Βοηθώντας τους έφηβους να αντιμετωπίζουν το stress

Οι έφηβοι, όπως και οι ενήλικες, βιώνουν το stress στην καθημερινότητα τους και μπορούν να επωφεληθούν σημαντικά, αν διδαχτούν τρόπους για να το αντιμετωπίσουν. Οι περισσότεροι έφηβοι βιώνουν stress, όταν αντιλαμβάνονται ότι βρίσκονται μπροστά σε μια επικίνδυνη, δύσκολη ή οδυνηρή κατάσταση και δεν έχουν βρει τον τρόπο να την αντιμετωπίσουν.

Το stress στους έφηβους μπορεί να προκαλείται από:

•  Τις αυξημένες απαιτήσεις του σχολείου.
•  Τις αλλαγές που συμβαίνουν στο σώμα τους.
•  Ενδεχόμενες αποτυχίες ‘η απογοητεύσεις.
•  Από μία χρόνια ‘η σοβαρή αρρώστια στην οικογένεια τους.
•  Τις αρνητικές σκέψεις και τα αρνητικά συναισθήματα για τον εαυτό τους.
•  Από το θάνατο ενός αγαπημένου προσώπου.
•  Τα προβλήματα που έχουν με τους φίλους τους.
•  Το να ζουν σ’ ένα μη ασφαλές περιβάλλον ‘η σε μια επικίνδυνη γειτονιά.
•  Από τα οικονομικά προβλήματα της οικογένειας τους.
•  Το χωρισμό ‘η το διαζύγιο των γονέων.
•  Από αλλαγές στο περιβάλλον και την καθημερινότητα ( π.χ. μια μετακόμιση ‘η από την αλλαγή σχολείου.)
•  Από το να έχουν παράλληλες δραστηριότητες ‘η μεγάλες απαιτήσεις και προσδοκίες από τον εαυτό τους.

Μερικοί έφηβοι κατακλύζονται από το stress. Όταν συμβεί αυτό, το stress  μπορεί να οδηγήσει σε άγχος, απομόνωση, επιθετικότητα, σωματικά συμπτώματα, ελλιπείς δεξιότητες χειρισμού της κατάστασης και χρήση αλκοόλ  ‘η άλλων εξαρτησιογόνων ουσιών.
Όταν αντιλαμβανόμαστε ότι η κατάσταση που αντιμετωπίζουμε είναι δύσκολη ‘η οδυνηρή, τότε συμβαίνουν στο μυαλό και στο σώμα μας κάποιες αλλαγές, προκειμένου να προετοιμαστούμε να αντιμετωπίσουμε το κίνδυνο. Η αντίδραση αυτή του νευρικού συστήματος σε καταστάσεις υψηλού στρες συνήθως ονομάζεται ” αντίδραση μάχης, φυγής ‘η καθήλωσης- παγώματος”:
Χαρακτηρίζεται από αύξηση του ρυθμού της καρδιακής και αναπνευστικής λειτουργίας, αύξηση της αιμάτώσης των μυών των άνω και κάτω άκρων, κρύα δρώμενα χέρια και πόδια, “σφίξιμο” στο στομάχι και αίσθημα φόβου.
Ο ίδιος μηχανισμός ο οποίος οδηγεί στην απάντηση στο stress μπορεί να σταματήσει τη λειτουργία του. Έτσι, μόλις αποφασίσουμε ότι η κατάσταση δεν είναι πλέον επικίνδυνη, επισυμβαίνουν διάφορες αλλαγές στο μυαλό και στο σώμα, που βοηθούν να ηρεμήσουμε και να ησυχάσουμε.
Αυτή η απάντηση είναι χαλάρωση και χαρακτηρίζεται από τη μείωση του καρδιακού ρυθμού και της συχνότητας της αναπνευστικής λειτουργίας και ένα γενικότερο αίσθημα ευεξίας.
Οι έφηβοι που αναπτύσσουν μια απάντηση για χαλάρωση και άλλες ικανότητες χειρισμού του stress, αισθάνονται λιγότερο αβοήθητοι και έχουν περισσότερες πιθανότητες να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τις στρεσσογόνες καταστάσεις.
Οι έφηβοι μπορούν να μειώσουν το stress με τις ακόλουθες τεχνικές:

• Να φτιάξουν μια παρέα από καλούς φίλους που θα μπορούσαν να βοηθήσουν σε δύσκολες καταστάσεις και να συμπαρασταθούν θετικά και αποτελεσματικά.
• Να ασκούνται και να τρώνε κανονικά.
• Να μάθουν να αντλούν ικανοποίηση από μικρότερες ‘η μεγαλύτερες καθημερινές επιτυχίες χωρίς    να θέτουν μοναδικό στόχο για τον εαυτό τους και τους άλλους την τελειότητα.
• Να αποφεύγουν την υπερβολική ποσότητα καφεΐνης, διότι μπορεί να προκαλέσει αύξηση του άγχους και της διέγερσης
• Να αποφεύγουν το κάπνισμα, τη χρήση αλκοόλ και παρανόμων ψυχοδραστικών ουσιών. 
• Να διδαχθούν ασκήσεις χαλάρωσης π.χ. κοιλιακή αναπνοή και τεχνικές χαλάρωσης από μυϊκή ένταση.
•  Να αναπτύξουν την ικανότητα, να υποστηρίζουν τα δικαιώματα τους και να τα διεκδικούν, π.χ. να εκδηλώνουν με ευγενικό τρόπο τα συναισθήματα τους και όχι με ανοιχτή έκφραση επιθετικότητας ‘η με παθητικότητα.
•  Να κάνουν ένα διάλειμμα από τις στρεσσογόνες καταστάσεις. Διάφορες δραστηριότητες      μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση του stress, όπως είναι η μουσική, η συζήτηση με φίλους, η  ζωγραφική, το γράψιμο, η ενασχόληση με ένα αγαπημένο ζωάκι.

Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν τους έφηβους με τους εξής τρόπους:

•  Να ελέγχουν εάν το stress επηρεάζει την υγεία του έφηβου, τη συμπεριφορά, τις σκέψεις και τα συναισθήματα του.
• Να ακούν με προσοχή τους έφηβους και να είναι σε ετοιμότητα μήπως το stress τους κατακλύσει.
• Να ενθαρρύνουν και να υποστηρίξουν τη συμμετοχή των εφήβων σε αθλητικές και άλλες δραστηριότητες.
• Να μάθουν και να χρησιμοποιούν και οι ίδιοι τεχνικές αντιμετώπισης του stress. Έτσι, μπορούν να λειτουργήσουν ως θετικά πρότυπα για τους έφηβους.

Η χρήση αυτών των μεθόδων ‘η και άλλων τεχνικών, μπορεί να βοηθήσει τους έφηβους να αντιμετωπίσουν το stress. Εάν όμως ένας έφηβος φαίνεται να έχει κατακλυσθεί από stress – είτε συζητά γι’ αυτό, είτε το δείχνει με τη συμπεριφορά του, τότε είναι χρήσιμη και βοηθητική μια αξιολόγηση από ειδικό επαγγελματία ψυχικής υγείας, καθώς και η συμβουλευτική του παρέμβαση.

(Πρώτη δημοσίευση στο schooltime.gr – Μάρτιος 2015)
Αγγελική Μπουμπούλη, Ψυχολόγος, Επιστημονική Συνεργάτης της Εταιρείας Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ψυχικής Υγείας
schooltime.gr

Το παιδί κολλάει πάνω μας όχι για να γεμίσει εκείνο, αλλά για να μας δείξει την αγάπη του

«Μαμά, θέλω κι άλλη ταινία. Κι άλλη! Κι άλλη!»

Συνέχεια θέλει κάτι παραπάνω.
Μια υπερβολική απαίτηση πρέπει να τη λαμβάνουμε υπ’ όψιν μας σαν μεταμφιεσμένη ανάγκη για επαφή. 

Το παιδί νιώθει έλλειψη, δεν αναγνωρίζει την αιτία και δεν το ζητάει άμεσα. Ιδίως αν είναι απασχολημένος ο γονιός. 

Αναζητά μια άλλη εύκολη πηγή ικανοποίησης: καραμέλες, γλυκά ή ταινίες στην τηλεόραση…

«Με ενοχλεί. Δε θέλει στ’ αλήθεια να δει ταινία!»
«- Έλα. Πάμε να κάνουμε μαζί πατίνια έξω.»

Δεν σταματάει να ζητάει
Ένα ατύχημα άφησε μια τεράστια τρύπα στο ρεζερβουάρ του. Ή ίσως μια επώδυνη κατάσταση έχει ανοίξει πολλές τρυπούλες αμφιβολίας. 

Τη βασανίζει μια δύσκολη κατάσταση στο σχολείο ή νιώθει ανασφάλεια μέσα στην οικογένεια, γιατί κάτι δεν έχει ειπωθεί ή δεν είναι σαφές… 

Η τρυφερή φροντίδα των συναισθημάτων της θα διορθώσει τις μικρές και μεγάλες τρύπες.

Είναι διαρκώς κολλημένος πάνω μου
Πολλές φορές τρύπιο είναι το δικό μας ρεζερβουάρ… Είμαστε κουρασμένοι, στρεσαρισμένοι… και μας λείπει τρυφερότητα και ανθρώπινη επαφή.

Το παιδί κολλάει πάνω μας όχι για να γεμίσει εκείνο, αλλά για να μας δείξει την αγάπη του.

Είναι σημαντικό να ασχοληθούμε με τον εαυτό μας. Να ξαναβρούμε όρεξη για ζωή, να λύσουμε τα προβλήματά μας, να συσφίξουμε τους δεσμούς… ώστε να ελευθερώσουμε το παιδί μας από αυτό το βαρύ καθήκον να μας κάνει ευτυχισμένους. 

Μην ξεχνάμε ότι δεν αποτελούμε τη μοναδική πηγή προσκόλλησης του παιδιού.

Μου ζητάει να της τηλεφωνώ στην κατασκήνωση
Ένα μητρικό χάδι απελευθερώνει οξυτοκίνη. Αυτό απέδειξε μια αμερικανική έρευνα που διεξήχθη σε 60 κοριτσάκια ηλικίας επτά έως δώδεκα ετών. 

Τους προτείναμε να κάνουν ασκήσεις μαθηματικών μπροστά σε άγνωστους ενηλίκους. 

Αυτή η αγχώδης κατάσταση προκάλεσε στο σύνολο των κοριτσιών σημαντική έκκριση κορτιζόλης, μιας στρεσογόνας ορμόνης, η οποία είναι μετρήσιμη στο σάλιο και στα ούρα.

Έτσι αποσταθεροποιημένες χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες. 

Τα κορίτσια της πρώτης ομάδας συνάντησαν όλα τη μητέρα τους, η οποία τους μίλησε παίρνοντάς τα αγκαλιά. 

Η δεύτερη ομάδα επικοινώνησε με τη μητέρα της αλλά τηλεφωνικά. 

η τελευταία ομάδα είδε την ταινία «Το ταξίδι του Αυτοκράτορα». 

Το αποτέλεσμα; 

Τα κοριτσάκια που ήρθαν σε επαφή με τη μητέρα τους σωματικά ή τηλεφωνικά είχαν την ίδια ορμονική αντίδραση (η διάρκεια της οποίας έγινε αντιληπτή αρκετές μέρες μετά). 

Αντιθέτως δεν ανιχνεύτηκε ίχνος οξυτοκίνης στα ούρα των κοριτσιών που είδαν την ταινία.

Αν και το άγχος βοηθά τις επιδόσεις, κάποιες έκαναν καλύτερα τις ασκήσεις των μαθηματικών με την οξυτοκίνη παρά με την κορτιζόλη.

Μπορούμε να εμπιστευτούμε τα παιδιά μας να μας πουν τι έχουν ανάγκη.

Μήπως τηλεφωνώ για μένα; 

Για να επιβεβαιωθώ ΕΓΩ; 

Μήπως ασκώ γονικό έλεγχο; 

Ή μήπως γιατί μου το ζήτησε εκείνη, για να εφοδιαστεί με οξυτοκίνη και να γυρίσει ομορφότερη στις φίλες της; 

Είναι σημαντικό να ζήσει τη ζωή του το παιδί μου μακριά από μένα. Θα του δώσω την άδεια να μη μου τηλεφωνεί. 

Αν η κόρη μου μου ζητήσει να της τηλεφωνώ κατά τις διακοπές της, θα εξακριβώσω τα κίνητρά της. 

Αν επιβεβαιωθεί ότι θα νιώσει καλύτερα και πιο άνετα αν της τηλεφωνώ θα το κάνω. Και θα της δίνω πάντα τη δυνατότητα να μπορεί να με συναντήσει.

themamagers.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Πώς να βοηθήσετε το παιδί να διαχειριστεί το Stress;

Όπως και οι ενήλικες, έτσι ακριβώς και τα παιδιά έρχονται συχνά στην καθημερινότητά τους αντιμέτωπα με το άγχος. Πολλές υποχρεώσεις, συγκρούσεις στην οικογένεια, προβλήματα με τους συνομηλίκους. Όλα αυτά μπορούν να προκαλέσουν στα παιδιά έντονο στρες, που έχει αντίκτυπο στην υγεία τους.

Μήπως το παιδί σου έχει στρες;
Μεγάλος αριθμός ερευνών ασχολείται με το άγχος των ανθρώπων και πως αυτό εξωτερικεύεται. Τα παιδιά που βρίσκονται σε μια στρεσογόνο περίοδο συνηθίζουν να το εκδηλώνουν με έντονες συμπεριφορές και συναισθήματα. Το πιο σύνηθες παράδειγμα είναι η ανικανότητα συγκέντρωσης και η κόπωση. Πολλές φορές όμως το παιδί που έχει στρες παρουσιάζει επίσης τάση για επιθετικότητα ή κρίσεις πανικού. Οι επαναλαμβανόμενοι εμετοί είναι ένα άλλο χαρακτηριστικό που εμφανίζονται λίγο πριν το παιδί αντιμετωπίσει μια δυσάρεστη κατάσταση. Διαταραχές ύπνου και διατροφής, χαμηλή σχολική επίδοση, αϋπνίες, κλάματα, τρίξιμο δοντιών, τικ αποτελούν τα συνηθέστερα παραδείγματα ενδείξεων της ύπαρξης στρες στο παιδί.

Πώς βοηθάμε τα παιδιά να αντιμετωπίσουν το άγχος
Το βασικό για την αντιμετώπιση τους στρες από ένα παιδί είναι να μάθει πρώτα να το αναγνωρίζει και να το καταλαβαίνει. Πρέπει να ακούει το σώμα του και να μην φοβάται να παραδεχτεί τα συναισθήματά του γύρω από αυτό.

Γνωριμία με το άγχος
Ενθάρρυνε το παιδί να γράψει ποια πράγματα ή καταστάσεις του προκαλούν ανησυχία στην καθημερινή του ζωή. Τι μπορεί να είναι για το παιδί το στρες; Ένας κόμπος στο στομάχι όταν έχεις χαθεί στο δρόμο, όταν νιώθεις πως όλα τα κάνεις λάθος, ή ακόμα όταν θέλεις να παραγγείλεις πίτσα και δεν βρίσκεις το τηλέφωνο ενώ πεινάς σαν λύκος;
Εξήγησε στο παιδί τι πραγματικά είναι το στρες και πώς να ξεχωρίζει το θετικό άγχος από το αρνητικό. Τα παιδιά πρέπει να κατανοήσουν πως μερικές φορές μπορεί να νιώθουν νευρικότητα, αλλά το σώμα τους να νιώθει καλά. Αυτό το είδος στρες μπορεί να το βοηθήσει να καταφέρει κάποια πράγματα. Για να το βοηθήσεις να το καταλάβει αυτό, μπορείς να του ζητήσεις να γράψει μια πραγματική ή φανταστική κατάσταση στρες που το κάνει να αποδίδει καλύτερα. Για παράδειγμα, όταν σε εξετάζει ο δάσκαλος ή όταν έχεις κανονίσει το πρώτο σου ραντεβού. Αντίθετα, όταν λειτουργούμε σε πολύ υψηλά ή χαμηλά επίπεδα άγχους, είμαστε αναποτελεσματικοί.


Μίλησε στο παιδί για τα βραχυχρόνια συμπτώματα του στρες. Η καρδιά χτυπάει πιο γρήγορα, ιδρώνουμε, αναπνέουμε με ταχύτερους ρυθμούς, χαλάει η διάθεσή μας, παίρνουμε λάθος αποφάσεις, κάνουμε αρνητικές σκέψεις, είμαστε απρόσεκτοι. Ρώτησε αν έχει νιώσει κάποιο από αυτά και στη συνέχεια εξήγησέ του τα μακροχρόνια συμπτώματα και πως αυτά οδηγούν και σε άλλες ασθένειες, όπως πονοκεφάλους, δερματίτιδες, αισθήματα κόπωσης, αλλαγές στην όρεξή του.

Πώς θα βοηθήσεις το παιδί να διαχειριστεί το άγχος
Μην έχεις μεγάλες απαιτήσεις και προσδοκίες και μην προγραμματίζεις τα πάντα. Τα παιδιά σήμερα παρακολουθούν με προσοχή για 7 ώρες τα σχολικά μαθήματα, στη συνέχεια κάνουν τις εξωσχολικές δραστηριότητές τους, γυρίζουν σπίτι για να τελειώσουν τα μαθήματά τους και να κοιμηθούν, ώστε να αρχίσουν ξανά την επόμενη. Οι γονείς πρέπει να σιγουρευτούν πως μες την βδομάδα, υπάρχει και χρόνος για ξεκούραση. Ο ύπνος πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα. Αυτό θα βοηθήσει και στην μείωση του άγχους, αλλά και στην βελτίωση των επιδόσεών τους.
Άφησε στο παιδί χρόνο για παιχνίδι. Το παιχνίδι έχει καταπληκτικές εκπαιδευτικές ιδιότητες, καθώς ενδυναμώνει τις νοητικές ικανότητες του παιδιού, όπως είναι η γλώσσα, η λογική σκέψη και η δημιουργικότητα, ενώ το ομαδικό παιχνίδι αυξάνει τις κοινωνικές δεξιότητες. Έχει, όμως, και «θεραπευτικές» ιδιότητες. Μέσα από τις ιστορίες που φτιάχνουν τα παιδιά έχουν τη δυνατότητα να αναπαραστήσουν τους προβληματισμούς τους, να επιλύσουν συγκρούσεις και να εκτονώσουν το άγχος τους. Ένα παιδί μπορεί να αισθάνεται άσχημα να συζητήσει με τη μητέρα του ότι στο σχολείο κάτι που το αγχώνει.

Δίδαξε στο παιδί τεχνικές χαλάρωσης. Τόνισέ του ότι η άσκηση αυξάνει την ενεργητικότητά μας, ενώ μειώνει το στρες. Είναι σημαντικό να δίνουμε το σωστό παράδειγμα πρώτα, δείχνοντας χαλαροί και ψύχραιμοι να αντεπεξέλθουμε έντονες καταστάσεις.
Επίτρεψε στο παιδί να κάνει λάθη. Δεν θα πρέπει να διστάζει να εκφράζει τα αρνητικά συναισθήματα, ούτε είναι φτιαγμένο για να τα κάνουν όλα τέλεια. Αν χρειαστεί να διατυπώσεις κριτική ξεκίνησε με το θετικό στοιχείο ή με την αναγνώριση του συναισθήματος του παιδιού, ώστε να μην νιώσει απόρριψη. Άλλωστε, η ικανότητα ενός ατόμου να αναγνωρίζει και να αποδέχεται τα συναισθήματά του, θετικά και αρνητικά, βοηθά στην καλή ψυχική υγεία.

Πάνω απ’ όλα, τα παιδιά πρέπει να καταλάβουν ότι για να αποφύγουν το στρες, θα πρέπει να ζουν μια ισορροπημένη ζωή. Δεν μπορείς να ζήσεις χωρίς άγχος, όταν δεν έχεις μάθει να το διαχειρίζεσαι.
Πηγή
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Η μητρική αγάπη ασπίδα στο στρες

Ευεργετική επίδραση στα γονίδια
έχει η τρυφερότητα στην παιδική ηλικία

Επί χρόνια οι ψυχίατροι ήξεραν ότι τα παιδιά που κακοποιούνται ή παραμελούνται διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν αργότερα στη ζωή προβλήματα ψυχικής υγείας - από άγχος και κατάθλιψη έως χρήση ουσιών και αυτοκτονία.

Η συσχέτιση ήταν ισχυρή και επιστημονικά τεκμηριωμένη, αλλά δημιουργούσε ένα ουσιώδες ερώτημα: γιατί συνέβαινε αυτό; 

Μήπως η κακοποίηση προκαλούσε βιολογικές αλλαγές, οι οποίες αύξαναν τον κίνδυνο εκδηλώσεως τέτοιου είδους προβλημάτων;

 .

Την απάντηση έδωσαν προσφάτως επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο ΜακΓκιλ του Καναδά με επικεφαλής τον δρα Μάικλ Μίνι. 

Οι επιστήμονες αφιέρωσαν δέκα χρόνια στη μελέτη ζώων, διαπιστώνοντας ότι η μητρική τρυφερότητα άλλαζε την έκφραση ορισμένων γονιδίων στα παιδιά τους, γεγονός που επέτρεπε σε αυτά να έχουν πιο ήπιες σωματικές αντιδράσεις στο στρες.

Αυτά τα αλλαγμένα γονίδια περνούσαν στην επόμενη γενιά: τα τρωκτικά και τα θηλαστικά που ήταν γενετικά προγραμματισμένα να χειρίζονται καλά το στρες ήταν πιο τρυφερά προς τα δικά τους παιδιά.

 .

Τώρα, για πρώτη φορά, η ίδια ερευνητική ομάδα ανακάλυψε άμεσα στοιχεία πως το ίδιο σύστημα λειτουργεί και στους ανθρώπους. Εξετάζοντας τους εγκεφάλους ανθρώπων που είχαν αυτοκτονήσει, διαπίστωσαν πως όσοι είχαν πέσει θύματα κακοποίησης ή παραμέλησης ως παιδιά, είχαν γενετικές αλλοιώσεις που πιθανόν τους καθιστούσαν βιολογικά πιο ευαίσθητους στο στρες.

Τα ευρήματα αυτά, που δημοσιεύονται στην Επιθεώρηση «Nature Neuroscience», αποκαλύπτουν τη βιολογία πίσω από τις πληγές της τραυματικής παιδικής ηλικίας και παρέχουν ενδείξεις για την αντοχή που έχουν όσοι κατορθώνουν να επουλώσουν αυτές τις πληγές. 

.

Η έρευνα 

Οι επιστήμονες του ΜακΓκιλ, σε συνεργασία με συναδέλφους τους από το Ίδρυμα Κλινικών Επιστημών της Σιγκαπούρης, συνέκριναν τους εγκεφάλους 12 ανθρώπων που είχαν αυτοκτονήσει και είχαν ιστορικό παιδικής κακοποίησης ή παραμέλησης με τους εγκεφάλους 12 άλλων αυτοχείρων, οι οποίοι δεν είχαν τέτοιο ιστορικό.

.

Οι επιστήμονες βρήκαν στοιχεία για την ανατροφή των αυτόχειρων, λαμβάνοντας εκτενείς συνεντεύξεις από τους εν ζωή συγγενείς τους και μελετώντας το ιατρικό ιστορικό τους. Οι εγκέφαλοι των θανόντων είχαν φυλαχθεί στο Νοσοκομείο Ντάγκλας του Μόντρεαλ, στο πλαίσιο της Τράπεζας Εγκεφάλων Αυτόχειρων, ένα πρόγραμμα του Κεμπέκ, το οποίο χρηματοδοτείται από το Πανεπιστήμιο ΜακΓκιλ με στόχο να αποκωδικοποιηθούν οι βιολογικές ρίζες της αυτοχειρίας.

Όπως γράφουν οι ερευνητές, όταν οι άνθρωποι βρίσκονται σε κατάσταση στρες, σε ολόκληρο το σώμα τους κυκλοφορεί η ορμόνη κορτιζόλη, η οποία θέτει τον οργανισμό σε κατάσταση συναγερμού. Αυτή η σωματική αντίδραση ρυθμίζεται μέσω του εγκεφάλου δημιουργώντας υποδοχείς στα κύτταρά του, οι οποίοι συμβάλλουν στην αποβολή της κορτιζόλης.

 .

Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται η δυσφορία που προκαλεί η υπερπαραγωγή της στον οργανισμό και προστατεύονται τα νευρικά κύτταρα από την παρατεταμένη έκθεση σε αυτήν, μία έκθεση που θα μπορούσε να τους προκαλέσει βλάβες.

Όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές, τα γονίδια που κωδικοποιούν αυτούς τους υποδοχείς ήταν κατά 40% λιγότερο ενεργά στους αυτόχειρες που είχαν κακοποιηθεί ως παιδιά σε σύγκριση με όσους δεν είχαν κακοποιηθεί. Η ίδια εκπληκτική διαφορά παρατηρήθηκε και όταν συγκρίθηκαν τα γονίδια των κακοποιημένων αυτόχειρων με γονίδια ανθρώπων που είχαν πεθάνει από άλλα αίτια και όχι από αυτοκτονία.

.

Επιμέλεια: Ρούλα Τσουλέα

πηγή

Τι είναι στρες και τι προκαλεί στο παιδί;

Ως ενήλικες έχουμε την τάση να πιστεύουμε ότι τα παιδιά ζουν σ’ έναν κόσμο ανέμελο, απαλλαγμένο από άγχος και στενοχώριες. Στην πραγματικότητα συμβαίνει συχνά το αντίθετο.

Ακόμη και τα πολύ μικρά παιδιά αισθάνονται συχνά άγχος και ανησυχούν για πολλούς λόγους, άλλα σε μικρότερο κι άλλα σε μεγαλύτερο βαθμό κι ένταση...  
Το στρες είναι το συνδυασμένο αποτέλεσμα των απαιτήσεων που ασκούνται πάνω στο άτομο και της ικανότητάς του να ανταποκριθεί σ’ αυτές ικανοποιητικά. Οι παράγοντες που προκαλούν τέτοιες πιέσεις-απαιτήσεις μπορεί να προέρχονται τόσο από το εξωτερικό περιβάλλον (δηλαδή την οικογένεια, τους φίλους, το σχολείο), όσο κι από τον ίδιο του τον εαυτό. Μάλιστα, οι πιέσεις που δέχεται το παιδί από τον εαυτό του μπορεί να είναι και οι πιο σημαντικές.
 
Ενώ εμείς οι ίδιοι θέτουμε τα στάνταρ και τους κανόνες σύμφωνα με τους οποίους θέλουμε να ζήσουμε, συχνά συμβαίνει εκείνο που νομίζουμε ότι πρέπει να κάνουμε – για να ανταποκριθούμε σ’ αυτά τα στάνταρ – να μην συμβαδίζει μ’ αυτό που μπορούμε πραγματικά να κάνουμε στην καθημερινή μας ζωή. Έτσι δημιουργείται μέσα μας η εσωτερική σύγκρουση που προκαλεί το στρες.
 
Το στρες επηρεάζει κάθε άτομο που έχει την αίσθηση ότι το βαραίνουν πολλά πράγματα που δυσκολεύεται να «σηκώσει», ή να αλλάξει. Από αυτό το βίωμα δεν εξαιρούνται τα παιδιά. Για παράδειγμα, ένα δίχρονο παιδί μπορεί να είναι αγχωμένο κι ανήσυχο επειδή ο άνθρωπος που χρειάζεται για να νιώσει ήρεμα κι ευχάριστα – η μητέρα ή ο πατέρας του – δεν βρίσκεται, όσο θα ήθελε, κοντά του.

Σε παιδιά προσχολικής ηλικίας η απομάκρυνση από τους γονείς τους είναι η σημαντικότερη πηγή άγχους κι εκνευρισμού. Όσο μικρότερο σε ηλικία είναι το παιδί τόσο ισχυρότερη είναι και η επίδραση του αποχωρισμού από τους γονείς του.
 
Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν, οι ακαδημαϊκές απαιτήσεις (από το δημοτικό, γυμνάσιο, λύκειο) και οι κοινωνικές πιέσεις –ιδιαίτερα η ανάγκη του παιδιού να ενσωματωθεί με επιτυχία στην ομάδα των συνομηλίκων του– γίνονται πηγές έντονου άγχους. Επιπλέον, πολύ συχνά, ακόμα και οι πιο καλοπροαίρετοι γονείς συμβαίνει να προκαλούν άγχος στα παιδιά τους χωρίς να το καταλαβαίνουν. Για παράδειγμα, γονείς οι οποίοι έχουν πετύχει σε πολλές πλευρές της ζωής τους συχνά έχουν -χωρίς οι ίδιοι να το συνειδητοποιούν– υψηλές προσδοκίες από τα παιδιά τους. Αυτά όμως τα παιδιά που τυχαίνει να μην έχουν ούτε τα κίνητρα, ούτε τις ικανότητες για υψηλά επιτεύγματα κι επιδόσεις που είχαν οι γονείς τους συχνά καταλήγουν να νιώθουν απογοητευμένα από τον εαυτό τους και τη ζωή γενικά. Η ένταση και το είδος του στρες που βιώνει το παιδί σας έχει να κάνει και με άλλους παράγοντες.

Σκεφτείτε: σας ακούει συχνά το παιδί σας να συζητάτε για προβλήματα που σας βασανίζουν στο χώρο της δουλειά σας, να ανησυχείτε για την αρρώστια κάποιου συγγενή, ή να μαλώνετε με τον/την σύντροφό σας για οικονομικά θέματα;
Οι γονείς πρέπει να είναι προσεχτικοί στον τρόπο με τον οποίο συζητούν τέτοια θέματα όταν τα παιδιά είναι κοντά, γιατί είναι πιθανό τα παιδιά να υιοθετούν και τελικά να «φορτώνονται» τις ανησυχίες των γονιών τους με αποτέλεσμα να αγχώνονται τα ίδια γι’ αυτές.
 
Επίσης, κάποιοι παράγοντες που μπορεί να περιπλέξουν τα πράγματα είναι μια ασθένεια, ή ένα διαζύγιο. Όταν προστίθενται τέτοιου είδους καταστάσεις στις πιέσεις που το παιδί ήδη αντιμετωπίζει καθημερινά, τότε το στρες γίνεται πιο έντονο κι επώδυνο. Ακόμη και το πιο ανώδυνο και συναινετικό διαζύγιο είναι μια δύσκολη εμπειρία για τα παιδιά. Εξαιτίας αυτού του γεγονότος μπορεί τα παιδιά να νιώσουν την ανάγκη να στηρίζονται περισσότερο στον εαυτό τους, αφού το βασικό σύστημα που μέχρι τώρα τους παρείχε ασφάλεια –οι γονείς τους– απειλείται με διάλυση. Οι γονείς που βρίσκονται σε διάσταση, ή έχουν χωρίσει δεν πρέπει ποτέ να ωθούν τα παιδιά τους να διαλέξουν τη μία ή την άλλη πλευρά, ή ακόμη να σχολιάζουν αρνητικά μπροστά στα παιδιά τους τον άλλο γονιό. Αντίθετα, πρέπει πάντα οι ενέργειές τους να έχουν σαν τελικό στόχο αυτό που μακροπρόθεσμα ωφελεί το παιδί τους.
 
Πώς θα καταλάβετε εάν το παιδί σας είναι αγχωμένο;
Δεν είναι πάντα εύκολο να διακρίνετε πότε το παιδί σας βιώνει έντονο άγχος. Βραχυπρόθεσμες αλλαγές στη συμπεριφορά του παιδιού, όπως τα σκαμπανεβάσματα στη διάθεσή του, η ξαφνική κι έντονη κινητικότητα, η επιθετικότητα, οι αλλαγές στον τρόπο και τις ώρες που κοιμάται, το «βρέξιμο» του κρεβατιού του μπορεί να είναι σημάδια έντονου στρες.

Κάποια παιδιά όταν διακατέχονται από στρες παρουσιάζουν και σωματικές ενοχλήσεις, όπως είναι οι επίμονοι στομαχόπονοι και οι πονοκέφαλοι.

Άλλα έχουν δυσκολία στο να συγκεντρωθούν ή να ολοκληρώσουν τις εργασίες του σχολείου. Άλλα παιδιά κλείνονται στον εαυτό τους και ξοδεύουν τον περισσότερο χρόνο τους μόνα τους παρά με κάποια παρέα. Τα πιο μικρά παιδάκια αντιδρούν στο στρες ρουφώντας τον αντίχειρά τους, παίζοντας επίμονα με τα μαλλιά τους, ή σκαλίζοντας τη μύτη τους. Κάποια άλλα μπορεί να αρχίσουν να λένε ψέματα, να φέρονται ατίθασα κι εριστικά, ή να εναντιώνονται στην εξουσία.
 
Πώς θα βοηθήσετε το παιδί σας να αντιμετωπίσει το στρες;
Ο καλύτερος τρόπος για να βοηθήσετε το παιδί σας να αντιμετωπίσει το στρες είναι, καταρχάς, να δημιουργήσετε στο παιδί σας τις απαραίτητες προϋποθέσεις για έναν δυνατό και υγιή οργανισμό. Η επαρκής ξεκούραση και η καλή διατροφή θα ενισχύσουν τις φυσικές άμυνες του παιδιού στην αντιμετώπιση του άγχους. Εξίσου, μεγάλης σημασίας είναι η κατάλληλη συμπεριφορά, επικοινωνία και ενασχόληση του γονιού με το παιδί.
 
Μάθετε να ξοδεύετε χρόνο με το παιδί σας καθημερινά. Όταν καταλάβετε ότι θέλει να σας μιλήσει, ή απλά θέλει να βρίσκεται στον ίδιο χώρο με σας, μη χάνετε ευκαιρία να του δείξετε ότι είστε διαθέσιμοι. Σε οποιαδήποτε ηλικία βρίσκεται το παιδί σας αυτός ο ποιοτικός χρόνος που περνάτε μαζί του είναι πολύ σημαντικός τόσο για το ίδιο όσο και για την σχέση του μαζί σας. Είναι σίγουρα δύσκολο για πολλούς από σας, όταν επιστρέφετε στο σπίτι από τη δουλειά, να καθίσετε στο πάτωμα και να παίξετε με το παιδί σας, ή απλά να μιλήσετε μαζί του. Πρέπει να γνωρίζετε όμως πως είναι ιδιαίτερα σημαντικό για το παιδί σας να αφιερώνεται έστω και λίγο χρόνο μαζί του καθημερινά, για να του δείχνετε με ό,τι μέσα έχετε στη διάθεσή σας (π.χ. το παιχνίδι, τη ζωγραφική, τη συζήτηση) ότι είναι για σας ένα πολύ σημαντικό άτομο. Βοηθήστε το παιδί σας να αντιμετωπίσει το άγχος του συζητώντας μαζί του για τους λόγους που μπορεί να το προκαλούν. Από τη μεταξύ σας συζήτηση μπορεί να προκύψουν κάποιες καινούργιες ιδέες και λύσεις. Μπορείτε να δημιουργήσετε αντίστοιχες ευκαιρίες ξοδεύοντας περισσότερο χρόνο για συζήτηση με άλλους γονείς ή εκπαιδευτικούς, αναπτύσσοντας μαζί με το παιδί ένα πλάνο για σωματική άσκηση, ή κρατώντας ημερολόγιο.
 
Μπορείτε επίσης να βοηθήσετε το παιδί σας ενημερώνοντάς το και προετοιμάζοντας το έδαφος για καταστάσεις που ενδεχομένως του δημιουργούν άγχος. Για παράδειγμα, φροντίστε να γνωρίζει το παιδί σας αρκετό καιρό πριν για το ραντεβού που έχει με τον γιατρό, και συζητείστε μαζί του για το τι πρόκειται να συμβεί εκεί.
Να θυμάστε ότι το να αισθάνεται κανείς άγχος είναι φυσιολογικό. 
Πέστε στο παιδί σας ότι είναι απολύτως φυσικό να νιώθει κάποιες φορές μοναξιά, φόβο, ή θυμό. Είναι καλό να ακούει από σας ότι και οι άλλοι άνθρωποι θα αισθάνονταν το ίδιο εάν βρίσκονταν στη δικιά του θέση.
 
Είναι βέβαιο ότι οι περισσότεροι από σας έχετε ως γονείς τις απαραίτητες δεξιότητες ώστε να χειριστείτε το στρες του παιδιού σας με σύνεση κι ενδιαφέρον. Παρόλα αυτά θα χρειαστείτε τη βοήθεια του ειδικού, όταν παρατηρήσετε ότι κάποια αλλαγή στη συμπεριφορά του παιδιού σας επιμένει για αρκετό χρονικό διάστημα, ή όταν δυσκολεύεστε εσείς οι ίδιοι να αντιμετωπίσετε το πρόβλημα μολονότι έχετε προσπαθήσει επανειλημμένα.

aftognosia.gr

Το στρες στην Παιδική Ηλικία

Τι είναι το στρες και τι το προκαλεί;

Ως ενήλικες έχουμε την τάση να πιστεύουμε ότι τα παιδιά ζουν σ' έναν κόσμο ανέμελο, απαλλαγμένο από άγχος και στενοχώριες. Στην πραγματικότητα συμβαίνει συχνά το αντίθετο. Ακόμη και τα πολύ μικρά παιδιά αισθάνονται συχνά άγχος και ανησυχούν για πολλούς λόγους, άλλα σε μικρότερο κι άλλα σε μεγαλύτερο βαθμό κι ένταση.

Το στρες είναι το συνδυασμένο αποτέλεσμα των απαιτήσεων που ασκούνται πάνω στο άτομο
και της ικανότητάς του να ανταποκριθεί σ' αυτές ικανοποιητικά. Οι παράγοντες που προκαλούν τέτοιες πιέσεις-απαιτήσεις μπορεί να προέρχονται τόσο από το εξωτερικό περιβάλλον (δηλ. την οικογένεια, τους φίλους, το σχολείο), όσο κι από τον ίδιο του τον εαυτό. Μάλιστα, οι πιέσεις που δέχεται το παιδί από τον εαυτό του μπορεί να είναι και οι πιο σημαντικές.

Ενώ εμείς οι ίδιοι θέτουμε τα στάνταρ και τους κανόνες σύμφωνα με τους οποίους θέλουμε να ζήσουμε, συχνά συμβαίνει εκείνο που νομίζουμε ότι πρέπει να κάνουμε - για να ανταποκριθούμε σ' αυτά τα στάνταρ - να μην συμβαδίζει μ' αυτό που μπορούμε πραγματικά να κάνουμε στην καθημερινή μας ζωή. Έτσι δημιουργείται μέσα μας η εσωτερική σύγκρουση που προκαλεί το στρες.

Το στρες επηρεάζει κάθε άτομο που έχει την αίσθηση ότι το βαραίνουν πολλά πράγματα που δυσκολεύεται να "σηκώσει", ή να αλλάξει. Από αυτό το βίωμα δεν εξαιρούνται τα παιδιά.
Για παράδειγμα, ένα δίχρονο παιδί μπορεί να είναι αγχωμένο κι ανήσυχο επειδή ο άνθρωπος που χρειάζεται για να νιώσει ήρεμα κι ευχάριστα - η μητέρα ή ο πατέρας του - δεν βρίσκεται, όσο θα ήθελε, κοντά του.
Σε παιδιά προσχολικής ηλικίας η απομάκρυνση από τους γονείς τους είναι η σημαντικότερη πηγή άγχους κι εκνευρισμού. Όσο μικρότερο σε ηλικία είναι το παιδί τόσο ισχυρότερη είναι και η επίδραση του αποχωρισμού από τους γονείς του.
Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν, οι ακαδημαϊκές απαιτήσεις (από το δημοτικό, γυμνάσιο, λύκειο) και οι κοινωνικές πιέσεις - ιδιαίτερα η ανάγκη του παιδιού να ενσωματωθεί με επιτυχία στην ομάδα των συνομηλίκων του - γίνονται πηγές έντονου άγχους.
Επιπλέον, πολύ συχνά, ακόμα και οι πιο καλοπροαίρετοι γονείς συμβαίνει να προκαλούν άγχος στα παιδιά τους χωρίς να το καταλαβαίνουν. Για παράδειγμα, γονείς οι οποίοι έχουν πετύχει σε πολλές πλευρές της ζωής τους συχνά έχουν - χωρίς οι ίδιοι να το συνειδητοποιούν - υψηλές προσδοκίες από τα παιδιά τους. Αυτά όμως τα παιδιά που τυχαίνει να μην έχουν ούτε τα κίνητρα, ούτε τις ικανότητες για υψηλά επιτεύγματα κι επιδόσεις που είχαν οι γονείς τους συχνά καταλήγουν να νιώθουν απογοητευμένα από τον εαυτό τους και τη ζωή γενικά.

Η ένταση και το είδος του στρες που βιώνει το παιδί σας έχει να κάνει και με άλλους παράγοντες. Σκεφτείτε: σας ακούει συχνά το παιδί σας να συζητάτε για προβλήματα που σας βασανίζουν στο χώρο της δουλειά σας, να ανησυχείτε για την αρρώστια κάποιου συγγενή, ή να μαλώνετε με τον/ την σύντροφό σας για οικονομικά θέματα;

Οι γονείς πρέπει να είναι προσεχτικοί στον τρόπο με τον οποίο συζητούν τέτοια θέματα όταν τα παιδιά είναι κοντά, γιατί είναι πιθανό τα παιδιά να υιοθετούν και τελικά να "φορτώνονται" τις ανησυχίες των γονιών τους με αποτέλεσμα να αγχώνονται τα ίδια γι' αυτές.
Επίσης, κάποιοι παράγοντες που μπορεί να περιπλέξουν τα πράγματα είναι μια ασθένεια, ή ένα διαζύγιο. Όταν προστίθενται τέτοιου είδους καταστάσεις στις πιέσεις που το παιδί ήδη αντιμετωπίζει καθημερινά, τότε το στρες γίνεται πιο έντονο κι επώδυνο. Ακόμη και το πιο ανώδυνο και συναινετικό διαζύγιο είναι μια δύσκολη εμπειρία για τα παιδιά. Εξαιτίας αυτού του γεγονότος μπορεί τα παιδιά να νιώσουν την ανάγκη να στηρίζονται περισσότερο στον εαυτό τους, αφού το βασικό σύστημα που μέχρι τώρα τους παρείχε ασφάλεια - οι γονείς τους - απειλείται με διάλυση.

Οι γονείς που βρίσκονται σε διάσταση, ή έχουν χωρίσει δεν πρέπει ποτέ να ωθούν τα παιδιά τους να διαλέξουν τη μία ή την άλλη πλευρά, ή ακόμη να σχολιάζουν αρνητικά μπροστά στα παιδιά τους τον άλλο γονιό. Αντίθετα, πρέπει πάντα οι ενέργειές τους να έχουν σαν τελικό στόχο αυτό που μακροπρόθεσμα ωφελεί το παιδί τους.

Βασιλειάδης Γρηγόρης, Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπευτής, Διδάκτωρ Ψυχολογίας (Ph.D.)

Η Ορμόνη Που Αγχώνει - Cortisol and Stress: How to Stay Healthy

Καλές προθέσεις έχει η κορτιζόλη. Απλά εκτροχιάζεται μερικές φορές. Ξεχνάει να σταματήσει. Διότι, απλά δεν γνωρίζει πότε να το κάνει. Όταν βρίσκεται υπό έλεγχο όμως μας δίνει εγκεφαλική διαύγεια, μας αδυνατίζει και μας προστατεύει απο τις ιώσεις.

 

Cortisol and Stress: How to Stay Healthy

 

Τη λένε κορτιζόλη και όταν την έχεις σε υψηλά επίπεδα είναι το ίδιο επικίνδυνη με την υψηλή χοληστερίνη.

Στον υπέρ πάντων αγώνα ενάντια στο άγχος, οι «εύκολες» λύσεις της γιόγκα, των ασκήσεων αναπνοής και των μπάνιων με ροδοπέταλα και αιθέρια έλαια στα spa, δεν είναι οι πιο ανδροπρεπείς επιλογές. Η λύση της πάταξης του στρες, χωρίς να απαιτείται και ο τραυματισμός του αντρικού εγώ, βρίσκεται αλλού. Ο εχθρός είναι πολύ πιο ύπουλος απ' ό,τι θα υπολόγιζε κανείς. Σε αντίθεση με τη χοληστερίνη, που σχεδόν τη φαντάζεσαι να μπουκώνει βουλιμικά μία μία τις αρτηρίες, το άγχος πρέπει να αντιμετωπιστεί σαν τους ακροβολιστές στον πόλεμο του Αφγανιστάν: βρίσκεται παντού και πουθενά. Και δεν αστειεύεται.

 

Ο υπονομευτής της ψυχικής μας ισορροπίας δεν είναι άλλος από την ορμόνη του στρες, ονόματι κορτιζόλη.

Ο φάκελός της ολοένα και μεγαλώνει, βγάζοντας την απειλή της χοληστερίνης και του ανεβασμένου ζαχάρου εκτός συναγωνισμού. Οι τελευταίες ιατρικές έρευνες καταλήγουν πως η κορτιζόλη ευθύνεται -τελικά- για τις περισσότερες απειλές κατά της ηρεμίας μας συμπεριλαμβανομένης της βουλιμίας, της απώλειας μυϊκού όγκου, διαβήτη, απώλειας μνήμης, κατάθλιψης και -saving the best for last- καρκίνου του προστάτη. Μακροχρόνια, αν η κορτιζόλη χτυπήσει tilt μπορεί να αποβεί καταστροφική. 

Οι έρευνες βέβαια βρίσκονται ακόμη σε αρχικό στάδιο και, όποτε μια ουσία σχετίζεται με ασθένειες, είναι πρώιμο να παίζουμε με κοσμογονικά ερωτήματα. Αν όμως ψάχνατε καιρό τη φωτογραφία κάποιου ανήλεου εχθρού για εξάσκηση στα βελάκια, τότε bulls eye. Βρήκατε την ορμόνη που πάντα αναζητούσατε. Καιρός λοιπόν να της αλλάξουμε τα κορτιζολούχα φώτα.

 

I want your stress: Το νέο hit από την πρωτοεμφανιζόμενη κορτιζόλη

Κάτω από ιδιαίτερα πρεσαρισμένες καταστάσεις, τα επινεφρίδια απελευθερώνουν πολλές ορμόνες, αρκετές από τις οποίες κάνουν το αίμα να σπιντάρει κατευθείαν στη μυϊκή μάζα. Είναι ο λόγος που έχουμε αρκετή ενέργεια και δύναμη για να καλυτερεύσουμε το δεξί κροσέ και να προσπεράσουμε το διπλανό μας στο διάδρομο του γυμναστηρίου. Στην κορτιζόλη έχει ανατεθεί η τροφοδότηση του αίματος με ανεβασμένη ποσότητα οκτανίου, δίνοντας παράλληλα και το σήμα για τη γλυκόζη και τα αμινοξέα να υπερχειλίσουν τους ιστούς και να ξεχυθούν στο κυκλοφορικό. Οπως και με τις περισσότερες ουσίες που μας διαπερνούν, η κορτιζόλη έχει βάλει και τα δύο της χέρια στην καλή λειτουργία του σώματός μας κρατώντας το στην απαιτούμενη φόρμα. Στις καλές της μέρες, μάλιστα, χρησιμεύει ως βασικό συστατικό σε αρκετά φάρμακα. Και όλα χαίρουν άκρας υγείας, δεδομένου ότι μόλις διαφύγουμε τον κίνδυνο που μας προκαλεί άγχος τα επίπεδά της επιστρέφουν στην προ-αγχωτική τους βάση.

Αν όμως αυτά χτυπήσουν tilt για περισσότερο από τον αναγκαίο χρόνο, ο πιστότερος σύμμαχος και προστάτης του σώματος μπορεί εύκολα να μετατραπεί στα πιο δυσοίωνα νέα που θα ακούσετε από το στόμα του γιατρού. Για τους περισσότερους από εμάς, κάτι τέτοιο οφείλεται όχι τόσο σε καταστάσεις πραγματικής ανάγκης, αλλά σε χρόνια και πνεύματα «ανήσυχα». Κάθε φορά που τρωγόμαστε με τα ρούχα μας, ο εγκέφαλος ενεργοποιεί την ορμονική αντίδρασή του στο στρες - δώρο από την ίδια τη φύση για περιπτώσεις πραγματικής φυσικής απειλής. Σύμφωνα με τον δρα Robert Sapolsky, καθηγητή βιολογίας και νευρολογίας στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ, «Το σώμα δεν αποθηκεύει την περίσσια ενέργεια που απελευθερώνεται όποτε αυτό νιώθει ότι απειλείται και κάτι τέτοιο αυξάνει τις πιθανότητες για ένα μεγάλο αριθμό ασθενειών που σχετίζονται με το μεταβολισμό».

Παχυσαρκία: Μια έρευνα του Πανεπιστημίου Yale αποκάλυψε πως άνθρωποι με αυξημένη κορτιζόλη -λόγω στρες- έτρωγαν περισσότερο από αυτούς με χαμηλά επίπεδα της ορμόνης. Αν η κορτιζόλη διατηρηθεί σε υψηλά επίπεδα, στο τέλος ενθαρρύνει το σώμα να αποθηκεύει όλο το λίπος αντί να το καίει. Και για όποιον αναρωτιέται πόσο χειρότερα θα μπορούσαν να είναι τα νέα, μια τελευταία έρευνα σε 50 παχύσαρκους Σουηδούς έδειξε πως η κορτιζόλη δεν μένει απλώς εκεί. Ενεργοποιεί άλλο ένα ένζυμο στην υπηρεσία της που μαγνητίζει όλο το λίπος αποκλειστικά και μόνο -πού αλλού;- στην κοιλιακή χώρα. 

Διαβήτης: Αν και ακόμη δεν έχει προσδιοριστεί ποιο από τα δύο παρασέρνει το άλλο, η ινσουλίνη και η κορτιζόλη πολύ συχνά πάνε σαν τους Χιώτες. Ο δρ Sapolsky υποστηρίζει ωστόσο πως με τον καιρό υψηλά επίπεδα κορτιζόλης «αποδεκατίζοντας τη διαχείριση της γλυκόζης, καθιστούν αδύνατη την αντίδραση του σώματος στην ινσουλίνη. Αλλη μία πρόσφατη έρευνα απέδειξε πως πιθανότατα το 64% των ανθρώπων που έχουν πληγεί με καταστροφικά γεγονότα στη ζωή τους να είναι διαβητικοί χωρίς καν να το γνωρίζουν».

Η πολλή κορτιζόλη χαζεύει:

Eπιστήμονες του Πανεπιστημίου της Washington αύξησαν τεχνητά τα επίπεδα κορτιζόλης σε 15 εθελοντές, για να ανακαλύψουν πως 4 μέρες αργότερα οι 14 από αυτούς είχαν προβλήματα απομνημόνευσης. Η μνήμη τους επανήλθε μόνο όταν τα επίπεδα κορτιζόλης επέστρεψαν στα επιτρεπτά όρια.

Καρκίνος του προστάτη: Εν συντομία, το Stanford μελέτησε μια σπάνια μορφή καρκίνου του προστάτη, άτρωτη σε ορμονοθεραπείες, και σημείωσε πως η κορτιζόλη ουσιαστικά έτρεφε τη διόγκωσή του.

Αμυνα, η καλύτερη επίθεση:

Η μείωση του στρες δεν είναι κάτι που παίζεται στα δάχτυλα. Ειδικά όταν αυτό εξαρτάται από ένα διευθυντή που δεν εκτιμά να του υπενθυμίζουν πως η τυραννία έχει εκλείψει από την εποχή του Πεισίστρατου. Ακόμα κι αν δεν καταφέρετε να το ελαττώσετε, τα επόμενα βήματα θα βοηθήσουν, αν όχι να χαμηλώσουν τα επίπεδά της, τότε σίγουρα να κατεβάσουν τις επιδράσεις της κορτιζόλης στο μίνιμουμ.

3 με πίτα απ' όλα; Απ' όλα! Αλλά χωρίς γύρο: Η επίθεση του άγχους καταπολεμάται με άφθονο άμυλο. Οσα άτομα, εκτεθειμένα σε στρεσαριστικές στιγμές -από Δανούς ερευνητές-, κατανάλωσαν φαγητά χαμηλά σε πρωτεΐνη αλλά πλούσια σε υδατάνθρακες, παρουσίασαν 14% χαμηλότερες ενδείξεις κορτιζόλης από αυτά που ακολούθησαν πρωτεϊνούχα δίαιτα χαμηλών υδατανθράκων. Σύμφωνα με τη διαιτολόγο Ελενα Παραβάντη, οι υδατανθρακούχες τροφές αυξάνουν την παραγωγή σεροτονίνης, ουσία που μειώνει την αίσθηση άγχους στο σώμα.

Η μεταμεσονύκτια ζώνη με σκοτώνει: Το περιοδικό Sleep δημοσίευσε μια έρευνα του Πανεπιστημίου του Chicago, στην οποία όσοι κατανάλωσαν 4 ώρες ημερησίως για βραδινό ύπνο παρουσίασαν επίπεδα κορτιζόλης 37% υψηλότερα από αυτούς που ξεράθηκαν για 8 γεμάτες ώρες. Οσοι έμειναν άυπνοι όλο το 24ωρο ανέβασαν την κορτιζόλη τους ψηλότερα κατά 45%.

Εντεχνο και λαϊκό ροχαλητό: Ο «ποιοτικός» ύπνος είναι εξίσου σημαντικός. Το ίδιο πανεπιστήμιο απέδειξε πως όσοι απολαμβάνουν περισσότερο σωστό ύπνο εκκρίνουν 65% περισσότερη ορμόνη ανάπτυξης (Human Growth Hormone). Η ορμόνη HGH αποτρέπει την εξολόθρευση της μυϊκής μάζας από την κορτιζόλη.
 

Υou gotta C this: Στα κομβικά σημεία στρες της ζωής σας τα πορτοκάλια θα μπορούσαν να είχαν μειώσει αισθητά την κορτιζόλη που παρήγαγε ο οργανισμός σας. Για το μέλλον, ο δρ Sapolsky προτείνει 1.000 μιλιγκράμ βιταμίνης C μοιρασμένα ισόποσα όλη την ημέρα.
 

Save the last drink: Και αύριο νύχτα είναι. Τα ξίδια και ο καφές αφυδατώνουν. Νομίζοντας πως το νερό στερεύει -συνήθως μετά το τρίτο ποτό-, το σώμα απειλούμενο χτυπάει συναγερμό και αρχίζει να παράγει κορτιζόλη. Οσο για την καφεΐνη, περιοριστείτε στα δύο φλιτζάνια καφέ την ημέρα.

 

πηγή

σχετικά άρθρα:

• Η κακοποίηση στα παιδιά μπορεί να ευθύνεται  ...
• Cortisol and Stress: How to Stay Healthy