Χάρισμα είναι να ακούς, όχι να μιλάς

Μάθε να ακούς με καρδιά, γιατί αυτό είναι το χάρισμα.... 

    Χείλη κινούνται, σταματημό δεν έχουν. Χειρονομίες φανφαρώδεις δίνουν έμφαση σε λόγια. Βλέμματα τρέχουν ήδη στην επόμενη ατάκα και οι παλμοί ανεβαίνουν. 

Μην τυχόν δεν προλάβουμε να πούμε όλα όσα θέλουμε. 

    Μην τυχόν μας ξεφύγει τίποτα κατά τα άλλα «ανούσιο και κουτό», μην τυχόν επιτρέψουμε στον εαυτό μας να παραλείψει ανατριχιαστικές λεπτομέρειες, μη τυχόν δώσουμε χώρο και χρόνο στο συνομιλητή μας να επεξεργαστεί πληροφορίες, να φιλτράρει, να κρίνει, να τοποθετηθεί. Είμαστε τόσο εγωιστές και αυτό κάνει τόσο έντονη την παρουσία του ακόμα και από τον τρόπο που μιλάμε. Δεν ξέρω αν ποτέ θα αλλάξουμε, όμως για την παιδεία μας δεν είμαι τόσο υπερήφανη, ομολογουμένως.

Το βλέπεις παντού. Στις καφετέριες, στο γραφείο, σε μπαράκια, στο ίδιο σου το σπίτι. Μιλάμε διαρκώς, δεν ακούμε. Μιλάμε διαρκώς, δεν ακούμε. Δε θα το γράψω και τρίτη φορά, το ξέρεις, το ζεις. Πόσες φορές το έχεις κάνει… και άλλες πόσες έχεις νιώσει πως όσα κι αν λες, πάνε στο βρόντο. Έλα, αποκαλύψου! Δεν είναι κακό να παραδεχτείς μιαν ακόμα αλήθεια που ίσως πονάει. Ίσα ίσα, είναι μια πολύ καλή αρχή.

    Θα μου πεις, σε μιαν εποχή που όλα τρέχουν, στροβιλίζονται, είναι τόσο εύπεπτα, γρήγορα, εύκολα, σχεδόν αυτοματοποιημένα, κάπως έτσι πήρε και ο λόγος μια παρόμοια μορφή. Λυπηρό αγαπημένε μου φίλε, δε νομίζεις; Θλιβερό. Μα γεγονός. Με το άγχος, τις πιέσεις και την τρελή καθημερινότητα πρέπει να προλάβεις όλα να τα μοιραστείς και η γλώσσα σου πάει ροδάνι. 

    Αγχώνεσαι κι εσύ ο ίδιος καμιά φορά με τον ίδιο σου τον εαυτό που νιώθεις ότι ξεπερνάς και μέχρι εδώ να σε καταλάβω. Αυτό που δε μπορώ να καταλάβω είναι γιατί βρε άνθρωπε ενώ παρακολουθείς πως ο άλλος δίνει βάση στα λεγόμενά σου –ή τουλάχιστον προσπαθεί!- δεν ακούς.

Το βλέμμα σου είναι σε ένα διαρκές χάσιμο και το κεφάλι σου στο «πάνω κάτω» και τη φαινομενική κατανόηση των λεγόμενων του συνομιλητή σου. Ποιον κοροϊδεύεις; Και γιατί τόσο θέατρο; Είχες ανάγκη μόνο να τα πεις; Κάνε το ξεκάθαρο. Επιθυμούσες μόνο να κάνεις επίδειξη μιας σου εμπειρίας, ή ήθελες απλά να μοιραστείς ένα γεγονός, δίχως να ακούσεις κάτι παραπάνω; Κάνε το σαφές. Μην παίζεις, αλλιώς μάθε να ακούς.

    Δε βαρέθηκες τα στόματα που ανοιγοκλείνουν και πετούν βατράχια, κλισεδούρες, μαγικές συνταγές περί επικοινωνίας και θεωρίες αβάσιμες, κουβέντες εν ολίγοις που τις περισσότερες φορές δεν έχουν αντίκτυπο πρακτικό; Όχι δε θα πεις. Άρα, καταλήγουμε στο γεγονός ότι ώρες ώρες σε κουράζει ακόμα και ο ίδιος σου ο εαυτός. Μάθε να ακούς άνθρωπέ μου, γιατί αυτό είναι το χάρισμα. 

Μάθε να ενσυναισθάνεσαι και να σέβεσαι τον άνθρωπο που έχεις απέναντί σου. Μην τον αντιμετωπίζεις σαν «ξεπέτα», ή σαν ψυχολόγο με στιγμιαίο καφέ και τσιγάρο ανά χείρας. Αν είναι έτσι, πλήρωσέ τον κιόλας.

    Σε μια κοινωνία με πολύ τουπέ, ύφος μπλαζέ και λόγια αυτόματα που παραπέμπουν σε γλώσσα λογισμικού ηλεκτρονικού υπολογιστή με ταχύτητες άνευ προηγουμένου, κάνε τη διαφορά. Κάνε ένα δώρο σε σένα μα και τον άνθρωπο που έχεις απέναντί σου και άκουσε τον ειλικρινά. 

    Απόλαυσε το χρώμα της φωνής του, τις αναπνοές και τις παύσεις του. Επικεντρώσου σε αυτά που δε λέει, διαβάζοντας λίγο πίσω από τις λέξεις και χάρισέ του απλόχερα αυτό που του λείπει. Το αυτονόητο. Να τον ακούνε με καρδιά. Αυτό θα δώσεις, άρα αυτό θα λάβεις. Εν ολίγοις, αυτό που πραγματικά αν θες να λέγεσαι άνθρωπος, αξίζεις.

Μάρη Γαργαλιάνου

enallaktikidrasi

Ο σύγχρονος κόσμος χτίστηκε πάνω στα σώματα των σκλάβων / Built on the bodies of slaves

Η συγγραφέας Μαρί Αράνα, είχε πει κάποτε για τον Κολόμβο, όταν ο ίδιος έπλευσε Δυτικά, όπως επρόκειτο για ένα μεσαιωνικό άνθρωπο, από έναν μεσαιωνικό κόσμο, περιτριγυρισμένο από μεσαιωνικές αντιλήψεις για Κύκλωπες, Πυγμαίους, Αμαζόνες και ιθαγενείς με κεφάλια σκύλων. 

Όταν μπήκε όμως στο Αμερικανικό έδαφος, ουσιαστικά δεν εισήλθε απλά σε έναν νέο κόσμο, αλλά σε μια «νέα εποχή».

Built on the bodies of slaves
Το διάσημο αυτό ταξίδι, όπως και του Βάσκο ντα Γκάμα, ο οποίος έφτασε στην Ινδία μέσω του Ινδικού Ωκεανού το 1498, ή του Φερδινάνδου Μαγγελάνου, ο οποίος ταξίδεψε δυτικά στην Ασία, περνώντας το νότιο άκρο της Νότιας Αμερικής, κυριαρχούν ως σημαντικά κατορθώματα. 

Ωστόσο, αποκρύπτουν σημαντικά σημεία της ιστορίας. Με μια προσεκτικότερη εξέταση των στοιχείων, είναι σαφές ότι η Αφρική διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο στην σύγχρονη ιστορία.

Η πραγματική ώθηση για την «Εποχή των Ανακαλύψεων», δεν ήταν η λαχτάρα της Ευρώπης για τη δημιουργία δεσμών με την Ασία, όπως μπορεί να διδάσκουν τα σχολεία, αλλά μια διακαής επιθυμία να δημιουργήσει εμπορικούς δεσμούς με «θρυλικές» πλούσιες κοινωνίες μαύρων, οι οποίες βρίσκονταν κρυμμένες στη Δυτική Αφρική.

Ο Κολόμβος για παράδειγμα, με καταγωγή από τη Γένοβα, πολύ πριν πραγματοποιήσει τις αποστολές του για λογαριασμό της Ισπανίας, είχε ταξιδέψει στο πρώτο μεγάλο και οχυρωμένο εξωτερικό φρούριο της Ευρώπης, που βρισκόταν στις τροπικές περιοχές της Ελμίνας, στη σύγχρονη Γκάνα. 

Οι ευρωπαϊκές αποστολές στη Δυτική Αφρική στα μέσα του 15ου αιώνα στόχευαν σε αναζήτηση χρυσού. Ήταν το εμπόριο αυτού του πολύτιμου μετάλλου, που ανακαλύφθηκε στη Γκάνα από τους Πορτογάλους το 1471 και εξασφαλίστηκε με την κατασκευή του φρουρίου στην Ελμίνα το 1482, που βοήθησε στη χρηματοδότηση της μεταγενέστερης αποστολής ανακάλυψης του Βάσκο ντα Γκάμα στην Ασία.

Ο Βαρθολομαίος Ντιάζ, ένας άλλος Πορτογάλος εξερευνητής, ο οποίες γνώριζε καλά την Ελμίνα, έκανε το γύρο του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας το 1488, το οποίο βρίσκεται στο νότιο άκρο της Αφρικής, αποδεικνύοντας την ύπαρξη μιας θαλάσσιας διαδρομής, που αργότερα θα γινόταν γνωστή ως Ινδικός Ωκεανός. Ωστόσο, κανένα επιπλέον ταξίδι δεν πραγματοποιήθηκε για σχεδόν μια δεκαετία μετά από αυτή την ανακάλυψη. Αυτές οι σημαντικές ανακαλύψεις, για κάποιο λόγο αποσιωπώνται, όχι μόνο για εκείνη τη δεκαετία, αλλά και στις σχεδόν τρεις δεκαετίες μεταξύ της πορτογαλικής άφιξης στην Ελμίνα το 1471 και της άφιξής τους στην Ινδία το 1498. Ήταν η στιγμή όπου η Ευρώπη, και η περιοχή που σήμερα ονομάζεται υποσαχάρια Αφρική, ήρθαν σε μια μόνιμη επαφή και τέθηκαν τα θεμέλια για τη σύγχρονη εποχή.

Η «διαγραφή» αυτών των τριών δεκαετιών είναι απλώς άλλο ένα παράδειγμα μείωσης, ευτελισμού και εξαφάνισης από την Ιστορία σημαντικών Αφρικανών και ανθρώπων Αφρικάνικης καταγωγής. Τα γεγονότα δεν είναι άγνωστα, αλλά πρέπει να επανατοποθετηθούν στην κυρίαρχη αφήγηση.

Ξεκινώντας από τον 15ο αιώνα και τις συναντήσεις μεταξύ Αφρικανών και Ευρωπαίων, αξίζει να σημειωθεί πως η άνοδος των τελευταίων δεν βασίστηκε σε έμφυτα ή μόνιμα χαρακτηριστικά που τους έκαναν ανώτερους, αλλά στις οικονομικές και πολιτικές σχέσεις τους με την Αφρική. Το ζήτημα εδώ είναι το τεράστιο εμπόριο υποδουλωμένων ανθρώπων που αναγκάστηκαν να εργαστούν σε καλλιέργειες ζάχαρης, βαμβακιού, καπνού και άλλων προϊόντων, σε φυτείες του Νέου Κόσμου.

Τις τρεις τελευταίες δεκαετίες του 15ου αιώνα, το εμπόριο μεταξύ της Αφρικής και της Πορτογαλίας άνθισε. Βοήθησε στην αστικοποίηση της Πορτογαλίας, μιας χώρας η οποία μέχρι τότε βρισκόταν στο περιθώριο, ενώ δημιούργησε και νέες ταυτότητες, όπως το να είναι κάποιος ανεξάρτητος, οι οποίες σταδιακά οδήγησαν στην απελευθέρωση πολλών από τον φεουδαρχισμό. Η ανεξαρτησία μάλιστα, συνδέθηκε με την αναζήτηση πλούτου σε μακρινές χώρες, αλλά και με την μετανάστευση και τον αποικισμό τροπικών περιοχών.

Μέχρι τη δεκαετία του 1530, οι Ευρωπαίοι γνώριζαν πως η Αφρική αποτελούσε τον βασικό παράγοντα των εξελίξεων. Ακριβέστερα, το εμπόριο που βασιζόταν σε αυτή. Το σκοτεινό σημείο ωστόσο, είναι πως οι Ευρωπαίοι δεν τοποθετούσαν, ή δεν ήθελα να το κάνουν, τη δουλεία ως ένα από τα κύρια σημεία της σχέσης των δύο περιοχών. Από ένα σημείο και μετά, η δουλεία άρχισε να ανταγωνίζεται το χρυσό ως η πιο προσοδοφόρα πηγή. Τελικά, τον ξεπέρασε. Ο χρυσός της Αφρικής ή τα μπαχαρικά από την Ασία δεν παρήγαγαν τόσο πλούτο πλέον.

Ο Μαλάτσι Πόστλγουέιτ, ένας Βρετανός ειδικός στο εμπόριο, από τους κορυφαίους τον 18ο αιώνα, είχε χαρακτηρίσει τα έσοδα από την δουλεία ως το «βασικό στήριγμα για την ευημερία της χώρας». Περιέγραψε τη βρετανική αυτοκρατορία ως «μια υπέροχη υπερκατασκευή του αμερικανικού εμπορίου και της ναυτικής δύναμης, χτισμένη πάνω σε αφρικανικά θεμέλια». Ένας Γάλλος στοχαστής, ο Guillaume-Thomas-François de Raynal, έγραφε την ίδια εποχή πως οι σκλάβοι ήταν η «κύρια αιτία της ταχείας κίνησης που τώρα ταράζει το σύμπαν». Χωρίς την εργασία των δούλων, τα αποικιακά έργα των Ευρωπαίων στο Νέο Κόσμο θα ήταν αδιανόητα.

Συνολικά, η ανάπτυξη της Γεωργίας βοήθησε στην γέννηση μιας παγκόσμιας καπιταλιστικής οικονομίας. 

Η ζάχαρη έφερε μια επανάσταση στην ευρωπαϊκή κοινωνία, δημιουργώντας στην ουσία τις διαδικασίες για να επιτευχθεί η εκβιομηχάνιση. Άλλαξε ριζικά τη διατροφή, καθιστώντας δυνατή την υψηλή παραγωγικότητα των εργαζομένων. Επιπλέον, το βαμβάκι που καλλιεργούνταν στον Αμερικανικό Νότο, συνέβαλε κι αυτό στην εκβιομηχάνιση. Τα άφθονα ρούχα για τις μάζες έγιναν πραγματικότητα για πρώτη φορά στην ιστορία, προκαλώντας ένα κύμα καταναλωτισμού.

Ο έλεγχος για αγαθά της Αφρικής προκάλεσε και διαμάχες. 

Η Ισπανία και η Πορτογαλία διεξήγαγαν σκληρές ναυμαχίες στη Δυτική Αφρική για την πρόσβαση σε χρυσό. 

Η Ολλανδία και η Πορτογαλία, διεξήγαν σχεδόν έναν παγκόσμιο πόλεμο τον 17ο αιώνα, στο σημερινό Κονγκό και την Αγκόλα, αγωνιζόμενοι για τον έλεγχο του εμπορίου για τις πλουσιότερες πηγές υποδουλωμένων ανθρώπων στην Αφρική. Στην άκρη του Ατλαντικού, η Βραζιλία-ο μεγαλύτερος παραγωγός ζάχαρης που καλλιεργείται από σκλάβους στις αρχές του 17ου αιώνα- παγιδεύτηκε στον ίδιο αγώνα. Αργότερα τον ίδιο αιώνα, η Αγγλία πολέμησε την Ισπανία για τον έλεγχο της Καραϊβικής.

Όλα αυτά ωστόσο υποδήλωναν και κάτι ακόμη: έναν πόλεμο κατά των μαύρων ανθρώπων. 

Οι υποταγμένοι Αφρικανοί ξυλοκοπούνταν συνεχώς, έτσι ώστε να υποδουλωθούν πλήρως και να χρησιμοποιηθούν, με τον τρόπο που θα αποφάσιζαν οι κατακτητές. 

Υπολογίζεται πως στην Αμερική μεταφέρθηκαν 12 εκατομμύρια σκλάβοι, ενώ άλλα 6 εκατομμύρια περίπου σκοτώθηκαν πριν υποδουλωθούν. Αξίζει να αναλογιστούμε πως, κατά τον 19ο αιώνα, ο πληθυσμός της Αφρικής πιθανώς ανέρχονταν σε 100 εκατομμύρια. Καταλαβαίνει κανείς πως αυτή η «δημογραφική επίθεση» του εμπορίου σκλάβων αποτέλεσε τεράστιο μέγεθος. Ακόμη, η διάρκεια ζωής των δούλων, από τη στιγμή που μεταφέρονταν σε φυτείες, ήταν περίπου 7 χρόνια.

Δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό αλλά, σε πολλά μέρη της Αφρικής, όπως το Βασίλειο του Κονγκό και του Μπενίν, οι Αφρικανοί πολέμησαν για να τερματίσουν το εμπόριο ανθρώπων μόλις κατάλαβαν τον πλήρη αντίκτυπό τους στις δικές τους κοινωνίες. Πρέπει επιτέλους να αναγνωρίσουμε τη συμβολή της Αφρικής στο σημερινό κόσμο, έτσι όπως τον ξέρουμε σήμερα.

tvxs
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Οι Ρομά στην Ευρώπη: Αυτά που πάντα θέλατε να μάθετε

Σε πολλές περιοχές, οι Ρομά  εξαναγκάζονταν να στραφούν στη δουλεία, μια τακτική που συνεχίστηκε και κατά τον 19ο αιώνα στη Ρουμανία αλλά και αλλού. Οι Ρομά συχνά καταδικάζονταν σε θάνατο κατά την μεσαιωνική εποχή στην Αγγλία, στην Ελβετία και στη Δανία.

The Roma in Europe:
11 things you always wanted to know but were afraid to ask

1. Ποιοί είναι οι Ρομά;
Η λέξη “Ρομά” σημαίνει “άνθρωπος” και αναφέρεται σε πολλές διαφορετικές υπο-ομάδες, όπως στους Kalderash στην νότιο-ανατολική Ευρώπη, τους Romanichals στην Αγγλία, τους Sinti στη Γερμανία, στην Ιταλία και στη Γαλλία, τους Kalé στην Ουαλία, στη Φινλανδία, στην Ισπανία και στην Πορτογαλία και τους Gitano από την Ισπανία, όπως και πολλές άλλες. Οι Ρομά αυτοπροσδιορίζονται διαφορετικά ανάλογα με την ιστορία, τη γλώσσα και το επάγγελμα, παρ’ όλα αυτά υπάρχουν πολλά κοινά στοιχεία ανάμεσα στις διαφορετικές ομάδες. Οι Ρομά έχουν μια κοινή γλώσσα, τη Ρομανές, η οποία έχει διαφορετικές διαλέκτους.

2. Από πού κατάγονται οι Ρομά;
Οι ιστορικοί πιστεύουν ότι οι πρόγονοι των Ρομά πρωτοήρθαν στην Ευρώπη από τη βόρεια Ινδία, δια μέσου του σημερινού Ιράν, της Αρμενίας και της Τουρκίας. Σταδιακά εξαπλώθηκαν σε ολόκληρη την Ευρώπη σε ένα διάστημα από τον 9ο αιώνα ως και σήμερα.

3. Τι έκαναν οι Ρομά;
Παραδοσιακά, ταξίδευαν από μέρος σε μέρος, παρά ταύτα η πλειοψηφία των Ρομά είναι πλέον εγκατεστημένοι σε συγκεκριμένη περιοχή.  Ανάμεσά τους συνήθιζαν να υπάρχουν τεχνίτες (όπως για παράδειγμα, ξυλογλύπτες και χαλκοτεχνίτες), αγρότες, σιδηρουργοί, μουσικοί, μάντεις και διασκεδαστές. Στην αρχή, ήταν ευπρόσδεκτοι λόγω των δεξιοτήτων τους, αλλά οι κυβερνήσεις και η εκκλησία άρχισαν σύντομα να τους βλέπουν ως ύποπτους παρείσακτους και “ειδωλολάτρες”.

4. Πώς τους αντιμετώπιζαν;
Σε πολλές περιοχές, οι Ρομά  εξαναγκάζονταν να στραφούν στη δουλεία, μια τακτική που συνεχίστηκε και κατά τον 19ο αιώνα στη Ρουμανία αλλά και αλλού. Οι Ρομά συχνά καταδικάζονταν σε θάνατο κατά την μεσαιωνική εποχή στην Αγγλία, στην Ελβετία και στη Δανία. Αυτό μετατράπηκε σε οργανωμένη καταδίωξη. Πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένης  και της Γερμανίας, της Πολωνίας και της Ιταλίας, ανήγγειλαν την απέλαση όλων των Ρομά. Κατά τη δεκαετία του 1930, οι Ναζί στη Γερμανία θεώρησαν τους Ρομά “φυλετικά κατώτερους” και δολοφόνησαν εκατοντάδες χιλιάδες κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου. Μετά το πέρας του πολέμου, οι Ρομά συνέχισαν να είναι θύματα διακρίσεων και καταπίεσης, ιδιαίτερα στη Σοβιετική Ένωση. Κατά τις δεκαετίες 1970 εώς και 1990, η Τσέχικη Δημοκρατία και η Σλοβακία στείρωσαν 90.000 γυναίκες Ρομά ενάντια στη θέλησή τους.

5. Είναι σωστό να αποκαλούμε τους/τις Ρομά “τσιγγάνους/ες”;
Στις περισσότερες γλώσσες, η λέξη “τσιγγάνος” θεωρείται προσβλητική και σε καμία περίπτωση αποδεκτή από τις οργανώσεις Ρομά. Η λέξη “Ρομά” είναι η σωστή λέξη για όλες τις σχετικές ομάδες, ανεξάρτητα από την χώρα από την οποία προέρχονται. Έγινε  παγκοσμίως αποδεκτός όρος το 1971, όταν εκπρόσωποι των κοινοτήτων Ρομά υιοθέτησαν σημαία, εθνικό ύμνο και παγκόσμια ημέρα (8 Απριλίου). Ωστόσο, υπάρχουν χώρες όπου ο όρος “τσιγγάνος” ή άλλος αντίστοιχος μπορεί να είναι αποδεκτός από τους εν λόγω πληθυσμούς.

Irish Travellers in 1954

6. Ποιά είναι η διαφορά μεταξύ των Ρομά και των Ταξιδευτών (Travellers);
Οι Ταξιδευτές (Travellers) έχουν διαφορετική εθνικότητα από τους Ρομά, και ζουν σε διάφορες χώρες της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένου της Γαλλίας, της Ιρλανδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου. Συχνά διατηρούν ένα είδος νομαδικού ή ημι-νομαδικού τρόπου ζωής, αντίθετα με τους Ρομά.

7. Πόσοι Ρομά υπάρχουν;
Δεν υπάρχει καμία επίσημη ή αξιόπιστη καταμέτρηση των πληθυσμών Ρομά παγκοσμίως. Στην Ευρώπη, υπάρχουν περίπου 10 με 12 εκατομμύρια Ρομά. Οι περισσότεροι από αυτούς- γύρω στα δύο τρίτα- μένουν στην κεντρική και νότια Ευρώπη, όπου καταλαμβάνουν από το 5 εώς το 10 τις εκατό του εκάστοτε πληθυσμού. Υπάρχουν επίσης μετρήσιμες μειονότητες Ρομά στην δυτική Ευρώπη, ιδιαίτερα στην Ιταλία (γύρω στους 150.000 Ρομά και Ταξιδευτές), στην Ισπανία (600.000-800.000), στη Γαλλία και στο Ηνωμένο Βασίλειο (πάνω από 300.000 σε κάθε χώρα αντίστοιχα).

8. Ποιά είναι η κατάσταση στην Ευρώπη για τους/τις Ρομά σήμερα;
Εκατομμύρια Ρομά ζουν σε απομονωμένες φτωχογειτονιές, συχνά δίχως ηλεκτρικό ρεύμα ή τρεχούμενο νερό, και αγωνίζονται για την ιατρική περίθαλψη που χρειάζονται. Πολλοί ζουν υπό την καθημερινή απειλή έξωσης, παρενόχλησης από την αστυνομία και βίαιων επιθέσεων. Τα παιδιά Ρομά πολλές φορές  υφίστανται διαχωρισμό στα σχολεία και λαμβάνουν ένα πολύ χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης.

9. Τι αντίκτυπο έχει αυτό;
Οι Ρομά έχουν περισσότερα προβλήματα υγείας, χειρότερη στέγαση και χαμηλότερα επίπεδα αλφαβητισμού από τους υπόλοιπους ανθρώπους. Στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη, αναμένεται να ζήσουν 10 χρόνια λιγότερο από ότι άλλοι. Κατά μέσο όρο, κερδίζουν λιγότερα χρήματα και είναι πιο πιθανό να είναι άνεργοι. Χωρίς καλές δουλειές, δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά την πολυτέλεια κατάλληλης στέγασης, καλής ιατρικής περιθάλψεως, ή μιας ποιοτικής εκπαίδευσης για τα παιδιά τους.

10. Γιατί συμβαίνει αυτό;
Αυτή η κατάσταση δεν είναι το αναπόφευκτο αποτέλεσμα της φτώχειας. Είναι απόρροια χρόνιων προκαταλήψεων και διακρίσεων από κυβερνήσεις, θεσμούς και μεμονωμένα άτομα. Όλοι μαζί έχουν σπρώξει τη μεγάλη πλειοψηφία των Ρομά στο κοινωνικό περιθώριο- και τους έχουν κρατήσει εκεί.

11. Τι μπορώ να κάνω για αυτό;
Η Διεθνής Αμνηστία πραγματοποιεί καμπάνιες  για την προστασία των Ρομά από τις διακρίσεις στην Ευρώπη. Αυτή τη στιγμή, επικεντρωνόμαστε στο να σταματήσουν οι διακρίσεις εις βάρος των παιδιών Ρομά στα σχολεία στην Τσέχικη Δημοκρατία- παρακαλούμε δράστε σήμερα.

amnesty

Είναι κρίμα να μεγαλώνεις παιδιά από τιμωρίες χορτασμένα και από αγάπη νηστικά

Δε χωράει αμφιβολία πως ένα από τα δυσκολότερα πράγματα στον κόσμο είναι η ανατροφή των παιδιών. 

Μαμάδες και μπαμπάδες διαφόρων ηλικιών, από τη στιγμή που κρατούν στα χέρια τους το μωρό τους, έρχονται από τη μία αντιμέτωποι με τις ίδιες τους τις σκέψεις και από την άλλη με μία πληθώρα συμβουλών από τον στενό περίγυρο πους τους κάνει να πελαγώνουν. 

“Katya” Zinaida Serebriakova - 1923

Τα πράγματα δυσκολεύουν λιγάκι περισσότερο από τη στιγμή που το παιδί παύει να περιορίζεται μέσα στον ασφαλή συναισθηματικά χώρο του σπιτιού και οδηγείται σταδιακά στην ανακάλυψη του κόσμου και κυρίως του εαυτού του μέσω του παιχνιδιού με άλλα παιδιά.

Ο περίγυρος είναι σκληρός. 

Είναι σκληρός και απότομος, τις περισσότερες φορές, με τα ξένα παιδιά και όχι με τα δικά του. Οδηγείται εύκολα σε αυθαίρετα συμπεράσματα και δεν είναι λίγες οι φορές που τολμάει να τα εκφράσει, χρησιμοποιώντας ως ασπίδα ασφαλείας το χιούμορ.

Η κοινωνία μας, που στην πραγματικότητα δεν είναι τίποτε άλλο, πέρα από εσένα κι εμένα, θέλει με κάθε κόστος την ομοιογένεια, ακόμη κι αν αυτό προϋποθέτει τη δυστυχία μακροπρόθεσμα. 

Βλέπω γονείς να τρέχουν σαν τρελοί σε ειδικούς γιατρούς, γιατί κάποιος θεώρησε ύποπτη την έντονη δραστηριότητα των παιδιών τους. 

Βλέπω τον προβληματισμό στα πρόσωπα των γονιών, που οι παρέες τους τούς περιθωριοποίησαν, γιατί βλέπεις το παιδί τους δεν ήταν αρκετά ήσυχο στις κοινές εξορμήσεις. 

Βλέπω και έχω βιώσει την πίεση που δέχονται οι γονείς, επειδή το παιδί τους εκφράζει στον απόλυτα υπερθετικό βαθμό τα συναισθήματά του, ευχάριστα ή δυσάρεστα. Εκείνος που βρίσκεται πάντοτε στη θέση του κατηγορουμένου είναι ο ανίκανος, κατά τη γνώμη κάποιων, γονιός.

Αυτός ο γονιός είναι πάντα η τραγική φιγούρα με το απολογητικό βλέμμα, που προσπαθεί μάταια να πείσει τους άλλους για το προφανές, ότι δηλαδή το παιδί του είναι απλά παιδί, το οποίο απλά προσπαθεί να προσδιορίσει τη θέση του μέσα στο χάος και καλείται να γνωρίσει τα συναισθήματά του, πριν καταφέρει να τα ελέγξει. 

Ακούω συχνά γονείς γύρω μου να μιλάνε για όρια, αλλά ελάχιστοι είναι εκείνοι που θα ασχοληθούν με τον τρόπο που ένα παιδί μαθαίνει να οριοθετείται. 

Είναι εύκολη η επιβολή ορίων σε ένα παιδί, όταν μάλιστα εσύ βρίσκεσαι σε θέση ισχύος, λόγω εμπειρίας, ηλικίας και δύναμης. Είναι εύκολο να επιβάλλεις τους κανόνες σου, να τιμωρείς όταν δεν εφαρμόζονται κατά γράμμα και να βλέπεις το παιδί σου να υπακούει ταχέως με ένα και μόνο κοίταγμά σου, από εκείνα που σκορπούν το φόβο ακόμη και στα ξένα παιδιά.

Το δύσκολο ξέρεις ποιο είναι; 

Να επιλέξεις τον άλλον τρόπο. 

Εκείνον για τον οποίο θα δεχτείτε κριτική κι εσύ και το παιδί σου,αλλά χάρη στον οποίο θα δεις μακροπρόθεσμα αποτελέσματα, έχοντας προστατέψει πρωτίστως τη συναισθηματική νοημοσύνη του παιδιού, το έχεις βοηθήσει να οριοθετηθεί σταδιακά, αφού πρώτα έχει καταλάβει τη σημασία των ορίων για την ασφάλειά και την ηρεμία του και το έχεις αντιμετωπίσει ως ίσο προς ίσο, χωρίς να χρειάζεται να υψώνεις το ανάστημά σου. 

Και τώρα κατάλαβες, γιατί ο άλλος τρόπος είναι πιο θελκτικός στην πλειοψηφία των γονέων. Η ευκολία του να επιβάλλεσαι κάνει τη σταδιακή οριοθέτηση δύσκολη και, κάποιες φορές, επίπονη για το ζεύγος γονέα-παιδί.

Δεν είναι ένα το ερώτημα στο οποίο πρέπει να απαντήσουμε. Το θέμα δεν είναι μόνο τί θέλουμε για τα παιδιά μας, αλλά και πώς θα το πετύχουμε. 

Και τελευταία μου δίνεται η αίσθηση πως αν καταφέρουμε να βρούμε το «πὠς», θα δούμε το παιδί να εντοπίζει μόνο του τη θέση του στον κόσμο. 

Αντί να απαιτούμε από τα παιδιά να σταματήσουν να γκρινιάζουν, οφείλουμε να προσπαθήσουμε να ανακαλύψουμε αυτό που το ενοχλεί μέσω του διαλόγου. 

Αντί να απαιτούμε από τα παιδιά να παίξουν μόνα τους στο δωμάτιο, οφείλουμε να σκεφτούμε αν αισθάνονται μοναξιά, ή αν μας έχουν χορτάσει σε ώρες παιχνιδιού. 

Αντί να παραπονιόμαστε για τα ξεσπάσματά τους και την αυθάδειά τους απέναντί μας, οφείλουμε να παρατηρήσουμε τους δικούς μας τρόπους απέναντί τους, όταν είμαστε κουρασμένοι, θυμωμένοι ή λυπημένοι. 

Αντί να λυπόμαστε που το παιδί μας εκφράζει ειλικρινώς κάθε του συναίσθημα, οφείλουμε πρώτα να αποδεχτούμε πως αυτό είναι το μόνο τίμιο και το οποίο θα έπρεπε να γίνει μάθημα και σε κάθε ενήλικα.

Τα παιδιά χρειάζονται όρια, κυρίως για να νιώθουν τα ίδια ασφαλή.

Χρειάζονται έναν γονιό διαθέσιμο 24 ώρες το εικοσιτετράωρο, να τους ακούει, να τους εξηγεί,να τους μαθαίνει, να τους καταλαβαίνει,να τους μιλάει για τις συνέπειες που επιφέρουν οι πράξεις τους,να τους θαυμάζει, να νιώθει υπερήφανος, να συγκινείται, να παραδέχεται τα λάθη του,να έχει πίστη, επιμονή, υπομονή και αγάπη που σκορπίζει στο άπειρο. 

Εκείνο που δε χρειάζονται είναι τους γονείς λοχίες, που επιφέρουν την τάξη στον λόχο τους με απαρχαιωμένες νουθεσίες και τιμωρίες. Κι επειδή από κριτική δηλώνουμε πλήρεις, ας περάσουμε στην αυτοκριτική, ο καθένας από εμάς και όλοι μαζί.

Είναι κρίμα να έχουμε παιδιά από τιμωρίες χορτασμένα και από αγάπη νηστικά.

Γράφει η Περσεφόνη Χρυσαφίδου

loveletters
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Η Καλή Πολιτική Ηγεσία εξαρτάται...

... από την Ηθική Ανάπτυξη των ίδιων των ηγετών

Κατά την άποψη του Πλούταρχου, ένας ηγέτης εκπαιδεύεται με την έκθεσή του στη φιλοσοφία και ιδίως στην ηθική φιλοσοφία. 

Το μεγαλύτερο όφελος που θα προκύψει από αυτού του είδους την εκπαίδευση είναι η ανάπτυξη του Λόγου, της Λογικής, η οποία είναι απαραίτητη για τον έλεγχο των συναισθημάτων και των παρορμήσεών μας. 

Οι ηγέτες που επιτρέπουν στον εαυτό τους να τους κυβερνά η Λογική θα κυβερνήσουν, με τη σειρά τους, τις πόλεις τους με καλή προαίρεση.

Ο απαίδευτος ηγέτης, από την άλλη πλευρά, μαστίζεται από την απληστία, την παράνοια και μια ψευδαίσθηση μεγαλείου. 

Ο Πλούταρχος παρουσιάζει σε αυτή την πραγματεία τον θεό ως το ιδανικό πρότυπο με το οποίο οι ηγέτες θα πρέπει να συγκρίνονται και το οποίο πρέπει να υιοθετούν. Αυτός ο θεός, ωστόσο, δεν είναι μία από τις θεότητες της πολυθεϊστικής αρχαιοελληνικής θρησκείας αλλά μάλλον μία φιλοσοφική έννοια που ο Πλούταρχος έχει δανειστεί από τον Πλάτωνα. 

Αντιπροσωπεύει έναν καθαρό Λόγο και την τελειότητα της ηθικής αρετής.

Ο Πλούταρχος θεωρεί πως αυτή η θεότητα υπάρχει στους ουρανούς με τον ήλιο ως υλική της εκδήλωση. 

Και όπως ακριβώς ο ήλιος στον ουρανό αντιπροσωπεύει την τελειότητα της θεότητας, έτσι και ο ηγέτης που κυβερνάται από τη Λογική αποτελεί ένα υπόδειγμα αρετής για τους πολίτες μιας πόλης και, ακόμη περισσότερο, αυτός ο ενάρετος ηγέτης μπορεί με τη σειρά του να κάνει και τους πολίτες ενάρετους. 

Έτσι, η καλή πολιτική ηγεσία εξαρτάται όχι από τη διατύπωση και την εκτέλεση συγκεκριμένων πολιτικών, αλλά από την ηθική ανάπτυξη των ίδιων των ηγετών.

Απόσπασμα από το βιβλίο του Jeff Beneker “Πλούταρχος – Μαθήματα ηγεσίας” 

ολόκληρο το άρθρο εδώ

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι