Showing posts with label Κάλαντα. Show all posts
Showing posts with label Κάλαντα. Show all posts

Tuesday, 24 December 2024

Τα κάλαντα: Η όμορφη ιστορία του αριστουργήματος του Νικηφόρου Λύτρα

Το γνωστό έργο του Νικηφόρου Λύτρα, που αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της νεοελληνικής αγροτικής ηθογραφίας. Ένας πίνακας που μου προκαλεί ιδιαίτερο θαυμασμό και συγκίνηση.

Τα Χριστούγεννα πλησιάζουν… Αγαπημένη μου συνήθεια αυτών των ημερών, είναι να χαζεύω παλιές οικογενειακές φωτογραφίες και καρτ ποστάλ με ευχές. Ενώ, λοιπόν, κάθομαι με τα παιδιά μου και κοιτάμε τα όμορφα αναμνηστικά, ο γιος μου ξεχωρίζει μία κάρτα. «Αυτή με τα παιδάκια μου αρέσει!» μου λέει με ενθουσιασμό. Πρόκειται για «Τα Κάλαντα». Το γνωστό έργο του Νικηφόρου Λύτρα, που αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της νεοελληνικής αγροτικής ηθογραφίας. Ένας πίνακας που μου προκαλεί ιδιαίτερο θαυμασμό και συγκίνηση.

Ποια είναι η ιστορία του;

O κορυφαίος «ζωγράφος των Χριστουγέννων» – όπως τον αποκαλούν, τον δημιούργησε το 1872, και θεωρείται ένας από τους πιο ξακουστούς πίνακες στην ιστορία της ελληνικής ζωγραφικής. Πρόκειται για μία κορυφαία στιγμή στην ηθογραφική ζωγραφική της χώρας μας. Αποτυπώνει μια ομάδα παιδιών ντυμένα με παραδοσιακά ενδύματα, που κρατούν παραδοσιακά όργανα και λένε τα χριστουγεννιάτικα κάλαντα σε μια αυλή ενός παλιού αγροτικού σπιτιού.

  Μια εικόνα αξίζει όσο χίλιες λέξεις. Και τα μηνύματα που περνά ο συγκεκριμένος πίνακας είναι πολλά και σημαντικά. Δεν πρόκειται για μια απλή απεικόνιση ενός εθίμου, αλλά για ένα συμβολικό έργο. Καταρχάς, απεικονίζει πέντε παιδιά διαφορετικής καταγωγής και εθνικότητας. Με αυτόν τον τρόπο, ο ζωγράφος υπενθυμίζει το γνήσιο πνεύμα των γιορτών. Το τραγούδι και ο σκοπός του είναι κοινός. Δεν γνωρίζει διακρίσεις και χρώμα. Το μήνυμά του είναι διαχρονικό. Ειδικά για εποχές -όπως αυτή που ζούμε- που επικρατούν αντιλήψεις φανατισμού, ρατσισμού κι εθνικισμού.

Στη δεξιά μεριά του πίνακα βλέπουμε ένα άγαλμα που παραπέμπει στη Νίκη της Σαμοθράκης. Απέναντι και σχεδόν στο ίδιο ύψος με αυτό, στέκεται μια κοινή σκούπα – ή ό, τι απέμεινε από εκείνη. Στο βάθος υπάρχει ένα ξεραμένο δέντρο, δεμένο σ` έναν πάσσαλο για να μην πέσει. Πίσω από έναν τοίχο κρύβεται ένα παιδί που παρατηρεί… Μια μητέρα – που κι εκείνη φορά παραδοσιακή φορεσιά- κρατά στην αγκαλιά της το μωρό της και παρατηρεί τα παιδιά με τη χαρά ζωγραφισμένη στο πρόσωπο της… Το λαμπρό χαμόγελο του μελαμψού τυμπανιστή ξεχωρίζει… Η κάθε λεπτομέρεια αυτού του πίνακα, όπως φαίνεται, εξυπηρετεί ένα σκοπό…

Η επιμελήτρια της Εθνικής ΠινακοθήκηςΜαριλένα Κασιμάτη αναλύει: «Τα ποιητικότατα Κάλαντα διαφεύγουν με την εσωτερικότητα και την επινόηση του χρόνου στην ελληνικότατη ηθογραφική αυτή σκηνή, από κάθε κοινοτοπία. Τα σύμβολα που εισάγει, χωρίς τυμπανοκρουσίες -το μαρμάρινο θωράκιο της Νίκης, που δένει το σανδάλι της, αλλά ειρωνικά σχεδόν, βαλμένο δίπλα σε μια χορταρένια σκούπα, το γυάλινο ποτήρι με το νερό, που παραπέμπει στην κάθαρση που έρχεται από τα Ελληνόπουλα, που δεν εμφανίζονται ως γραφικά δείγματα μιας γνωστής τυπολογίας φορεσιών, το ξερό, άνυδρο δέντρο που δηλώνει την υφέρπουσα φτώχεια στο πρόσωπο της σκοτεινής μορφής, που μόλις φαίνεται πίσω από τον τοίχο.»

Λίγα λόγια για τον σπουδαίο ζωγράφο…

«Η αγάπη προς το ωραίον είναι η γέφυρα μεταξύ Θεού και ανθρώπου». Νικηφόρος Λύτρας

Θεωρείται ένας από τους πρώτους μεγάλους δασκάλους της ζωγραφικής στην Ελλάδα και από τους πιο σημαντικούς εκπροσώπους της Σχολής του Μονάχου στη νεοελληνική ζωγραφική Σπουδάζει αρχικά στο Σχολείον των Τεχνών (1850-1856), τη μετέπειτα Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας. Είναι μαθητής της πρώτης γενιάς δασκάλων του Σχολείου (Φίλιππου Μαργαρίτη και Γεώργιου Μαργαρίτη, Ραφαήλ Τσέκολη, Αγαθάγγελου Τριανταφύλλου, Λουδοβίκου Θείρσιου). Την περίοδο 1860-1865 συνεχίζει τις σπουδές του στην Ακαδημία του Μονάχου. Το 1866 διορίζεται στην έδρα της ζωγραφικής του Σχολείου αντικαθιστώντας τον Σπυρίδωνα Προσαλέντη. Παρόλο που είναι προσκολλημένος πάντα στις αρχές του ακαδημαϊσμού της Σχολής του Μονάχου και ανεπηρέαστος από το ρεύμα των ιμπρεσιονιστών, προτρέπει τους μαθητές του να είναι ανοιχτοί στις νέες τάσεις.

 Ο Νικηφόρος Λύτρας ως καλλιτέχνης και ως δάσκαλος, σημάδεψε την πορεία της νεοελληνικής ζωγραφικής.

Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή
πηγή www.klik.gr
eimaimama.gr 
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι
 
Μας το έστειλε η Ευαγγελία 

Saturday, 27 April 2024

Τα Βυζαντινά Kάλαντα του Λαζάρου, του «αγέλαστου»...

Λάζαρος, ο «αγέλαστος»
Η ελληνική Παράδοση θέλει τον φίλο του Χριστού να είναι σοκαρισμένος από αυτά που αντίκρισε στον Άδη με αποτέλεσμα να χαμογελάσει μόνο μια φορά μετά την ανάστασή του.

Κάποτε, λέγεται, πως ο «αγέλαστος» Λάζαρος είδε κάποιον χωρικό στο παζάρι να κλέβει μια στάμνα και να φεύγει. Τότε χαμογέλασε λέγοντας
«Βρε τον ταλαίπωρο. Για ιδές τον πώς φεύγει με το κλεμμένο σταμνί. Ξεχνάει ότι κι αυτός είναι ένα κομμάτι χώμα, όπως και το σταμνί. Το 'να χώμα κλέβει τ' άλλο. Μα δεν είναι να γελούν οι πικραμένοι;»
iefimerida
Που 'σουν Λάζαρε, που 'ναι η φωνή σου
όπου σ' έκλαιγαν οι αδερφοί σου.
Ήμουνα στη γη παραχωμένος
Και με τους νεκρούς ανταμωμένος.
Τα χεράκια μου σταυρό δεν είχαν,
Τα ποδάρια μου αγναντισμένα.
Τα ματάκια μου γιομάτα δάκρυ
Και το στόμα μου πικρό φαρμάκι.
Ήρθεν ο Χριστός και ξύπνησέ με
Κι απ΄το μνήμα μου εσήκωσέ με.

Ήρθε ο Λάζαρος, ήρθαν τα Βάγια
Ήρθε η Κυριακή που τρων τα ψάρια.

- Πού ’σαι Λάζαρε, που είναι η φωνή σου
που σε γύρευε η μάνα κι η αδερφή σου.

- Ήμουνα στη γη, στη γη βαθιά χωμένος
κι από τους εχθρούς, εχθρούς βαλαντωμένος.

Bάγια, βάγια των Bαγιών
τρώνε ψάρια, τον κολιόν
και την άλλη Kυριακή

ψήνουν το παχύ τ’ αρνί.

Friday, 26 April 2024

Ο Λάζαρος, τα Λαζαράκια οι Λαζαρίνες και τα Κάλαντα

Αύριο, Σάββατο του Λαζάρου, το καλεί το έθιμο: Φτιάχνουμε λαζαράκια και λέμε τα κάλαντα του Λαζάρου.

Σάββατο του Λαζάρου αύριο, κι εδώ στα χωριά μας στο Πήλιο, τα κοριτσάκια με τα ανθοστολισμένα καλαθάκια τους, οι λεγόμενες Λαζαρίνες, βγαίνουν στις γειτονιές να τραγουδήσουν το Λάζαρο, να τραγουδήσουν την Ανάσταση και τον ερχομό της άνοιξης, ενώ αρκετοί νοικοκυραίοι, πέρα από το καθιερωμένο πλέον χαρτζιλίκι που θα τους φιλέψουν, θα γεμίσουν τ' αδειανά τους λουλουδάτα καλαθάκια με λευκά αυγά για να τα βάψουν οι μανάδες τους τη μεγάλη Πέμπτη.

Είδα φόβους, είδα τρόμους
είδα βάσανα και πόνους.
Δώστε μου λίγο νεράκι
να ξεπλύνω το φαρμάκι
της καρδιάς και των χειλέων
και μη με ρωτάτε πλέον
 

Του χρόνου πάλι γιορτάσωμε
με υγεία να σας βρούμε
στον οίκο σας χαρούμενοι
τον Λάζαρο να πούμε


Σε τούτο τ’ αρχοντόσπιτο

πέτρα να μη ραϊσει
κι ο νοικοκύρης του σπιτιού
Χρόνια Πολλά να ζήσει...

youtube
– Πού ’σαι Λάζαρε, πού είναι η φωνή σου
που σε γύρευε η μάνα κι η αδερφή σου.
– Ήμουνα στη γη, στη γη βαθιά χωμένος
κι από τους εχθρούς, εχθρούς βαλαντωμένος.

Βάγια, βάγια των βαγιών,
τρώνε ψάρια, τον κολιόν
και την άλλη Κυριακή,
ψήνουν το παχύ αρνί.

Σταφιδόψωμο - Λαζαράκια

ΥΛΙΚΑ
  • 2 κιλά αλεύρι για τσουρέκι
  • 600 γρ. ζάχαρη
  • 80 γρ. μαγιά μπύρας
  • κανελόνερο (νερό στο οποίο έχουμε βράσει κανέλα)
  • αλάτι
  • 1600 γρ. σταφίδες
  • 2 κουταλιές της σούπας κονιάκ
  • 1½ φλιτζάνι του τσαγιού ελαιόλαδο
  • κανέλα, γαρίφαλο, γλυκόζη, σουσάμι
ΕΚΤΕΛΕΣΗ
Βάζουμε σε μια λεκάνη το αλεύρι και από πάνω ρίχνουμε το ελαιόλαδο.
Τρίβουμε το αλεύρι ανάμεσα στα δυο μας χέρια ώστε να ανακατευτεί καλά με το ελαιόλαδο.
Κάνουμε στη μέση μια λακκούβα, λιώνουμε τη μαγιά της μπύρας σε χλιαρό κανελόνερο και την προσθέτουμε στη ζύμη.
Ζυμώνουμε προσθέτοντας (αν χρειαστεί) κανελόνερο.
Αφήνουμε τη ζύμη για περίπου 6 ώρες να φουσκώσει (πρέπει να ξεχειλίσει από τη λεκάνη).
Αλέθουμε τις σταφίδες, προσθέτουμε κανέλα και ελάχιστο γαρίφαλο και ζυμώνουμε με το κονιάκ.
Όταν ετοιμαστεί η ζύμη την κόβουμε κομμάτια (στο μέγεθος από μικρά ψωμάκια), τα πλάθουμε στενόμακρα , τα πλαταίνουμε, απλώνουμε από πάνω λίγο από το μείγμα της σταφίδας και κλείνουμε από πάνω τη ζύμη.


Αν τα φτιάξουμε το Σάββατο του Λαζάρου, όπως είναι το έθιμο, τα πλάθουμε σαν ανθρωπάκια με σταυρωμένα χέρια για να "σταυρώσουμε το Λάζαρο" όπως λέγεται.
Τοποθετούμε τα ψωμάκια πολύ αραιά (επειδή στο ψήσιμο θα φουσκώσουν) πάνω σε λαδόχαρτο μέσα σε ταψί.
Σκεπάζουμε το ταψί και τα αφήνουμε να φουσκώσουν (όταν ο χώρος είναι ζεστός χρειάζεται περίπου 1,5 ώρα).
Για να δοκιμάσουμε αν έχουν φουσκώσει αρκετά πρέπει μόλις τα πιέσουμε με το δάκτυλό μας να ξανασηκώνονται αμέσως.
Τα βρέχουμε από πάνω πολύ απαλά με διαλυμένη γλυκόζη και τα πασπαλίζουμε με μπόλικο σουσάμι.
Τα βάζουμε σε φούρνο 200 βαθμών και τα ψήνουμε για περίπου 1 ώρα.
Τρώγονται ολόκληρα ή κομμένα σε φέτες.

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Friday, 29 December 2023

Τα ακαταλαβίστικα Κάλαντα της Πρωτοχρονιάς!!

Ακαταλαβίστικα φαίνονται, εκ πρώτης όψεως 😃
Αν τα διαβάσουμε σωστά καταλαβαίνουμε πόσο περίτεχνα συνδυάζονται οι ευχές με τις γαλιφιές στην κυρά του σπιτιού για να δώσει γενναίο μποναμά 😃

Αρχιμηνιά κι Αρχιχρονιά
ψηλή μου δεντρολιβανιά
κι αρχή καλός μας χρόνος
Εκκλησιά με άγιο θρόνο (1).
Αρχή που βγήκε ο Χριστός
Άγιος και Πνευματικός,
στη γη να περπατήσει
και να μας καλοκαρδίσει.

Άγιος Βασίλης έρχεται, 
για δεν μας καταδέχεσαι;
από την Καισαρεία,
συ 'σαι αρχόντισσα κυρία.

Βαστά εικόνα και χαρτί
ζαχαροκάντιο(2) ζυμωτή
χαρτί και καλαμάρι
δες και με - δες και με το παλικάρι.


Το καλαμάρι έγραφε,
τη μοίρα μου την έλεγε (3)
και το χαρτί-και το χαρτί ομίλει
Άγιε μου-Άγιε μου καλέ Βασίλη.
  1. προφανής η αναφορά στην Αγία Σοφία με την οποία συγκρίνεται η αρετή και η μεγαλοσύνη της νοικοκυράς.
  2. τόσο γλυκιά σαν να σε ζύμωσαν με ζάχαρη και κάντιο
  3. να και οι προλήψεις για καλή τύχη και εύνοια της μοίρας!! 
Posted by hamomilaki

Saturday, 23 December 2023

Ακούστε τα κάλαντα από την ιδιαίτερη πατρίδα σας!!

Σαράντα οκτώ παραδοσιακά κάλαντα και τραγούδια
Διαβάστε τους στίχους και ακούστε ένα μουσικό δείγμα
ή και ολόκληρο το τραγούδι.
Περιέχονται στα cd:
και το LP Ελληνικά Κάλαντα (1974).
.
Των Χριστουγέννων
Άναρχος Θεός. Βυζαντινά κάλαντα από τα Κοτύωρα του Πόντου.
Δεν ακούς περιστερούδα μου. Τραγούδι Χριστουγέννων Θράκης.
Η μέρα η σημερινή. Χριστουγεννιάτικη μαντινάδα Κρήτης.
Kι τι τραγούδι νά ’βρουμι. Ευχές και παινέματα. Θράκης.
Καλήν εσπέραν άρχοντες. Από την Ιερισσό Χαλκιδικής.
Καλήν ημέραν άρχοντες. Από το Πουρί Πηλίου.
Καλώς τα τα Χριστούγεννα. Από τους Φούρνους Ικαρίας.
Κόλιαντα μπάμπω, κόλιαντα. Από την Κοζάνη.
Κόλιντα τσέλιγκα. Από το Μέτσοβο.
Πιδιά μ’ ήρθαν τα κόλιαντα. Από τη Σιάτιστα.
'Πόψα Χριστός γεννήθηκε. Μακεδονίας.
Χριστός γεννάται σήμερο. Κρήτης.
Χριστός γιννιέται, χαρά στουν κόσμου. Θράκης.
Χριστούγεννα Πρωτούγεννα. Από τη Σκιάθο.
Χριστούγεννα Πρωτούγεννα. Από την Αστυπάλαια.
Χριστούγεννα Πρωτούγεννα. Από την Ήπειρο.
Χριστούγεννα Πρωτούγεννα. Από τον Μαρμαρά Προποντίδας.
Χριστούγεννα Πρωτούγεννα. Πελοποννήσου.

Της Πρωτοχρονιάς

Άγιος Βασίλης έρκεται
. Από τους Φούρνους Ικαρίας.
Άγιος Βασίλης έρχεται
. Από τη Γιάλοβα Προποντίδας.
Άνοιξε πόρτα μ’ άνοιξε
. Από το Βιλοσσό Χίου.
Ανοίξετε την πόρτα σας
. Κρήτης.
Aρχιμηνιά, κερά, κι αρχιχρονιά. Μικράς Ασίας.
Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά
. Από την Απείρανθο Νάξου.
Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά. Από τον Άγιο Γεώργιο Κρήτης.
Αρχιμηνιά Πρωτοχρονιά
. Ηπείρου.
Άρχιν, άρχιν τα κάλαντα
. Από τα Φλογητά Καππαδοκίας.
Άστρον ανεφάνεις Βασίλειε
. Από τα Φάρασα Καππαδοκίας.
Βασίλης βόσκει πρόβατα
. Απο το Μελί Μικράς Ασίας.
Εις αυτό το νέον έτος
. Μικράς Ασίας.
Π' αυγινικό κι αν βγήκαμι
. Θράκης.
Πάλιν ακούσετ' άρχοντες
. Από την Αστυπάλαια.
Σούρβα σούρβα
. Θράκης.

Των Φώτων

Ας τονε καλαντρίσομε
. Από το Καρλόβασι Σάμου.
Ας τονε καλαντρίσουμε
. Κάλαντα των μπεκρήδων Καρλόβασι
Αύριο είναι τω Φωτώ
. Κρήτης.
Αύριο ’ν’ τα Θεοφάνεια
. Από το Πουρί Πηλίου.
Αύριον είναι τω Φωτώ. Από την Αστυπάλαια.
Ήρθανε τα Φώτα
. Ηπείρου.
Ήρθανε τα Φώτα και τα Φωτερά
. Από την Μάνη Πελοποννήσου.
Καλημέρα πάντες, ω αδελφοί . Από την Πάτμο.
Παρακαλώ σας δώστε μι. Από το Πουρί Πηλίου.
Σήκω κερά μου κι άλλαξι
. Από την Λήμνο.
Σήμερα είναι των Φωτών
. Από την Αστυπάλαια.
Σήμερα είναι των Φωτών
. Από το Μελί Μικράς Ασίας.
Σήμερα είν’ τα Φώτα
. Μικράς Ασίας.
Σήμερα τα Φώτα και οι φωτισμοί
. Από τους Φούρνους Ικαρίας.
Σήμιρα τα Φώτα κι φουτισμός
. Θράκης.

πηγή:
domnasamiou
τα βρήκαμε εδώ: theologosgr

Friday, 24 December 2021

Δυο κοπελάκια...τα Χριστούγεννα... (Σπύρος Πανηγυράκης)

Σε μια γωνιά τση πόλης μας σήμερο μέρα που ‘ναι
δυο κοπελάκια βγήκανε τα κάλαντα να πούνε
το ένα ήταν γελαστό κι ομορφοχτενισμένο
το άλλο μελαγχολικό και φτωχικά ντυμένο
Και πήρανε τσι γειτονιές μαζί-μαζί τα δυο τους
Χριστούγεννα, να βγάλουνε κι αυτά τον οβολό τους
Μονάχα που το γελαστό το καλοχτενισμένο
Που με τα ρούχα τ’ ακριβά το ΄χε η μαμά ντυμένο

Και δεν επάτησε ποτές σε λάσπες, σε χαλίκια
Δεν είχε ανάγκη από λεφτά και ξένα χαρτζηλίκια
Και τα ΄λεγε τα κάλαντα για να περάσει η ώρα
Καθώς η μέρα το καλεί κι όλοι τα λένε τώρα

Μα τα’ άλλο το χλωμό παιδί το παραπονεμένο
Που ΄χε τση φτώχειας τον καημό στα μάτια του κρυμμένο
Μέσα απ’ τση δίψα τση χαράς που ΄χε κι αυτού η ψυχή του
Δεν έπαιζε μα πάσχιζε να βγάλει το ψωμί του
Κι ήταν η μόνη του χαρά λίγα λεφτά να πιάσει

Μέρες γιορτών, κάτι καλό να τρέξει ν’ αγοράσει,
Όχι παγνίδια και πλουμιά, ποδήλατα και μπάλες
Γιατί ΄χε ανάγκες που ήτανε για κείνο πιο μεγάλες.
Τα παπουτσάκια που ‘χανε πέρσι αγορασμένα

Παλιώσανε κι από προχτές τα φόργιε τρυπημένα
Δεν είχε, βλέπεις, το φτωχό και δεύτερο ζευγάρι
Κι ούτε λεφτά ‘χε η μάνα του καινούργια να του πάρει
Έτσι εσκέφτηκε λοιπόν να τα μονομερίσει

Τα κέρδη από τα κάλαντα παπούτσια να ψωνίσει.
Το πλουσιοπαίδι δίπλα του προπάθειε και γελούσε
Στη κάθε πόρτα έτρεχε πρώτο και τη χτυπούσε
Τ’ άλλο πιο πίσω ντροπαλό με τον καημό στα μάτια

Και μ’ ένα βλέμμα που έκαμε κάθε καρδιά κομμάτια
Και τραγουδούσανε μαζί με δυο φωνές αντάμα
Κι ήταν σα γέλιο του μιανού και τ΄αλλουνού σα κλάμα
.........
ολόκληρο το ποίημα ακούστε το στο video
Ποίημα του Σπ. Πανηγυράκη, απ' το cd του βιβλίου "ΚΡΥΜΜΕΝΟΙ ΚΟΣΜΟΙ" /// Μουσική:Ηλίας Χορευτάκης /// Απαγγελία:Νίκος Τζιρτζιλάκης..
ΚΡΥΜΜΕΝΟΙ ΚΟΣΜΟΙ (λόγοι ανάλεκτοι) - Εκδόσεις Εν Ηχω

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Wednesday, 23 December 2020

Ακούστε και δείτε σε video τα Κάλαντα απ' όλη την Ελλάδα...

... μέσα από έναν διαδραστικό χάρτη

Μια νέα εφαρμογή ανέβηκε πρόσφατα στο διαδίκτυο και έχει γίνει ήδη viral! Ο λόγος είναι ότι παρουσιάζει τον διαδραστικό χάρτη της Ελλάδας όπου ο χρήστης πατώντας πάνω σε κάθε νομό έχει τη δυνατότητα να ακούσει τα κάλαντα των Χριστουγέννων αυτής της περιοχής.

Πρόκειται για μια έξυπνη και άκρως χριστουγεννιάτικη εφαρμογή που καλό θα είναι να τη δουν όσα πιο πολλά παιδιά γίνεται, τόσο στα σπίτια μας όσο και στις ψηφιακές τάξεις.

Πατήστε εδώ και στην συνέχεια επιλέξτε την περιοχή που θέλετε για να ακούσετε τα κάλαντά της.

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Tuesday, 22 December 2020

Τα Κάλαντα στο χωριό

Η Μαρία σήμερα παραμονή Χριστουγέννων, σηκώθηκε πλύθηκε, έφαγε το πρωινό που με αγάπη είχε ετοιμάσει η κυρία Ελένη η μαμά της φόρεσε τα καλά ζεστά ρούχα και ξεκίνησε για το σχολείο.

Η πέμπτη και η έκτη του Δημοτικού σχολείου όπως κάθε χρόνο, θα έλεγε τα κάλαντα σε όλο το χωριό. Είχαν κάνει πρόβες για να τα μάθουν τα απογεύματα στο σχολείο. Έπρεπε να το ξέρουν όλα από την αρχή μέχρι το τέλος.

Καλήν ημέραν άρχοντες..........

Και εις έτη πολλά.

Τι μεγάλη χαρά είχαν τα παιδιά που μεγάλωσαν και θα λέγαμε τα κάλαντα . Χαρά και για τους δασκάλους τους μεγάλη χαρά και για τους γονείς τους που θα τα καμάρωναν. Είχαν φτιάξει και μια μεγάλη ωραία φάτνη που την κρατούσαν όλα τα παιδιά εναλλάξ δύο-δύο. Όλο το χωριό περίμενε με ανυπομονησία αυτή τη μέρα. Ήταν μαγεία για όλους αυτή η συνήθεια.

Άκουγαν από μακριά το τραγούδι των παιδιών. Έβγαιναν από τα σπίτια κι έλεγαν όλο λαχτάρα:

Έρχονται, έρχονται.....

Έδιναν χρήματα με μεγάλη χαρά για το σχολείο

Οι δάσκαλοι με αυτά τα χρήματα αγόραζαν ότι χρειαζόταν το σχολείο ώστε οι γνώσεις των παιδιών να είναι πιο πλούσιες. Υλικά για πειράματα της φυσικής, χάρτες από όλο τον κόσμο και ότι χρειάζονταν για τις σχολικές εορτές.

Έτσι περνούσε αυτή η μέρα με τα κάλαντα των παιδιών και τις τελευταίες δουλειές στο σπίτι. Το βράδυ έτρωγαν λιτά και κοιμόντουσαν ενωρίς, για να πάνε πρωί πρωί στην εκκλησία για την χριστουγεννιάτικη λειτουργία.

Χριστός γεννάται δοξάσατε........

Η παρθένος σήμερον .....

.,... Τι γλυκές μελωδίες, τι μεγάλη χαρά κι ελπίδα στις ψυχές μας......

Και μετά στο σπίτι όλη η οικογένεια μαζί για το χριστουγεννιάτικο τραπέζι. Μια ζεστή κοτόσουπα για αρχή, χοιρινά λουκάνικα με ξύδι και κύμινο φτιαγμένα από τη μαμά και καπνισμένα από τον μπαμπά στο τζάκι. Χοιρινό στο φούρνο με μελωμένες πατατούλες και σαλάτα από τον κήπο.

Χρόνια πολλά ο Χριστός μαζί μας και του χρόνου την ευλογία Του.

Βαγγελίτσα, Μαρία, υγεία να έχετε και τη φώτιση του Θεού είπαν τέλος και οι δύο με ένα στόμα

Τι ζεστασιά στη ψυχή και την καρδιά μας.

Γιώργη καλή πρόοδο να ’χουν τα παιδιά μας.

Ναι Ελένη ο Θεός θα δώσει.,...

Ευχαριστώ πατέρα και μάνα μου, ευχαριστώ.

Άρια Β.Γ.

Friday, 20 December 2019

Κάρολος Ντίκενς: Χριστουγεννιάτικη Ιστορία

Διήγημα του Κάρολου Ντίκενς, που δημιούργησε τον μοναδικό μεγάλο χριστουγεννιάτικο μύθο της σύγχρονης λογοτεχνίας. Ο πρωτότυπος τίτλος του είναι A Christmas Carol (Χριστουγεννιάτικα Κάλαντα). Το βιβλίο κυκλοφόρησε στις 19 Δεκεμβρίου 1843 και αμέσως έγινε μεγάλη επιτυχία. Μόλις την πρώτη εβδομάδα κυκλοφορίας του πούλησε 6.000 αντίτυπα, ασύλληπτο νούμερο για την εποχή εκείνη.
Χριστουγεννιάτικη Ιστορία - Η πρωτότυπη έκδοση του 1843
Ήρωας του μυθιστορήματος είναι ο Εμπενίζερ Σκρουτζ, ένας ηλικιωμένος τσιγκούνης, που δεν αισθάνεται συμπόνια για κανέναν από τους ανθρώπους του περιβάλλοντός του. Στο μυαλό του οι άνθρωποι υπάρχουν μόνο για να του προσφέρουν χρήματα, ενώ απεχθάνεται τα Χριστούγεννα, καθώς θεωρεί ότι προσθέτουν ένα ακόμα χρόνο στην πλάτη του, χωρίς να τον κάνουν πλουσιότερο.
Την παραμονή κάποιων Χριστουγέννων, ο Σκρουτζ δέχεται έναν απρόσκλητο επισκέπτη. Είναι το φάντασμα του νεκρού συνεργάτη του Τζέικομπ Μάρλεϊ, τσιγκούνη και μίζερου, όπως ο Σκρουτζ, που τον προειδοποιεί να αλλάξει χαρακτήρα για να μην έχει την ίδια κατάληξη με αυτόν. Στη συνέχεια, τον επισκέπτονται τα τρία φαντάσματα των Χριστουγέννων και του υποδεικνύουν τα λάθη του, βοηθώντας τον να αγγίξει τη μετάνοια. Μετά την εμπειρία αυτή, ο πρώην εκμεταλλευτής Σκρουτζ αλλάζει άρδην τη συμπεριφορά του και μετατρέπεται στον μεγαλύτερο ευεργέτη της πόλης του.

Το βιβλίο διατρέχουν τα δύο θέματα, που έχουν κομβική σημασία στο έργο του Ντίκενς: η κοινωνική αδικία και η συνακόλουθη φτώχεια, δύο από τα κυρίαρχα χαρακτηριστικά της βικτωριανής Αγγλίας, που βίωνε τον άκρατο καπιταλισμό της Βιομηχανικής Επανάστασης. Ο σπουδαίος άγγλος συγγραφέας το έγραψε σε μία περίοδο, που βρισκόταν και αυτός σε εξαιρετικά άσχημη οικονομική κατάσταση. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να δεθεί συναισθηματικά με τους ήρωες της ιστορίας του, δίνοντας εξαιρετική ζωντάνια στην αφήγηση. Μάλιστα, ο ίδιος έλεγε, ότι καθώς έγραφε γελούσε κι έκλαιγε ξανά και ξανά.

Το βιβλίο του Ντίκενς ζέστανε τις καρδιές των ανθρώπων και συνεισέφερε στην αναζωογόννηση των Χριστουγέννων ως γιορτή αγάπης και συμπόνοιας, σε μια περίοδο απόλυτης ένδειας για την εργατική τάξη της Αγγλίας. Ο ίδιος πίστευε σε μία «φιλοσοφία Χριστουγέννων», δηλαδή ότι το πνεύμα των Χριστουγέννων πρέπει να κυριαρχεί όλο τον χρόνο στις σχέσεις των ανθρώπων.

 
Το διήγημα του Ντίκενς από την πρώτη μέρα της κυκλοφορίας του κέρδισε τους κριτικούς, ενώ επαινέθηκε και από τους ομοτέχνους του, με προεξάρχοντα τον Γουίλιαμ Μέικπις Θάκερεϊ, που δεν φείσθηκε επαίνων. Στον αντίποδα, ο σύγχρονος αμερικανός φιλόσοφος Μάικλ Λέβιν, έγραψε μία κριτική του έργου από νεοφιλελεύθερη σκοπιά, για να καταγγείλει τα «μεγάλα ψέμματα» του Ντίκενς και να υπερσπισθεί τον Σκρουτζ «ως ένα επιχειρηματία του οποίου οι ιδέες και πρακτικές ωφελούν, όχι μόνο τον ίδιο, αλλά και τους υπαλλήλους του και την κοινωνία εν γένει».
Η Χριστουγεννιάτικη Ιστορία γνώρισε πολλές μεταφορές στον κινηματογράφο, στην τηλεόραση, το θέατρο και την όπερα. Ο Σκρουτζ Μακ Ντακ, ο πάμπλουτος τσιγγούνης ήρωας του Γουόλτ Ντίσνεϊ, έχει σημείο αναφοράς τον Εμπενίζερ Σκρουτζ.

© SanSimera.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Sunday, 15 December 2019

Χριστούγεννα: Οι οικογενειακές παραδόσεις που θα λατρέψουν τα παιδιά μας

Αυτές είναι οι οικογενειακές παραδόσεις των Χριστουγέννων, με τις οποίες μεγαλώσαμε και αξίζει να τις μεταφέρουμε στα παιδιά μας. Θα τις λατρέψουν, όπως εμείς!
Τα Χριστούγεννα είναι η αγαπημένη γιορτή μικρών και μεγάλων και δεν είναι καθόλου τυχαίο. Το ελπιδοφόρο μήνυμα της γέννησης του Κυρίου, τα συναισθήματα χαράς, αισιοδοξίας, ελπίδας, αγάπης, προσδίδουν στις Γιορτές μία μαγεία. 
Αν συνυπολογίσουμε και τις χριστουγεννιάτικες παραδόσεις, ήθη κι έθιμα, με τα οποία μεγαλώσαμε, καταλαβαίνουμε όλοι, γιατί οι μεγάλοι έχουμε γλυκές αναμνήσεις, που έχουν σημαδέψει ανεξίτηλα τα παιδικά μας χρόνια και οι μικροί τις λατρεύουν και με αγωνία περιμένουν, πότε θα ξεκινήσουν οι Γιορτές.

Στολισμός του δέντρου
Το δέντρο πρωταγωνιστεί στη χριστουγεννιάτικη διακόσμηση, ενώ είναι αυτό που περιμένουν μικροί και μεγάλοι, με ανυπομονησία. Εξάλλου, ο στολισμός του σημάνει και την έναρξη των γιορτών και μας βάζει στο κλίμα των Χριστουγέννων, όσο νωρίς και αν τα φέρνουμε, πλέον!

Στολίστε, λοιπόν, το δέντρο και όλο το σπίτι μαζί με τα παιδιά. Αν είναι μεγαλύτερης ηλικίας, αφήστε τα να αναλάβουν εκείνα το στολισμό του. Βάλτε να παίζουν χριστουγεννιάτικα τραγούδια και γίνετε κι εσείς μικρά παιδιά.

Χριστουγεννιάτικα γλυκά
Χριστούγεννα = χρώματα και αρώματα.
Και οι μυρωδιές των χριστουγεννιάτικων γλυκών, έχουν σίγουρα «σφραγίσει» τις παιδικές μας αναμνήσεις. Γι’ αυτό, φτιάξτε τα παραδοσιακά γλυκά, μελομακάρονα, κουραμπιέδες, κουλουράκια, και αφήστε τις μυρωδιές τους να «πλημμυρίσουν» το σπίτι και τα παιδιά σας.
Φτιάξτε τα μαζί τους, θα το χαρούν στο παρόν και θα το θυμούνται στο μέλλον.

Βόλτες στα μαγαζιά και δώρα
Οι βόλτες στα μαγαζιά και το χάζεμα των στολισμένων βιτρινών, είναι κάτι που μας συναρπάζει, είτε είμαστε μικρά παιδιά είτε μεγάλοι. Όπως και το να αγοράζουμε δώρα για τα αγαπημένα μας πρόσωπα. 
Απολαύστε λοιπόν, βόλτες με τα παιδιά σας είτε σε στολισμένους δρόμους, είτε σε εμπορικά κέντρα είτε σε χριστουγεννιάτικες δραστηριότητες.

Κάλαντα
Οι περισσότερες έχουμε πει έστω μία φορά τα κάλαντα, ως παιδιά. Και ήταν τόσο υπέροχο ως συναίσθημα κι εμπειρία, να λες σε συγγενείς και φίλους τα Κάλαντα και να μαζεύεις χρήματα, δικά σου χρήματα, με τα οποία αργότερα, αγόραζες ένα παιγνίδι, που ήθελες.
Γι’ αυτό, λοιπόν, μάθετε τα και στα παιδιά σας να τα πουν και να ζήσουν και τα ίδια τη μοναδική αυτή εμπειρία.

Άγιος Βασίλης
Ο γεράκος με τα κόκκινα ρούχα και λευκή γενειάδα, που φέρνει δώρα στα παιδιά, μεγάλωσε γενιές και γενιές και θα συνεχίσει να μεγαλώνει, αρκεί να μεταφέρουμε αυτή τη μαγική ιστορία και στα παιδιά μας.
Εξάλλου, ένα μεγάλο μέρος της μαγείας των Χριστουγέννων περικλείεται στην ιστορία του Άγιου Βασίλη. Και αξίζει να τη ζήσει κάθε παιδί.
Γι’ αυτό, γράψτε με τα παιδιά σας γράμμα στον Άγιο Βασίλη και την παραμονή των Χριστουγέννων, να μην ξεχάσετε να αφήσετε γλυκά και ένα ποτήρι γάλα, για να τον ευχαριστήσετε, που και φέτος έφερε στα παιδιά το δώρο που του ζήτησαν!

Πηγαίνετε οικογενειακώς στην εκκλησία
Μία γλυκιά ανάμνηση των παιδικών μας χρόνων, ήταν το εκκλησίασμα, τα Χριστούγεννα. Το πρωί φορούσαμε τα καλά μας ρούχα και οικογενειακώς πηγαίναμε στην εκκλησία. 
Μετά το τέλος της Θείας Λειτουργίας, επιστρέφαμε στο σπίτι και όλοι μαζί βοηθούσαμε στις ετοιμασίες για το οικογενειακό τραπέζι. Ακόμη και αν δεν είστε υπέρ του εκκλησιάσματος, δείτε το ως μία παράδοση, που αξίζει να τη γνωρίσετε στα παιδιά σας και να τη ζήσουν.

Οικογενειακά τραπέζια
Οι Γιορτές είναι μία καλή ευκαιρία για να βρισκόμαστε όλη η οικογένεια μαζί. Γονείς, αδέλφια, παππούδες, θείοι, θείες, ξαδέλφια μαζευόμασταν όλοι γύρω από το τραπέζι.
Γέλια, αστεία, οικογενειακές ιστορίες ξεδιπλώνονταν πάνω από τα λουκούλλεια εδέσματα της μαμάς, της θείας και της γιαγιάς, με την παραδοσιακή γαλοπούλα να είναι η απόλυτη πρωταγωνίστρια του τραπεζιού.
Χαρίστε, λοιπόν, στα παιδιά σας τέτοιες οικογενειακές στιγμές, που θα τις θυμούνται μεγαλώνοντας και θα τις μοιράζονται με τα αδέλφια και τα ξαδέλφια τους, και κάθε φορά θα γελάνε με αστεία σκηνικά, που ποτέ δεν απουσιάζουν από τέτοιες συγκεντρώσεις.

mothersblog.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Friday, 5 January 2018

Κάλαντα Φώτων, Βυζαντινά και Καλύμνου

Ἀπό τῆς ἐρήμου ὁ Πρόδρομος ἦλθε τοῦ βαπτῖσαι τόν Κύριον.
Ἐρουρέμ, ἐρουρέμ, ἔρου, ρέρου, ρερουρέμ, χαῖρε Πρόδρομε.
.
Βασιλέα πάντων ἐβάπτισε εἰς τόν Ἰορδάνην ὁ Πρόδρομος.
Ἐρουρέμ, ἐρουρέμ, ἔρου, ρέρου, ρερουρέμ, χαῖρε Πρόδρομε.
.
Γηγενεῖς σκιρτᾶτε καί χαίρεσθε, τάξεις τῶν Ἀγγέλων εὐφραίνεσθε.
Ἐρουρέμ, ἐρουρέμ, ἔρου, ρέρου, ρερουρέμ, χαῖρε Πρόδρομε.
.
Δέξου Ἰορδάνη τόν Κτίστην σου πρίν ἀναχαιτίσεις τά ὕδατα.
Ἐρουρέμ, ἐρουρέμ, ἔρου, ρέρου, ρερουρέμ, χαῖρε Πρόδρομε.
.
Εἰς τόν Ἰορδάνην βαπτίζεται ὑπό Ἰωάννου ὁ Κύριος.
Ἐρουρέμ, ἐρουρέμ, ἔρου, ρέρου, ρερουρέμ, χαῖρε Πρόδρομε.
Ὁ μήνας ἔχει σήμερον πέντε Ἰανουαρίου
κι ὅλοι μας ἑορτάζουμε τά Φῶτα τοῦ Κυρίου.


Κι ὅλοι οἱ παπάδες περπατοῦν μέ τό σταυρό στό χέρι
καί μπαίνουν μές στά σπίτια μας καί λέν τόν Ἰορδάνη.


Βοήθεια νά ἔχετε τό μέγα Ἰωάννη
στό σῶμα καί εἰς τήν ψυχή δίνει χαρά μεγάλη.


Ἐσχίσθησαν οἱ οὐρανοί καί βγῆκε περιστέρι
μά περιστέρι δέν ἠντό μον' ἦταν τ' Ἅγιο Πνεῦμα.

Καί τ' Ἅγιον Πνεῦμα ἔφυγε νά πάει νά μαρτυρήσει
ὅτι Χριστός βαπτίζεται σ' ἀνατολή καί δύση.

© Το χαμομηλάκι | To hamomilaki