Πρέπει από το Νηπιαγωγείο το παιδί να γράφει και να διαβάζει;

Οι περισσότεροι γονείς, ξεκινώντας το παιδί τους το Νηπιαγωγείο, επιθυμούν να του προσφέρουν τα καλύτερα, ενώ έχουν αγωνία για το αν το παιδί τους θα καταφέρει να ανταποκριθεί σε όλα όσα θα του ζητηθούν σε αυτό τον νέο χώρο.  

 

Στο πλαίσιο της ολόπλευρης ανάπτυξης του παιδιού, ένας από τους ρόλους του Νηπιαγωγείου είναι η  σταδιακή προετοιμασία και η προσαρμογή των παιδιών στις μελλοντικές απαιτήσεις που θα συναντήσουν στο Δημοτικό.

Σε τι, όμως, έγκειται η σωστή προετοιμασία;  

Ένα από τα θέματα που συζητείται αρκετά είναι το θέμα της Γραφής και της Ανάγνωσης. Ας δούμε τι έχουν να μας πουν οι ειδικοί για αυτό το θέμα.

Πρέπει να μάθει να γράφει και να διαβάζει ένα παιδί από το Νηπιαγωγείο;  

της Έρης Πιπεράκη

Είναι ένα ερώτημα που απασχολεί τους γονείς και προβληματίζει αρκετούς εκπαιδευτικούς, αφού αρκετά συχνά οι γονείς ανησυχούν, θεωρώντας ότι δεν πρέπει να χάνεται χρόνος και ότι το παιδί τους πρέπει ήδη από το νηπιαγωγείο να μάθει ν’ αναγνωρίζει αλλά και να γράφει τα γράμματα κι έτσι συνθέτοντάς τα να γράφει και να διαβάζει λέξεις.

Είναι όμως έτοιμα τα παιδιά αυτής της ηλικίας να εκπαιδευτούν στη γραφή και ανάγνωση ή μήπως εκπαιδεύοντάς τα   παραβλέπουμε όλους αυτούς τους παράγοντες που πρέπει να έχουν αναπτυχθεί επαρκώς, ώστε ένα παιδί να ενταχθεί αβίαστα και φυσικά αποτελεσματικά στο γραπτό λόγο;

Ο προφορικός λόγος είναι εγγενές συστατικό της ανθρώπινης φύσης. 

Όλα τα παιδιά κατακτούν τη γλώσσα του άμεσου περιβάλλοντός τους και  αποκτούν προφορικό λόγο, εφόσον δεν υπάρχουν σοβαρά αισθητηριακά ή νευρολογικά προβλήματα. Ο προφορικός λόγος δε διδάσκεται αλλά κατακτιέται μέσα σ’ ένα πλαίσιο όπου υπάρχει επικοινωνία και αλληλεπίδραση.

Αντίθετα, ο γραπτός λόγος δεν αποτελεί μέρος της υπόστασης του ανθρώπου. 

Για ν’ αποκτήσουν τα παιδιά γραπτό λόγο πρέπει να διδαχθούν συστηματικά και να εξασκηθούν, αλλά πρώτα πρέπει να έχουν φτάσει σ’ ένα τέτοιο σημείο αισθητηριακής και νευρολογικής ωρίμανσης που θα τους επιτρέψει ν’ αναπτύξουν ομαλά αυτήν την ικανότητα, χωρίς να δυσκολευτούν και ν’ απογοητευτούν.

Για να μπορέσει ένα παιδί να γράψει και να διαβάσει χρειάζεται να έχει αναπτύξει:

• Καλή αντίληψη του χώρου και δεξιότητες προσανατολισμού στο χώρο, ώστε να κατανοεί οδηγίες που αφορούν χωρικές έννοιες.

• Ικανότητες παρατήρησης και  οπτικής διάκρισης.

• Ικανότητες ακουστικής διάκρισης.

• Οπτική και ακουστική μνήμη.

• Ικανότητες σειροθέτησης.

• Μνήμη αλληλουχιών.

• Επαρκές λεξιλόγιο και κατανόηση των νοημάτων που εκφέρονται μέσω των λέξεων.

• Ικανότητα αναγνώρισης των μερών ενός όλου.

• Ικανότητα διάσπασης του όλου σε μέρη.

• Ικανότητα σύνθεσης του όλου από τα μέρη που αποτελείται.

• Ικανότητες ομαδοποίησης και ταξινόμησης πληροφοριών.

• Αυτοέλεγχο για να διατηρεί την προσοχή του.

• Φωνολογική επίγνωση.

Όλες αυτές τις ικανότητες, το νήπιο τις κατακτά κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσής του στο νηπιαγωγείο ενώ παράλληλα, σταδιακά, αποκτά φωνολογική επίγνωση.

Για να μάθει ανάγνωση και γραφή ένα παιδί πρέπει πρώτα να έχει αποκτήσει φωνολογική επίγνωση. Να κατανοήσει δηλαδή ότι οι λέξεις αποτελούνται από μικρότερες μονάδες χωρίς νόημα (συλλαβές – φωνήματα) και ν’ αρχίσει να σκέφτεται πάνω στη γλώσσα, διακρίνοντας αρχικά τις συλλαβές και μετά τα φωνήματα από τα οποία αποτελείται μια λέξη.

Αν ένα παιδί δεν μπορεί να μας πει από ποιες συλλαβές αποτελείται η λέξη «γάλα» τότε δεν θα καταφέρει να μάθει να τη διαβάζει όσο κι αν του διδάξουμε ανάγνωση και  μόνο όταν καταφέρει να την  αναλύσει στα φωνήματα που την αποτελούν, τότε πλέον θα μπορέσει ν’ αντιστοιχίσει τα φωνήματα με οπτικά σχήματα δηλαδή γράμματα.

Ένα παιδί μπορεί να  καταλάβει ότι τη λέξη μπορούμε να τη χωρίσουμε όχι μόνο σε συλλαβές αλλά και σε φωνήματα, να κάνει δηλαδή φωνημική ανάλυση και σύνθεση, γύρω στην ηλικία των 6 ετών.

Μόνο  αφού έχει κατακτήσει   αυτή την ικανότητα, μπορούμε να προχωρήσουμε στην αντιστοίχηση, δηλαδή στη σύνδεση των φωνημάτων με την εικόνα τους (γράμματα) και στη γραφή των λέξεων. Μέχρι τότε, τα νήπια μπορεί ν’ απεικονίζουν κάποια γράμματα, ακόμα και το όνομα τους ή και λέξεις που βλέπουν, αλλά στην πραγματικότητα απεικονίζουν κάποια σύμβολα χωρίς να έχουν κατανοήσει το γλωσσικό τους φορτίο.

Στο Νηπιαγωγείο, όλες οι δραστηριότητες λαμβάνουν υπόψη τις ατομικές διαφορές από νήπιο σε νήπιο, δεδομένου ότι κάποια νήπια κατακτούν ορισμένες ικανότητες νωρίτερα από κάποια άλλα, τα οποία με τη σειρά τους επιδεικνύουν καλύτερη επίδοση σε άλλους αναπτυξιακούς τομείς.

Στην εξελικτική τους πορεία, όλα τα παιδιά θα κατακτήσουν ικανότητες απαραίτητες για να αντιμετωπίσουν τις μελλοντικές απαιτήσεις στο Δημοτικό.

Η εξέλιξη κιναισθητικών, αντιληπτικών, μνημονικών, γλωσσικών και μεταγλωσσικών ικανοτήτων που γίνεται στο Νηπιαγωγείο, καθιστά ένα νήπιο έτοιμο να εκπαιδευτεί αβίαστα και αποτελεσματικά, χωρίς να δυσκολευτεί/πιεστεί/απογοητευτεί, στην εκμάθηση ανάγνωσης και γραφής ένα χρόνο αργότερα, στην Α΄ Δημοτικού.

________________

Πηγή: parents.gr

Να μαθαίνουμε στα παιδιά μας ότι δεν φταίνε για όλα οι άλλοι

Τα παιδιά, μαθαίνοντας κάτι τόσο απλό, μαθαίνουν, ουσιαστικά, να αναλαμβάνουν την ευθύνη των πράξεών τους.

👶👶👶 

Ένα παιδί που του είχαν μάθει ότι για όλα φταίνε οι άλλοι

Πριν από λίγες μέρες, καθόμουν στην τάξη και παρατηρούσα τα παιδιά μου καθώς έπαιζαν, κρατώντας σημειώσεις για το κάθε παιδί ξεχωριστά, αλλά και για το πώς παίζουν ως ομάδες. 

Είναι κάτι που κάνω σχεδόν μέρα παρά μέρα, αλλά ειδικά τον Σεπτέμβριο, που είναι και η αρχή της σχολικής χρονιάς, επιδίδομαι στο συγκεκριμένο σπορ σχεδόν δυο ώρες κάθε μέρα, ώστε να μπορέσω να καταλάβω πώς λειτουργεί το κάθε παιδάκι, αλλά και η τάξη ως ομάδα.
Ήμουν ιδιαίτερα ευχαριστημένη απ’τις σημειώσεις μου της φετινής μου τάξης. 

Έβλεπα πως τα παιδιά δεν είχαν ιδιαίτερα προβλήματα κοινωνικοποίησης ή συναναστροφής. 

Γενικά η τάξη «έδεσε» από τις πρώτες μέρες. Τα παιδιά έλυναν σχεδόν μόνα τους τις διαφορές τους. Ακολουθούσαν κανόνες. Δεν ενοχλούσαν τους φίλους τους με άσχημες συμπεριφορές ή λόγια.

Πριν προλάβω ν’αντιδράσω σ’αυτήν την εικόνα, ένα άλλο παιδάκι, που συμμετείχε σ’αυτό το σκηνικό τιμωρίας του παιχνιδιού, ήρθε κοντά μου και με προέτρεψε να κάνω «ντα» το παιχνίδι που έγινε αιτία να σκοντάψει ο φίλος μας. 

Φυσικά και δεν το έκανα, παρά μάζεψα όλα τα παιδιά γύρω απ’τον «τόπο του εγκλήματος», όπου και ξεκίνησε μία συζήτηση για το ποιος έφταιγε που σκόνταψε ο συμμαθητής τους.

Κάποια παιδιά απέδωσαν ευθύνες στο παιχνίδι και κάποια στο ίδιο το παιδάκι. 

Ένα παιδάκι έδωσε όλη την ευθύνη αποκλειστικά σ’εμένα, που δεν πρόλαβα να πιάσω τον φίλο τους πριν πέσει. 

Πρώτα συζητήσαμε πως εγώ απείχα πολύ απ’το παιδί για να καταφέρω να το πιάσω (στον αέρα;) πριν πέσει. 

Έπειτα, μετρήσαμε και την απόσταση (3 μπλε φουλάρια, δηλαδή 1,5 μέτρο περίπου). 

Τέλος, περάσαμε στο ερώτημα αν τα άψυχα παιχνίδια μπορούν να επηρεάσουν την κίνηση του σώματός μας ή όχι. 

Μετά από πολλά πειράματα με διάφορα παιχνίδια που σκορπίσαμε στο πάτωμα, καταλήξαμε πως τα παιχνίδια δεν μετακινούνται από μόνα τους. Εκτός κι αν φυσήξει μεγάλος άνεμος ή υπάρχει φάντασμα στο σχολείο. 

Τα αποκλείσαμε και τα δύο. 

Επομένως, ο λόγος που ο φίλος μας έπεσε, ήταν επειδή δεν είδε το παιχνίδι στο πάτωμα απ’την βιασύνη του και σκόνταψε επάνω του. Άρα, άδικα ξυλοφορτώσαμε το καημένο το παιχνιδάκι!

Το παιδάκι που σκόνταψε ήταν και το τελευταίο που πείστηκε ότι ουσιαστικά από δική του υπαιτιότητα σκόνταψε. 

Ακόμη κι όταν τονίσαμε ότι ήταν άτυχη στιγμή και πως αυτά συμβαίνουν σ’όλους, ακόμη και στους μεγάλους, δυσκολεύτηκε πάρα πολύ να το δεχτεί. 

Ο λόγος ήταν, κυρίως, επειδή αυτή ήταν η κυρίαρχη πρακτική στο σπίτι.
Ναι, το θυμάμαι κι εγώ μικρή, να σκοντάφτω σ’αντικείμενα κι η γιαγιά μου να τ’αποδίδει στ’αντικείμενα, ενώ η μαμά μου στην απροσεξία μου. 

Η δασκάλα μου στο δημοτικό πάλι, θυμάμαι, μας είχε μιλήσει για το σώμα μας και πώς αυτό γίνεται αδέξιο, καθώς αναπτύσσεται, μ’αποτέλεσμα συχνές, ξαφνικές και φαινομενικά, αναίτιες πτώσεις του σώματός μας ή αντικειμένων που χειριζόμαστε. 

Αυτή η τελευταία προσέγγιση πιστεύω πως είναι και η πιο ορθή και πρέπει να προσφέρεται στα παιδιά από μικρή ηλικία, ώστε να γνωρίζουν τα πραγματικά γεγονότα της ανάπτυξης. 

Το ίδιο πρέπει να προσεγγίζεται και το γεγονός πως ευθυνόμαστε για τον τρόπο που κινούμαστε σ’έναν χώρο, αλλά και για την έννοια του «ατυχήματος».

Τα παιδιά, μαθαίνοντας κάτι τόσο απλό, μαθαίνουν, ουσιαστικά, να αναλαμβάνουν την ευθύνη των πράξεών τους. 

Μαθαίνουν πως τ’άψυχα αντικείμενα δεν μπορούν ν’ασκήσουν δύναμη πάνω μας χωρίς αιτία. 

Σημασία έχει η δική μας συμπεριφορά στο πλαίσιο που κινούμαστε. Και φυσικά, το ν’απαντήσουμε με βία υπό συνθήκες που δεν απειλείται η σωματική μας ακεραιότητα, είναι εκτός από λάθος και ανούσιο. 

Κανένα θετικό αποτέλεσμα δεν πρόκειται να προκύψει από μία βίαιη συμπεριφορά.

Μη θεωρήσετε τέτοια μικρά συμβάντα ασήμαντα και μην τα αφήνετε να περνούν έτσι. 

Αυτά τα παιδιά, όταν μεγαλώσουν, θ’αποδίδουν τις αποτυχίες τους σε εξωγενείς παράγοντες, σε δύσκολους καιρούς ή σε τρίτα άτομα. Η πραγματικότητα, όμως, είναι πως ο καθένας μας είναι υπεύθυνος για τις πράξεις του. Τόσο για τις πτώσεις του όσο και για τις όμορφες δημιουργίες του. 

Το περιβάλλον θα κρύβει πάντα δυσκολίες. Πάντα θα υπάρχει ένα ξύλινο παιχνιδάκι που θα μας κάνει να σκοντάφτουμε και να πέφτουμε. 

Το ζήτημα είναι να σηκωνόμαστε, να τινάζουμε τα ρούχα μας και να μαθαίνουμε πως πρέπει να κοιτάμε καλά τον δρόμο που βαδίζουμε.

Γιατί η κυρία, ακόμη κι αν πετάξει, δεν θα προλάβει να μας πιάσει.

themamagers via tvxs.gr
fouit

Τι να ρωτήσω την/τον Νηπιαγωγό του παιδιού μου;

Η συνεργασία μεταξύ των γονέων και των νηπιαγωγών είναι αναγκαία και σημαντική καθώς μέσα από αυτή ενημερώνονται και οι δύο πλευρές για τις επιδόσεις αλλά και τις εμπειρίες που αποκομίζει το κάθε παιδί.

Ο μήνας Νοέμβριος είναι η περίοδος που οι γονείς καλούνται από τους νηπιαγωγούς και κάνουν την πρώτη ενημερωτική τους συνάντηση.

• Η σχέση που πρέπει να έχουν οι γονείς με τον νηπιαγωγό του παιδιού τους, είναι καλό να είναι εποικοδομητική και ποτέ ανταγωνιστική. 
• Ακούστε όσα έχει να σας πει με προσοχή και μην προσπαθήσετε να τον αμφισβητήσετε. 
• Ζητήστε περισσότερες πληροφορίες εάν είναι κάτι που δεν σας καλύπτει. 
• Προσεγγίστε τον με ευγένεια αλλά αφήστε να σας ενημερώσει πρώτα ο ίδιος για το παιδί σας. 
• Μία καλή σχέση μεταξύ σας βοηθάει το παιδί να έχει καλύτερες επιδόσεις και να μην επηρεάζετε αρνητικά για τον χώρο του σχολείου

Παρακάτω ο κ. Στέλιος Μαντούδης μας αναφέρει κάποια σημαντικά ερωτήματα που μπορούν οι γονείς να παραθέσουν στον νηπιαγωγό του παιδιού τους, προκειμένου να χτίσουν τη σχέση μεταξύ τους αλλά και να ενημερωθούν για την εικόνα του παιδιού τους στην τάξη

• Έχει παρέες και φίλους;
• Πως είναι οι σχέσεις με τους συμμαθητές του;
• Πως αντιδρά στο ελεύθερο παιχνίδι με τα άλλα παιδιά;  
 Μοιράζεται τα πράγματα του;
• Όταν του βάζετε να κάνει μια εργασία την κάνει με προθυμία;
• Όταν κάποιος στην τάξη κάνει ανάγνωση, παρακολουθεί και απαντά;
• Κατά τη διάρκεια του σχολικού προγράμματος, δυσκολεύεται στις αλλαγές;
• Διασπάται εύκολα η προσοχή του από εξωτερικά ερεθίσματα;
• Μαθαίνει εύκολα τις νέες πληροφορίες/γνώσεις;
• Πως θα κρίνατε τον λόγο/ομιλία του;
• Η άρθρωση του είναι καθαρή;
• Στα κινητικά παιχνίδια έχει καλό συντονισμό;
• Οι λεπτοί χειρισμοί του στις ζωγραφιές πως είναι; Π.χ. μπορεί να ζωγραφίσει κάτι απλό (σπίτι, άνθρωπο κλπ)
• Πως θα κρίνατε την συνολική εικόνα του;

Συμβουλή Ειδικού:
Εάν ο νηπιαγωγός σας συστήσει να κάνετε κάποια ειδική εξέταση σε Αναπτυξιακό Κέντρο μην σπεύσετε να τον επικρίνετε γιατί πολλές φορές η εμπειρία και η αντικειμενικότητά του τον δικαιώνουν.
boro