Showing posts with label Ανθρωπος. Show all posts
Showing posts with label Ανθρωπος. Show all posts

Sunday, 9 June 2024

Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος / If you want to be called a man

Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος
δεν θα πάψεις ούτε στιγμή ν' αγωνίζεσαι για την ειρήνη και για το δίκιο.
Θα βγεις στους δρόμους, θα φωνάξεις, τα χείλια σου θα ματώσουν απ' τις φωνές
το πρόσωπό σου θα ματώσει από τις σφαίρες μα ούτε βήμα πίσω.
Κάθε κραυγή σου μια πετριά στα τζάμια των πολεμοκάπηλων
κάθε χειρονομία σου σα να γκρεμίζεις την αδικία.
Και πρόσεξε: μη ξεχαστείς ούτε στιγμή.
Έτσι λίγο να θυμηθείς τα παιδικά σου χρόνια
αφήνεις χιλιάδες παιδιά να κομματιάζονται την ώρα που παίζουν ανύποπτα στις πολιτείες
μια στιγμή αν κοιτάξεις το ηλιοβασίλεμα
αύριο οι άνθρωποι θα χάνονται στην νύχτα του πολέμου
έτσι και σταματήσεις μια στιγμή να ονειρευτείς
εκατομμύρια ανθρώπινα όνειρα θα γίνουν στάχτη κάτω απ' τις οβίδες.
Δεν έχεις καιρό
δεν έχεις καιρό για τον εαυτό σου
αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος.
Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος
μπορεί να χρειαστεί ν' αφήσεις τη μάνα σου, την αγαπημένη ή το παιδί σου.
Δε θα διστάσεις.
Θ' απαρνηθείς την λάμπα σου και το ψωμί σου
θ' απαρνηθείς τη βραδινή ξεκούραση στο σπιτικό κατώφλι
για τον τραχύ δρόμο που πάει στο αύριο.
Μπροστά σε τίποτα δε θα δειλιάσεις και ούτε θα φοβηθείς.
Το ξέρω, είναι όμορφο ν' ακούς μια φυσαρμόνικα το βράδυ, να κοιτάς εν' άστρο, να ονειρεύεσαι
είναι όμορφο σκυμμένος πάνω απ' το κόκκινο στόμα της αγάπης σου
να την ακούς να λέει τα όνειρα της για το μέλλον.
Μα εσύ πρέπει να τ' αποχαιρετήσεις όλ' αυτά και να ξεκινήσεις
γιατί εσύ είσαι υπεύθυνος για όλες τις φυσαρμόνικες του κόσμου, για όλα τ' άστρα, για όλες τις λάμπες και για όλα τα όνειρα
αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος.

Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος
μπορεί να χρειαστεί να σε κλείσουν φυλακή για είκοσι ή και περισσότερα χρόνια
μα εσύ και μες στη φυλακή θα θυμάσαι πάντοτε την άνοιξη, τη μάνα σου και τον κόσμο.
Εσύ και μες απ' το τετραγωνικό μέτρο του κελιού σου
θα συνεχίζεις το δρόμο σου πάνω στη γη.
Κι όταν μες στην απέραντη σιωπή, τη νύχτα
θα χτυπάς τον τοίχο του κελιού σου με το δάχτυλο
απ' τ' άλλο μέρος του τοίχου θα σου απαντάει η Ισπανία.
Εσύ, κι ας βλέπεις να περνάν τα χρόνια σου και ν' ασπρίζουν τα μαλλιά σου
δε θα γερνάς.
Εσύ και μες στη φυλακή κάθε πρωί θα ξημερώνεσαι πιο νέος
αφού όλο και νέοι αγώνες θ' αρχίζουμε στον κόσμο
αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος.

Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος
θα πρέπει να μπορείς να πεθάνεις ένα οποιοδήποτε πρωινό.
Αποβραδίς στην απομόνωση θα γράψεις ένα μεγάλο τρυφερό γράμμα στη μάνα σου
θα γράψεις στον τοίχο την ημερομηνία, τ' αρχικά του ονόματός σου και μια λέξη: Ειρήνη
σα να 'γραφες όλη την ιστορία της ζωής σου.
Να μπορείς να πεθάνεις ένα οποιοδήποτε πρωινό
να μπορείς να σταθείς μπροστά στα έξη ντουφέκια
σα να στεκόσουνα μπροστά σ' ολάκερο το μέλλον.
Να μπορείς, απάνω απ' την ομοβροντία που σε σκοτώνει
εσύ ν' ακούς τα εκατομμύρια των απλών ανθρώπων που τραγουδώντας πολεμάνε για την ειρήνη.
Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος

If you want to be called a man
you'll never stop even for a single moment
to fight for peace and justice.
You get out on the street, you scream,
your lips will get bloody from yelling,
your face will get bloody from bullets,
but not a step behind.
Every scream of yours is a rock thrown
on the windows of war mongers.
Every gesture of yours is like
ruining injustice.
And make no mistake:
Don't let yourself been carried away
not for a single moment.
By just relaxing awhile and recalling
your childhood years,
you let thousands of kids slaughtered,
when playing harmlessly in the cities.
If you perish just a moment looking at sunset,
tomorrow people will be dying at the night of war.
If you stop for a moment to dream,
then millions of human dreams
will turn to dust under the bombshells.
You don't have time,no time for yourself,
if you want to be called a man.
If you want to be called a man
you may need to leave your mother,
your beloved woman or your child.
You will not hesitate.
You will decline your lamp and your bread,
you will refuse your night resting
on your door sill, for the rough road
heading towards tomorrow,
you won't be coward or be afraid of nothing.
I know it's beautiful listening to a harmonica,
at night, to gaze on a star and dream,
it's beautiful leaning on the red mouth of your love,
and hearing her say her dreams about the future,
but you must bid farewell to all this and start over,
for you are responsible for all harmonicas of the world,
for all the stars, for all the lamps and for all the dreams,
if you want to be called a man.
If you want to be called a man
you may need to stay in prison for twenty or more years
but you, even in prison you will remember always
Spring, your mother and the world,
you , even within the square metre of your cell,
you will go on walking the road of yours on earth.
And when,in the vast silence of the night,
you will be knocking on your cell wall with your finger,
from the opposite side of the wall,
Spain will be answering to you.
You, even when your years go passing by,
and your hair turns white,you will not get old.
You, even in prison,every morning you will be younger,
for always we'll be starting new fights in the world.
If you want to be called a man,
you must be able of dying any morning,
late at night in isolation you'll write
a long and touchy letter to your mother,
you'll write on the wall,your initials and the date,
and a simple word too:
Peace.
As if you had to write down your whole life story.
To be able of dying at any morning,
to be able of standing before the six rifles,
as if you stood before the whole future
to be able at the battery of guns killing you
to hear millions of ordinary people singing
and struggling for peace.
If you want to be called a man...

Tasos Livaditis

Saturday, 26 September 2015

Η Φιλοσοφία της τεχνολογίας

Η ραγδαία εξελισσόμενη τεχνολογία σε αφήνει άναυδο. Πράγματα που μέχρι χθες φάνταζαν τρελά και ανέφικτα σήμερα αποτελούν βασικά συστατικά στοιχεία της καθημερινής μας ζωής. 
Από τα ταχυδρομικά περιστέρια στην προηγμένη κινητή τηλεφωνία, από το Γουτεμβέργιο του τυπογραφείου στον Bill Gates της Microsoft. Κι ενώ οι αποστάσεις μεταξύ αυτών των γεγονότων φαντάζουν τεράστιες, δεν έχουν μεσολαβήσει παρά μονάχα μερικές δεκαετίες, χρονικά ψίχουλα δηλαδή στην ανθρώπινη ιστορία.
Ποιοι ήταν όμως οι συντελεστές της καταιγιστικής αυτής εξελικτικής πορείας; 
Σίγουρα ο οικονομικός ανταγωνισμός στην παγκόσμια εμπορική κονίστρα. Σίγουρα τα ισχυρά κίνητρα που έδιναν οι εκάστοτε υπερδυνάμεις στους επιστήμονες. Οι δυνάμεις ποθούσαν να επικρατήσουν στους «ψυχρούς» πολέμους και οι επιστήμονες, στο μεγάλο τους ποσοστό, ποθούσαν δόξα και χρήμα που αφειδώς θα τους προσφερόταν έναντι μιας πρωτοποριακής και ρηξικέλευθης τεχνολογικής ανακάλυψης. Σε όλη όμως αυτή τη μάχη, σε όλο αυτό το μακροπρόθεσμο ανταγωνιστικό πανδαιμόνιο υπάρχει και ο απλός πολίτης, υπάρχει και ο ανιδιοτελής επιστήμονας, ο φιλόσοφος που παρατηρεί με απορία την απονοηματοδότηση του σκοπού της ζωής, την πολυπλοκότητα ακόμα και της απλής επιβίωσης.
Η δέουσα στάση συμπεριφοράς του σύγχρονου πολίτη του κόσμου συνίσταται στην κατανόηση της αναγκαιότητας των διαφόρων τεχνολογικών προϊόντων. Αφού διαπιστωθεί αναγκαιότητα επέρχεται η χρήση. Με τη χρήση, και καθώς περνά ο καιρός, έρχεται και η γνώση της λειτουργίας του τεχνολογικού προϊόντος. Μόνο με τη γνώση της λειτουργίας του είναι δυνατό να αξιολογηθεί σωστά στην κλίμακα των αξιών μας. Έτσι μπορεί να αποφευχθεί η θεοποίηση ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή, ή έστω η απόδοση σε αυτόν διαφόρων ανθρώπινων ιδιοτήτων, όπως η διαλεκτική ικανότητα, η βάση δηλαδή της επικοινωνίας μεταξύ των μελών της ανθρώπινης κοινότητας.
Μερικές δεκαετίες πιο πριν, στα 1970, η πολυγραφότατη και διακεκριμένη παιδαγωγός Έλλη Αλεξίου θα αποδειχθεί ότι σκέφτεται πολύ πιο μπροστά από την εποχή της, τόσο βαθυστόχαστα και διαχρονικά ώστε να απαριθμήσει με ακρίβεια, σαφήνεια και επιτυχία τους λόγους της συντριπτικής ανωτερότητας του ανθρώπινου εγκεφάλου:
«Πρώτον: Ο νους του ανθρώπου είναι δημιουργικός. Ο ηλεκτρονικός εγκέφαλος απαντά στις σοφίες που εμείς του βάλαμε μέσα. Από δικού του δε μπορεί να κάμει τίποτε. Είναι, άμα καθίσεις και το εξετάσεις, ένας καλός παπαγάλος. Κι ο παπαγάλος καταφέρνει και επαναλαμβάνει τις φράσεις που του μάθαμε... 
Δεύτερον: Ο άνθρωπος έχει πρωτοτυπία. 
Τρίτον: Ο άνθρωπος έχει το προνόμιο της διαίσθησης. Συχνά οσφραίνεται το καλό και το κακό προτού αυτό εκδηλωθεί. 
Τέταρτον: Ο ανθρώπινος νους έχει φαντασία. Μπορεί με το μυαλό του να φαντασθεί υπεράνθρωπα θαύματα. 
Πέμπτον: O άνθρωπος έχει εφευρετικότητα. Όταν κάπου σκοντάψει ψάχνει και βρίσκει άλλη λύση. Ενώ ο κακομοίρης ο ηλεκτρονικός εγκέφαλος άμα σκοντάψει σκόνταψε. 
 Έκτον: Ο άνθρωπος είναι συναισθηματικός. Χαίρεται ή πάσχει ανάλογα με το είδος των εντυπώσεων. Οι μηχανές είναι αναίσθητες. 
Έβδομον: Ο ανθρώπινος νους είναι ερευνητικός, έχει περιέργεια, ενδιαφέροντα και 
Όγδοον: Ο ηλεκτρονικός εγκέφαλος είναι έργο του ανθρώπινου νου και δεν είναι ο ανθρώπινος νους έργο του ηλεκτρονικού εγκεφάλου. Ο ανθρώπινος νους έφτιαξε τα μεγάλα έργα της τέχνης: Όμηρος, Σαίξπηρ, Ραφαήλος, Πλάτων. Είναι άξιος ο ηλεκτρονικός εγκέφαλος να πλησιάσει ούτε το μικρό τους δαχτυλάκι; Εμείς τον σκεφτήκαμε και εμείς τον φτιάξαμε, για να μας υπηρετεί και να μας διευκολύνει. Και αυτό κάνει, είναι υπηρέτης μας.»
Mην παραπλανάσαι λοιπόν. Με έναν υπολογιστή δεν είναι δυνατό να κάνεις διάλογο, αφού ο ουσιαστικός διάλογος δεν προϋποθέτει προδιαγεγραμμένες απαντήσεις. Ο διάλογος προϋποθέτει ανταλλαγή απόψεων. Ένας σκληρός δίσκος, μια μητρική κάρτα, μια ποσότητα μνήμης τυχαίας ή άμεσης προσπέλασης δεν έχουν άποψη. Αυτά  τα  ίδια  αποτελούν μια άποψη του δημιουργού τους. Ο  υπολογιστής  δεν  παίρνει  πρωτοβουλίες.  Αν δεν πάρει εντολή καταντά έπιπλο. Ο ουσιαστικός διάλογος έχει ως βασικότατο συστατικό στοιχείο την πρωτοβουλία έκφρασης γνώμης. 
Η μηχανή έχει σκοπό να υπηρετήσει τον άνθρωπο και τη ζωή του εν γένει, όχι όμως να τα αντικαταστήσει. Έτσι λοιπόν δε διαλέγεσαι με τον προσωπικό σου υπολογιστή, δίνεις μια άλλη διάσταση στα μοναχικά σου συναισθήματα. Και αυτό δεν είναι τόσο μεμπτό όσο φαίνεται, γιατί δε φταις εσύ για αυτά. Ίσως φταίει η νοοτροπία του συρμού που πολλές φορές αγνοεί τη συναισθηματική και πνευματική διάσταση του ανθρώπου. Εσένα ίσως σε έχει απωθήσει η άρχουσα αυτή νοοτροπία. Έτσι ζητάς καταφύγιο στην οθόνη, όπου μπορείς να φτιάξεις έναν κόσμο κατά βούληση. Όμως η αλήθεια παραμένει. Ό,τι κόσμο και να φτιάξεις δε θα είναι ο αληθινός. 
Τι πρέπει να γίνει λοιπόν; 
 Διάλεξε το δύσκολο δρόμο. Διάλεξε να αλλάξεις την άρχουσα νοοτροπία της σύγχρονής σου ζωής. Και ας μην έχεις ορατή στον ορίζοντα την τελική επιτυχία, αφού η ουσία της ανθρώπινης ύπαρξης κρύβεται μέσα στην έννοια της αδιάκοπης προσπάθειας. Κρύβεται στο κυνήγι του ακατόρθωτου, στο επίγειο όνειρο. Κι ας ξέρεις πως δε θα φτάσεις στην Ιθάκη, μπορείς να απολαύσεις και να κατανοήσεις τα μυστικά που κρύβει το απέραντο ταξίδι. Ένα ταξίδι του οποίου οι θιασώτες λίγες φορές φτάνουν στον προορισμό τους, στο μέρος για το οποίο ξεκίνησαν. Αξίζει να παλέψεις να είσαι εσύ ένας από αυτούς τους λίγους δικαιωμένους λοιπόν.

Monday, 24 August 2015

«Μια φορά κι έναν καιρό ήταν... ο άνθρωπος»

Γαλλική παραγωγή κινουμένων σχεδίων. (hellomaestro.fr)  
Η ιστορία του ανθρώπου είναι μεγάλη και συναρπαστική. Μάθε και διασκέδασε ανακαλύπτοντας όλα τα μυστικά της!

M’ αυτή την έξοχη συλλογή θα ανακαλύψεις τη συναρπαστική πορεία του ανθρώπου μέσα στους αιώνες. Θα γνωρίσεις τις μεγάλες προσωπικότητες και πάνω απ’ όλα τους λαούς, τον πολιτισμό τους, την καθημερινή τους ζωή… Ο σοφός Δάσκαλος θα είναι ο οδηγός που θα σου δείξει πώς ζούσαν οι πρόγονοί μας και θα απαντήσει στις απορίες σου. Ένας νέος τρόπος να γνωρίσεις το παρελθόν!

Οι ήρωες των κινουμένων σχεδίων θα σε συντροφεύσουν στην εξερεύνηση του παρελθόντος: μαζί τους θα ζήσεις ανάμεσα στους αρχαίους Ρωμαίους, θα ταξιδέψεις με τον Μάρκο Πόλο, θα επισκεφθείς την αυλή του Μεγάλου Πέτρου στη Ρωσία, θα ανακατευτείς με τα πλήθη στις μέρες της Γαλλικής Επανάστασης.

Μια αυστηρά επιστημονική συλλογή. Δημιουργήθηκε από μια ομάδα ειδικευμένων ανθρωπολόγων, ιστορικών και παιδαγωγών, υπό την εποπτεία του Albert Barille. Το «Μια φορά κι έναν καιρό ήταν… ο άνθρωπος» προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για θέματα που συχνά αναφέρονται σε παλαιότατες εποχές. Ωστόσο, οι διάλογοι και οι εικόνες χαρακτηρίζονται από ζωντάνια, προκαλώντας σε μικρούς και μεγάλους ιδιαίτερο ενδιαφέρον, κερδίζοντας παράλληλα την προσοχή. Μια συλλογή που, με ανάλαφρο και χαρούμενο τόνο, συνδυάζει ιδανικά την επιστήμη με τη φαντασία, την Ιστορία και τα έθιμα.



Μιά φορά κι έναν καιρό ο άνθρωπος - 01 Η γή γενιέτε
Μιά φορά κι έναν καιρό ο άνθρωπος - 02 Ο άνθρωπος του Nεάντερταλ
Μιά φορά κι έναν καιρό ο άνθρωπος - 03 Οι Kρομανιόν
Μιά φορά κι έναν καιρό ο άνθρωπος - 04 Εύφορες πεδιάδες
Μιά φορά κι έναν καιρό ο άνθρωπος - 05 Οι πρώτες αυτοκρατορίες
Μιά φορά κι έναν καιρό ο άνθρωπος - 06 Ο χρυσός αιώνας του Περικλή
Μιά φορά κι έναν καιρό ο άνθρωπος - 07 pax romana
Μιά φορά κι έναν καιρό ο άνθρωπος - 08 Οι κατακτήσεις του Ισλάμ
Μιά φορά κι έναν καιρό ο άνθρωπος - 09 Οι Καρολίγγειοι
Μιά φορά κι έναν καιρό ο άνθρωπος - 10 Οι Βίκινγκς.
Μιά φορά κι έναν καιρό ο άνθρωπος - 11 Οι κατασκευαστές των καθεδρικών ναών.
Μιά φορά κι έναν καιρό ο άνθρωπος - 12 Τα ταξίδια του Μάρκο Πόλο.
Μιά φορά κι έναν καιρό ο άνθρωπος - 13 Ο Εκατoνταετής πόλεμος.
Μιά φορά κι έναν καιρό ο άνθρωπος - 14 Ο άνθρωπος της Αναγέννησης.
Μιά φορά κι έναν καιρό ο άνθρωπος - 15 Ο χρυσός αιώνας τις Ισπανίας.
Μιά φορά κι έναν καιρό ο άνθρωπος - 16 Η Ελισάβετ και ο μεγάλος αιώνας της Βρετανίας.
Μιά φορά κι έναν καιρό ο άνθρωπος - 17 Το μεγαλείο των Ηνωμένων επαρχιών.
Μιά φορά κι έναν καιρό ο άνθρωπος - 18 Ο μεγάλος αιώνας του Λουδοβίκου του 14.
Μιά φορά κι έναν καιρό ο άνθρωπος - 19 Ο Πέτρος ο Μέγας της Ρωσίας.
Μιά φορά κι έναν καιρό ο άνθρωπος - 20 Ο αιώνας του Διαφωτισμού.
Μιά φορά κι έναν καιρό ο άνθρωπος - 21 Η Βόρεια Αμερική.
Μιά φορά κι έναν καιρό ο άνθρωπος - 22 Η Γαλλική Επανάσταση.
Μιά φορά κι έναν καιρό ο άνθρωπος - 23 Η άνοιξη των λαών.
Μιά φορά κι έναν καιρό ο άνθρωπος - 24 La Belle Époque.
Μιά φορά κι έναν καιρό ο άνθρωπος - 25 Τα χρόνια της τρέλας.
Μιά φορά κι έναν καιρό ο άνθρωπος - 26 Μιά φορά κι έναν καιρό ήταν η γη.
 

Saturday, 5 October 2013

Που να σε κρύψω αγάπη μου ... για να μην έχω αποτύχει...

Που να σε κρύψω αγάπη μου να μην σε βρουν... Να μην σε βρουν τα θεριά. Αυτός ο κόσμος είναι μικρός για να σε κρύψει. Μικρός πολύ ο κόσμος μας... κι εσύ είσαι τόσο ευάλωτος.

"Θηρίο κατασπαράζει καλούς ανθρώπους".
Γιώργος - 6 ετών
Αγάπη μου στη μια γωνιά έχει πόλεμο και σφάζουν τα παιδιά στο δρόμο. Στην άλλη γωνιά τα παιδιά ζουν σε γκέτο και δεν έχουν νερό και φαγητό. Στην άλλη άκρη τα παιδιά γίνονται πολεμιστές και ανθρώπινες ασπίδες και σε κάποια άλλη γωνιά τα παιδιά πουλιούνται για σκλάβοι και γίνονται βορά στα χέρια αγριανθρώπων. 
Αγάπη μου, θα σου πω και κάτι ακόμη αδιανόητο. Εδώ δίπλα μας κι όχι πολύ μακριά, μόλις δίπλα μας, παιδιά βασανίζονται με κάθε τρόπο... κάθε μέρα. Βασανίζονται και πεινούν και παραμελούνται και δεν έχουν πρόσβαση στη μόρφωση και κάποια μεγαλώνουν με λάθος αξίες... κι αυτό είναι το ίδιο σοβαρό. Το ίδιο σκληρό. Το ίδιο επικίνδυνο και τρομακτικό. Γιατί το να μεγαλώσει ένα παιδί με λάθος αξίες, δεν είναι μόνο κακοποίηση, είναι παιδί μου πανωλεθρία.
Είναι σαν τις ταινίες υπέρτατης καταστροφής που αγαπάς να βλέπεις και στο τέλος νικάει πάντα ο καλός... Εδώ η υπέρτατη καταστροφή καλέ μου  δεν έρχεται με τα όπλα, μα χρησιμοποιώντας ευάλωτα ανθρώπινα μυαλά...

Που να σε κρύψω αστέρι μου να μην σε βρουν. Σε ποια γωνιά του κόσμου αυτού θα μεγαλώσεις όπως σου αξίζει; Σε ποια γωνιά δεν θα φοβάσαι να γελάς και να είσαι παιδί και εγώ σε ποια γωνιά του κόσμου δεν θα φοβάμαι πως θα σε βρουν... Θα σε βρουν και θα σου κάνουν κακό...
Παιδί μου...
Ποια γωνιά αυτού του κόσμου είναι ασφαλής για τους μικρούς αθώους ανθρώπους σαν κι εσένα; Ποια χώρα μυθική, μαγική... Ποια χαρούμενη χρωματιστή χώρα; Ποια χώρα ξεχασμένη... να μπορούν όλα τα μικρά ανθρωπάκια να ζουν ευτυχισμένα, γελώντας στον πρωινό ήλιο, χορεύοντας στη βροχή, με ένα κομμάτι ψωμί στο χέρι και φτερά στα πόδια, για να τρέχουν και να πετούν και να ονειρεύονται...

Έχεις τόσα σχέδια για τη ζωή καλέ μου... Τόσα σχέδια και για σκέψου αγάπη μου, για σκέψου να μεγαλώσεις να γίνεις υπέροχος, γενναίος όπως ονειρεύεσαι, ψηλός και τολμηρός. Με αξίες κι ιδανικά και πίστη στη ζωή και στους ανθρώπους.
Να αγαπάς και να δίνεις, να παλεύεις για το δίκιο, να προστατεύεις τους αδύναμους και να εμπιστεύεσαι έτσι όπως εσύ μόνο ξέρεις κι ύστερα  κάποιος να σου κάνει κακό... κάποιος να σε πονέσει ανεπανόρθωτα... και να διαγράψει όλη αυτή την πίστη. Αυτή την εμπιστοσύνη.

Τι θα έχει απομείνει στον κόσμο αυτό αγάπη μου, αν όλα όσα πιστεύουμε είναι αδύναμα; Αν δεν μπορούν να νικήσουν το κακό; Τι νόημα έχει αν δεν μπορεί το καλό να θριαμβεύσει;
Τι νόημα έχει παιδί μου αν δεν μπορώ να σε φροντίσω σωστά! Αν δεν μπορώ να σε προστατεύσω, αν δεν μπορώ να σε κρατήσω ασφαλή;
Αν δεν σου μάθω να προστατεύεις τον εαυτό σου από τα αρπακτικά... αν δεν σου μάθω να μην γίνεις εσύ αρπακτικό... Τι νόημα θα έχει αυτός ο κόσμος ψυχή μου αν κάνουμε όλοι λάθος κι εσύ γίνεις αρπακτικό; Αν γίνεις εσύ θηρίο;

Κανένα... Κανένα νόημα αγόρι μου. Παιδί μου λαμπερό... κανένα νόημα δεν θα έχει ο κόσμος μου... γιατί θα σε έχω προδώσει. Γιατί θα έχω προδώσει εμένα. Γιατί θα  έχω αποτύχει.

Τρέμω για εσένα. Φοβάμαι  τα θεριά και τον άγριο κόσμο μα δεν θα σε κρύψω από αυτόν, καλέ μου. Ούτε θα κρυφτώ...
Είσαι τυχερός όπως λίγα μικρά παιδιά γιατί υπάρχει μια γωνιά στον πλανήτη αυτό που είναι ασφαλής για εσένα. Είναι η αγκαλιά μου κι αυτή είναι η κληρονομιά σου.
Με αυτήν θα κάνεις τον κόσμο να γυρίζει... Με αυτήν αγάπη μου, θα κάνεις τον κόσμο να ημερέψει...
Συνέχισε να ονειρεύεσαι και να γελάς μικρό μου πλάσμα...κι εγώ θα είμαι η ασπίδα σου, ο κυματοθραύστης σου...όσο μπορώ, όσο αντέχω.
Κι ελπίζω όταν θα είσαι έτοιμος να βγεις εκεί έξω μόνος...ο κόσμος αυτός να έχει αλλάξει. Να έχει αλλάξει καλέ μου και να μην είναι πιο δυνατά τα θηρία, ούτε εσύ να χρειαστεί ποτέ να γίνεις θηρίο για να επιβιώσεις στη ζωή...
Να επιλέξεις σωστά και να  γίνεις άνθρωπος καλέ μου κι αυτό απλά να αρκεί για να σε προστατεύσει, από τα θηρία και τα αρπακτικά.
Μ' ακούς; Να γίνεις άνθρωπος...αγόρι μου. 
Να γίνεις Άνθρωπος... για να μην έχω αποτύχει...
                                                                                             Κατερίνα
kapaworld

Saturday, 22 June 2013

Ε κακομοίρη άνθρωπε!


«Ε κακομοίρη άνθρωπε», είπε δυνατά,
«μπορείς να μετακινήσεις βουνά,
να κάμεις θάματα,
κι εσύ να βουλιάζεις στην κοπριά, στην τεμπελιά και στην απιστία!
Θεό έχεις μέσα σου, Θεό κουβαλάς και δεν το ξέρεις
το μαθαίνεις μονάχα την ώρα που πεθαίνεις,
μα 'ναι πολύ αργά.
Ας ανασκουμπωθούμε εμείς που το ξέρουμε, ας σύρουμε μπορεί να μας ακούσουν!»
 
************************************
Ν΄ αγαπάς την ευθύνη.
Να λες:
Εγώ, εγώ μονάχος μου
έχω χρέος να σώσω τη γης.
Αν δε σωθεί, εγώ φταίω.
Δε φοβούμαι μοναχός, δεν ελπίζω μοναχός, δε φωνάζω μοναχός μου.
Μια παράταξη μεγάλη, μια φόρα του Σύμπαντου
φοβάται, ελπίζει, φωνάζει μαζί μου.
 
************************************
Οι νεκροί σου δεν κείτουνται στο χώμα.
Γένηκαν πουλιά, δέντρα, αγέρας.
Κάθεσαι στον ίσκιο τους, θρέφεσαι με τη σάρκα τους,
αναπνές το χνότο τους.
Γένηκαν Ιδέες και πάθη,
κι ορίζουν τη βουλή σου και την πράξη.
Οι μελλούμενες γενεές δε σαλεύουν μέσα στον αβέβαιο καιρό,
μακριά από σένα.

Ζουν, ενεργούν και θέλουν μέσα στα νεφρά και στην καρδιά σου.
Κάθε σου πράξη αντιχτυπάει σε χιλιάδες μοίρες.
Όπως περπατάς, ανοίγεις, δημιουργός την κοίτη
όπου θα μπει και θα οδέψει ο ποταμός των απόγονων.
Όταν φοβάσαι, ο φόβος διακλαδώνεται σε αναρίθμητες γενεές
και εξευτελίζεις αναρίθμητες ψυχές μπροστά και πίσω σου.
Όταν υψώνεσαι σε μια γενναία πράξη,
η ράτσα σου αλάκερη υψώνεται και αντρειεύει.
 
************************************

Tuesday, 17 January 2012

Γιώργος Σεφέρης: «Ἀνήκω σὲ µία χώρα µικρή»
Giorgos Seferis: "I belong to a small country"

Ομιλία του Γιώργου Σεφέρη κατά την τελετή παραλαβής του Βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας,
11 Δεκεμβρίου 1963

Σ’ αὐτὸ τὸν κόσµο, ποὺ ὁλοένα στενεύει,
ὁ καθένας µας χρειάζεται ὅλους τούς ἄλλους.
Πρέπει ν’ ἀναζητήσουµε τὸν ἄνθρωπο,
ὅπου καὶ νὰ βρίσκεται.
«Ἀνήκω σὲ µία χώρα µικρή.
Ἕνα πέτρινο ἀκρωτήρι στὴ Μεσόγειο, ποὺ δὲν ἔχει ἄλλο ἀγαθὸ παρὰ τὸν ἀγώνα τοῦ λαοῦ, τὴ θάλασσα, καὶ τὸ φῶς τοῦ ἥλιου. Εἶναι µικρὸς ὁ τόπος µας, ἀλλὰ ἡ παράδοσή του εἶναι τεράστια καὶ τὸ πράγµα ποὺ τὴ χαρακτηρίζει εἶναι ὅτι µᾶς παραδόθηκε χωρὶς διακοπή.
Ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα δὲν ἔπαψε ποτὲ της νὰ µιλιέται. Δέχτηκε τὶς ἀλλοιώσεις ποὺ δέχεται καθετὶ ζωντανό, ἀλλὰ δὲν παρουσιάζει κανένα χάσµα.
Ἄλλο χαρακτηριστικὸ αὐτῆς τῆς παράδοσης εἶναι ἡ ἀγάπη της γιὰ τὴν ἀνθρωπιά, κανόνας της εἶναι ἡ δικαιοσύνη. Στὴν ἀρχαία τραγωδία, τὴν ὀργανωµένη µὲ τόση ἀκρίβεια, ὁ ἄνθρωπος ποὺ ξεπερνᾶ τὸ µέτρο, πρέπει νὰ τιµωρηθεῖ ἀπὸ τὶς Ἐρινύες.
Ὅσο γιὰ µένα συγκινοῦµαι παρατηρώντας πὼς ἡ συνείδηση τῆς δικαιοσύνης εἶχε τόσο πολὺ διαποτίσει τὴν ἑλληνικὴ ψυχή, ὥστε νὰ γίνει κανόνας τοῦ φυσικοῦ κόσµου.
Καὶ ἕνας ἀπὸ τοὺς διδασκάλους µου, τῶν ἀρχῶν τοῦ περασµένου αἰώνα,γράφει:
«… θὰ χαθοῦµε γιατί ἀδικήσαµε …».
Αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος ἦταν ἀγράµµατος. Εἶχε µάθει νὰ γράφει στὰ τριάντα πέντε χρόνια τῆς ἡλικίας του. Ἀλλὰ στὴν Ἑλλάδα τῶν ἡµερῶν µας, ἡ προφορικὴ παράδοση πηγαίνει µακριὰ στὰ περασµένα ὅσο καὶ ἡ γραπτή. Τὸ ἴδιο καὶ ἡ ποίηση.Εἶναι γιὰ µένα σηµαντικὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ Σουηδία θέλησε νὰ τιµήσει καὶ τούτη τὴν ποίηση καὶ ὅλη τὴν ποίηση γενικά, ἀκόµη καὶ ὅταν ἀναβρύζει ἀνάµεσα σ’ ἕνα λαὸ περιορισµένο. Γιατί πιστεύω πὼς τοῦτος ὁ σύγχρονος κόσµος ὅπου ζοῦµε, ὁ τυρρανισµένος ἀπὸ τὸ φόβο καὶ τὴν ἀνησυχία, τὴ χρειάζεται τὴν ποίηση.
Ἡ ποίηση ἔχει τὶς ρίζες της στὴν ἀνθρώπινη ἀνάσα – καὶ τί θὰ γινόµασταν ἂν ἡ πνοή µας λιγόστευε; Εἶναι µία πράξη ἐµπιστοσύνης – κι ἕνας Θεὸς τὸ ξέρει ἂν τὰ δεινά µας δὲν τὰ χρωστᾶµε στὴ στέρηση ἐµπιστοσύνης. Παρατήρησαν, τὸν περασµένο χρόνο γύρω ἀπὸ τοῦτο τὸ τραπέζι, τὴν πολὺ µεγάλη διαφορὰ ἀνάµεσα στὶς ἀνακαλύψεις τῆς σύγχρονης ἐπιστήµης καὶ στὴλογοτεχνία. παρατήρησαν πὼς ἀνάµεσα σ’ ἕνα ἀρχαῖο ἑλληνικὸ δράµα καὶ ἕνα σηµερινό, ἡ διαφορὰ εἶναι λίγη.
Ναί, ἡ συµπεριφορὰ τοῦ ἀνθρώπου δὲ µοιάζει νὰἔχει ἀλλάξει βασικά. Καὶ πρέπει νὰ προσθέσω πὼς νιώθει πάντα τὴν ἀνάγκη ν’ ἀκούσει τούτη τὴν ἀνθρώπινη φωνὴ ποὺ ὀνοµάζουµε ποίηση.
Αὐτὴ ἡ φωνὴ ποὺ κινδυνεύει νὰ σβήσει κάθε στιγµὴ ἀπὸ στέρηση ἀγάπης καὶ ὁλοένα ξαναγεννιέται. Κυνηγηµένη, ξέρει ποὺ νὰ ’βρει καταφύγιο, ἀπαρνηµένη, ἔχει τὸ ἔνστικτο νὰ πάει νὰ ριζώσει στοὺς πιὸ ἀπροσδόκητους τόπους.

Γι’ αὐτὴ δὲν ὑπάρχουν µεγάλα καὶ µικρὰ µέρη τοῦ κόσµου.
Τὸ βασίλειό της εἶναι στὶς καρδιὲς ὅλων τῶν ἀνθρώπων τῆς γῆς. Ἔχει τὴ χάρη ν’ ἀποφεύγει πάντα τὴ συνήθεια, αὐτὴ τὴ βιοµηχανία.
Χρωστῶ τὴν εὐγνωµοσύνη µου στὴ Σουηδικὴ Ἀκαδηµία ποὺ ἔνιωσε αὐτὰ τὰ πράγµατα, ποὺ ἔνιωσε πὼς οἱ γλῶσσες, οἱ λεγόµενες περιορισµένης χρήσης, δὲν πρέπει νὰ καταντοῦν φράχτες ὅπου πνίγεται ὁ παλµὸς τῆς ἀνθρώπινης καρδιᾶς, ποὺ ἔγινε ἕνας Ἄρειος Πάγος ἱκανός νὰ κρίνει µὲ ἀλήθεια ἐπίσηµη τὴν ἄδικη µοίρα τῆς ζωῆς, γιὰ νὰ θυµηθῶ τὸν Σέλλεϋ, τὸν ἐµπνευστή, καθώς µᾶς λένε, τοῦ Ἀλφρέδου Νοµπέλ, αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου ποὺ µπόρεσε νὰ ἐξαγοράσει τὴνἀναπόφευκτη βία µὲ τὴ µεγαλοσύνη τῆς καρδιᾶς του.
Σ’ αὐτὸ τὸν κόσµο, ποὺ ὁλοένα στενεύει, ὁ καθένας µας χρειάζεται ὅλους τούς ἄλλους. Πρέπει ν’ ἀναζητήσουµε τὸν ἄνθρωπο, ὅπου καὶ νὰ βρίσκεται.
Ὅταν στὸ δρόµο τῆς Θήβας, ὁ Οἰδίπους συνάντησε τὴ Σφίγγα, κι αὐτὴ τοῦ ἔθεσε τὸ αἴνιγµά της, ἡ ἀπόκρισή του ἦταν: ὁ ἄνθρωπος.
Τούτη ἡ ἁπλὴ λέξη χάλασε τὸ τέρας. Ἔχουµε πολλὰ τέρατα νὰ καταστρέψουµε.
Ἂς συλλογιστοῦµε τὴν ἀπόκριση τοῦ Οἰδίποδα.»


το έστειλε ο Αριστογείτων
Γ. Σεφέρης: Το Φως

Giorgos Seferis' speech at the Nobel Banquet at the City Hall in Stockholm, December 10, 1963


(Translation)
I feel at this moment that I am a living contradiction. The Swedish Academy has decided that my efforts in a language famous through the centuries but not widespread in its present form are worthy of this high distinction. It is paying homage to my language - and in return I express my gratitude in a foreign language. I hope you will accept the excuses I am making to myself.

I belong to a small country. A rocky promontory in the Mediterranean, it has nothing to distinguish it but the efforts of its people, the sea, and the light of the sun. It is a small country, but its tradition is immense and has been handed down through the centuries without interruption. The Greek language has never ceased to be spoken. It has undergone the changes that all living things experience, but there has never been a gap. This tradition is characterized by love of the human; justice is its norm. In the tightly organized classical tragedies the man who exceeds his measure is punished by the Erinyes. And this norm of justice holds even in the realm of nature.

«Helios will not overstep his measure»; says Heraclitus, «otherwise the Erinyes, the ministers of Justice, will find him out». A modern scientist might profit by pondering this aphorism of the Ionian philosopher. I am moved by the realization that the sense of justice penetrated the Greek mind to such an extent that it became a law of the physical world. One of my masters exclaimed at the beginning of the last century, «We are lost because we have been unjust» He was an unlettered man, who did not learn to write until the age of thirty-five. But in the Greece of our day the oral tradition goes back as far as the written tradition, and so does poetry. I find it significant that Sweden wishes to honour not only this poetry, but poetry in general, even when it originates in a small people. For I think that poetry is necessary to this modern world in which we are afflicted by fear and disquiet. Poetry has its roots in human breath - and what would we be if our breath were diminished? Poetry is an act of confidence - and who knows whether our unease is not due to a lack of confidence?

Last year, around this table, it was said that there is an enormous difference between the discoveries of modern science and those of literature, but little difference between modern and Greek dramas. Indeed, the behaviour of human beings does not seem to have changed. And I should add that today we need to listen to that human voice which we call poetry, that voice which is constantly in danger of being extinguished through lack of love, but is always reborn. Threatened, it has always found a refuge; denied, it has always instinctively taken root again in unexpected places. It recognizes no small nor large parts of the world; its place is in the hearts of men the world over. It has the charm of escaping from the vicious circle of custom. I owe gratitude to the Swedish Academy for being aware of these facts; for being aware that languages which are said to have restricted circulation should not become barriers which might stifle the beating of the human heart; and for being a true Areopagus, able «to judge with solemn truth life's ill-appointed lot», to quote Shelley, who, it is said, inspired Alfred Nobel, whose grandeur of heart redeems inevitable violence.

In our gradually shrinking world, everyone is in need of all the others. We must look for man wherever we can find him. When on his way to Thebes Oedipus encountered the Sphinx, his answer to its riddle was: «Man». That simple word destroyed the monster. We have many monsters to destroy. Let us think of the answer of Oedipus.

Prior to the speech, I. Svennilson of the Royal Academy of Sciences addressed the poet: «Giorgos Seferis - Nathan Söderblom, a friend of Alfred Nobel, later Sweden's Archbishop and one of the Nobel Peace Prize winners, developed on the basis of his scientific studies the idea that religion should be regarded as a continuous revelation of spiritual values by a long procession of prophets and saints. We know that the great classics are dear to the Greek people, and we greet you as an innovator within that living tradition.


From Nobel Lectures, Literature 1901-1967, Editor Horst Frenz, Elsevier Publishing Company, Amsterdam, 1969

© Το χαμομηλάκι | To hamomilaki