολογία μαζί με συνεργάτες από το 1979 στην Αθήνα και από το 1985 στην Φθιώτιδα (και όχι μόνο) όπου και ζει μόνιμα πλέον. Έχει χρηματίσει μέλος της διεθνούς κριτικής επιτροπής ταινιών μεγάλου μήκους στο Διεθνές Φεστιβάλ ECOCINEMA που πραγματοποιήθηκε στη Ρόδο το 2003.

Ως μέλος της ΜΚΟ ΣΟΛΩΝ έχει εκλεγεί επί σειρά ετών στην Γραμματεία του Πανελλήνιου Δικτύου Εθελοντικών Οργανώσεων (ΠΑΝΔΟΙΚΟ), ενώ έχει θητεύσει ως μέλος (γραμματέας) του Δ.Σ. Εθνικού Πάρκου Σχινιά Μαραθώνα και ως μέλος του Δ.Σ. του (ΑΣΑΟΣ) Ανώτατου Συμβουλίου Απονομής Οικολογικού Σήματος.

Ως εκπρόσωπος των ΠΑΝΔΟΙΚΟ, ΜΚΟ ΣΟΛΩΝ, ή άλλων φορέων έχει εκπροσωπήσει τη χώρα ή άλλους φορείς σε διεθνείς και εθνικές διαβουλεύσεις ή συνέδρια. Ως μέλος της Γραμματείας του ΠΑΝΔΟΙΚΟ πρωτοστάτησε για την από κοινού συνδιοργάνωση των ΜΚΟ ΣΟΛΩΝ, ΠΟΦΥΖΩ και ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ, της ημερίδας Άνθρωποι Πόλεις Ζώα, που αποτέλεσε την αφετηρία και για την πρωτοβουλία της συνταγματικής αναθεώρησης του Συντάγματος σχετικά με τα δικαιώματα των ζώων.

Έχει συμμετάσχει σε δράσεις για την πράσινη απασχόληση, την πράσινη κατάρτιση και εκπαίδευση και την κοινωνική οικονομία. Είναι εθελοντής σε φιλοζωικές δράσεις καθημερινά.