Showing posts with label Οκτώβρης. Show all posts
Showing posts with label Οκτώβρης. Show all posts

Sunday, 1 October 2023

Ο μήνας Οκτώβριος ή Οκτώβρης - Καλό Μήνα!!

 Καλό μήνα χαμομηλάκια!!
Ο λαός κατά τα συνηθισμένα τού έδωσε και τα δικά του ονόματα: τον λέει Αγιοδημήτρη ή Αι-δημητριάτη, αφού η πιο μεγάλη γιορτή είναι του Αγίου Δημητρίου, και Σπαρτό, είναι ο μήνας που θ' αρχίσει η σπορά. 
Λέμε θ' αρχίσει, γιατί η σπορά δεν γίνεται μόνο τον Οκτώβρη, αλλά προετοιμάζεται απ' το Σεπτέμβρη και συνεχίζεται μέχρι τα Χριστούγεννα.
Αγροτικές εργασίες: Σπορά δημητριακών (κριθάρι, βρόμη, στάρι) και συγκομιδή εσπεριδοειδών.

Ονομασία του μήνα Οκτώβρη: Από τη λατινική λέξη octo, που σημαίνει οχτώ, πήρε ο Οκτώβρης τ' όνομά του, γιατί πραγματικά στο παλιό-ρωμαϊκό ημερολόγιο, που άρχιζε από το μήνα Μάρτη, κρατούσε την όγδοη θέση. Όταν το 46 π.χ. τα πρωτεία του χρόνου τα πήρε ο Γενάρης, τότε ο Οκτώβρης έγινε ο δέκατος μήνας.

Αττικός μήνας: ΠΥΑΝΕΨΙΩΝ 14 Οκτωβρίου - 12 Νοεμβρίου. Ήταν ο τέταρτος μήνας του αττικού έτους. Ονομάστηκε Πυανεψιών από τα ιερά Πυανέψια ή Πυανόψια, γιορτή προς τιμήν του Απόλλωνα.
Ετυμολογία: Ο Πυανεψιών παράγεται από τις πυάνους (κυάμους: κουκιά) + έψειν (έψω=ψήνω, βράζω).

 
Ιερά Πυανέψια: Κάθε χρόνο στις 7 Πυανεψιώνα (Οκτωβρίου), γιορτή του Απόλλωνα, οι Αθηναίοι έβραζαν κουκιά μαζί με άλλα όσπρια προσφέροντάς τα σε κοινή συνεστίαση ευχόμενοι καλή σπορά. Περιέφεραν ακόμα την Ειρεσειώνη δηλαδή ένα κλαδί ελιάς στολισμένο με μαλλί γεμάτο από καρπούς, τραγουδώντας:
«Η Ειρεσειώνη σύκα φέρνει και παχιά ψωμιά και στα βάζα μέλι και λάδι και κρασί δυνατό...» (Πλούταρχος).

Έθιμα Αγίου Δημητρίου το μήνα Οκτώβριο

Δημήτρηδες υπάρχουν σχεδόν όσοι και Γιώργηδες, γιατί και οι δύο Άγιοι έχουν τιμηθεί εξαιρετικά απ' τους γεωργούς και τους κτηνοτρόφους, που αποτελούσαν το μεγαλύτερο μέρος του ελληνικού πληθυσμού.
Καβάλα στ' άλογά τους -άσπρο, κάτασπρο του Αι-Γιώργη, κοκκινωπό του Αι-Δημήτρη- δείχνουν με τα όπλα που κρατούν πως είναι αποφασισμένοι να προστατέψουν τους γεωργούς και τους κτηνοτρόφους από κάθε κακό.
Τους ίδιους και τις φαμίλιες τους, τα ζώα και τα χωράφια, ολόκληρο το βιος τους.
Στο Τζαντό της Θράκης μεταμφιεσμένοι κρατώντας Ειρεσειώνες συνόδευαν την ξύλινη τζαμάλα (καμήλα) σε όλα τα σπίτια, ευχόμενοι «καλή σπορά».

από paidika

Tuesday, 25 October 2022

Το «Μικρό Καλοκαιράκι του Αγίου Δημητρίου» (Τότε - Τώρα, Εδώ - Αλλού)

Πολλές από τις ημέρες του Οκτώβρη κυλούν με ζεστό και άνομβρο καιρό.
    Συχνά παρουσιάζεται το φαινόμενο πολλές ημέρες του Οκτωβρίου να είναι ζεστές και χωρίς καθόλου βροχές. Σε αυτές τις ημέρες έχει δοθεί η ονομασία καλοκαιράκι του Αγίου Δημητρίου. 
Στην Αμερική αποκαλούνται Ινδιάνικο Καλοκαίρι (Indian Summer)
    Η ονομασία «μικρό καλοκαιράκι του Αγίου Δημητρίου» αναφέρεται διότι η γιορτή του Αγίου Δημητρίου από τους πρώτους αιώνες του χριστιανισμού ήταν μια γιορτή ορόσημο για τις γεωργικές και κτηνοτροφικές εργασίες. 
    Ειδικά για τους κτηνοτρόφους σήμαινε το τέλος της παραμονής τους στα βουνά και την αρχή της πολυήμερης πορείας τους προς τα χειμαδιά των κάμπων. Στα ορεινά ξαναγύριζαν έξι μήνες μετά, του Αγίου Γεωργίου.

Καλοκαιράκι Αγίου Δημητρίου και παράδοση στην Ελλάδα
    Στην Ελλάδα το μικρό καλοκαιράκι μετεωρολογικά ακολουθεί την πορεία του αντικυκλώνα που επεκτείνεται προς την περιοχή μας . Πολλές φορές αυτή η επέκταση του αντικυκλώνα γίνεται νωρίτερα ενώ η ονομασία «μικρό καλοκαιράκι του Αγίου Δημητρίου» αναφέρεται διότι η γιορτή του Αγίου Δημητρίου από τους πρώτους αιώνες του χριστιανισμού ήταν μια γιορτή ορόσημο για τις γεωργικές και κτηνοτροφικές εργασίες.
......
    Κάτι ανάλογο παρατηρούμε ότι συνέβαινε και στην Ελληνική Μυθολογία. Η Περσεφόνη ξαναγύριζε στα σκοτάδια του Άδη, αφήνοντας πίσω της τη Δήμητρα να οδύρεται για την απώλεια. 
Η τελευταία για να εκδικηθεί έφερνε στους ανθρώπους το χειμώνα. 
    Και τα χρυσάνθεμα - τα "αγιοδημητριάτικα" που ανθίζουν αυτή την εποχή ακόμη και σήμερα πολλοί τα θεωρούν πένθιμα λουλούδια γιατί σύμφωνα με μια λαογραφική ερμηνεία, εμφανίζονται για να παρηγορήσουν τη Δήμητρα για την αποχώρηση της κόρης της στον Άδη. 
    Ο λαός θέλησε να ξορκίσει το φόβο για τον επερχόμενο χειμώνα, αλλά παράλληλα θέλησε να συνεχίσει τις αρχαίες δοξασίες μέσα στη νέα χριστιανική πραγματικότητα. Όπως και να έχει το πράγμα οι μεγάλες γιορτές "γράφουν" μέσα στη ζωή των ανθρώπων, δίνοντας τα δικά τους νοήματα στην καθημερινότητα και τις εργασίες.

Λαοί που έχουν τέτοια "μικρά καλοκαιράκια"
    Παρόμοιες καιρικές συνθήκες, με τοπικές παραλλαγές, υπάρχουν επίσης και σε άλλους λαούς. Προηγουμένως αναφερθήκαμε ότι ο αντικυκλώνας (πεδίο υψηλών πιέσεων) που σχηματίζεται μπορεί να είναι κινητός ή σχεδόν στάσιμος και αυτό έχει να κάνει κυρίως με την διάρκεια αυτού του ζεστού και άνομβρου καιρού καθώς και την χρονική περίοδο που εμφανίζεται. 
    Η ζεστή περίοδος του φθινοπώρου ονομάζεται «Χρυσό καλοκαιράκι» "Altweibersommer" στη Γερμανία, την Αυστρία, την Ελβετία, τη Λιθουανία. 
    Στην Ουγγαρία (venaasszonyok nyara), στην Εσθονία (vananaistesuvi), ενώ σε χώρες σλαβικής γλώσσας - για παράδειγμα, στη Δημοκρατία της Τσεχίας, την Πολωνία, τη Σλοβακία, τη Ρωσία, τη Σερβία και την Κροατία - είναι γνωστό ως «Καλοκαίρι της παλιάς γυναίκας» (Τσέχικα: babí léto, πολωνικά: babie lato, σλοβάκικα: babie leto) .
    Στη Βουλγαρία είναι γνωστό ως «Καλοκαίρι του τσιγγάνου» ή «Καλοκαίρι του φτωχού». 
    Στη Σουηδία, υπάρχει το "Brittsommar" (από το "Birgitta" και το "Britta", με τις μέρες αυτές γύρω στις 7 Οκτωβρίου). 
Στην Ιρλανδία, το φαινόμενο ονομάζεται «Μικρό φθινόπωρο των χήνων» "fómhar beag na ngéanna" και στα εύκρατα μέρη της Νότιας Αμερικής, όπως στη νοτιότερη Βραζιλία, Αργεντινή, Χιλή και Ουρουγουάη, το φαινόμενο είναι γνωστό ως Veranico, Veranito ή Veranillo και συνήθως συμβαίνει στις αρχές του (δικού τους) φθινοπώρου μεταξύ του τέλους Απριλίου και στα μέσα Μαΐου. 
Είναι επίσης είναι γνωστό ως "Veranico de Mayo" ή ως "Veranito de San Juan" δηλαδή «Το καλοκαίρι του Αγίου Ιωάννη» Εκεί η έναρξη και η διάρκεια του φαινομένου σχετίζονται άμεσα με την εμφάνιση του El Niño.
    Σε άλλες χώρες το μικρό καλοκαιράκι συσχετίζεται με τις φθινοπωρινές ονομαστικές μέρες θρησκευτικών εορτών, όπως τις μέρες του Αγίου Μάρκου στην Πορτογαλία, Ισπανία και Γαλλία, το «Καλοκαίρι του Αγίου Μαρτίνου σε Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία και Πορτογαλία) και «Το καλοκαίρι του Μιχαήλ» στη Σερβία. 
    Στην γειτονική μας Τουρκία γιορτάζεται τον Νοέμβριο και ονομάζεται pastirma yazı, που σημαίνει «Καλοκαίρι του Παστουρμά», δεδομένου ότι το μήνα Νοέμβριο στην Τουρκία θεωρείται ότι είναι η καλύτερη περίοδος για να γίνει ο παστουρμάς.

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Monday, 3 October 2022

Οκτώβρης με… Γενική Καθαριότητα του Σπιτιού που παραγέμισε!

Ακόμα πιο Απαραίτητη από Ποτέ στην Εποχή της Πανδημίας

Καλώς ήρθες Οκτώβρη! Καλώς ήρθε φθινόπωρο! 
Αυτή είναι η εποχή που στα περισσότερα σπίτια κατεβάζουν τα χειμωνιάτικα, μαζεύουν τα καλοκαιρινά, ντύνουν το σπίτι με τα χαλιά και ετοιμάζονται για τον χειμώνα. 
Μία γενική καθαριότητα χρειάζεται λοιπόν!
(....)
Μάθαμε να πλένουμε τα χέρια μας συχνά, να βάζουμε αντισηπτικό ακόμα συχνότερα, να απολυμαίνουμε ακόμα και τις σακούλες του σούπερ μάρκετ και τον πάγκο της κουζίνας όλη την ώρα. Μάθαμε να καθαρίζουμε και να απολυμαίνουμε στο πέρασμα μας.

Ας ετοιμάσουμε το σπίτι μας και την ψυχή μας για να ευχαριστηθούμε τον καινούργιο μήνα και τη νέα σεζόν!
Φέτος μία γενική καθαριότητα για να καλοσωρίσουμε τον καινούργιο μήνα και να προετοιμαστούμε για τη νέα σεζόν είναι ακόμα πιο σημαντική από ποτέ. 
Να γιατί:

1. Ώρα να κοιτάξουμε πίσω μας
....
Με την πανδημία από τη μια ώρα στην άλλη το σπίτι μας έγινε το φρούριο μας, κυριολεκτικά και μεταφορικά. 
Και φυσικά στο σπίτι έπρεπε να γίνουν τα πάντα: να γίνει διαδικτυακά το σχολείο των παιδιών, η εργασία των ενηλίκων, να διατηρηθούν οι φιλικές σχέσεις, να γίνουν μαθήματα γιόγκα, χορού, ξένων γλωσσών, κλπ. όλα διαδικτυακά.
Μάθαμε να παραγγέλνουμε το φαγητό μας ηλεκτρονικά και να τρώμε σαββατόβραδο το φαγητό του εστιατορίου στο σπίτι. 
Το σπίτι έγινε το κέλυφος μας, ο χώρος συναισθηματικής και φυσικής προστασίας μας. 
Άλλαξε το σπίτι μας μορφή, καθώς άλλαξαν οι ανάγκες μας!

2. Το σπίτι παραγέμισε
    Με τον φόβο της πανδημίας οι περισσότεροι από εμάς αγόρασαν περισσότερες προμήθειες, όπως καθαριστικά, φαγητά, αλλά και αγαθά που κρίναμε ότι μας ήταν απαραίτητα για να περάσουμε καλά στο σπίτι.
    Οι περισσότεροι από εμάς κράτησαν περισσότερα παλιά πράγματα, δεν ξεφορτωθήκαμε όσα έπρεπε, κρατώντας τα σύμφωνα με το πνεύμα της εποχής «για ώρα ανάγκης». Το σπίτι μας παραγέμισε, παραφορτώθηκε με ασήμαντα, περιττά ή ακόμα και εντελώς άχρηστα πράγματα. 
Τώρα είναι η ώρα να αξιολογήσουμε τι χρειαζόμαστε και τι όχι, να ξεσκαρτάρουμε, να ξεφορτωθούμε και να καθαρίσουμε και να απολυμάνουμε.

3. Βαθύ καθάρισμα
Η έννοια της καθαριότητας δε σχετίζεται μόνο με το να έχουμε καθαρές επιφάνειες γύρω μας. 
Σχετίζεται και με την εσωτερική μας καθαριότητα, την αίσθηση ότι δεν αφήσαμε τα πράγματα στην τύχη τους, ότι εμείς έχουμε το πάνω χέρι και τον έλεγχο της κατάστασης.
Το βαθύ καθάρισμα της γενικής καθαριότητας πάει πολύ πιο πέρα από το καθημερινό συμμάζεμα και καθαριότητα: πρόκειται για μία βαθιά, ριζική ανανέωση του χώρου. Ίσως πέρα από τα καθαριστικά και τα απολυμαντικά που θα φτάσουν σε κάθε γωνία και χαραμάδα, να χρειάζεται να βάλουμε και μία φρέσκια στρώση μπογιάς, να αστράψει ο χώρος μας.

4. Οργάνωση
Μετά από μία γερή καθαριότητα νιώθουμε ότι το σπίτι πήρε άλλη μορφή- και αυτό αναπτερώνει το ηθικό και τη διάθεση μας. 
Τώρα είναι ώρα και για μια αναδιοργάνωση: ανοίγουμε ντουλάπες, συρτάρια και ντουλάπια και εξετάζουμε με κριτική και αντικειμενική ματιά το περιεχόμενό τους. 
Πετάμε όλα όσα είναι χαλασμένα ή κατεστραμμένα αλλά κρατούσαμε για συναισθηματικούς λόγους ή με τη δικαιολογία ότι «αυτό ίσως φτιάχνεται».
    Εναλλακτικά, πακετάρουμε για να χαρίσουμε τα πράγματα που δε χρησιμοποιούμε ή που δε θέλουμε πια. Ξεφορτωνόμαστε παλιά περιοδικά, εφημερίδες που «θα» διαβάσουμε (αλλά τα νέα τους μπαγιάτεψαν πια!), κουτιά, συσκευασίες και χίλια μύρια άχρηστα που κρατάμε με τη φαντασίωση ότι «ίσως» χρειαστούμε κάποια στιγμή στο μέλλον- η οποία εδώ και χρόνια δεν έχει έρθει!

πηγή
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

© Το χαμομηλάκι | To hamomilaki