Ο χειμώνας γύρω από την ξυλόσομπα

Για δεκάδες χρόνια η ξυλόσομπα είχε χαθεί από το προσκήνιο. Επανήλθε τελευταία λόγω οικονομικής κρίσης. 

Υπήρχαν εποχές που η ξυλόσομπα ήταν μεγάλο απόχτημα. Προσπαθούσε να ζεστάνει τα σπίτια, που στα περισσότερα, από τις χαραμάδες στις πόρτες και στα παράθυρα άκουγες μέσα τον αέρα να σφυρίζει τα χειμωνιάτικα βράδια.

Εκτός από ζεστασιά δημιουργούσε θαλπωρή αφού όλη η οικογένεια ήταν συγκεντρωμένη τριγύρω της.
Πριν φτάσει στο σπίτι του φτωχού είχε ήδη φτάσει στο καφενείο του χωριού. 

Στα δικά μας χωριά αντικατέστησε το «τζάκι» και θεωρούνταν μεγάλη πρόοδος και εξέλιξη για την εποχή. Με τα ξύλα που δεν έλειπαν από κανένα σπίτι, εκτός ζεστασιά παρείχε μαγείρεμα και ψήσιμο.

«Τρόιρα στη σόμπα μαζώνουνταν παππούδια κι μπαρμπάδις, κι πάφα-πούφα μι τσι στριφτές τσιγάρις, ντουμάνιαζαν τουν τόπου.»

Διαβάστε εδώ τη συνέχεια της ξεκαρδιστικής ιστορίας που συνόδευε την παραπάνω φωτογραφία

Ελλάδα 1948, Φωτογραφία από Dimtri Kessel…

για το περιοδικό LIFE

Ελλάδα 1948, Φωτογραφία από Dimtri Kessel…
για το περιοδικό LIFE

Γύρω από την σόμπα… Στο Λουζέστι (σήμερα Ελάφι)

Καλαμπάκας το 1947…

.

.

Οι φωτογραφίες, που δανειστήκαμε από το: Φωτογραφίες Μνήμες Παράδοση, αναφέρονται σε παλιότερες και πολύ δυσκολότερες εποχές.

aroma lefkadas
antikleidi

Η Αποδοχή και η Απόρριψη μέσα στην Οικογένεια

Οι γονείς είναι οι βασικοί οργανωτές του συστήματος της οικογένειας.

Είναι αυτοί που μέσα από τον γονεϊκό τους ρόλο θα βοηθήσουν το παιδί στην ανάπτυξη του, σωματική, πνευματική και συναισθηματική.

Εννοείται πως η ιδιοσυγκρασία του παιδιού παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της προσωπικότητας του και την διαμόρφωση της συμπεριφοράς του, αλλά τον κύριο λόγο τον έχουν οι γονείς.

Το συναισθηματικό δίπολο
Σύμφωνα με την Εξελικτική Ψυχολογία, η συναισθηματική στάση των γονιών κινείται ανάμεσα στο δίπολο αποδοχή – απόρριψη. 

Η αποδοχή του παιδιού αποτελεί τον κυριότερο παράγοντα για την ανάπτυξη ενός ψυχικά και σωματικά υγιούς ατόμου.

Η αποδοχή
Έτσι λοιπόν στη μια πλευρά του διπόλου έχουμε, τους γονείς που αποδέχονται τα παιδιά τους. 

Δηλαδή, είναι φιλικοί και στοργικοί μαζί τους, εκφράζουν την αγάπη τους προς το παιδί, το ενισχύουν και το επιδοκιμάζουν ψυχολογικά πολύ περισσότερο.

Συμμετέχουν σε δραστηριότητες μαζί και παίρνουν ευχαρίστηση από την συντροφιά του. Τέλος, δείχνουν κατανόηση για τα σφάλματα και τις δυσκολίες του παιδιού και το βοηθούν μέχρις ότου αυτά να ξεπεραστούν.

Η απόρριψη
Στην απέναντι πλευρά όμως υπάρχει και το αντίθετο, οι απορριπτικοί γονείς. Είναι αυτοί που δείχνουν λιγότερο την στοργή τους προς τα παιδιά και δεν εκφράζουν εύκολα την αγάπη τους.
Τα αμείβουν ελάχιστα, κάνουν συχνή κριτική και μεγαλοποιούν τα λάθη τους. 

Δείχνουν επιλεκτική προσοχή στα σφάλματα και τις ατέλειες του παιδιού μη βοηθώντας το να τα αναγνωρίσει και να τα ξεπεράσει πιο εύκολα.

Οι δύο ομάδες γονέων διαφέρουν επίσης και ως προς το συναισθηματικό τόνο. Οι απορριπτικοί γονείς στην καθημερινή τους συμπεριφορά είναι συνήθως οξύθυμοι, βίαιοι και τραχείς. Ενώ οι στοργικοί και φιλικοί γονείς είναι ήρεμοι, ήπιοι και πιο συζητήσιμοι.

Τα αποτελέσματα
Η συναισθηματική διάσταση στη στάση του γονέα προς το παιδί αποτελεί τον πρωταρχικό παράγοντα για την ανάπτυξη μιας υγιούς προσωπικότητας.

Η απόρριψη ενός παιδιού προκαλεί στο συναισθηματικό του κόσμο ταραχή, ανασφάλεια και χαμηλή αυτοεκτίμηση. 

Η έλλειψη εμπιστοσύνης οδηγεί το παιδί στο να βιώνει συναισθήματα όπως η ματαίωση, ο θυμός και ο φόβος.

www.mapedu.gr
email: info@mapedu.gr
thebest.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Οι φίλοι κάνουν καλό και στην υγεία μας!!

Οι φίλοι είναι η οικογένεια που διαλέγουμε. 

Και είναι μια οικογένεια που έχει οφέλη και για την υγεία μας...

"Les noisettes" - William Adolphe Bouguereau

Διάκος Θοδωρής
Συντάκτης - Δημοσιογράφος

Αν πρέπει καθημερινά να είμαστε ευγνώμονες για ένα πράγμα, αυτό θα μπορούσε να είναι οι φίλοι μας. Επειδή είναι αλήθεια το ρητό που λέει πως οι φίλοι είναι η οικογένεια που διαλέγεις. 

Και είναι υπέροχο να ξέρουμε πως βρήκαμε άτομα που έχουμε διαλέξει και μας έχουν διαλέξει και εκείνα.

Υπάρχουν όμως και τρόποι με τους οποίους οι φίλοι μάς κάνουν καλό και στην ψυχική μας υγεία, και κατ' επέκταση και στη σωματική. 

Ας δούμε ποιοι είναι αυτοί οι τρόποι, για να νιώσουμε ακόμα περισσότερη ευγνωμοσύνη.

Τίποτα δεν μειώνει το στρες όσο η κουβέντα με έναν φίλο
H πιο επιστημονική θεωρία λέει πως όλα αυτά τα ασταμάτητα γέλια που ρίχνετε όσο λέτε αστεία που δεν καταλαβαίνει κανείς με τους φίλους σας, ρίχνουν τα επίπεδα κορτιζόλης στον οργανισμό, οδηγώντας σε χαμηλότερα επίπεδα στρες. 

Η εμπειρία λέει πως απλώς εκείνη την ώρα ξεχνιόμαστε και νιώθουμε καλύτερα από ποτέ.

Οι φίλοι μπορούν να δώσουν περισσότερο νόημα στη ζωή μας
Σε έναν ιδανικό κόσμο, οι ερωτικές σχέσεις θα ήταν το κερασάκι πάνω σε μία έτοιμη τούρτα, φτιαγμένη με αυτοπεποίθηση. 

Ο κόσμος, όμως, δεν είναι ιδανικός και έτσι πολλοί άνθρωποι περιμένουν από έναν ερωτικό σύντροφο να έρθει ξαφνικά στις ζωές τους και να τους δώσει ένα νόημα. 

Ενώ τόσο καιρό θα μπορούσαν να ψάχνουν (και να βρίσκουν) το νόημα παρατηρώντας τους φίλους τους, βλέποντας την εξέλιξή τους και λαμβάνοντας υποστήριξη για τη δική τους.

Η αυτοπεποίθηση ξεκινά (και) από τους φίλους
Ξεκινά από μέσα μας, μπορεί να σκέφτεστε. 

Αλλά θα πούμε και πως είναι ωραίο να έχουμε άτομα που θα κάνουν ειλικρινή κομπλιμέντα αλλά και εποικοδομητική κριτική και θα χαίρονται σε κάθε βήμα που κάνουμε μέχρι να βρούμε την καλύτερη εκδοχή του εαυτού μας.

Οι φίλοι είναι αυτοί που πραγματικά θα μας στηρίξουν στα δύσκολα
Και τα δύσκολα δεν σταματούν ποτέ, για να είμαστε ειλικρινείς. 

Και είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε πως υπάρχουν άτομα που, ακόμα και αν δεν ζητήσουμε μια περήφανη, με ψηλά το κεφάλι βοήθεια, θα δεχτούμε ότι δεν πειράζει να μας δουν στα πιο χαμηλά μας.

Οι φίλοι βοηθούν να δημιουργήσουμε καλές συνήθειες
Και το αντίστροφο, βέβαια. Οι φιλίες που βασίζονται στις από κοινού καταχρήσεις, ας πούμε, σε βάθος χρόνου έχει αποδειχθεί ότι δεν αντέχουν εύκολα. 

Είναι, όμως, υπέροχο να αποφασίζουμε να ξεκινήσουμε μια καλή αλλαγή στη ζωή μας και ένας φίλος να εμπνέεται από αυτό. 

Ή και το αντίστροφο.

iatronet
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Χόρχε Μπουκάι: Τα 4 στηρίγματα μιας υγιούς οικογένειας

Η οικογένεια ως βατήρας

Το σπίτι όπου έζησε το παιδάκι που ήμουν κάποτε, και τα πρόσωπα με τα οποία μοιράστηκα την οικογενειακή μου ζωή υπήρξαν ο βατήρας πάνω στον οποίο πάτησα για να εκτελέσω το άλμα προς την ενήλικη ζωή μου.
Η οικογένεια αποτελεί πάντοτε τον βατήρα, και κάποια στιγμή πρέπει να σταθούμε στην άκρη του και να πραγματοποιήσουμε το άλμα προς τον κόσμο και τη μετέπειτα ζωή.

Αν, καθώς πάω να πηδήξω από τον βατήρα, πιαστώ από κάπου και κρεμαστώ, θα μείνω εκεί να κρέμομαι και δεν θα πραγματοποιήσω το ταξίδι μου ποτέ.
Τι καλά που θα ήταν αν βρίσκαμε το θάρρος να πηδήξουμε από τον βατήρα μ’ έναν θεαματικό τρόπο! Αυτό μπορεί να γίνει αν ο βατήρας είναι υγιής. Αν η οικογενειακή σχέση είναι υγιής. Αν το ζευγάρι των γονιών είναι υποστηρικτικό.
Ο βατήρας αυτός πατάει πάνω σε τέσσερα βασικά στηρίγματα, τόσο σημαντικά, που αν δεν είναι στέρεα κανένα παιδάκι δεν μπορεί να περπατήσει πάνω του χωρίς να πέσει.

Το πρώτο στήριγμα είναι η αγάπη
Ένα παιδί που δεν ένιωσε ότι το αγάπησαν οι γονείς του, έχει μια θλιβερή ιστορία: θα του είναι πολύ δύσκολο να αγαπήσει τον εαυτό του. Η αγάπη για τον εαυτό μας μαθαίνεται μέσα από την αγάπη που δεχόμαστε από τους γονείς μας. 

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να διδαχτούμε και αλλιώς, λέω απλώς ότι αυτός είναι ο καλύτερος τόπος και τρόπος για να το μάθουμε. Και βέβαια, ένα παιδί που δεν αγαπήθηκε δεν μπορεί ούτε το ίδιο να αγαπήσει, κι αν έτσι έχει συμβεί στη ζωή του, τι μπορεί να κάνει αργότερα στις σχέσεις του με τους άλλους;
Ο βατήρας που δεν έχει αυτό το στήριγμα είναι επικίνδυνος. Είναι δύσκολο να βαδίσει κανείς πάνω του. Είναι ένας βατήρας χωρίς ισορροπία.

Το δεύτερο στήριγμα είναι η εκτίμηση
Αν η οικογένεια δεν έχει ένα καλό απόθεμα αυτοεκτίμησης, αν οι γονείς θεωρούν ότι οι ίδιοι είναι ένα τίποτα, τότε και το παιδί θα αισθάνεται ένα τίποτα. 

Αν προέρχεται κανείς από ένα σπίτι όπου δεν τον εκτιμούν και δεν θεωρούν ότι αξίζει, δυσκολεύεται να πιστέψει ο ίδιος για τον εαυτό του ότι αξίζει. Τα σπίτια με ένα καλό επίπεδο αυτοεκτίμησης διαθέτουν κατάλληλους βατήρες.
Η Βιρτζίνια Σατίρ λέει: «Στις καλές οικογένειες, η χύτρα της αυτοεκτίμησης του σπιτιού είναι γεμάτη». Που σημαίνει: οι γονείς πιστεύουν ότι είναι αξιόλογοι άνθρωποι, πιστεύουν ότι τα παιδιά τους αξίζουν, ο μπαμπάς πιστεύει ότι η μαμά αξίζει, η μαμά πιστεύει ότι ο μπαμπάς αξίζει, ο μπαμπάς και η μαμά πιστεύουν ότι έχουν μια οικογένεια που αξίζει, και είναι κι οι δύο υπερήφανοι για την ομάδα που έχουν φτιάξει.
Όταν έρχεται σπίτι το παιδί και λέει: «Τι ωραία που είναι αυτή η οικογένεια!» τότε ξέρουμε πως ο βατήρας είναι γερός.
Όταν έρχεται το παιδί σπίτι και λέει: «Μπορώ να πάω να μείνω στο σπίτι της θείας Μαργαρίτας;»… τότε έχουμε πρόβλημα.
Όταν λέει ο πατέρας στο παιδί: «Γιατί τότε δεν πας να μείνεις με τη θεία σου τη Μαργαρίτα;» πάλι κάτι συμβαίνει.

Το τρίτο στήριγμα είναι οι κανόνες
Στην οικογένεια πρέπει να υπάρχουν κανόνες, με τη μόνη προϋπόθεση ότι δεν θα είναι αυστηροί. 

Οι κανόνες πρέπει να είναι ευέλικτοι, ελαστικοί, αμφισβητήσιμοι, συζητήσιμοι και διαπραγματεύσιμοι. 

Πάντως, πρέπει να υπάρχουν. Ακριβώς όπως πιστεύω ότι οι κανόνες στην οικογένεια υπάρχουν για να μπορεί κανείς να τους παραβεί και είναι δική μας υποχρέωση να βάζουμε καινούργιους, πιστεύω και ότι η διαδικασία αυτή πρέπει να βασίζεται σε μια χρονική στιγμή που τα παιδιά έχουν μάθει να μεγαλώνουν και να ωριμάζουν σ’ ένα περιβάλλον με ασφάλεια και προστασία.
Αυτό είναι το περιβάλλον της οικογένειας. 

Οι κανόνες αποτελούν το πλαίσιο ασφάλειας και πρόβλεψης που είναι αναγκαίο για την ανάπτυξη μου. Ένα σπίτι χωρίς κανόνες δημιουργεί έναν βατήρα πάνω στον οποίο το παιδί δεν μπορεί να σταθεί για να κάνει το άλμα του στον κόσμο…

Το τελευταίο στήριγμα είναι η επικοινωνία
Για να μπορέσει να πραγματοποιηθεί το άλμα, είναι αναγκαίο να υπάρχει διαρκής και έντιμη επικοινωνία. 

Με κανένα άλλο θέμα δεν έχουν ασχοληθεί τόσο πολύ τα εγχειρίδια ψυχολογίας, όσο με αυτό της επικοινωνίας. 

Να διαβάζετε μαζί σαν ζευγάρι, να κουβεντιάζετε με τα παιδιά σας, να συζητάτε όλοι μεταξύ σας με την τηλεόραση κλειστή… 

Αυτός είναι ένας τρόπος για να ενισχυθεί η επικοινωνία, όχι όμως ο πιο σημαντικός.
Ουσιαστικό είναι αυτό που ξεκινάει με ερωτήσεις που κάνει κανείς με αληθινό ενδιαφέρον, μέσα από την καρδιά του: 

Πώς είσαι; 

Πώς τα πέρασες σήμερα; 

Θέλεις να κουβεντιάσουμε;
Και σ’ αυτό το στήριγμα —αποκλειστικά σ’ αυτό το στήριγμα—, στηρίζεται η δυνατότητα επανόρθωσης των υπολοίπων.

Αγάπη, εκτίμηση, κανόνες και επικοινωνία: 

πάνω σ’ αυτόν τον βατήρα στέκεται το παιδί νια να κάνει το άλμα του στη ζωή. Για να βαδίσει, καταρχάς, τον δρόμο της αυτοεξάρτησης και, στη συνέχεια, τον δρόμο της συνάντησης με τους άλλους.

Απόσπασμα από το βιβλίο του Χόρχε Μπουκάι «Ο Δρόμος της Συνάντησης» Εκδόσεις OPERA
Εναλλακτική Δράση

Αν οι Κακές Παρέες είναι η Φουρτούνα για έναν Έφηβο,...

... η Οικογένεια είναι η Άγκυρα

Δεν είναι και λίγα όσα έχουμε ακούσει τον τελευταίο καιρό για παραβατικές συμπεριφορές εφήβων που αγγίζουν κυριολεκτικά τα άκρα και προβληματίζουν κάθε γονιό για την τροπή που μπορεί να πάρει η ζωή του παιδιού του στα καλά καθούμενα. 

Αν και δεν είναι ακριβώς έτσι, αφού ένα παιδί δεν ξυπνάει μια μέρα και φέρεται παράλογα – πάντα κάτι κρύβεται από πίσω. 

Κι όταν αυτό το κάτι δεν είναι εντός σπιτιού είναι πιθανότατα εκτός, στις λεγόμενες «κακές παρέες» που η επιρροή τους μπορεί συχνά να ξεπεράσει και αυτή των γονιών.

Ποιο είναι το αντίδοτο, όμως, σ’ αυτήν την επιρροή και πώς μπορούμε να προλάβουμε την εμπλοκή του παιδιού μας σε καταστάσεις που μας είναι αδιανόητες; 

Μα φυσικά, χαρίζοντάς του ένα στέρεο και υποστηρικτικό οικογενειακό περιβάλλον, μια δυνατή άγκυρα για να μην παρασυρθεί από καμία φουρτούνα...

Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να μας μιλάνε για όλα από μικρά
Η καθαρή επικοινωνία μεταξύ γονιών και παιδιού είναι ανεκτίμητη για την εξέλιξη της σχέσης τους σε αληθινά υποστηρικτική για το παιδί και ουσιαστικά ανταποδοτική για όλους. 

Είναι, όμως, κάτι που καλλιεργείται από πολύ νωρίς για να μη βρεθούμε προ τετελεσμένων γεγονότων αργότερα, στην εφηβεία. 

Μιλάμε, λοιπόν, ανοιχτά με τα παιδιά μας από όταν είναι πολύ μικρά και χτίζουμε μεταξύ μας μια κουλτούρα ειλικρίνειας και εμπιστοσύνης.

Εξισορροπούμε τον ρόλο του γονέα με εκείνον του «φίλου»
Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν, αναζητούν όλο και περισσότερο την επικοινωνία κι έξω απ’ το σπίτι, στο φιλικό τους περιβάλλον. 

Η σχέση τους με τους φίλους τους είναι διαφορετική από εκείνη που έχουν μαζί μας και, σε πολλές περιπτώσεις, είναι εξίσου σημαντική. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να είμαστε φίλοι με τα παιδιά μας, καλό είναι όμως να διατηρούμε τις ισορροπίες ώστε να μη χάνουμε τον πραγματικό μας ρόλο στη ζωή του παιδιού.

Ενδιαφερόμαστε για την καθημερινότητα και τους καινούργιους φίλους τους
Μένω δίπλα στο παιδί μου, δεν σημαίνει μόνο ότι καλύπτω τις ανάγκες του και το στηρίζω όποτε μου το ζητήσει. Το πότε μας χρειάζεται ένα παιδί είναι πολλές φορές δική μας δουλειά να το εντοπίσουμε. 

Γι’ αυτό, ενδιαφερόμαστε για όλα όσα του συμβαίνουν, ακόμα και τα πιο ασήμαντα και φροντίζουμε να έχουμε μια καλή εικόνα της καθημερινότητάς του, αλλά και των φίλων του – ειδικά των καινούργιων, που κάνει στην εφηβεία.

Τους μαθαίνουμε να μην κάνουν αυτό που θέλουν οι άλλοι για να γίνουν αποδεκτά
Οι «κακές παρέες» συνηθίζουν να προσελκύουν και να εκμεταλλεύονται – ή να συμπαρασύρουν – έφηβους με χαμηλή αυτοεκτίμηση και έντονη ανάγκη για αποδοχή ή και αυτονόμηση, ακόμα. 

Είναι, λοιπόν, σημαντικό να διδάξουμε στα παιδιά μας ότι είναι μοναδικά, πρέπει να αγαπούν τον εαυτό τους και δεν χρειάζεται να κάνουν ότι θέλουν οι άλλοι για να κερδίσουν την αποδοχή τους – να έχουν πίστη στον εαυτό τους, αλλά και στην αγάπη που λαμβάνουν από εμάς.

Φροντίζουμε να ξέρουν πως ό,τι κι αν τους συμβεί η αγκαλιά μας είναι ανοιχτή
Είναι μια νομοτέλεια πως τα παιδιά μας θα φύγουν μια μέρα από την αγκαλιά και την προστασία μας και η εφηβεία είναι μια μεταβατική περίοδος πριν συμβεί αυτό. Παρ’ όλ’ αυτά, η αγκαλιά μας, ως γονείς, μένει πάντα ανοιχτή για εκείνα, οποιαδήποτε στιγμή χρειαστεί να επιστρέψουν για να πάρουν δυνάμεις. 

Πρέπει, όμως, να τους το δείχνουμε σε κάθε ευκαιρία για να μη νιώσουν ούτε μία στιγμή μόνα, ό,τι λάθος και αν κάνουν ή νομίζουν ότι έκαναν.

πηγή

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Το bullying μέσα στην Οικογένεια / Λεκτική κακοποίηση

Οι περισσότεροι άνθρωποι  πιστεύουν ότι ο εκφοβισμός (bullying) γίνεται μόνο έξω από το σπίτι και ότι τα πράγματα είναι ιδιαίτερα σοβαρά μόνο όταν εμπεριέχεται σωματική βία, κακοποίηση. 

Δυστυχώς, δεν μπορούν να αναγνωρίσουν τον αντίκτυπο της συναισθηματικής κακοποίησης που προκαλούν στους γύρω τους και από πόσο νωρίς τα παιδιά γνωρίζουν αυτή την τόσο «αθώα βία» κάτω από το πέπλο της προστασίας.

Η λεκτική βία συνήθως συμβαίνει μέσα στα όρια των σχέσεων γονέα-παιδιού, προσωπικών-επαγγελματικών σχέσεων και φιλίας. Ωστόσο, μπορεί επίσης να συμβεί μεταξύ γνωστών, μακρινών μελών της οικογένειας και συναδέλφων. Αποτελεί μια υποκατηγορία ψυχολογικής ή συναισθηματικής κακοποίησης, που εκδηλώνεται με τη χρήση επιθέτων, προσδιοριστικών και βλαπτικών ετικετών όπως  χαζός,  ψεύτης κλπ. Σκόπιμα αποφεύγουν να  μοιράζονται τα συναισθήματα και τις σκέψεις, κατηγορώντας το θύμα για πράγματα που δεν ελέγχει, αντισταθμίζοντας τα συναισθήματα, τις σκέψεις και τις αναμνήσεις του θύματος.

Η σωματική κακοποίηση μπορεί να είναι συστηματική ή  και περιστασιακή, ενώ η συναισθηματική κακοποίηση συμβαίνει καθημερινά. 

Η συναισθηματική κακοποίηση μπορεί να έχει αθόρυβες αρνητικές επιπτώσεις στο θύμα με την πάροδο του χρόνου. Είναι στην πραγματικότητα μια βαθμιαία διάβρωση της αίσθησης του εαυτού τους, του σεβασμού, της αυτοεκτίμησης τους.

Σημάδια της λεκτικής βίας:

• Δημιουργία απειλών (έμμεσες – άμεσες)
• Απομόνωση του θύματος από τους φίλους και την οικογένειά του
• Προσπάθεια ελέγχου της ζωής του θύματος
• Τιμωρώντας το θύμα για να κάνει ό,τι θέλει ο κακοποιός
• Εισβολή στην ιδιωτική ζωή του άλλου
• Αμφισβήτηση της λογική του θύματος
• Προσβολές

Όμως, το θύμα πρέπει να θυμάται ότι δεν είναι δικό του λάθος. 

Η λεκτική βία δεν είναι φυσιολογική, αλλά τα συναισθήματά τους είναι υπαρκτά, πραγματικά και πηγάζουν από αυτά που βιώνουν.

Οι επιδράσεις της λεκτικής βία έχουν ευρύ φάσμα. Το θύμα μπορεί να είναι στην άρνηση αρχικά. Για όποιον το βιώνει,  είναι ασύλληπτο ότι βρίσκεται  σε μια τέτοια κατάσταση. Επομένως, είναι φυσικό να νομίζει ότι είναι λάθος και μπορεί να νιώθει:

• Ντροπή
• Σύγχυση
• Απελπισία
• Φόβος
• Πόνο
• Μυϊκή ένταση
• Ταχυκαρδία
• Εφιάλτες
• Κατήφεια
• Δυσκολία συγκέντρωσης

Επίσης η λεκτική κακοποίηση μπορεί να είναι τόσο σοβαρή όσο και η σωματική κακοποίηση. Με την πάροδο του χρόνου, και οι δύο μπορεί να οδηγήσουν σε χαμηλή αυτοεκτίμηση και ψυχικές διαταραχές. Το θύμα μπορεί επίσης να αντιμετωπίσει:

• Κοινωνική απόσυρση και μοναξιά
• Αϋπνία
• Ενοχή
• Χρόνιο πόνο
• Χρόνια κόπωση
• Ανησυχία
• Κατάθλιψη

Η λεκτική βία σε μια στενή σχέση μπορεί να προκαλέσει βαθιά ψυχολογική ζημιά, η οποία μπορεί να επιμένει πολύ καιρό μετά τη λήξη της σχέσης. Μπορεί ακόμη και να προκαλέσει νευρικό κλονισμό και άγχος. Έτσι, σε σοβαρές περιπτώσεις, το θύμα της λεκτική βία μπορεί να χάσει την  εμπιστοσύνη στον εαυτό και τους γύρω του, την ταυτότητα του. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε διάσπαση, απόγνωση, θυμό, άγχος, και πολλές  άλλες συμπεριφορές.

Αν η αγάπη… τότε…
Η χρήση βίας μπορεί να φαίνεται καμιά φορά ότι κάνει καλό, το καλό αυτό όμως είναι προσωρινό, ενώ το κακό που προξενεί είναι μόνιμο.

 Χαρά Αναστασοπούλου, Λογοπαθολόγος-Λογοθεραπεύτρια

schooltime.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Η Σχολική Βία και οι Αξίες ως μέσο Πρόληψης

Μπορούμε να εξηγήσουμε στα παιδιά μας πως, όταν δεν παρεμβαίνω, ενώ γνωρίζω, συμβάλλω στην διαιώνιση και διατήρηση μιας δυσλειτουργικής πραγματικότητας. Όταν παρεμβαίνω, σημαίνει ότι γνωρίζω να σέβομαι τους άλλους, σημαίνει ότι τους συναισθάνομαι, σημαίνει ότι γνωρίζω να σέβομαι τον εαυτό μου.

    Το ζήτημα της σχολικής βίας ή σχολικού εκφοβισμού αποτελεί ένα έντονο κοινωνικό και εκπαιδευτικό φαινόμενο (Νικολόπουλος, 2008). Έχει απασχολήσει πολλούς ερευνητές, καθώς και τα μέλη του σχολικού συστήματος, δηλαδή τους μαθητές, τους εκπαιδευτικούς και τους γονείς.

    Σαφώς πρόκειται για ένα ζήτημα, το οποίο ακόμα και αν δεν έχει τύχει να “αγγίξει” εμάς τους ίδιους, ή κάποιον δικό μας, δεν παύει να επηρεάζει ολόκληρη την κοινωνία μας. Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι ο καθένας από εμάς έχει ευθύνη να γνωρίζει τι σημαίνει σχολική βία, ποιες είναι οι συνέπειες, και τι μπορεί να κάνει ο ίδιος ώστε να συμβάλλει στην εποικοδομητική αντιμετώπισή της.

    Συχνά οι γονείς βιώνουν σύγχυση αναφορικά με το τι είναι η σχολική βία, πώς διαφοροποιείται από το απλό πείραγμα, και ποια είναι τα χαρακτηριστικά της, λόγω του καταιγισμού των πληροφοριών που δέχονται από πολλές πηγές. Έχουν διατυπωθεί πολλοί ορισμοί στην ελληνική και ξένη βιβλιογραφία.

    Ένας από τους επικρατέστερους είναι ο εξής: «Ένας μαθητής εκφοβίζεται ή θυματοποιείται όταν αυτός ή αυτή εκτίθεται, επαναλαμβανόμενα και σε βάθος χρόνου, σε αρνητικές πράξεις από τη μεριά ενός ή περισσότερων άλλων μαθητών. Μια πράξη είναι αρνητική, όταν κάποιος σκόπιμα επιβάλλει, ή προσπαθεί να επιβάλλει, τραυματίσει ή ενοχλήσει κάποιον άλλο.

    Οι αρνητικές πράξεις μπορούν να λάβουν χώρα είτε μέσω λέξεων (λεκτικές), για παράδειγμα, μέσω απειλής, εμπαιγμού, πειράγματος και ύβρεων. Μια πράξη είναι αρνητική όταν κάποιος χτυπά, σπρώχνει, κλωτσά, ή περιορίζει κάποιον άλλο – μέσω φυσικής επαφής.

    Είναι επίσης πιθανό να λάβουν χώρα αρνητικές πράξεις χωρίς τη χρήση λέξεων ή φυσικής επαφής, όπως κάνοντας γκριμάτσες ή άσεμνες χειρονομίες, αποκλείοντας σκόπιμα κάποιον από την ομάδα, ή αρνούμενοι να συμμορφωθούμε με τις επιθυμίες ενός άλλου προσώπου» (Olweus, 1993).

    Στον παραπάνω ορισμό, αναδεικνύονται οι μορφές της σχολικής βίας, οι οποίες μπορεί να εκφραστούν με λεκτικό, σωματικό, ή και συναισθηματικό (ψυχολογικό) τρόπο, όπως με την μορφή του κοινωνικού αποκλεισμού. Επίσης, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι πολλά παιδιά εμπλέκονται σε φαινόμενα διαδικτυακού ή σεξουαλικού εκφοβισμού. Όλες οι μορφές της σχολικής βίας έχουν επώδυνες ψυχολογικές συνέπειες, τόσο για τους μαθητές στον ρόλο του θύματος, όσο και για τους μαθητές στον ρόλο του θύτη.

    Πρόκειται για μαθητές με κοινά συναισθηματικά και συμπεριφορικά χαρακτηριστικά. Τα άτομα που εμπλέκονται, φαίνεται να νιώθουν αποξενωμένα και παρείσακτα στο σχολείο. Έχουν δυσκολίες σε επίπεδο διαπροσωπικών σχέσεων με τους συνομηλίκους τους, ενώ συχνά αντιμετωπίζουν και μαθησιακά προβλήματα.

    Πολλοί προέρχονται από δυσλειτουργικό οικογενειακό περιβάλλον, όπου συχνά υπάρχουν δυσκολίες στην επικοινωνία μεταξύ παιδιών και γονέων (Νικολόπουλος, 2008). Χρειάζεται να λάβουμε υπόψη μας ότι πρόκειται για ευάλωτα παιδιά, με πολλές δυσκολίες στον κοινωνικό, μαθησιακό και συναισθηματικό τομέα, καθώς και σε επίπεδο σχέσεων.

    Ένας σημαντικός τρόπος αντιμετώπισης οποιουδήποτε προβλήματος, είναι η πρόληψη. Στην συγκεκριμένη περίπτωση, η πρόληψη αφορά την εκμάθηση κοινωνικών και συναισθηματικών δεξιοτήτων στα παιδιά, τόσο από το σχολικό όσο και από το οικογενειακό περιβάλλον (Kauffman, 2005).

    Κάποιες από αυτές τις δεξιότητες είναι η ενσυναίσθηση, ο έλεγχος του θυμού, η επίλυση διαφωνιών, η αυτογνωσία και η ικανότητα λήψης αποφάσεων. Η βάση για την εκμάθηση και την εφαρμογή όλων των κοινωνικών και συναισθηματικών δεξιοτήτων, είναι οι αξίες. Είναι ωφέλιμο να αναρωτηθούμε ποιες είναι οι αξίες που διδάσκουμε στα παιδιά εμείς οι ίδιοι, ως πρότυπα, και να σκεφτούμε τι ακριβώς ζητάμε από αυτά.

    Για παράδειγμα, ίσως ζητάμε από τα παιδιά να δείχνουν αλληλεγγύη και να συμπεριφέρονται δίκαια και με θάρρος. 

Εμείς όμως αποτελούμε ένα τέτοιο πρότυπο; 

Ή όταν συμβαίνει ένα περιστατικό το οποίο χρειάζεται την παρέμβασή μας, προτιμάμε να “κοιτάξουμε την δουλειά μας”; 

Είναι σημαντικό να έχουμε επίγνωση με ποιους τρόπους συμπεριφερόμαστε εμείς οι ίδιοι, άρα και τι είδους μηνύματα λαμβάνουν τα παιδιά από εμάς.

    Υπάρχει μεγάλη βιβλιογραφία αναφορικά με τον ρόλο των αξιών στην ζωή μας. Μια από τις προσεγγίσεις η οποία έχει γνωρίσει μεγάλη απήχηση, είναι αυτή των συγγραφέων Πουχόλ Ι Πονς και Γκονθάλεθ. Μιλούν για το “δέντρο των αξιών”, το οποίο αποτελείται από είκοσι αξίες. Στον κορμό αυτού του δέντρου τοποθετούν τον σεβασμό. Αν δεν υπάρξει ο σεβασμός, δεν μπορούν να αναπτυχθούν και οι υπόλοιπες αξίες.

    Στα κλαδιά του δέντρου, βρίσκονται η κοινωνικότητα, η υπευθυνότητα και η τάξη. Ακολουθούν η ειλικρίνεια, η εμπιστοσύνη, ο διάλογος, ο οποίος διακλαδίζεται στην ανεκτικότητα και στην δημιουργικότητα, οι οποίες διευκολύνουν την αξία της συνεργασίας, και τελικά της ειρήνης και της χαράς. Ένα άλλο κλαδί περιλαμβάνει την συμπόνια, την γενναιοδωρία, και την φιλία.

    Σε άλλο κλαδί βρίσκονται η ελευθερία και δικαιοσύνη. Τρεις ακόμα αξίες, η υπομονή, η σταθερότητα, και η σύνεση τονίζεται ότι προσδίδουν ισορροπία, συνέπεια και μετριοπάθεια στις υπόλοιπες. Τέλος, όλα τα κλαδιά καταλήγουν στην αρμονική συνύπαρξη η οποία φέρνει χαρά (Παππά, 2016).

    Συνοψίζοντας, η πρόληψη αφορά την από νωρίς εκμάθηση και εφαρμογή αξιών στο σχολικό και στο οικογενειακό περιβάλλον. Οι ενήλικες, γονείς και εκπαιδευτικοί, αποτελώντας θετικά και υγιή πρότυπα για τα παιδιά, έχουν την δυνατότητα να συμβάλλουν σε σημαντικό βαθμό στην αποτροπή περιστατικών σχολικής βίας, αλλά και στην αποτελεσματική διαχείρισή τους, εφόσον συμβούν.

Η διαδικασία αναγνώρισης των προσωπικών μας αξιών, χρειάζεται χρόνο. Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε τόσο τις δικές μας αξίες, όσο και το ποιες αξίες επιθυμούμε να υιοθετήσουν τα παιδιά.

Μπορούμε με το δικό μας παράδειγμα, να μάθουμε στα παιδιά να μην σιωπούν όταν βιώνουν σχολική βία. Να βρίσκουν το θάρρος να μιλούν σε κάποιον που εμπιστεύονται και να αναγνωρίσουν ότι παραβιάζεται το δικαίωμα τους να νιώθουν χαρά, να νιώθουν ελεύθερα, να νιώθουν και να είναι ασφαλή, τόσο σωματικά όσο και ψυχολογικά.

Μπορούμε να τα μάθουμε να μοιράζονται, να έχουν ενσυναίσθηση, ώστε να μπορούν να δημιουργούν αληθινές φιλίες και να μην κάνουν σε κάποιον άλλον, κάτι το οποίο δεν αρέσει να συμβαίνει και στα ίδια.

Μπορούμε να επιδιώξουμε από νωρίς την διαδικασία διαλόγου με τα παιδιά μας ώστε να χτίσουμε μια σχέση ειλικρίνειας και εμπιστοσύνης.

Μπορούμε να επιδεικνύουμε άνευ όρων αποδοχή. Αγαπάμε τα παιδιά ότι και αν συμβεί. Μπορούν να έρθουν να μας μιλήσουν οποιαδήποτε στιγμή, χωρίς να φοβούνται μήπως τα κατηγορήσουμε, μήπως θυμώσουμε, μήπως τους φωνάξουμε.

Μπορούμε να δείξουμε στα παιδιά με τις δικές μας πράξεις ότι υπευθυνότητα δεν σημαίνει εφησυχασμός, δεν σημαίνει παθητικότητα και αδράνεια. Υπευθυνότητα σημαίνει παρέμβαση και ενημέρωση. Μπορούμε να τους εξηγήσουμε πως όταν δεν παρεμβαίνω ενώ γνωρίζω, συμβάλλω στην διαιώνιση και διατήρηση μιας δυσλειτουργικής πραγματικότητας. Όταν παρεμβαίνω, σημαίνει ότι γνωρίζω να σέβομαι τους άλλους, σημαίνει ότι τους συναισθάνομαι, σημαίνει ότι γνωρίζω να σέβομαι τον εαυτό μου.

---

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

• Kauffman, J., M. (2005a). Characteristics of emotional and behavioral disorders of children and youth (8^th ed.). Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall.
• Νικολόπουλος, Δ. (2008). Σχολική Ψυχολογία: Εφαρμογές στο Σχολικό Πλαίσιο. Εκδόσεις: Τόπος
• Olweus, D. (1993). Bullying at school: What we know and what we can do. Malden, MA: Blackwell Publishing, p.140,https://doi.org/10.1002/pits.10114
• Παππά, Β. (2016). Ο ρόλος των γονικών αξιών στην συναισθηματική νοημοσύνη των παιδιών. Ανακτήθηκε από: Ο ρόλος των γονικών αξιών στη συναισθηματική νοημοσύνη των παιδιών - ΣΧΟΛΕΣ ΓΟΝΕΩΝ (sxolesgonewn.gr)

Ανθούσα Παπαευθυμίου Ψυχολόγος

psychologynow.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Μπορεί να μην ξέρουν από Παιδοψυχολογία, ξέρουν όμως από Αγάπη

Μεσημέρια, απογεύματα και κυρίως καλοκαίρια. Εκεί όπου μπορείς να εμπιστευτείς τα παιδιά σου. Στους γονείς σου, σε αυτούς που σε μεγάλωσαν, σε αυτούς που λένε και το κάνουν πράξη καθημερινά «του παιδιού μου το παιδί, δυο φορές παιδί μου».

Η ύπαρξή τους είναι μια ασφάλεια, μια σιγουριά και όσο κι αν έχεις τους ενδοιασμούς σου, τελικά η αγκαλιά τους είναι αυτή που ξέρεις ότι έχει τη μεγαλύτερη ζεστασιά.

Ωστόσο, αυτή η ζεστασιά δεν σου αρκεί, σκέφτεσαι ότι οι γονείς σου κάνουν του κεφαλιού τους, δεν σε ακούν, κακομαθαίνουν τα παιδιά και ότι όλοι οι κανόνες παιδοψυχολογίας, όλα αυτά που έχεις μάθει και τηρείς, γίνονται στάχτη μέσα σε ένα απόγευμα με τον παππού και την γιαγιά. 

Μήπως όμως ο ρόλος των γονιών σου δεν είναι να είναι γονείς;
Γιατί τι άλλο είναι οι παππούδες, αν όχι αυτό το «μαλακό μαξιλάρι» ανάμεσα σε σένα και τα παιδιά σου; 

Αν δεν τα κακομάθουν οι παππούδες, τότε ποιος; 

Μόνο εκείνοι ξέρουν να λένε ιστορίες.
Και τις λένε καλύτερα από σένα, γιατί κρύβουν μέσα τους το απόσταγμα ετών, τις εμπειρίες μιας ολόκληρης ζωής και μια απέραντη τρυφερότητα, διαφορετική από τη δική σου.

Γιατί ο παππούς και η γιαγιά μπορούν να αγαπούν το παιδί διαφορετικά, με μια αγάπη απαλλαγμένη από προσδοκίες και το αυστηρό μάτι του γονέα. Είναι μια αγάπη αλλιώτικη, που περικλείει και σένα μέσα. Σε αγαπάνε μέσα από το παιδί σου, και το αγαπάνε γιατί είναι η συνέχειά σου.

Ναι, οι γιαγιάδες και οι παππούδες μπορεί να μην ξέρουν από ψυχολογία. Δεν διάβασαν τα βιβλία που έχεις διαβάσει εσύ, κινήθηκαν και σε μεγάλωσαν με το ένστικτό τους, με αυτά που έμαθαν από τους δικούς τους γονείς και με πυξίδα την αγάπη τους. Και όμως, παρ’ όλα αυτά δεν τα πήγαν άσχημα.

Και άλλωστε δεν χρειάζεσαι βιβλία ψυχολογίας για να σφίξεις πάνω σου ένα παιδί που πονάει, να του χαϊδέψεις το κεφαλάκι όταν κοιμάται, να το νανουρίσεις με τραγούδια, να του απαλύνεις τη στενοχώρια με γλυκά που έχεις φτιάξει ή κρύψει μόνο γι’ αυτό, να το αποκαλέσεις «αγάπη μου», «καρδιά μου», «ψυχή μου» και να το κάνεις να νιώσει μοναδικό.

Δεν χρειάζεσαι βιβλία ψυχολογίας για να το μάθεις να φτιάχνει τα τυροπιτάκια της γιαγιάς, να το μάθεις να ψαρεύει, να φτιάχνει κόμπους και να ζωγραφίζει. 

Δεν χρειάζεται βιβλίο ψυχολογίας για να μπεις στη μέση, όταν το μαλώνουν, να το κάνεις να γελάει δυνατά με τα αστεία σου και στο τέλος της ημέρας να το παραδίδεις στη μάνα του ίσως πιο «κακομαθημένο», αλλά πιο γελαστό και πιο χαϊδεμένο από ποτέ.

πηγή

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

«Αν είναι καλά η οικογένειά μου... / My family is ENOUGH

είμαι κι εγώ καλά - δεν χρειάζομαι τίποτα άλλο!»

Μου είναι αρκετό να ανυπομονώ να επιστρέψω στο σπίτι μου μετά από μια δύσκολη μέρα και να θέλω να γίνομαι κάθε μέρα καλύτερη για χάρη της.

............
Δεν χρειάζομαι ούτε τέλεια παιδιά, ούτε τέλεια ζωή.

Φτάνει πια με την γκρίνια επειδή τα παιδιά δεν είναι άριστοι μαθητές ή επειδή μερικές φορές χάνουν την ψυχραιμία τους και συμπεριφέρονται άσχημα.

Φτάνει πια με τα παράπονα για τις ατέλειές τους. Δεν χρειάζεται να είναι τα πιο έξυπνα ή τα πιο όμορφα για να είναι ευτυχισμένα και να πετύχουν στη ζωή τους.

Η οικογένειά μου, με όλες της τις ατέλειες, μου είναι αρκετή. Είναι ακριβώς αυτό που χρειάζομαι κι αυτό που με κάνει να θέλω να σηκώνομαι το πρωί από το κρεβάτι και να προσπαθώ. 
--------------
My family is ENOUGH.

They are ENOUGH for me to want to rush home when I'm away.

They are ENOUGH for me to strive to be better.

They are ENOUGH for me to want to show up for them.

They are ENOUGH for me to want to live so I can watch them grow and become.

They are ENOUGH with their bad attitudes, how they lose their tempers, and as continuous works in progress.

They are ENOUGH with all their imperfections.

They don't have to be the smartest, the best looking, and excel at something for me to feel this.

They are my REASON just by being who they are. They are more than ENOUGH.

πηγή

Μετάφραση από LivingFull

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Τι δένει μια Οικογένεια;

Σίγουρα δεν μπορεί να δοθεί μια συγκεκριμένη απάντηση σε αυτό, αφού η δυναμική και οι ισορροπίες σε κάθε οικογένεια είναι διαφορετικές, ωστόσο υπάρχουν ορισμένες συνήθειες που μπορούν να μας φέρουν πιο κοντά με τα αγαπημένα μας πρόσωπα.

*Τρώμε μαζί
Το να τρώει η οικογένεια μαζί είναι σημαντικό για την υγεία και την ανάπτυξη των παιδιών με πολλούς εκπληκτικούς τρόπους. 

Σχετική έρευνα έδειξε μια σχέση μεταξύ τακτικών οικογενειακών γευμάτων και αυξημένης πιθανότητας αναπτυξιακών οφελών, όπως καλύτερη υγεία και πιο υγιεινές διατροφικές συνήθειες, ισχυρές ψυχικές, συναισθηματικές και κοινωνικές δεξιότητες, βελτιωμένη συμπεριφορά και καλύτερες ακαδημαϊκές αποδόσεις.

*Μιλάμε για την ημέρα μας
Όπως και το δείπνο, η ώρα πριν τον ύπνο είναι μια εξαιρετική ευκαιρία να μιλήσουμε με τα παιδιά μας για την ημέρα μας. 

Μπορούμε να τους θέσουμε ερωτήσεις ώστε να μάθουμε λεπτομέρειες για το πώς ήταν η ημέρα τους στο σχολείο, με ποια παιδιά πέρασαν τον χρόνο τους στο διάλειμμα, τι τους άρεσε περισσότερο στην ημέρα τους και αν συνέβη κάτι αστείο. 

Έπειτα, μιλάμε κι εμείς για την ημέρα μας και μοιραζόμαστε με τα παιδιά την καθημερινότητά μας. 

Με το να μοιραζόμαστε κάτι για τον εαυτό μας, δείχνουμε στο παιδί ότι το εκτιμάμε ως άτομο και ότι αισθανόμαστε κοντά του.

*Παίζουμε επιτραπέζια παιχνίδια
Ένας από τους καλύτερους τρόπους να περάσουμε ποιοτικό χρόνο με τα παιδιά μας είναι διασκεδάζοντας μαζί. 

Τα επιτραπέζια παιχνίδια συνδυάζουν την ψυχαγωγία με τη μάθηση, τα οφέλη τους όμως δεν περιορίζονται μόνο σε αυτά. 

Ενισχύουν την ικανότητα συγκέντρωσης του παιδιού, διδάσκουν την αξία της ομαδικότητας, οξύνουν την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων, τονίζουν τη σημασία των κανόνων και του μαθαίνουν την αποδοχή της ήττας.

*Συμπεριφερόμαστε με σεβασμό
Τα παιδιά μπορεί μερικές φορές να είναι εξοργιστικά και σίγουρα μπορούν να κάνουν λάθη. 

Όμως ως γονείς πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι ο σεβασμός απέναντι στα παιδιά είναι εξίσου σημαντικός με την πειθαρχία τους. Ακόμη κι αν το παιδί έχει κάνει κάτι που απαιτεί να το πειθαρχήσουμε, μπορούμε να του μιλήσουμε με ήρεμο και στοργικό τρόπο. 

Οι φωνές έχει αποδειχθεί ότι δεν είναι απλώς λιγότερο αποτελεσματικές, αλλά μπορούν επίσης να βλάψουν την ποιότητα της σχέσης μας με το παιδί. 

Το να αντιμετωπίζουμε ο ένας τον άλλο με σεβασμό και ευγένεια όχι μόνο θα μας φέρει πιο κοντά, αλλά θα κάνει το σπίτι μας ένα πιο… ευχάριστο μέρος διαμονής.

*Συμπεριλαμβάνουμε τα παιδιά στις δουλειές του σπιτιού
Τα παιδιά λατρεύουν να είναι χρήσιμα και όταν τους δίνουμε δουλειές και ευθύνες, ενισχύουμε την αυτοπεποίθησή τους και τα κάνουμε να αισθάνονται σημαντικά. 

Τους λέμε λοιπόν πόσο μας βοηθούν και πόσο εκτιμάμε αυτή τους τη βοήθεια. Όταν κάνουμε δουλειές μαζί με τα παιδιά, ερχόμαστε πιο κοντά και τα βοηθάμε να εξελιχθούν σε υπεύθυνους ανθρώπους.

*Αγκαλιαζόμαστε
Τα παιδιά χρειάζονται στοργή και πρέπει να νιώθουν ότι οι γονείς τους τα αγαπάνε. 

Η αγκαλιά είναι ο πιο άμεσος τρόπος να το νιώσουν αυτό. Φροντίζουμε, λοιπόν, να αγκαλιάζουμε τα παιδιά μας κάθε ημέρα.

*Γινόμαστε δημιουργικοί
Η στοργή μπορεί να εκδηλωθεί με περισσότερα από τις αγκαλιές και το «σ’ αγαπώ.» 

Για παράδειγμα, μπορούμε να γράψουμε στο παιδί μια σημείωση που να του λέμε τι εκτιμάμε περισσότερο στην προσωπικότητά του. Καθόμαστε όλοι μαζί στο πάτωμα και παίζουμε. 

Οργανώνουμε κάτι διασκεδαστικό με το παιδί κάθε εβδομάδα, ακόμη κι αν αυτό είναι απλώς μια βόλτα στο πάρκο της γειτονιάς. Αυτά τα πράγματα δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τις αγκαλιές και το «σ’ αγαπώ», αλλά μπορούν να ενισχύσουν αυτό που εκφράζουμε.

πηγή
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Όταν ο έφηβος έλκεται από περιθωριακές ομάδες: Ποιος είναι ο ρόλος της οικογένειας;

Όσο τα παιδιά είναι μικρά, οι γονείς είναι υπεύθυνοι για τις δραστηριότητές τους εκτός οικογένειας και την επιλογή των φίλων τους.

Καθώς πλησιάζουν στην εφηβεία, τα παιδιά αρχίζουν να εκφράζουν σε μεγαλύτερο βαθμό τις προτιμήσεις τους για τις παρέες και τους φίλους τους, ενώ διεκδικούν μεγαλύτερη αυτονομία στην κοινωνική τους ζωή. Αυτή η διεκδίκηση αυτονομίας αποτελεί συχνά πηγή άγχους για τους γονείς που φοβούνται μήπως τα παιδιά τους «παρασυρθούν» από «κακές παρέες».

«Πώς να προστατεύσω το παιδί μου από τις κακές παρέες;» Αυτό είναι ένα ερώτημα που δεχόμαστε συχνά οι ειδικοί της ψυχικής υγείας.

Παρόλο που συμμερίζομαι το άγχος των γονέων, θα σας παροτρύνω να εκφράσετε με διαφορετικό τρόπο το ερώτημα ώστε να οδηγηθείτε σε μια διαφορετική οπτική του θέματος της κοινωνικής ζωής του εφήβου.

Η πιο σωστή διατύπωση του ερωτήματος θα ήταν κατά τη γνώμη μου: «πώς μπορώ να μάθω στο παιδί μου να προστατεύει τον εαυτό του;» Και ακόμα: «Τι εφόδια χρειάζεται να έχει το παιδί μου ώστε φτάνοντας στην εφηβεία να είναι σε θέση να επιλέγει τους φίλους και τις παρέες του;» Το άγχος μας μήπως το παιδί «παρασυρθεί», αντικατοπτρίζει μια συγκεκριμένη οπτική για τον έφηβο και τις επιλογές του στον κοινωνικό τομέα. Με άλλα λόγια, αυτός ο τρόπος σκέψης τοποθετεί τον έφηβο στον ρόλο του παθητικού δέκτη της επιρροής των συνομηλίκων. Στην πραγματικότητα όμως τα πράγματα όσο αφορά την κοινωνική ανάπτυξη των παιδιών και των εφήβων είναι πολύ πιο σύνθετα.

Επειδή η ανάπτυξη δεν εκτυλίσσεται στο κενό, τα παιδιά φτάνουν στην εφηβεία έχοντας αναπτύξει το δικό τους τρόπο συναισθηματικής και κοινωνικής έκφρασης.

Ο έφηβος έχει διαμορφώσει έναν κόσμο μέσα από τις αξίες της οικογένειας που έχει εσωτερικεύσει και μέσα από την προηγούμενη κοινωνική του εμπειρία η οποία, στα παιδικά του χρόνια, καθοδηγούνταν από την οικογένεια. Φέρνει λοιπόν τον δικό του κόσμο αξιών, πεποιθήσεων και στάσεων για τη ζωή στην παρέα που συναναστρέφεται. Αυτόν ακριβώς τον κόσμο θα προσπαθήσει να συνδυάσει με τον κόσμο των συνομηλίκων με τους οποίους πιστεύει ότι ταιριάζει.

Αυτή η αλλαγή στην οπτική μας απαλλάσσει από το αυξημένο άγχος καθώς αναγνωρίζει στον έφηβο υπευθυνότητα, κρίση και δυνατότητα επιλογής. Για να είμαστε σε θέση βέβαια ως γονείς να υιοθετήσουμε αυτή την οπτική θα πρέπει να έχουμε εξασφαλίσει στα παιδιά μας τα εφόδια που θα τους επιτρέψουν να δημιουργούν υγιείς σχέσεις με το περιβάλλον τους.

Μέσα από τις δραστηριότητες και τους φίλους που προτείνουμε σε μικρές ηλικίες, μεταδίδουμε στα παιδιά μας μηνύματα για τις οικογενειακές μας αξίες και τους παρέχουμε ένα ασφαλές πλαίσιο μέσα από το οποίο θα διαμορφώσουν σταδιακά το δικό τους προσωπικό κριτήριο για τους ανθρώπους ώστε να μπορούν να επιλέγουν μόνα τους τις παρέες τους αργότερα.

Και επειδή στην ανάπτυξη δεν υπάρχουν άλματα, κενά ή ξαφνικές και ανεξήγητες εξελίξεις, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε το παιδί μας και τον κόσμο του. Να παρακολουθούμε την πορεία της ανάπτυξής του και να είμαστε ενήμεροι για το πώς βλέπει τον εαυτό του σε σχέση με τον κόσμο. Να είμαστε ενήμεροι για τους φόβους και τις ανασφάλειές του και για τους μηχανισμούς που χρησιμοποιεί συναισθηματικά και κοινωνικά για να ανταπεξέλθει στις προκλήσεις της ζωής. Το να είμαστε βέβαια μέρος του κόσμου του προϋποθέτει συνθήκες ανοιχτής επικοινωνίας.

Φυσικά δεν μπορούμε να τροποποιήσουμε καταστάσεις μακροπρόθεσμα μέσω απαγορεύσεων και άσκησης κριτικής για τις επιλογές του εφήβου. Όπως και με τις περισσότερες καταστάσεις που σχετίζονται με την ανατροφή των παιδιών, το ζητούμενο είναι η πρόληψη.
Πώς δηλαδή θα στρέψουμε τον έφηβο προς την αναζήτηση παρέας που να τον βοηθά να ωριμάσει. 

Τι μπορούμε να κάνουμε; 

Να ενισχύσουμε από την παιδική ηλικία το αίσθημα επάρκειας για τον εαυτό του. Αν ο έφηβος έχει ένα επαρκές αίσθημα για την προσωπική του αξία, θα είναι λιγότερο επιρρεπής σε αρνητικές επιρροές γιατί δεν θα χρειάζεται να αναζητά επιβεβαίωση μέσω του κοινωνικού περίγυρου.

Πρέπει να έχουμε σαφή εικόνα του πώς φτάνει στην εφηβεία το παιδί μας. Έχοντας αίσθημα επάρκειας για τον εαυτό του; Ή έχοντας αίσθημα ανεπάρκειας που θα επιδιώξει να καλύψει μέσα από την ταύτισή του με κάποια συγκεκριμένη παρέα;

Οι έφηβοι έχουν την ανάγκη να εκφράσουν την ταυτότητά τους έξω από το πλαίσιο της οικογένειας και να δημιουργήσουν ένα κόσμο δικών τους σχέσεων. Στρέφονται προς την παρέα τους ως πηγή υποστήριξης και μοιράζονται με τους φίλους τους τα ζητήματα που τους απασχολούν.

Το ότι ο έφηβος ανοίγεται προς την εξερεύνηση του έξω κόσμου δεν σημαίνει βέβαια ότι η οικογένεια δεν οφείλει να παίζει σημαντικό ρόλο στη ζωή του.

To ζητούμενο είναι να υπάρχουν τέτοιου είδους ισορροπίες στις οικογενειακές σχέσεις ώστε να εξακολουθεί η οικογένεια να είναι σημαντική για τον έφηβο. Αυτό είναι όμως κάτι που δεν επιβάλλεται. Δεν μπορούμε να πείσουμε τον έφηβο για την εγκυρότητα των οικογενειακών μηνυμάτων και αξιών. Εμείς ως γονείς είμαστε οι φορείς των οικογενειακών αξιών. Αυτό το σύστημα αξιών το μεταδίδουμε στα παιδιά περισσότερο μέσω της δικής μας στάσης απέναντι στη ζωή και λιγότερο μιλώντας γι’ αυτό.

Αν λοιπόν το οικογενειακό κλίμα είναι θετικό, αν η επικοινωνία είναι ανοιχτή και απαλλαγμένη από την κριτική, αν οι γονείς είναι συνεπείς ως προς το σύστημα αξιών που καθοδηγεί τις επιλογές τους, τότε τα παιδιά θα φτάσουν στην εφηβεία έχοντας εσωτερικεύσει αυτό το σύστημα αξιών ως μέρος του κόσμου τους. Φυσικά και η εφηβεία είναι η περίοδος της επαναστατικότητας όπου τα δεδομένα αμφισβητούνται και οι έφηβοι διαμορφώνουν την ταυτότητά τους και το προσωπικό τους σύστημα αξιών για τη ζωή. Ούτε χρειάζεται, ούτε και είναι θετικό για τη συνέχιση της ζωής σε συναισθηματικό και κοινωνικό επίπεδο να ενηλικιώνεται ο έφηβος ως κλωνοποίηση των γονέων του.

Πώς διαχειρίζεται όμως η οικογένεια την έκφραση της επαναστατικότητας του εφήβου; 

Δίνει περιθώριο στον έφηβο να εκφράσει την αμφισβήτησή του; 

Υπάρχει ταυτόχρονα ένα ισχυρό και αποδεκτό υπόβαθρο οικογενειακών αξιών μέσα στο πλαίσιο των οποίων ο έφηβος εκδηλώνει την διαφορετικότητά του;

Ο σκεπτόμενος έφηβος έχει επίγνωση των κοινωνικών αδικιών, αμφισβητεί το σύστημα και επιθυμεί να αλλάξει το κατεστημένο. Αν έχει μεγαλώσει σε έναν κόσμο με επίκεντρο το σεβασμό για τη ζωή, τότε θα στρέψει την αμφισβήτησή του προς δημιουργικές διεξόδους έκφρασης και θα προσπαθήσει να αλλάξει την υπάρχουσα τάξη πραγμάτων κάνοντας τη διαφορά με θετικούς τρόπους. Αν όμως δεν έχει εσωτερικεύσει ένα τέτοιο σύστημα αξιών, είναι πιθανό να εκφράσει την αμφισβήτησή του με καταστροφικές και αντικοινωνικές τακτικές και μεθόδους.

Οι έφηβοι προκαλούν. Προκαλούν θέλοντας να αλλάξουν τα δεδομένα στα οποία εμείς οι ενήλικες έχουμε επαναπαυθεί. 

Αυτή η πρόκληση είναι πηγή κοινωνικής προόδου. 

Ο τρόπος όμως με τον οποίο ο κάθε έφηβος θα δώσει μορφή στην πρόκληση, εξαρτάται από το οικογενειακό σύστημα σχέσεων και από το συναισθηματικό προφίλ που οι παραπάνω συνθήκες ενθαρρύνουν. Αν ο έφηβος προκαλεί με ακραίους τρόπους, χρειάζεται να είμαστε αρκετά κοντά του ώστε να κατανοήσουμε τους λόγους για τους οποίους αισθάνεται αυτή την ανάγκη. Και επειδή η κοινωνική ανάπτυξη συμβαδίζει με την συναισθηματική ανάπτυξη, χρειάζεται να είμαστε αρκετά κοντά του ώστε να μπορέσουμε να αποκωδικοποιήσουμε το συναισθηματικό μήνυμα των συμπεριφορών και των πράξεών του.

Αν το οικογενειακό σύστημα είναι αρκετά ευέλικτο ώστε να προσαρμόζεται στις συναισθηματικές και κοινωνικές ανάγκες που προκύπτουν στις διαφορετικές φάσεις της ζωής, τότε θα δώσει το περιθώριο που ο έφηβος χρειάζεται για τις αναζητήσεις του. Αν το οικογενειακό σύστημα όμως είναι άκαμπτο, ο έφηβος θα αντιδράσει. Κατά κανόνα, όσο πιο άκαμπτο είναι το σύστημα, τόσο περισσότερο θα επιδιώξει να απομακρυνθεί από αυτό και να προκαλέσει μέσω αντιδραστικών συμπεριφορών και πιθανόν μέσω ταύτισης με περιθωριακές ομάδες.

Αν μεγαλώσουμε το παιδί μας με αποδοχή άνευ όρων, αλλά ταυτόχρονα και με οριοθέτηση, καθοδήγηση και καλλιέργεια θετικών για τη ζωή αξιών, τότε δεν θα έχει λόγους να είναι θυμωμένο και ματαιωμένο φτάνοντας στην εφηβεία.

Το πιθανότερο είναι πως θα αναζητήσει δημιουργικούς τρόπους έκφρασης και παρέες μέσα στις οποίες να μπορεί να εκφράζεται και να είναι ο εαυτός του. Αν όμως μεγαλώσουμε το παιδί μας χωρίς οριοθέτηση και χωρίς σαφή μηνύματα για τις σημαντικές για μας αξίες ζωής, τότε είναι βέβαιο ότι το παιδί θα βρεθεί στην εφηβεία αποπροσανατολισμένο και θα αναζητήσει προσανατολισμό μέσω των ομάδων με τις οποίες θα ταυτιστεί. Δυστυχώς όμως δεν θα είναι σε θέση να μοιραστεί ισότιμα τον δικό του κόσμο με τις ομάδες αυτές. Αν μεγαλώσουμε το παιδί μας με άκαμπτους κανόνες, απαιτήσεις και επικριτική ή και απορριπτική στάση απέναντί του, τότε είναι επίσης βέβαιο ότι θα αναζητήσει διεξόδους για τα συναισθήματα ανεπάρκειας, ματαίωσης και θυμού που αισθάνεται. Το πιθανότερο είναι αυτές οι διέξοδοι να είναι ως ένα βαθμό αυτοκαταστροφικές.

Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε με ποια κριτήρια αναζητά ο έφηβος παρέες.
Είναι επίσης σημαντικό να θυμόμαστε ότι τα κριτήρια διαμορφώνονται σε μεγάλο βαθμό από την εικόνα που έχει ο έφηβος για τον εαυτό του. Ο έφηβος θα ταυτιστεί με κοινωνικές ομάδες μέσα στις οποίες αισθάνεται αποδεκτός και επιβεβαιώνει το αίσθημα της προσωπικής του αξίας. Αναγνωρίζοντας αυτό το γεγονός, θα πρέπει να στραφούμε προς τους ίδιους μας τους εαυτούς και να προσπαθήσουμε να απαντήσουμε με ειλικρίνεια στο ερώτημα: αισθάνεται ο έφηβος αποδεκτός μέσα στην οικογένεια, επιβεβαιώνει το αίσθημα της προσωπικής του αξίας μέσα από τις σχέσεις με τους γονείς και τα οικεία του πρόσωπα;

Τι γίνεται αν ο έφηβος επιλέξει κοινωνικές ομάδες που προσανατολίζονται σε αυτοκαταστροφικές, παραβατικές ή και αντικοινωνικές συμπεριφορές;
Αν έχετε μια τέτοια υποψία, θα πρέπει να λάβετε υπόψη σας τις παρακάτω ενδείξεις, να τις συζητήσετε με τον έφηβο ώστε να κατανοήσετε τι συμβαίνει και να παρέμβετε: συχνές μεταπτώσεις στη διάθεση, επιθετικότητα, ευερεθιστότητα, προκλητικότητα, αντιδραστικές συμπεριφορές, απαξίωση των οικογενειακών και φιλικών σχέσεων και του σχολείου, μειωμένο ενδιαφέρον για προηγούμενες δραστηριότητες, εκρήξεις θυμού, κλείσιμο στον εαυτό, αποξένωση, μυστικοπάθεια, συχνά ψέματα.

Είναι ο έφηβος ανήσυχος, αποσυρμένος, επιθετικός; Δεν δέχεται την συμβουλή και την καθοδήγησή σας; Δεν σας λέει που πηγαίνει και με ποιους; Δεν γυρίζει στο σπίτι μετά το σχολείο; Αν συμβαίνουν αυτά, τότε θα πρέπει να αποκαταστήσετε άμεσα τις γέφυρες επικοινωνίας με το παιδί σας και να θέσετε σαφή όρια και κανόνες. Εννοείται ότι πρέπει να γνωρίζετε το καθημερινό πρόγραμμα του εφήβου. Εννοείται ότι πρέπει να γνωρίζετε τους φίλους και τις παρέες του.

Αν βλέπουμε ότι ο έφηβος κλίνει προς περιθωριακές ομάδες, οφείλουμε ως γονείς να προσπαθήσουμε να ερμηνεύσουμε τη συμπεριφορά του και όχι να μείνουμε στο επίπεδο της αποδοκιμασίας και της απογοήτευσης για τις επιλογές του παιδιού μας. Πρέπει να αναζητήσουμε τους λόγους για τους οποίους ταυτίζεται με αυτές τις ομάδες. 

Σε τι αντιδρά ο έφηβος; Γιατί έχει ανάγκη να προκαλέσει με τη συμπεριφορά του; Ποιο είναι το συναισθηματικό μήνυμα των επιλογών του εφήβου; Τι επιδιώκει να μας πει μέσα από την επιλογή της παρέας του; Τι είδους συναισθήματα εκφράζει;

Μέσα από την επαγγελματική μου εμπειρία γνωρίζω ότι συχνά ο συναισθηματικός κόσμος των εφήβων που ταυτίζονται με περιθωριακές ομάδες, κατακλύζεται από συναισθήματα θυμού και οργής. Ο θυμός και η οργή που εκφράζονται μέσα από αντικοινωνικές εκδηλώσεις, ξεκινούν πάντοτε μέσα από την οικογένεια. Είναι σημαντικό λοιπόν να μπορούμε να διακρίνουμε τις πηγές του θυμού στα παιδιά μας και να τα ωθούμε από μικρή ηλικία στην αποφόρτιση και έκφραση του θυμού χωρίς καταστροφικές και αυτοκαταστροφικές εκδηλώσεις. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τι θυμώνει το παιδί μας, να είμαστε ενήμεροι για τις καταστάσεις που ξυπνούν αντιδραστικότητα και να προλαβαίνουμε, μέσα από την υποστήριξη και τη θετική επικοινωνία, το θυμό από το να γίνει οργή.

Τι κάνουμε για να ενισχύσουμε την κριτική ικανότητα των παιδιών ώστε να φτάσουν στην εφηβεία με τη δυνατότητα να επιλέγουν υγιείς σχέσεις;

• Οριοθετούμε ώστε τα παιδιά τα εξερευνούν τον κόσμο σε πλαίσιο ασφάλειας.
• Περνάμε ξεκάθαρα μηνύματα για τις οικογενειακές μας αξίες.
• Ενισχύουμε το αίσθημα επάρκειας του παιδιού για τον εαυτό του μέσα από την ισορροπία μεταξύ καθοδήγησης και παροχής της δυνατότητας για αυτονόμηση με ηλικιακά κατάλληλους τρόπους.
• Ενθαρρύνουμε δραστηριότητες που προάγουν την δημιουργικότητα και προωθούν την κριτική ικανότητα του παιδιού.
• Καλλιεργούμε κοινωνικές δεξιότητες που οδηγούν στη δημιουργία υγιών σχέσεων.
• Ενθαρρύνουμε την έκφραση συναισθημάτων.
• Καλλιεργούμε την ανοιχτή επικοινωνία.
• Δείχνουμε σεβασμό για τις απόψεις και τις διαφωνίες του παιδιού.

Τι κάνουμε αν βλέπουμε ότι ο έφηβος προσανατολίζεται προς περιθωριακές ομάδες;
Αναζητάμε τη βοήθεια του ειδικού ώστε να διερευνήσουμε μαζί του τους λόγους που ωθούν τον έφηβο στο να ταυτίζεται με τέτοιου είδους ομάδες. Μέσω της οικογενειακής συμβουλευτικής ο ειδικός θα σας σας βοηθήσει να αποκτήσετε μια ρεαλιστική εκτίμηση της κατάστασης και να προσαρμόσετε το οικογενειακό σύστημα και τις σχέσεις ώστε να ανταποκριθείτε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο στις ανάγκες του εφήβου.

Μέσω της ατομικής υποστήριξης, ο ειδικός θα βοηθήσει τον έφηβο να μάθει να εκφράζει τα συναισθήματά του, να αποκτήσει θετική σχέση με τον εαυτό του και να σχετίζεται ισότιμα με τους άλλους.

Ρωτήστε τον έφηβο με ειλικρινή και ανοιχτή διάθεση και στάση αν είναι ευχαριστημένος με τον εαυτό του μέσα στις παρέες του.

Ρωτήστε το παιδί σας: «Είσαι αυτός που θα ήθελες να είσαι όταν συναναστρέφεσαι με αυτά τα άτομα;» Και επειδή η εφηβεία είναι η περίοδος μετάβασης προς την ενήλικη ζωή και οραματισμού για το μέλλον, ρωτήστε το παιδί σας: «Η παρέα αυτή και τα ενδιαφέροντά της ταιριάζουν με τα δικά σου όνειρα; Σε βοηθούν να κατευθυνθείς προς το όραμα που έχεις για τον εαυτό σου και το μέλλον σου;» Το ζητούμενο είναι, με την παρότρυνση τη δική σας ή και του ειδικού, ο έφηβος να θέσει σταδιακά σε αμφισβήτηση τις επιλογές του.

Τέλος, θυμηθείτε την αλλαγή οπτικής που σας προτείνω: Οι περιθωριακές ομάδες υπάρχουν, αλλά δεν καραδοκούν για να στρατολογήσουν το παιδί σας. Μετατοπίστε την άποψή σας όσο αφορά την ισορροπία δυνάμεων. Η δύναμη δεν βρίσκεται εκτός της οικογένειας και των ατόμων και των σχέσεων που την απαρτίζουν. Η δύναμη βρίσκεται στις οικογένειες, στις σχέσεις και στην δυνατότητα επιλογής.

Ας δώσουμε λοιπόν στα παιδιά και στους εφήβους την δυνατότητα να επιλέγουν τις σχέσεις που τους ταιριάζουν και τους εκφράζουν μέσα από θετικό αίσθημα για τον εαυτό τους και τη ζωή.

efiveia.gr
Δρ. Αναπτυξιακής Ψυχολογίας – Ψυχοθεραπεύτρια Ευφροσύνη Αλεβίζου

thermisnews.gr

Εμπόδια στη Ζωή σας; Μη τα φοβάστε! Αγκαλιάστε τα!

Τα πράγματα είναι δύσκολα αυτή την εποχή, για πολύ κόσμο.  

Κάτι οι συνηθισμένες δυσκολίες της ζωής, κάτι οι κάθε είδους κρίσεις, καθένας έχει να αντιμετωπίσει πολλά.  

    Η άμεση αντίδραση των περισσότερων ανθρώπων είναι να στρεσαριστούν, να αγχωθούν, να στεναχωρηθούν, να εκνευριστούν, να φοβηθούν, να αμφισβητήσουν την ικανότητά τους ότι μπορούν να ανταπεξέλθουν στη δύσκολη αυτή κατάσταση.

    Συνήθως βλέπουμε το πρόβλημα μπροστά μας ως ένα εμπόδιο στο μονοπάτι της ευτυχίας μας, οπότε θέλουμε να το κλωτσήσουμε και να το παραμερίσουμε το δυνατόν συντομότερο.  Με αυτό τον τρόπο, όμως, εμπλεκόμαστε ακόμα περισσότερο με το πρόβλημα, γινόμαστε ένα με αυτό και, τελικά, καταλήγουμε να παλεύουμε περισσότερο με την ιδέα ότι υπάρχει ένα πρόβλημα παρά με το ίδιο το πρόβλημα.

Τι θα συνέβαινε αν, αντί να παλεύουμε εναντίον του προβλήματος το αποδεχόμασταν, το αγκαλιάζαμε και αρχίζαμε να το επεξεργαζόμαστε και να δουλεύουμε με αυτό;

    Σε καμία περίπτωση δεν εννοώ ότι θα έπρεπε να είμαστε ευχαριστημένοι ή χαρούμενοι που έχουμε πρόβλημα!  (αν και, πολλές φορές, αφού έχει λυθεί ένα πρόβλημα που είχαμε, θεωρούμε ότι καλά που προέκυψε, γιατί μας έδειξε έναν δρόμο ή μια εξέλιξη που ούτε καν τη φανταζόμασταν!).

Η ιδέα είναι απλή: καθόμαστε ήρεμα, δεχόμαστε ότι υπάρχει το συγκεκριμένο πρόβλημα, αντιλαμβανόμαστε ότι έχουμε δυνατότητα να το αντιμετωπίσουμε με κάποιον τρόπο (μπορεί να μην είναι εμφανής άμεσα), αρχίζουμε να εξετάζουμε τρόπους διαχείρισης του προβλήματος, και ΔΕΝ πελαγοδρομούμε θρηνώντας την ύπαρξη του προβλήματος.

    Βέβαια, οι περισσότεροι από εμάς τελικά φτάνουν στην επίλυση του προβλήματος, οπότε αυτό που προτείνω είναι να προσπεράσουμε το στάδιο της γκρίνιας και της μιζέριας πριν φτάσουμε στη λύση και να προχωρήσουμε κατευθείαν στο στάδιο της σκέψης για τη διαχείριση του προβλήματος.  Έπειτα, καλό θα είναι να θυμόμαστε ότι κάποια προβλήματα, ενώ μπορεί να μην έχουν άμεση ή οριστική λύση, μπορούν όμως να φτάσουν σε ένα καλό σημείο διαχείρισης-εξισορρόπησης.

Πόση στεναχώρια, άγχος, και προβλήματα υγείας γλιτώνουμε όταν απλώς δεχτούμε την ύπαρξη του προβλήματος και διαβεβαιώσουμε τον εαυτό μας ότι, όσο και αν φοβόμαστε ή ανησυχούμε αυτή τη στιγμή μπορούμε να διαχειριστούμε το πρόβλημα, ό,τι και να είναι, ακόμα και αν δεν είμαστε προς στιγμήν σίγουροι.

    Η αλήθεια είναι ότι όσο περισσότερο εμπλεκόμαστε με την ιδέα του «πω, πω, τι φοβερό είναι αυτό το πρόβλημα» τόσο πιο πιθανό είναι να υποστούμε τις συνέπειες της πίεσης αυτής στην ψυχική και σωματική μας υγεία.  

    Όταν όμως πούμε στον εαυτό μας «Δεν το θέλω αυτό το πρόβλημα.  Δεν το δέχομαι» ήδη μπαίνουμε στη διαδικασία να το σμικρύνουμε και αποποιούμαστε τη διαδικασία αντιπαράθεσης απέναντι στο πρόβλημα.  Με άλλα λόγια, όταν παύουμε να το αναμασάμε και να κλαιγόμαστε, ανοίγει ο δρόμος για να βρούμε απαντήσεις και λύσεις.

    Και ας μη ξεχνάμε, βέβαια, ότι το να εθελοτυφλούμε ή να αναβάλουμε την αντιμετώπιση ενός προβλήματος που μας απασχολεί, δεν ωφελεί σε τίποτα, αλλά, αντίθετα, συμβάλλει στην επιδείνωση ή μεγέθυνση του προβλήματος.

Τι ακριβώς να κάνετε….

• Φανταστείτε το πρόβλημά σας.  Υπενθυμίστε στον εαυτό σας ότι είστε δυνατό και ικανό άτομο και ότι έχετε την υποστήριξη συγγενών, φίλων και μιας ανώτερης δύναμης στην προσπάθειά σας να αντιμετωπίσετε το πρόβλημα.

Τι είναι προτιμότερο; Να πείτε «αδύνατο, είναι πολύ άσχημα τα πράγματα, ακατόρθωτο» ή «όντως, τα πράγματα είναι δύσκολα, αλλά μπορώ να τα αντιμετωπίσω και σιγά-σιγά θα βρω τη λύση»;

• Αλλάξτε τον τρόπο σκέψης σας. Διαβάστε βιβλία και άρθρα αυτοβοήθειας, αναζητήστε τις συμβουλές ειδικών κοκ.  Αυτές οι πηγές θα σας βοηθήσουν να αλλάξετε τον τρόπο σκέψης σας, διδάσκοντάς σας να εντοπίζετε τις αιτίες και τα αποτελέσματα του τρόπου σκέψης σας και δείχνοντάς σας πώς να αλλάξετε τον τρόπο σκέψης σας. 
• Εστιάστε σε λύσεις και όχι σε προβλήματα.  Αντί να αναλώνεστε σε περιγραφή του προβλήματος, εντοπίστε πιθανές λύσεις ή τρόπους διαχείρισής του, καθώς και τα οφέλη που θα έχετε όταν το ξεπεράσετε.  
• Εμπιστευθείτε τις ικανότητες και τις δυνάμεις σας να ξεπεράσετε τις δυσκολίες, την αρνητική κριτική ή τα αρνητικά σχόλια των άλλων.  Μάθετε να λέτε θετικά πράγματα στον εαυτό σας και εντρυφείστε στη δύναμη των θετικών επιβεβαιώσεων.
• Δείξτε επιμονή και υπομονή στην υπερπήδηση εμποδίων και μην εγκαταλείπετε την προσπάθεια.
• Επιδείξτε αυτοπειθαρχία και συγκέντρωση.  Αυτές είναι δύο ιδιαίτερα σημαντικές αρετές για την πραγμάτωση της επιτυχίας.  Όλοι θέλουν να τα επιτύχουν, αλλά λίγοι τα καταφέρνουν, διότι λίγοι καλλιεργούν την αυτοπειθαρχία και τη συγκέντρωση που απαιτούνται για την επιτυχία.  Αυτός είναι και ο λόγος που συχνά άνθρωποι έξυπνοι, ταλαντούχοι, ικανοί δεν τα καταφέρνουν, αν δεν έχουν αυτοπειθαρχία και συγκέντρωση

Αναρτήθηκε από Δρ. Λίζα Βάρβογλη
greekpsychologypages
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι