H Μικρή Πυξίδα

Όλοι μέσα μας έχουμε μια πυξίδα. 

Γεννιόμαστε με αυτήν. Είναι μια πυξίδα που δείχνει έναν δρόμο. Αυτόν της ζωής. Λέει ζήσε. 

Καμιά πυξίδα δεν είναι από κατασκευής της χαλασμένη. Όλες τους δουλεύουν σωστά απ’ τη στιγμή που έρχεται κάποιος στη ζωή.

Όλες οι πυξίδες χρήζουν προσοχής
    Όμως, οι πυξίδες, όπως κάθε μικρό και ευαίσθητο μηχανηματάκι χρειάζονται συντήρηση και προσοχή. Αν κάποιος δεν προσέξει την πυξίδα του τότε η βελόνα της μπορεί να αρχίσει να κινείται ανάποδα, να μπερδεύεται, να ταλαντώνεται πολύ γρήγορα ή πολύ αργά και να μην οδηγεί πάντα σωστά. Είναι όμως πάντα εκεί και πάντα μπορεί να λειτουργήσει ξανά. Οι πυξίδες δεν χαλάνε, εντελώς, ποτέ.
    Υπάρχουν παιδιά που συντηρούν πολύ καλά τις πυξίδες τους. Άλλα, ίσως λίγο λιγότερο. Όλα τα παιδιά όμως κάνουν τα πάντα για να τις κρατήσουν σωστές. Πάντα όμως χρειάζονται τη βοήθεια των μεγάλων. Οι μεγάλοι έχουν καθοριστεί από την αρχή του κόσμου να φροντίζουν όχι μόνο τις δικές τους πυξίδες αλλά και των παιδιών. Και είναι αλήθεια, αντίθετα με το τι πιστεύουν αρκετοί, ότι οι παιδικές πυξίδες χαλάνε πολύ δύσκολα. Αν όμως η πυξίδα ενός παιδιού έχει σταματήσει να δείχνει το δρόμο, τότε οι μεγάλοι πρέπει να το βοηθήσουν να τη ξαναφτιάξει.

Τα εργαλεία συντήρησης είναι πάντα διαθέσιμα και εύκολα στη χρήση
Το κατσαβίδι για να ανοίξει κανείς μια πυξίδα είναι η κατανόηση. Αυτή ανοίγει και την πιο κλειστή πυξίδα. Το λάδι για να λαδώσει κανείς τα γραναζάκια της και να αρχίσουν να δουλεύουν ξανά είναι η αγάπη. Και το εργαλείο για να βιδώσετε την τελευταία βιδούλα και να την κλείσετε ξανά είναι η εμπιστοσύνη και το θάρρος σας. Μόνο μην αλλάξετε τη βελόνα όσο παλιά κι αν είναι! Είναι εκεί για να δείχνει όλες τις κατευθύνσεις που βάδισε κανείς και όλες όσες θα έρθουν.

Προσοχή όμως! 

Όπως οι ορειβάτες που ακολουθούν τις πυξίδες τους μέσα από δύσβατα βουνά, χιονοθύελλες και ανέμους έτσι κι ένα παιδί μπορεί να ακολουθήσει τη δική του μέσα από δυσκολίες και αναποδιές. Όταν ένα παιδί διαβαίνει δύσκολα μονοπάτια δε σημαίνει πάντα ότι η πυξίδα του έχει χαλάσει. Και χρειάζεται προσοχή γιατί ίσως τότε φοβισμένος, ένας γονιός ή κάποιος άλλος μεγάλος προσπαθήσει να τη «φτιάξει» και πάνω στην προσπάθειά του αυτή, να τη χαλάσει.

Να θυμάστε πάντα: μη σκαλίζετε αδίκως μια καλή πυξίδα. Είναι ευαίσθητα όργανα και η παραμικρή μετακίνηση σε μια βιδούλα μπορεί να βλάψει τη λειτουργία της.

Πώς θα καταλάβετε όμως αν μια πυξίδα δουλεύει καλά ή όχι; 

    Μια πυξίδα δείχνει πάντα μια κατεύθυνση. Αυτήν της ζωής. Της εξερεύνησης, της ανακάλυψης και της δημιουργίας.

    Κι αν αυτό όμως είναι δύσκολο, οι πυξίδες δεν έρχονται μόνες τους. Συνοδεύονται πάντα με ηχητικές οδηγίες χρήσης και συντήρησης. Αν θέλετε να ακούσετε τις ηχητικές οδηγίες της πυξίδας του παιδιού σας τότε ζητήστε του να σας μιλήσει.

Κι αν θέλετε να ακούσετε τις δικές σας, τότε μιλήστε του εσείς για σας και πείτε του σε ποια κορυφή ανεβαίνετε για να ξέρει που θα σας βρει, αν θελήσει.

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου
Φωτεινή Παναγιωτοπούλου
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Λάθη από... Αγάπη!

Όλοι οι γονείς θέλουμε ένα πράγμα για τα παιδιά μας: να είναι ευτυχισμένα! Το κάνουμε όμως σωστά; 

Γιατί οι γονείς κάνουν λάθη στην ανατροφή των παιδιών τους;

Επειδή επιθυμούν να τους τα δώσουν όλα, θεωρώντας ότι αυτό είναι η καλύτερη απόδειξη της αγάπης τους και επειδή πιστεύουν ότι αν πουν «όχι» ή βάλουν όρια στο παιδί αυτό θα το δει ως τιμωρία και θα στεναχωρηθεί.

Λάθη από Αγάπη…

1. Να κάνουμε το παιδί να νιώθει σαν βασιλιάς/βασίλισσα
    Φυσικά και είναι σημαντικό να κάνετε το παιδί σας να νιώθει μοναδικό, σπουδαίο και λατρεμένο! Αυτό όμως είναι διαφορετικό από το να του φέρεστε σαν να είναι μονάρχης, κάνοντάς του όλα τα χατίρια, υποκύπτοντα σε όλα του τα καπρίτσια και μη βάζοντάς του όρια. Τα παιδιά που μεγαλώνουν μόνο με ‘ναι’, χωρίς ‘όχι’ και χωρίς οριοθέτηση τελικά γίνονται πολύ πιο αδύναμα από τα παιδιά που μεγάλωσαν σε οικογένειες που τους έβαζαν όρια και ζορίζονται γενικότερα στις σχέσεις τους και τη ζωή τους αργότερα.

2. Να του δίνουμε πάρα πολλά χρήματα
    Τα χρήματα είναι μέσο συναλλαγής και εργαλείο, αλλά δεν είναι αξεσουάρ και δεν αγοράζουν την ευτυχία! Όσο νωρίτερα το καταλάβει ένα παιδί, τόσο καλύτερα! Βοηθήστε το να καταλάβει τη σημασία της φιλίας, της υποστήριξης, του μοιράσματος, των ωραίων εμπειριών με τους φίλους του, αλλά μην το αφήσετε να θεοποιήσει το χρήμα και τα υλικά αγαθά.

3. Να μην του επιτρέπουμε να ‘εργαστεί’ για να κερδίσει κάτι
    Ο Φρόιντ έλεγε ότι βασικά για την ανθρώπινη ζωή είναι η δουλειά και το παιχνίδι. Ακόμα και ένα παιδί πρέπει να μάθει από μικρό στην υπευθυνότητα και στο να έχει καθήκοντα. Φυσικά και δεν εννοώ ότι το παιδί πρέπει να εργάζεται ή να έχει υποχρεώσεις για να κερδίσει τα βασικά πράγματα (φαγητό, ρούχα, σπίτι, κλπ). Αλλά κανένα παιδί δεν έπαθε τίποτα επειδή έκανε μια ‘δουλειά’ και πληρώθηκε γι’ αυτή (ώστε να εξοικονομήσει χρήματα να πάρει κάτι που το ίδιο επιθυμεί). Και για τα μικρότερα παιδιά οι δουλειές του σπιτιού, πχ, να βάλει τα πιάτα και τα μαχαιροπήρουνα στο τραπέζι, προσφέρουν από μόνες τους την ανταμοιβή του «τα κατάφερα και χάρη στη δική μου δουλειά τώρα τρώμε». Δε χρειάζεται η αμοιβή να είναι πάντα χρήματα, αλλά χρειάζεται να έχει το παιδί την αίσθηση ότι έχει υποχρεώσεις και καθήκοντα και αυτό είναι κάτι που του δίνει επίσης κάποιο είδος υλικής, πρακτικής ή ηθικής ανταμοιβής.

4. Να μην το ενθαρρύνουμε να προσφέρει
    Διδάξτε στο παιδί σας τον νόμο του υγιούς «πάρε-δώσε» στις σχέσεις. Δείξτε του από νωρίς ότι οι σχέσεις βασίζονται σε αμοιβαιότητα και ότι δε σκεφτόμαστε μόνο τον εαυτό μας και τις ανάγκες μας. Μάθετε στο παιδί σας να μοιράζεται, να συνεργάζεται, να προσφέρει εθελοντικά το χρόνο του.

5. Nα μη του ζητάμε να δείχνει ευχαρίστηση και ευγνωμοσύνη
    Το κάθε παιδί αξίζει το καλύτερο! Ναι, αυτό το πιστεύω με την καρδιά μου, αλλά εξίσου σημαντικό είναι για ένα παιδί να μάθει να εκτιμάει τα όσα έχει, υλικά και μη, και να έχει μια αίσθηση ευγνωμοσύνης. Ακόμα και οι απλές λέξεις, ‘ευχαριστώ’παρακαλώ’ είναι μικρές ασκήσεις ευγνωμοσύνης και εκτίμησης για όσα έχουμε. Και φυσικά η πιο ενεργητική στάση ζωής, όπου κανείς μετράει τα καλά και όμορφα στη ζωή του και αισθάνεται ωραία αισθήματα είναι κάτι που ξεκινάει από τη μικρή ηλικία.

6. Να φερόμαστε σαν κακομαθημένο παιδί μπροστά στο παιδί μας
    Πολλές φορές εμείς οι γονείς λέμε στο παιδί μας «κάνε αυτό που σου λέω!». Έχετε όμως αναρωτηθεί ποτέ αν εσείς οι ίδιοι κάνετε αυτό που λέτε στο παιδί σας; Ή μήπως φέρεστε κι εσείς σαν κακομαθημένο παιδί, όταν θέλετε κάτι ή όταν τα πράγματα δεν πάνε όπως επιθυμείτε; Τα παιδιά μαθαίνουν κυρίως από το παράδειγμά μας και λιγότερο από τις συμβουλές μας…

7. Να μη βάζουμε όρια
    Όλα τα παιδιά από τη φύση τους τεστάρουν τα όρια που τους βάζουν οι γονείς τους, για να διαπιστώσουν τι περιθώρια έχουν. Χωρίς οριοθέτηση δεν μπορεί ο γονιός να διδάξει σωστή συμπεριφορά, τι επιτρέπεται και τι όχι να κάνει το παιδί. Όταν λοιπόν ο γονιός λέει συνέχεια ‘ναι’ και δε λέει ‘όχι’, δε βάζει όρους και όρια στο παιδί του νομίζοντας ότι έτσι του δείχνει ακόμα περισσότερη αγάπη, στην πραγματικότητα του κάνει κακό! Το παιδί χρειάζεται όρια, γιατί αυτά θα του τα βάλει και το σχολείο, και οι φίλοι, και αργότερα η κοινωνία και η εργασία του. Οπότε το να μάθει από νωρίς να κινείται σε ένα πλαίσιο όπου υπάρχουν περιορισμοί, ευθύνες, υποχρεώσεις μαζί με όλα τα ωραία δημιουργεί καλό χαρακτήρα και παιδί που είναι συνεργάσιμο και αγαπητό.

8. Να το αφήνουμε να κάνει πάντα το δικό του
    Καθένας μας θέλει να γίνει το δικό του, όποια και αν είναι η ηλικία μας! Όμως, είναι σημαντικό για ένα παιδί να μάθει μέσα στην οικογένειά του ότι δεν είναι δυνατό να γίνεται πάντα το δικό του. Υπάρχουν και οι άλλοι γύρω του και θα πρέπει να σεβόμαστε τη γνώμη και τις επιθυμίες τους.

9. Να του προσφέρουμε δώρα για τους λάθος λόγους
    Με μια λέξη, μη δωροδοκείτε το παιδί σας! Είναι πολύ εύκολο να τάξει κανείς δώρα και φαγώσιμα σε ένα παιδί που γκρινιάζει, που δε συνεργάζεται, που ουρλιάζει… Τι διδάσκει όμως αυτό στο παιδί; Ότι η κακή συμπεριφορά επιβραβεύεται και ότι αν θέλει να κερδίσει κάτι καλό θα είναι να φερθεί άσχημα. Και μάλιστα, όσο πιο άσχημα φερθεί τόσο μεγαλύτερη θα είναι η ανταμοιβή του!

10. Να μην ενθαρρύνουμε κοινωνικές σχέσεις που θα το βοηθήσουν
    Δεν εννοώ ότι το παιδί σας θα πρέπει να κάνει παρέα με τον οποιονδήποτε. Καλό είναι να το βοηθήσετε να επιλέξει τις σωστές παρέες αλλά και να το ενθαρρύνετε να γνωρίσει ανθρώπους που έχουν να του προσφέρουν κάτι. Έτσι, μια καλή ιδέα είναι να του επιτρέψετε να παραβρεθεί σε μια συγκέντρωση δικών σας συγγενών ή φίλων που έχουν μια διαφορετική άποψη, που κάνουν κάτι ιδιαίτερο, που ασχολούνται με τον εθελοντισμό, που έχουν ειδικές γνώσεις. Με αυτό τον τρόπο ανοίγετε τους ορίζοντες του παιδιού σας ενώ ταυτόχρονα περνάτε κι εσείς ωραία!

11. Να μην αναγνωρίζουμε τις ευθύνες του παιδιού μας
    Κάθε παιδί μαζί με τα δικαιώματά του θα πρέπει να έχει και κάποιες ευθύνες, όσο μικρές και αν είναι αυτές. Είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζει το παιδί σας ότι είναι υπεύθυνο για τις πράξεις του και να ξέρει ότι όταν κάνει λάθη θα πρέπει να τα διορθώσει και να μάθει από αυτά. Για να συμβεί όμως κάτι τέτοιο θα πρέπει το ίδιο το παιδί να αναγνωρίζει ότι είναι υπεύθυνο για τις πράξεις και τις επιλογές του και ότι υπάρχουν συνέπειες, θετικές ή αρνητικές, στο κάθε τι.

___________________
Γράφει η Δρ Λίζα Βάρβογλη, Ph.D. Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια, Νευροψυχολόγος

infokids.gr
antikleidi

Εμείς εκπαιδεύουμε τα παιδιά μας να γίνονται ενοχλητικά

Ο Σαλβαδόρ Νταλί, όταν ήταν ακόμα μαθητής, πήρε φόρα μια μέρα και έπεσε με το κεφάλι πάνω σε μια μαρμάρινη κολόνα, και τραυματίστηκε σοβαρά. Όταν τον ρώτησαν γιατί το έκανε αυτό, εκείνος απάντησε διότι δεν του έδινε κανείς σημασία.

Ενοχλητικό παιδί
Αν τα μωρά και τα παιδιά δεν εισπράξουν αυτό που έχουν ανάγκη στη ζωή τους, αν δεν νιώθουν ότι το περιβάλλον τους τα βλέπει, αν δεν είναι σίγουρα ότι κάποιος θα ανταποκριθεί στις ανάγκες τους, είναι πιθανό να παγιδευτούν σε μια αέναη προσπάθεια πρόκλησης προσοχής. Αυτά είναι τα παιδιά που συνήθως χαρακτηρίζουμε ενοχλητικά.

Δε γίνεται να ''κακομάθετε'' ένα μωρό με υπερβολική προσοχή και ανταπόκριση στα μηνύματά του.

    Αν επενδύσετε τον χρόνο που έχει ανάγκη στην αρχή της ζωής του, δίνοντάς του το αίσθημα της σύνδεσης και της ασφάλειας, το παιδί θα εσωτερικεύσει αυτή τη διαδικασία, θα νιώσει ότι μπορεί να βασιστεί σε αυτή και σταδιακά θα πάψει να την αναζητά συνεχώς. Αν, αντίθετα, το παιδί δεν εισπάξει αυτή την προσοχή, είναι πιθανό να κολλήσει σε ένα μοτίβο συμπεριφοράς κατά το οποίο νιώθει ζωντανό μόνο όταν προκαλεί μια άμεση συμπεριφορική και συναισθηματική αντίδραση στους γύρω του.

Τα αιτήματα του παιδιού για προσοχή
    Ένα παιδί που παίρνει αρκετή προσοχή θα νιώθει ασφαλές, δεν θα είναι ανήσυχο μέσα στις σχέσεις του, ούτε θα αισθάνεται άγχος για το πώς αποδίδει σ΄ αυτές δεν θα νιώθει ότι πρέπει να ξεπερνά τον εαυτό του και να γίνεται θύμα για να εξασφαλίσει την προσοχή των ανθρώπων γύρω του.
    Εάν δεν ανταπροκρίνεστε στα περισσότερα από τα αιτήματα του παιδιού για προσοχή, αυτά θα γίνονται όλο και πιο έντονα και, καθώς θα μεγαλώνει, θα μετατρέπονται σε σκανταλιές. 

Η αρνητική προσοχή από έναν γονέα είναι καλύτερη από την πλήρη έλλειψή της, επειδή τουλάχιστον τότε το παιδί νιώθει ότι η ύπαρξή του σας απασχολεί. 

    Το παιδί που δεν παίρνει την προσοχή που χρειάζεται αναγκάζεται να γίνει παρεμβατικό και κατά συνέπεια η συμπεριφορά αυτή το απομακρύνει περισσότερο από το περιβάλλον του.

Όταν η σχέση με το παιδί προκαλεί εκνευρισμό
    Όταν πλέον το παιδί υποφέρει, είναι πολύ πιο δύσκολο να συνεννοηθούμε μαζί του και να του αφιερώσουμε την προσοχή μας. Κι αυτό είναι μεγάλο κρίμα γιατί τότε ακριβώς πρέπει να σκύψουμε πάνω του, για να αποκαταστήσουμε τη ρήξη που έχει δημιουργηθεί. 

Τι μπορείτε να κάνετε όμως, όταν η σχέση με το παιδί σας μοιάζει περισσότερο με μάχη και η μόνη προσοχή που εισπράττει από εσάς είναι αρνητική, ενώ εσείς νιώθετε συνεχώς εκενυρισμό όταν ασχολείστε μαζί του;

    Πρώτα απ΄όλα, ίσως θα πρέπει να βρεθείτε κάπου μακριά από το παιδί και την οικογενειακή εστία, ώστε να μπορέσετε με ασφάλεια να εκτονώσετε τον θυμό και την ένταση που έχει συσσωρευτεί μέσα σας. Αυτό θα το πετύχετε μιλώντας σε κάποιον που δε θα σας κρίνει, αλλά μπορείτε να εκτονωθείτε απλώς περνώνας λίγο χρόνο σε ένα απομονωμένο δωμάτιο, χτυπώντας ένα μαξιλάρι ή φωνάζοντας δυνατά.

Βομβαρδισμός αγάπης
    Για να ανατρέψετε τη σχέση που έχετε και τις έως τώρα ενέργειές σας, μπορείτε να καταφύγετε σε αυτό που ο ψυχολόγος Όλιβερ Τζέιμς ονομάζει ''βομβαρδισμό αγάπης''. 

Ο Τζέιμς υποστηρίζει ότι, για να επαναφέρετε τον συναισθηματικό θερμοστάτη του παιδιού -εγώ θα συμπληρώσω και τον δικό σας-, θα πρέπει να περάσετε λίγο χρόνο μαζί του. Όχι μόνο ποιοτικό χρόνο, παίζοντας ή κουβεντιάζοντας μαζί του, αλλά χρόνο με βομβαρδισμό αγάπης. 

Σε ένα χρονικό διάστημα που θα ορίσετε εσείς, με αρχή και τέλος, θα αφήσετε το παιδί να παίρνει όλες τις πρωτοβουλίες, μέσα φυσικά στο πλαίσιο της λογικής και της ασφάλειας. Το παιδί θα αποφασίσει τι θα κάνετε και πού θα το κάνετε.
    Ο βομβαρδισμός αγάπης είναι μια διαδικασία που απαιτεί να είστε ένας προς έναν, οπότε προσπαθήστε να βρίσκεστε μόνοι στο σπίτι, όταν η υπόλοιπη οικογένεια λείπει ή, αν το αντέχετε οικονομικά, πηγαίνετε σε ένα ξενοδοχείο. 

Για όλη την προκαθορισμένη περίοδο, είτε είναι ένα Σαββατοκύριακο ή ένα εικοσιτετράωρο, το παιδί σας θα είναι αυτό που θα αποφασίζει τι θα κάνετε και τι θα φάτε, πάντα μέσα στο πλαίσιο της ασφάλειας και της νομιμότητας. Εσείς σε όλο αυτό το διάστημα, φροντίστε να του δείχνετε με όλη σας την ψυχή πόσο το αγαπάτε και πόσο σημαντικό είναι για εσάς.

Δίνοντας αγάπη και σημασία στο παιδί
    Μπορεί να νομίσετε ότι, αφήνοντας το παιδί να πάρει όλες τις αποφάσεις και ''λούζοντάς το'' με αγάπη και τρυφερότητα, ότι εγκρίνετε και ενθαρρύνετε τις αταξίες, αλλά αυτό δεν ισχύει. Φανταστείτε πώς θα αισθανόσαστε αν τα αγαπημένα σας πρόσωπα, οι άνθρωποι των οποίων η εκτίμηση και η προσοχή αποτελούν για σας τη μοναδική πηγή ασφάλειας και επαφής, δε σας έβλεπαν, δε σας άκουγαν και σας κακομεταχειρίζονταν (δεν έχει καν σημασία αν κάνετε λάθος -αν νιώσατε έτσι, τότε αυτή ήταν η εμπειρία σας) και ο μόνος τρόπος να τραβήξετε την προσοχή τους ήταν να γίνετε ενοχλητικοί.
    Αν σας έδιναν την αγάπη και τη σημασία που τόσο είχατε ανάγκη, δε θα χρειαζόταν να κάνετε κάτι αρνητικό για να τραβήξετε το ενδιαφέρον τους. Η πράξη αυτή ανατρέπει τα αρνητικά μοτίβα συμπεριφοράς που και οι δυο έχετε υιοθετήσει και σας επαναφέρει σε έναν ρυθμό συμβατό, όπου ο καθένας με τη σειρά εκφράζει τα συναισθήματά του.

Ενήλικες με συνεχή ανάγκη για προσοχή
    Στην σταδιοδρομία μου ως ψυχοθεραπεύτρια έχω γνωρίσει ενήλικες που είχαν παγιδευτεί σε συνεχή ανάγκη για προσοχή. Αν δεν τη λάμβαναν ένιωθαν ντροπή ή είχαν την αίσθηση ότι δεν υπήρχαν. Αν δεν ανταποκρίνεστε στα καλέσματα του παιδιού για προσοχή, τα εκπαιδεύετε ώστε να γίνουν άνθρωποι χειριστικοί. 

Μια ακόμα συνέπεια αυτής της τακτικής είναι ότι....
........

η συνέχεια του άρθρου εδώ
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι